ORTAÖĞRETİM. Öğretmenin. Ders Notları



Benzer belgeler
Osmanlı Devleti'nin kurucuları, Oğuzların Bozok koluna bağlı Kayı aşiretidir.

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 10. SINIF TARİH DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

EĞİTİM- ÖĞRETİM YILI NUH MEHMET YAMANER ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ 10.SINIF OSMANLI TARİHİ I. DÖNEM I. YAZILI SORULARI A GURUBU

10. SINIF TARİH DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

1302'de Koyunhisar savaşını kazandı. (Koyunhisar savaşının diğer adı: Bafeon Savaşı) (Ayrıca bu savaş ilk Osmanlı - Bizans savaşıdır)

İçindekiler. 1. Ünite BEYLİKTEN DEVLETE ( ) 2. Ünite DÜNYA GÜCÜ: OSMANLI DEVLETİ. 3. Ünite ARAYIŞ YILLARI (XVII. YÜZYIL)

OSMAN BEY DÖNEMİ ( ) OSMANLI DEVLETİ ( ) Resmi Adı: Devlet-i Aliyye-i Osmaniye (Yüce Osmanlı Devleti).

Osmanlı Devleti Nasıl Kuruldu? KURULUŞ

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

OSMANLI DEVLETİ (KURULUŞ DÖNEMİ)

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL TARİH VE GENEL TÜRK TARİHİ I. TARİH BİLİMİNE GİRİŞ...3

OSMANLI KURULUŞ DEVRİ ( )

OSMANLI SİYASİ TARİH 100 Soru-Cevap

YAYINA HAZIRLAYANLAR KURULU Kurumsal Yayınlar Yönetmeni

ADI SOYADI: SINIFI: NUMARASI: PUANI:

OSMANLI DEVLETİ( )

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Kuruluş Dönemi Osmanlı Kültür ve Uygarlığı Flash Anlatım Perşembe, 12 Kasım :53 - Son Güncelleme Çarşamba, 25 Kasım :14

OSMANLI TARİHİ BEYLİKTEN DEVLETE ( )

Yayınlarımız eğitim öğretim yılında uygulanacak yeni müfredata uyumludur. Kitaplarımız KONU ÖZETLİ SORU BANKASIDIR.

10. SINIF VEDAT AKBULAK. Ekim *Konu anlatımı *Klasik yazılı soruları *Boşluk doldurma *Deneme testleri

DURAKLAMA DEVRİ. KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ Youtube Kanalı: tariheglencesi

MİLLİ MÜCADELE TRENİ

istanbul'un fethinin türk ve dünya tarihi açısından sebepleri istanbul'un fethinin türk ve dünya tarihi açısından gelişmesi istanbul'un fethinin türk

Haftalık ders sayısı 2, yıllık toplam 74 ders saati Kategoriler Alt kategoriler Ders içerikleri Kazanımlar Dersler arası ilişki IV.

kpss Önce biz sorduk 50 Soruda SORU Güncellenmiş Yeni Baskı ÖABT SOSYAL BİLGİLER Tamamı Çözümlü ÇIKMIŞ SORULAR

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI

TÜRK DİLİ EDEBİYATI ve ÖĞRETMENLİĞİ BAŞARI SIRALARI genctercih.com tarafından 2017 ÖSYS tercihleri için hazırlanmıştır.

BEYLİKTEN DEVLETE ( )

TARİH. 10. Sınıf HALİL ÖZSU YILDIRIM AYMERGEN PALME YAYINCILIK

TARİH BOYUNCA ANADOLU

BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ

C)Mevlana Celaleddin Rumi D)Yunus Emre

TIP FAKÜLTESİ - Tıp Lisans Programı Sıra No Üniversite Program Puan T. Kont. Taban Tavan 1 İstanbul Üniversitesi Tıp (İngilizce) Cerrahpaşa MF-3 77

Prof. Dr. İlhan F. AKIN SİYASÎ TARİH Beta

ÜNİVERSİTE ADI 2012 BAŞARI SIRASI (0,12) 2011-ÖSYS 0,15BAŞA RI SIRASI (9) OKUL BİRİNCİSİ KONT (6) 2012-ÖSYS EN KÜÇÜK PUAN (11) PROGRAM KODU

C D E C B A C B B D C A A E B D D B E B A A C B E E B A D B

YÜKSELME DEVRİ. KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ Youtube Kanalı: tariheglencesi

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST

T.C. İNKILÂP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ DERS NOTU I. DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ OSMANLI DEVLETİ NİN GENEL DURUMU. Ekonomik Durum:

HAÇLI SEFERLERİ TARİHİ 3.Ders. Dr. İsmail BAYTAK. HAÇLI SEFERLERİ Nedenleri ve Sonuçları

İLK TÜRK İSLAM DEVLETLERİ

Komisyon LYS4 TARİH - COĞRAFYA2 - FELSEFE İLE GRUBU İLE DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ 10 DENEME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ ISBN

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ YILLARI BAŞARI SIRASI VE TABAN PUAN KARŞILAŞTIRMASI.

FARABİ KURUM KODLARI

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ

Çetin Sungur&Murat Köyden Sınıf Tarih Soru Bankası.

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

10. SINIF OSMANLI TARİHİ Ders Notları

Sosyal Hizmet YGS - LYS Taban Puanları Kitapçığı (Başarı Sıralamalı) -

DEVLET ÜNİVERSİTELERİ Öğretim Üyesi Sayıları

BEYL KTEN DEVLETE ( )

OSMANLI DEVLETİ KURULUŞ DÖNEMİ DERS NOTLARI Ders Öğretmeni: Vedat AKBULAK

genctercih.com tarafından 2017 ÖSYS tercihleri için hazırlanmıştır.

Hemşirelik (MF-3) ÜNİVERSİTE

BİRİNCİ MEŞRUTİYET'İN İLANI (1876)

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH

Tarihteki İlkler-2. Yönetici tarafından yazıldı Cuma, 16 Ocak :00 - Son Güncelleme Cuma, 16 Ocak :15

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

İŞTE TIP FAKÜLTELERİNİ 2017 TUS BAŞARI SIRALAMALARI

G İ R İ Ş. OSMANLI DEVLETİ KURULDUĞU SIRADA YAKINDOĞU, AVRUPA ve BALKANLARDA GENEL DURUM

TARİH 10 ORTAÖĞRETİM DERS KİTABI. Sami TÜYSÜZ

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Ankara 1996 PUAN TÜRÜ TABAN PUAN ÜNİVERSİTE ADI BÖLÜM ADI KONTENJAN SIRALAMA

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR) Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği 21 TS-2 418,

ORTA ASYADAN TÜRK GÖÇLERİ

PROGRAM ADI 2017 Kont KOÇ Ü. (İSTANBUL) VAKIF Bilgisayar Müh. (İngilizce) (Tam B)

7- Osmanlı Devleti'nde Yükselme Devri'nden sonra yeteneksiz padişahlar görülmeye başlandı. Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Şehzadele

7 Haziran Kasım 2015 Seçimleri Arasındaki Değişim

İSLÂM ÖNCESİ İRAN DA DEVLET VE EKONOMİ -SÂSÂNÎ DÖNEMİ- (M.S )

SAINT BENOIT FRANSIZ LİSESİ

c-1086 da Süleyman Şah ile Tutuş arasında yapılan savaşta Süleyman Şah yenildi ve intihar etti, oğulları esir alındı.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için

TARİH BÖLÜMÜ YILLARI BAŞARI SIRASI VE TABAN PUAN KARŞILAŞTIRMASI.

TARİH DENEME GENEL KÜLTÜR. kpss ÖSYM. Osmanlı Siyasî Tarihi Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi. Serkan Aksoy. Gerçek Sınav Tadında...

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

YGS 5 PUAN TÜRÜYLE YERLEŞEBİLECEK BÖLÜMLER 2015 BAŞARI SIRASI 2015 TABAN PUANI ÖZEL DURUM DEVLET- VAKIF. Puan Türü

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ TARİH

EK 1: TABLO VE ŞEKİLLER

KADİR HAS ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) Radyo, Tv ve Sinema (Tam Burslu) 4 TS-1 483,

YÜKSELME DEVRİ. KPSS YE HAZIRLIK ARİF ÖZBEYLİ Youtube Kanalı: tariheglencesi

KAY 361 Türk İdare Tarihi. Ders 6: 20 Kasım 2006 Konu: Osmanlı Toprak Sistemi Okuma: Ortaylı, 1979, sf

TÜRK TARİHİNDE YOLCULUK

İktisat Tarihi I

Siyaset Bilimi TM-2 ÜNİVERSİTE

KURUM ADI KADRO ADI KONT.

OSMANLI DEVLETİ YÜKSELİŞ DÖNEMİ SİYASİ GELİŞMELER

OSMANLI DEVLETİ DURAKLAMA DÖNEMİ ( XVII/17.YÜZYIL) ÖNEMLİ GELİŞMELERİ

Devleti yönetme hakkı Tanrı(gök tanrı) tarafından kağana verildiğine inanılırdı. Bu hak, kan yolu ile hükümdarların erkek çocuklarına geçerdi.

2012 ÖSYS TAVAN VE TABAN PUANLARI

Anadolu ya ilk Türk akınları ve ilk beylikler

Tıp Fakültesi Taban Puanları ve Başarı Sıralaması

EN BÜYÜK PUAN PUAN TÜRÜ EN KÜÇÜK PUAN

Spor Yöneticiliği. Spor Yönetimi YGS - LYS Taban Puanları Kitapçığı (Başarı Sıralamalı) -

Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu nun bir kuruluşudur. Mahmutbey mh. Deve Kald r mı cd. Gelincik sk. no:6 Ba c lar / stanbul, Türkiye

Transkript:

ORTAÖĞRETİM TARİH Öğretmenin Ders Notları

II ORTAÖĞRETİM 10. SINIF TARİH (Öğretmenin Ders Notları) EDİTÖR Turgut MEŞE YAZAR Faruk KARA Bütün hakları Editör Yayınevine aittir. Yayıncının izni olmaksızın kitabın tümünün veya bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yoluyla basımı, çoğaltılması ve dağıtımı yapılamaz. ISBN / TARİH 978-605-5073-16-9 / 01-09-13 Sertifika No: 16199 KAPAK TASARIMI Editör Yayınevi Dizgi Ekibi SAYFA TASARIMI Editör Yayınevi Tasarım Ekibi BASKI VE CİLT Aydan Web Tesisleri ANKARA Editör Yayınevi, Data Yayınlarının bir markasıdır. İLETİŞİM Zübeyde Hanım Mah. 635. Sok. No: 12/A Altındağ (İskitler) /ANKARA (Evliya Çelebi İlköğretim Okulu Yanı) Tel: 0 312 384 20 33-0 505 925 57 81 Fax: 0312 342 23 58 www.editoryayinevi.com ÖN SÖZ Sevgili Öğretmen ve Öğrenciler, Ortaöğretim kurumlarında Tarih öğretiminin amaç ve kazanımları, öğrencinin ulusal ve evrensel tarihi tanıması, yorumlaması, bunları hayatla yüzleştirmesi ve birbiriyle münasebetleri bakımından değerlendirmesi gibi yeterliliklere ulaşabilmesi etrafında yoğunlaşmıştır. Bu kazanımların sağlıklı bir şeklide vücuda gelmesi ancak planlı ve sistemli bir tarih öğretimi ile mümkün olacaktır. Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki resmi ve özel ortaöğretim okullarında okutulan Tarih ders kitapları öğretmen ile öğrenci arasındaki bilgi paylaşımının öğrenci üzerinde hedeflenen sonuçlara ulaşmasına yönelik etkinliklerden oluşmaktadır. Tarih öğretmenlerimiz çok iyi bilirler ki bu etkinliklerin sağlıklı bir sonuç doğurabilmesi için öncelikle ön bilgiler i temin etmek gerekir. Bu ön bilgilerin sağlam ve güvenilir kaynaklardan temin edilmesi, bol örneklerle zenginleştirilmesi günümüzde başlı başına bir ihtiyaç halini almıştır. Elinizde bulunan bu kitapçıkta, 10. Sınıf Tarih ders kitabında ön görülen konular kitabın içindekiler bölümü esas alınarak A dan Z ye sunulmuştur. Konu anlatımı ile kitaptaki etkinlikler birebir örtüşmektedir. Bilgi notları resim ve şemalarla görsel bir estetik kazanmıştır. Böylece tecrübeli tarih öğretmenlerimizin ders notları öğretmen ve öğrenciler için etkili bir yardımcı kaynak haline getirilmiştir. Öğretmen ve öğrencilerin metin analizini yaparken bilgi bakımından donanımlı ve hazır olmaları dersin zevkle işlenmesine ve somut başarıların filiz vermesine katkıda bulunacaktır. Bu kitapla tüm öğretmen ve öğrencilerimizin bilgi paylaşımında büyük bir atılım gerçekleştireceğinden hiç kuşkumuz yok. Ders notlarını eğitimin hizmetine sunan tüm tarih sevdalısı öğretmenlerimize sonsuz teşekkürler Editör Yayınevi

İÇİNDEKİLER III İÇİNDEKİLER ÜNİTE 1 OSMANLI DEVLETİ NİN KURULUŞU...1 Osmanlı Devleti Kurulurken Ön Asya (Yakın Doğu) nun Durumu................1 Osmanlı Devleti Kurulurken Balkanlardaki ve Avrupa daki Siyasi Durum.............1 Osmanlı Beyliğinin Kısa Sürede Büyümesinin Nedenleri...................1 Osmanlıların Anadolu ya Yerleşmesi.......2 Kuruluş Devri Padişahları................2 Osman Bey Dönemi.......................... 3 Orhan Bey Dönemi........................... 3 I. Murat Dönemi............................. 3 I. Beyazit Dönemi (Yıldırım)................. 4 Fetret Dönemi............................... 5 Çelebi Mehmet Dönemi...................... 5 II. Murat Dönemi............................ 6 Etkinlikler.................................... 7 Çözümlü Konu Testi......................... 11 Cevaplı Konu Testi.......................... 11 ÜNİTE 2 YÜKSELME DÖNEMİ..................15 Yükselem Devri Padişahları..............15 Fatih Sultan Mehmet Dönemi............... 15 II. Beyazıd Dönemi.......................... 16 Yavuz Sultan Selim Dönemi.................. 17 Kanuni Sultan Süleyman Dönemi............ 18 Sokullu Dönemi.............................. 20 Etkinlikler................................... 21 Çözümlü Konu Testi......................... 25 Cevaplı Konu Testi.......................... 27 ÜNİTE 3 OSMANLI KÜLTÜR VE MEDENİYETİ.29 1. Osmanlı Devlet Yönetimi...............29 Merkez Teşkilatı............................ 29 Taşra Teşkilatı.............................. 32 Ordu Teşkilatı............................... 33 Hukuk Teşkilatı.............................. 35 2. Ekonomik Hayat.......................36 Toprak Yönetimi ve Tarım................... 36 Hayvancılık ve Madencilik................... 37 Sanayi ve Ticaret........................... 38 Maliye...................................... 38 3. Eğitim ve Öğretim.....................40 Örgün Eğitim Kurumları..................... 40 Yaygın Eğitim Kurumları.................... 41 4. Toplumsal Yapı........................42 Yönetenler (Askeri)......................... 42 Yönetilenler (Reaya)........................ 43 5. Kültür ve Sanat.......................44 Yazı, Dil ve Edebiyat........................ 44 Düşünce Hayatı ve Bilim.................... 45 Güzel Sanatlar.............................. 46 Etkinlikler................................... 51 Çözümlü Konu Testi......................... 55 Cevaplı Konu Testi.......................... 57 ÜNİTE 4 AVRUPA DAKİ GELİŞMELER.........59 1. Feodalizm (Derebeylik)................59 Siyasi Durum (Yönetim)..................... 59 Sosyal Durum............................... 59 Dini Durum.................................. 60

IV 2. Yeni Buluşlar..........................61 Barut ve Top................................ 61 Kağıt ve Matbaa............................ 61 Pusula....................................... 61 3. Coğrafi Keşifler.......................62 Coğrafi Keşiflerin Nedenleri................ 62 Yapılan Keşifler............................. 62 Coğrafi Keşiflerin Önemi ve Sonuçları....... 63 4. Rönesans..............................63 Rönesans Nedenleri......................... 63 Rönesans ın Ülkelere Göre Gelişimi.......... 64 Rönesans ın Önemi ve Sonuçları............. 64 Reform.................................65 Reformun Nedenleri........................ 65 Reformun Gelişimi.......................... 65 Reformun Önemi ve Sonuçları............... 65 Reformun Osmanlı Devleti ne Etkileri....... 65 Etkinlikler................................... 67 Çözümlü Konu Testi......................... 71 Cevaplı Konu Testi.......................... 73 ÜNİTE 5 XVII. YÜZYIL OSMANLI DEVLETİ (DURAKLAMA DÖNEMİ)..............75 1. XVII. Yüzyılda Siyasi İlişkiler...........75 Osmanlı - İran İlişkileri...................... 75 Osmanlı - Avusturya İlişkileri................ 76 Osmanlı - Lehistan İlişkileri.................. 76 Osmanlı - Venedik İlişkileri................... 77 Osmanlı - Rus İlişkileri....................... 77 II. Viyana Kuşatması......................... 77 2. XVII. Yüzyıldaki Islahat (Yenilik) Hareketleri..............................78 II. Osman.................................... 78 IV. Murat................................... 78 IV. Mehmet.................................. 78 3. XVII. Yüzyılda Osmanlı Devleti nde Kültürel Gelişmeler......................79 4. XVII. Yüzyılda Osmanlı Devleti nde İç İsyanlar...............................80 5. XVII. Yüzyılda Osmanlı Devleti ndeki Duraklamanın Nedenleri.................81 6. XVII. Yüzyılda Avrupa.................83 Siyasi Durum................................ 83 Bilimsel ve Teknik Gelişmeler................ 83 Avrupa daki Gelişmelere Seyirci Kalan Osmanlı Devleti.............................. 84 Etkinlikler................................... 85 Çözümlü Konu Testi......................... 89 Cevaplı Konu Testi.......................... 91 ÜNİTE 6 XVIII. YÜZYIL OSMANLI DEVLETİ (GERİLEME DÖNEMİ)......93 1. XVIII. Yüzyılda Avrupa ve Osmanlı Devleti nin Genel Durumu.......93 Avrupa nın Genel Durumu................... 93 Osmanlı Devleti nin Dış Politikası............ 94 2. XVIII. Yüzyılda Siyasi İlişkiler..........94 III. Ahmet Dönemi........................... 94 I. Mahmut Dönemi........................... 96 III. Mustafa Dönemi......................... 96 I. Abdülhamit Dönemi........................ 97 III. Selim Dönemi............................. 97 3. XVIII. Yüzyılda Osmanlı Devleti nde Değişim ve Islahatlar....................99 XVIII. Yüzyılın Önemli Islahatçıları........... 99 XVIII. Yüzyılın Önemli Yenilikleri............ 101 4. XVIII. Yüzyılda Avrupa da Düşünce ve Ekonomik Alandaki Gelişmeler..........103 Avrupa da Düşünce Alanındaki Gelişmeler.. 103 Sanayi İnkılabı.............................. 103 Amerika Birleşik Devletleri nin Kurulması.. 105 Fransız İhtilali.............................. 105 Etkinlikler.................................. 107 Çözümlü Konu Testi........................ 111 Cevaplı Konu Testi......................... 113

İÇİNDEKİLER ÜNİTE 7 XIX. YÜZYIL OSMANLI DEVELETİ (DAĞILMA DÖNEMİ).................115 1. XIX. Yüzyılda Dünya Politikalarına Yön Veren Devletlerin Genel Durumu.......115 1815 Viyana Kongresi....................... 116 Şark Meselesi.............................. 117 2. XIX. Yüzyılda Osmanlı Devleti.........117 II. Mahmut Dönemi......................... 118 Senedi İttifak.............................. 118 II. Mahmut Dönemi Siyasi Gelişmeler....... 122 Abdülmecit Dönemi........................ 124 Tanzimat Fermanı.......................... 124 Islahat Fermanı............................ 125 Abdülmecit Dönemi Siyasi Gelişmeler...... 126 Abdülaziz Dönemi.......................... 128 II. Abdülhamit Dönemi...................... 128 I. Meşrutiyet in İlanı........................ 128 II. Abdülhamit Dönemi Siyasi Gelişmeler.... 130 ÜNİTE 8 V XIX. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ 149 1. Trablusgarp Savaşı.................. 149 Trablusgarp Savaşı nın Nedenleri...........149 Trablusgarp Savaşı nın Sonuçları...........149 2. Balkan Savaşları.....................150 I. Balkan Savaşı............................ 150 II. Balkan Savaşı............................ 151 3. I. Dünya Savaşı......................152 Osmanlı Devleti nin Savaşa Girmesi......... 153 Osmanlı Devleti nin Savaştığı Cepheler..... 155 I. Dünya Savaşı nın Sona Ermesi............ 157 I. Dünya Savaşı nın Sonuçları................ 158 Etkinlikler.................................. 159 Çözümlü Konu Testi........................ 163 Cevaplı Konu Testi......................... 165 3. XIX Yüzyılda Osmanlı Devleti ndeki Kültürel Gelişmeler.....................136 Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyat Akımları.................................... 136 Basın ve Yayın.............................. 137 Eğitim Alanındaki Gelişmeler............... 138 Yabancı ve Azınlık Okulları................. 139 Sanat ve Mimari Alanındaki Gelişmeler.... 139 Musiki, Tiyatro ve Spor.....................140 Etkinlikler.................................. 141 Çözümlü Konu Testi........................ 145 Cevaplı Konu Testi......................... 147

1 1. ÜNİTE OSMANLI DEVLETİ NİN KURULUŞU (1299-1453) Osmanlı Devleti Kurulurken Ön Asya (Yakın Doğu) nın Durumu Anadolu, İran, Mezopotamya, Filistin, Arabistan, Mısır ve Ürdün ü içine alan bölgeye Ön Asya, Yakın Doğu veya Orta Doğu denilmektedir. XIV. yy ın başlarında Yakın Doğu nun en güçlü devleti Memlukler di. Memlukler Yakın Doğu ya egemen olmuş, Haçlılar ve Moğollarla mücadele etmişler. Baharat Yolu yla zenginleşmişlerdi. Ayrıca Abbasi halifesinin burada bulunması Memlukler e dini bir üstünlük sağlamıştı. XIV. yüzyıla girilirken Anadolu da; Türkiye Selçuklu Devleti İlhanlılar Devleti Bizans İmparatorluğu, Trabzon Rum İmparatorluğu, Güneydoğu Anadolu da Memlukler Karadeniz sahillerinde Cenevizlerin ticari kolonileri Ege ve Akdeniz kıyılarında Venedik ticari kolonileri Batı Anadolu da Türkmen Beylikleri bulunuyordu. Anadolu da siyasi birlik yoktu. 1243 Kösedağ Savaşı nda mağlup olan Türkiye Selçuklu Devleti, Beylikler ve Trabzon Rum İmparatorluğu İlhanlılara (Moğollara) bağımlı hale geldiler. XIV. yüzyılın başında Anadolu daki toprakların büyük bir bölümünü kaybeden Bizans, Anadolu da Marmara Denizi ve Kocaeli Yarımadası ile Balkan Yarımadasında Trakya ya egemendi. Sırpların ve Bulgarların saldırıları Bizans ı büyük ölçüde yıpratmıştı. Bizans karışıklık içerisinde idi. Komutanlar imparator olmak için çeşitli entrikalar çeviriyorlardı. Osmanlı Devleti Kurulurken Balkanlardaki ve Avrupa daki Siyasi Durum Bu dönemde Avrupa devletleri siyasi birliklerini kuramamışlardı. Feodalite rejimi geçerliydi. XIV. yy ın başında en güçlü devlet kutsal Roma-Germen İmparatorluğu idi. Ayrıca bu dönemde Avrupa da; İngiltere ve Fransa arasında cereyan eden Yüzyıl Savaşları vardı. Kafkaslardan ve Urallardan Doğu Avrupa ya kadar olan bölgede zamanın en güçlü devletlerinden biri olan Altın Orda Devleti varlığını sürdürmekteydi. Doğu Avrupa daki birçok Slav topluluğu bu devlete bağlıydı. XIV. yüzyılda Balkanlarda Bulgar Krallığı, Sırp Krallığı, Arnavut, Bosna, Hersek, Eflak ve Boğdan beylikleri bulunuyordu. Balkanların en güçlü devleti Sırp Krallığı idi. Bizans iç isyanlar sebebiyle Balkanlarda denetimi kaybetmişti. Bu dönemde Balkanlarda siyasi ve dini birlik yoktu. Balkanlardaki uluslar arasında Hristiyanlık dininin Katolik ve Ortodoks mezhepleri yaygındı. Balkan ulusları arasında mezhep kavgalarından dolayı sürekli çatışmalar yaşanıyordu. Balkan halkı ağır vergiler ve adaletsiz yönetim karşısında eziliyordu. Bu gelişmeler Osmanlıların Avrupa da ilerleyişini kolaylaştırmıştır.

2 10. SINIF TARİH (Öğretmenin Ders Notları) Osmanlı Beyliğinin Kısa Sürede Büyümesinin Nedenleri Bizans sınırında kurulmuş olması, ticaret ve göç yollarının üzerinde bulunması (jeopolitik konumu). Hakimiyetin tek elde toplanması sağlanarak, merkeziyetçi bir devlet anlayışının benimsenmesi. Osmanlıların Bizans ile mücadele etmelerinden dolayı Anadolu Beylikleriyle barış yolunu tercih etmeleri. Devletin başına geçen idarecilerin askeri ve siyasi yönden yetenekli olmaları. Yoğun Türkmen göçleriyle nüfusun ve askeri gücün artması. Anadolu ve Balkanların siyasi birlikten yoksun; Bizans ın ise zayıf olması. Devlet teşkilatının, askeri, adli, ticari, iktisadi yönden sağlam temeller üzerine oturtulması. Hoşgörüyü devlet politikası haline getirmeleri. Bazı Türk Beyliklerinin kolay ele geçirilmesi ve beyliklerden katılımların olması. Mevlevilik, Bektaşilik, Ahi Teşkilatı ve Tımar sisteminin olumlu katkıları. İzlenen fetih ve iskan politikası Osmanlıların Anadolu ya Yerleşmesi OĞUZLAR BOZOKLAR ÜÇOKLAR Gün Han Ay Han Yıldız Han Gök Han Dağ Han Deniz Han 1. Kayı 1. Yazır 1. Afşar (Avşar) 1. Bayırdır 1. Salur 1. İğdir 2. Bayat 3. Alka Evli 4. Kara Evli 2. Döğer 3. Dodurga 4. Yaparlı 2. Kızık 3. Beğ Dili 4. Karkın 2. Peçenek 3. Çavuldur 4. Çephi 2. Eymür 3. Alayundlu 4. Yüregir 2. Büğdüz 3. Yiva 4. Kınık Osmanlı Beyliği, Oğuzların Kayı boyundandır. Kayılar Malazgirt Savaşından sonra Anadolu ya geldiler. I. Alaeddin Keykubat, Kayıları Ankara yakınlarındaki Karacadağ yöresine yerleştirdi. Daha sonra Kayılar, Ertuğrul Gazi komutasında Bizans tan Söğüt ve Domaniç i alarak burayı yurt edindiler. Böylece bir uç beyliği haline geldiler. (Düşman devletlerinin sınırlarındaki Selçuklu topraklarına uç beyliği denmekteydi.) Ertuğrul Gazi nin ölümünden sonra uç beyliği görevi oğlu Osman Bey e geçti. Kuruluş Devri Padişahları Osman Gazi: 1281-1326 Orhan Gazi: 1326-1362 I. Murat: 1362-1389 Yıldırım Bayezit: 1389-1402 Fetret Devri: 1402-1413 Çelebi Mehmet: 1413-1421 II. Murat : 1421-1451 II. Mehmet : 1451-1481 E G E D E N İ Z İ Edirne Çanakkale Tekirdağ Manisa İzmir Aydın Balıkesir KARESİOĞULLARI SARUHANOĞULLARI AYDINOĞULLARI Muğla İstanbul OS O SM Kütahya Bilecik MA MENTEŞOĞULLARI N UL OĞĞ MANO OĞU ULLARI Isparta Antalya Ereğli GERMİYANOĞULLARI HAMİDOĞULLARI CANDAR OĞULLARI Konya Ankara KARAMANOĞULLARI Alanya Karaman Sinop Adana Samsun Tokat Kayseri Amasya Antakya Sivas ERETNA DEVLETİ RAMAZANOĞULLARI Maraş DULKADİROĞULLARI MEMLÜKLER TR T ABZON RUM Trabzon Urfa U UM D LE EV EVL DE LETİ Rize Erzurum Diyarbakır Mardin

OSMANLI DEVLETİ NİN KURULUŞU (1299-1453) 3 OSMAN BEY DÖNEMİ (1299-1326) Kayı aşiretini beylik haline dönüştürdü. Bizans İmparatorluğuyla yapılan ilk savaş olan Koyun- hisar Savaşı (1302) kazanılarak Yarhisar, Kulucahisar, Karacahisar, Koyunhisar, Yenişehir ve İnegöl dolayları fethedildi. Bursa nın fethine başlandı; ancak düzenli ordu olmadığı için Bizanslılara ait bu önemli şehir alınamadı. İlk Osmanlı parası (akçe) bastırıldı. Ahi reislerinden Şeyh Edebalı nin kızıyla evlenerek ahi- lerin desteği alındı. ORHAN BEY DÖNEMİ (1326-1362) Bursa fethedilerek başkent yapıldı (1326) Orhan Bey in İznik i kuşatması Bizans ile Palekanon (Maltepe) Savaşı na neden olmuştur (1329) Zaferle sonuçlanan bu seferle Bizanslıların Ana- dolu yönündeki direnişi kırıldığı gibi hem Bizans hem de Türk beylikleri Osmanlıların faaliyetlerini daha yakından izlemeye başladılar. İznik (1331) ve İzmit(1337) fethedildi. Böylece Bizans ın Anadolu daki tüm toprakları Osmanlılara geçti. Karesioğulları, Osmanlı egemenliğine alındı (1345). Böylece; ilk kez bir Türk beyliği Osmanlı himayesine girdi ve Anadolu daki Türk birliğinin sağlanması yolunda ilk önemli adım atıldı. Karesi devlet adamları Osmanlı yönetimine girdi. Rumeli ye geçişte Karesioğulları donanmasından yararlanıldı. Orhan Bey, Bizans tahtını ele geçirmek isteyen Kantakuzen e oğlu Süleyman Paşa komutasında ordu göndererek, onun imparator olmasını sağladı. Buna karşılık Bizans tan Çimpe Kalesi ni aldı. Çimpe Kalesi Osmanlıların Rumeli de aldığı ilk topraktır. (1353). Türkmenler Balkanlara yerleştirilerek iskan politikası izlendi. Ankara fethedilerek ahiler egemenlik altına alındı Yaya ve müsellem adıyla ilk düzenli ordu kuruldu. İlk medrese açıldı. (İznik ve Bursa) Geçici divan örgütü kuruldu. Beylik, devlet haline dönüştürüldü. I. MURAT DÖNEMİ (1362-1389) Sazlıdere Savaşı sonucunda Edirne fethedilerek başkent yapıldı. Osmanlıların Edirne yi almaları üzerine Sırplar, Bulgarlar, Macarlar, Eflaklılar birleşerek, Osmanlılar ile Sırpsındığı Savaşı nı yaptılar (1364). Bu savaş Osmanlı Devleti nin balkan milletlerinin meydana getirdiği Haçlılar ile yaptığı ilk savaş ve ilk zaferdir.

4 10. SINIF TARİH (Öğretmenin Ders Notları) Osmanlının Balkanlarda ilerlemeye devam etmesi üzerine, Balkan Devletleri yeniden birleşerek Osmanlı ile Çirmen Savaşı nı yaptı (1371). Bu savaşı da Osmanlı kazandı. Osmanlı Ploşnik te yenildi (İlk yenilgi). Bu yenilgiden cesaret alan Haçlılar Osmanlı ile I. Kosava Savaşı nı yaptı (1389). Osmanlı devleti bu savaşı kazandı. I. Murat savaş meydanında gezerken bir Sırp askeri tarafından şehit edildi. (I. Kosova Savaşıyla Osmanlı Devleti ilk kez topu kullanmıştır). Germiyanoğullarından çeyiz yoluyla, Hamitoğullarından para karşılığında bazı topraklar alındı. Karamanoğullarıyla ilk savaşlar yapıldı. Yeniçeri Ocağı, tımar sistemi, maliye teşkilatı, Vezir-i azamlık, kazaskerlik, defterdarlık ve Rumeli beylerbeyliği kuruldu. İlk defa Balkanlara sistemli yerleşme siyaseti uygulandı. Medreseler yaygınlaştırıldı. Devleti küçük bir imparatorluğa dönüştüren I. Murat Balkan Fatihi unvanıyla anıldı. İlk defa Sultan unvanını kullandı. Sancakta yetişen ilk ve savaş alanında şehit olan tek padişahtır. I. BAYEZID DÖNEMİ (YILDIRIM) (1389-1402) Beyliklerle İlişkiler (1389-1391) Yıldırım hükümdar olunca önce beylikler üzerine yürüdü, Dulkadiroğulları ve Ramazanoğulları hariç bütün beylikleri ya egemenlik altına aldı ya da Osman- lılara bağladı. Böylece Anadolu Türk birliğini büyük ölçüde sağlayan ilk Osmanlı hükümdarı oldu. İstanbul Kuşatmaları (1391-1396) Osmanlı tarihinde ilk kez İstanbul kuşatıldı. Kuşat- mayı kolaylaştırmak için Anadolu Hisarını (Güzelce Hisarı) yaptıran Yıldırım, İstanbul u dört kez masına rağmen alamadı. Bunda, İstanbul un savun- masının kolay olması, Haçlılar, Timur ve Karamano- ğulları tehlikelerinin baş göstermesi, büyük topların kuşat- dökülmeyişi ve kapsamlı bir fetih planının hazırlanamayışı önemli rol oynadı. Niğbolu Savaşı (1396): Bizans ın kışkırtmaları ve Türkleri Balkanlardan atmak için Fransa, İngiltere, İtalya, Almanya nın da katıldığı büyük bir Haçlı Ordusu Osmanlı Devleti ile Niğbolu Savaşı nı yaptı (1396). Avrupalı büyük devletlerin meydana getirdiği ilk Haçlı Ordusu Niğbolu da mağlup edildi. Niğbolu Savaşı nın Sonuçları Bulgar Krallığı ortadan kaldırıldı. Haçlıların gücü kırıldı. İstanbul kuşatmalarına tekrar başlandı. Halife Yıldırım a Sultan-ı İklimi Rum unvanını verdi.

OSMANLI DEVLETİ NİN KURULUŞU (1299-1453) 5 Ankara Savaşı (1402) Ankara Savaşının Nedenleri Timur un Sivas ı yağmalaması İki hükümdarın da cihan hükümdarı olmak istemesi İki hükümdar arası sert mektuplaşma Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf un Yıldırım a sığınması Beyliklerin Timur u kışkırtması Timur ile Yıldırım arasında yapılan bu savaşı Timur kazandı. Ankara Savaşı nın Sonuçları Anadolu Türk birliği bozuldu Fetret Dönemi başladı Beylikler yeniden kuruldu. İstanbul un fethi gecikti Anadolu Timur hâkimiyetine girdi. Osmanlı nın Balkanlardaki ilerleyişi bir süre durdu. FETRET DÖNEMİ (1402-1413) Yıldırım Bayezıd oğlu Mustafa Çelebi ile esir alınarak İran a götürüldükten sonra Yıldırım ın diğer oğulları arasında taht mücadelesi başlamıştır. Süleyman, İsa, Musa ve Mehmet kardeşler arasında süren 11 yıllık mücadele dönemine Fetret Devri denir. Bu mücadeleden başarıyla çıkan Çelebi Mehmet devletin II. kurucusu sayılmıştır. Osmanlıların Fetret Devrini daha az zararla kapatmasının nedenleri şunlardır: Avrupa da Yüzyıl Savaşlarının devam etmesi Yeniden kurulan beyliklerin kısa zamanda güçlenememesi Tımar sistemi Ahilik teşkilatı ve tarikatların olumlu etkisi Halkın Osmanlı yönetiminden memnun olması Bizans içinde karışıklıkların devam ediyor olması Osmanlı ordusunun Ankara Savaşı nda imha edilememiş olması ÇELEBİ MEHMET DÖNEMİ (1413-1421) Timur un Semerkant a götürdüğü Şehzade Mustafa, Timur un ölümünden sonra Anadolu ya dönerek isyan etmiş ise de kaybetmiş ve Bizans a sığınmıştır. Düzmece Mustafa Ayaklanması, Bizans a yıllık vergi ödemek suretiyle bu isyan önlendi. Balkanlarda başlayan Şeyh Bedrettin İsyanı kısa sürede önlendi ve bölgede huzur yeniden sağlandı. Venediklerle ilk deniz savaşları yapıldı. Bazı beylikler egemenlik altına alındı. Anadolu Türk birliğini yeniden kurmaya çalıştı. Ankara Savaşı ndan önceki sınırlara yeniden ulaşıldı.