FAALİYET RAPORU
FAALİYET RAPORU IÇINDEKILER 1. GENEL BİLGİLER 6 1.1 Firma Bilgileri 6 1.2 Şirketin Organizasyon, Sermaye ve Ortaklık Yapıları İle Bunlara İlişkin Hesap Dönemi İçerisindeki Değişiklikler 12 1.3 İmtiyazlı Paylara ve Payların Oy Haklarına İlişin Açıklamalar 12 1.4 Organizasyon Şeması 13 1.5 Yönetim Organı, Üst Düzey Yöneticileri ve Personel Sayısı ile İlgili Bilgiler 14 1.6 Yetki, Görev ve Sorumlulukları Düzenleyen Yasal Mevzuat Listesi 18 2. YÖNETİM ORGANI ÜYELERİ İLE ÜST DÜZEY YÖNETİCİLERE SAĞLANAN MALİ HAKLAR 20 3. ŞİRKET ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİ 21 3.1 Şirketimizin Yatırım ve AR&GE Politikası 21 3.2 Dönem İçinde Tamamlanan AR&GE ve Yatırım Çalışmaları ve Bu Çalışmaların Firma Kapasite, Maliyet ve Hasılat Döngülerine Olan Parasal Etkileri 21 3.3 Sürdürülmekte olan AR&GE ve Yatırım Faaliyetlerinin Niteliği ve Tamamlanma Aşamaları, Planlanan Tamamlanma Tarihleri 24 4. ŞİRKET FAALİYETLERİ VE FAALİYETLERİNE İLİŞKİN ÖNEMLİ GELİŞMELER 27 4.1 Şirket Faaliyetleri 27 4.2 Hesap Döneminde Yapmış Olduğumuz Yatırımlar 57 4.3 İç Kontrol Sistemi ve İç Denetim Faaliyetleri 58 4.4 Şirketimizin İştirak Ettiği Kurumlar ve İştirak Pay Oranları 58 4.5 Şirketin İktisap Ettiği Kendi Paylarına İlişkin Bilgiler 59 4.6 Hesap Dönemi İçerisinde Yapılan Özel Denetime ve Kamu Denetimine İlişkin Açıklamalar 59 4.7 Geçmiş Dönemlerde Belirlenen Hedeflere Ulaşılıp Ulaşılamadığı, Genel Kurul Kararlarının Yerine Getirilip Getirilmediği, Hedeflere Ulaşılamamışsa veya Kararlar Yerine Getirilmemişse Gerekçelerine İlişkin Bilgiler ve Açıklamalar 59 4.8 Yıl İçerisinde Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı Yapılmışsa, Toplantının Tarihi, Toplantıda Alınan Kararlar ve Buna İlişkin Yapılan İşlemler de Dahil Olmak Üzere Olağanüstü Genel Kurula İlişkin Bilgiler 60 4.9 Şirketin Yıl İçinde Yapmış Olduğu Bağış ve Yardımlar İle Sosyal Sorumluluk Projesi Çerçevesinde Yapılan Harcamalara İlişkin Bilgiler 60 5. FİNANSAL DURUM 61 5.1 Finansal Durum Tablosu 61 5.2 Gelir Tablosu 63 5.3 İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret AŞ 1 Ocak -31 Aralık Hesap Dönemine Ait Finansal Raporlar Hakkında Bağımsız Denetim Raporu 65 6. RİSKLER VE YÖNETİM ORGANININ DEĞERLENDİRİLMESİ 67 6.1 Varsa Şirketin Öngörülen Risklere Karşı Uygulatacağı Risk Yönetimi Politikasına İlişkin Bilgiler 67 6.2 Oluşturulmuşsa Riskin Erken Saptanması ve Yönetim Komitesinin Çalışmalarına ve Raporlarına İlişkin Bilgiler 67 6.3 Satışlar, Verimlilik, Gelir Yaratma Kapasitesi, Karlılık Oranı ve Benzeri Konularda İleriye Dönük Riskler 67 2
TABLOLAR VE GRAFIKLER Tablo 1: İSTAÇ Hizmet Alanlarına Ait İletişim Bilgileri 7 Tablo 2: Şirketimiz Ortakları ve Ortaklık Payları 12 Tablo 3: Yönetim Kurulu ve Üst Düzey Yönetici Sayısının Unvana Göre Dağılımı 14 Tablo 4: Yönetim Kurulu Organı Üyelerinin Görev Dağılımları ve Süreleri 15 Tablo 5: yılı Çalışan Sayısının Unvana Göre Dağılımı 16 Tablo 6: yılı Avrupa ve Asya Yakası Mekanik Süpürme-Mekanik Yıkama Miktarları 29 Tablo 7: yılı Avrupa ve Asya Yakası Elle Süpürme Faaliyetleri 30 Tablo 8: yılı Avrupa ve Asya Yakası Lokasyonlara Göre Depolama Miktarları 33 Tablo 9: yılı Avrupa ve Asya Yakası Çöp Sızıntı Suyu Arıtma Miktarları 34 Tablo 10: Yılı İçerisinde Üretilen Kompost Miktarı 35 Tablo 11: Yılı Geri Kazanım Miktarı 37 Tablo 12: Yılı Avrupa Ve Asya Yakası Aktarma İstasyonları Çekici ve Dorse Sayıları 38 Tablo 13: Yılı Avrupa ve Asya Yakası Aktarma İstasyonlarına Gelen Evsel Atık Miktarı 38 Tablo 14: yılı Elektrik Üretimi Miktarı 39 Tablo 15: Yılı Gemilerden Atık Alımı Miktarı 41 Tablo 16: Yılı Deniz Yüzeyi Temizliği ile Toplanan Atık Miktarı 42 Tablo 17: Yılı Kıyı Plaj Temizliği ve Dere Islahında Toplanan Atık Miktarı 43 Tablo 18: yılı Gemi Kaynaklı Atıkların Arıtılması Sonucu Geri Dönüşüme Gönderilen Atık Yağ ve Su Oranları 44 Tablo 19: Yılı Asya-Avrupa Yakası Toplanan Tıbbi Atık Miktarı 45 Tablo 20: Yılı Hafriyat Sahalarına Gelen Araç Sayısı ve Depolanan Atık Miktarı 46 Tablo 21: Yılı Endüstriyel Atık Tesislerinde İşlenen Atık Miktarı 47 Tablo 22: Yılı İçerisinde Endüstriyel Atık Nakliye Hizmetinde Toplanan Atık Miktarı 48 Tablo 23: yılı İSTAÇ Makina ve Araç Envanteri 51 Tablo 24: yılı İSTAÇ Alınan Ödüller 53 Tablo 25: Yatırımlar Tablosu 57 Tablo 26: Şirketimizin İştirak Ettiği Kurumlar ve İştirak Pay Oranları 58 Tablo 27: Finansal Durum Tablosu-1 61 Tablo 28: Finansal Durum Tablosu-2 62 Tablo 29: Finansal Durum Tablosu-3 62 Tablo 30: Gelir Tablosu 63 Tablo 31: Rasyolar 63 Grafik 1: Çalışan Sayısının Cinsiyete Göre Dağılımı 17 Grafik 2: Çalışan Sayısının Öğrenim Düzeyine Göre Dağılımı 17 Grafik 3: Net Satışlar ( ) ve Büyüme Oranı (%) 64 Grafik 4: Dönem Kar/Zarar ( ) 64 Grafik 5: Net İşletme Sermayesi ( ) 64 3
FAALİYET RAPORU 4
SUNUŞ Çevre yönetimi alanındaki 20 yılı aşkın tecrübesini başta İstanbul olmak üzere ülkemizin ve dünyadaki diğer şehirlerin hizmetine sunabilmek için, sürekli gelişim felsefesiyle hareket eden İSTAÇ, sektöründeki çeşitliliği bünyesinde barındırabilen nadir şirketlerdendir. İstanbul gibi bir mega kentin kent temizliğinden deniz temizliğine, evsel atıkların geri kazanımından bertarafına kadar geniş bir yelpazede düzenli çalışmalar yürütebilmesi İSTAÇ ın bilgi ve birikiminin önemli bir göstergesidir. Olağan teknolojilerin yanısıra her geçen gün gelişen dünyaya ayak uyduran ve bu büyük kentin ihtiyaçlarını karşılayıp çalışmalarına 7/24 devam eden İSTAÇ, yalnız İstanbul için hizmet üretmekle kalmıyor tüm yakın coğrafya için müşavirlik hizmetlerini yürüterek bilgi ve tecrübesini de paylaşıyor. yılında da daha önceki yıllarda olduğu gibi bu değerli Şirketimizin çevre yönetimi alanında -bütünsel bir bakışla- özgün çözümler ürettiğini, sürekli gelişim felsefesiyle eski kazanımlarına yeni başarıları ilave ettiğini gördük. Faaliyet Raporu kapsamında son bir yıl içinde üretilen hizmetleri, elde edilen kazanımları, idari ve teknik hususlardaki faaliyet özetleri ile araştırma-geliştirme çalışmalarına ilişkin tüm verileri sizlerle paylaşmaktan gurur duyuyoruz. Bu vesileyle başta Genel Müdürümüz Fahrettin SORAN olmak üzere tüm İSTAÇ ailesine teşekkür ediyor, başarılı çalışmalarının devamını diliyorum. Hüseyin EREN Yönetim Kurulu Başkanı 5
FAALİYET RAPORU 1. GENEL BİLGİLER 1.1 Firma Bilgileri İSTAÇ, İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, 28 Aralık 1994 tarihinde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi nin Katı Atık Projesi kapsamında kurulmuş, kent temizliği, evsel ve tıbbi atıkların bertarafı, ambalaj atıklarının geri dönüşümü, inşaat ve hafriyat atıklarının yönetimi, düzenli depolama sahaları kurulumu ve işletilmesi, çöp sızıntı suyunun arıtılması, çöp gazından elektrik üretimi, gemilerden ve deniz yüzeyinden atıkların toplanması ve bertarafı, organik atıklardan kompost üretimi, endüstriyel atıkların bertarafı ve geri kazanımı ile çok sayıda çevre sağlığı ve düzenlemeleri alanında İstanbul halkına hizmet vermektedir. Ticaret Unvanı: İSTAÇ İSTANBUL ÇEVRE YÖNETİMİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ Vergi Numarası: Büyük Mükellefler V.D. 481 002 9159 Ticaret Sicili Numarası: 236265 Meslek Grubu: 63-ENERJİ Merkez Adresi: Paşa Mah. Piyalepaşa Blv. No:74 34379 Şişli / İSTANBUL Telefon: +90 212-230 60 41 Faks: +90 212-231 76 14 Çağrı Merkezi: 444 8 500 e-posta: istac.istanbul istac@istac.istanbul yılı Faaliyet Raporu Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 28395 sayılı Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun Asgari İçeriğinin Belirlenmesi Hakkındaki Yönetmelik hususları dikkate alınarak 01.01. -31.12. hesap dönemine göre hazırlanmıştır. web adresi: www.istac.istanbul İSTAÇ, İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, çok sayıda çevre sağlığı ve düzenlemeleri alanında İstanbul halkına hizmet vermektedir. 6
Şirketimizin faaliyet göstermiş olduğu hizmet birimleri ve lokasyon iletişim adresleri Tablo 1 de detaylı olarak belirtilmiştir. 1.1.1 Firma Hizmet Alanları İletişim Bilgileri HİZMET ALANLARI HİZMET BİRİMLERİ ADRES TELEFON Odayeri Atık Bertaraf Odayeri Düz. Dep. Alanı Göktürk Köyü Kemerburgaz/Eyüp 0 (212) 322 01 50 ATIK BERTARAF Karakiraz Köyü İstaç Katı Atık Tesisleri Kömürcüoda Atık Bertaraf Kümeevleri No:3 Şile - İSTANBUL 0 (216) 732 87 05 Seymen Atık Bertaraf Küçükseymen Köyü Mevki / Silivri 0 (212) 743 62 08 Kent Temizliği Edirnekapı İBB Yol Bakım Müdürlüğü Yanı Edirnakapı/Fatih 0 (212) 521 83 44 Kent Temizliği Beşiktaş Kadırga Cad. İnönü Stadı Yanı/Beşiktaş 0 (212) 327 92 32 Kent Temizliği Yenibosna Yenibosna Sanayi Cad. Yenibosna/ Bahçelievler 0 (212) 452 40 53 Cumhuriyet Mah. Hilal Cad. Kent Temizliği Gaziosmanpaşa KENT TEMİZLİĞİ No: 20 Sultangazi/Gaziosmanpaşa 0 (212) 594 16 96 Kent Temizliği Kıraç Atatürk mh. Raif Orbay Cad. No:14 Kıraç/Esenyurt 0 (212) 886 41 54 Kent Temizliği Maltepe 70 Evler Mevkii Gülsuyu Mezarlığı Üstü/ Maltepe 0 (216) 427 67 94 Kent Temizliği Ümraniye Hekimbaşı Küçüksu Cad. Ümraniye Cezaevi Yanı/Ümraniye 0 (216) 630 20 34 Baruthane Atık Aktarma Merkezi Paşa Mah. Piyalepaşa Bulvarı No:74 Şişli 0 (212) 230 60 41 İŞLETMELER VE ATIK LOJİSTİK MÜDÜRLÜĞÜ Yenibosna Atık Aktarma Merkezi Halkalı Atık Aktarma Merkezi Silivri Atık Aktarma Merkezi K.Bakkalköy Atık Aktarma Merkezi Hekimbaşı Atık Aktarma Merkezi Yenibosna Sanayi Cad. No:3 Yenibosna/ Bahçelievler Halkalı Yarımburgaz Mah. Fatih Cad Halkalı/Küçükçekmece Yenimahalle 1 Kasım Cad. Hasan Çeşme Mevkii/Silivri Atatürk Mah. Erzincan Cad. K.Bakkalköy Ataşehir Hekimbaşı Küçüksu Cad. Ümraniye Cezaevi Yanı/Ümraniye 0 (212) 551 18 76 0 (536) 861 10 79 0 (536) 861 10 81 0 (216) 573 30 16 0 (536) 033 81 90 Aydınlı Atık Aktarma Merkezi Aydınlı Köyü Patlayıcılar Yolu Tuzla 0 (542) 349 27 84 Şile Atık Aktarma Merkezi Şile Araç Muayene İstasyonu Yanı Şile 0 (507) 204 16 62 7
FAALİYET RAPORU HİZMET ALANLARI HİZMET BİRİMLERİ ADRES TELEFON DENİZ HİZMETLERİ KIYI TEMİZLİK ENDÜSTRİYEL ATIK YÖNETİMİ TIBBİ ATIK TOPLAMA VE BERTARAF HAFRİYAT TOPRAĞI, İNŞAAT, YIKINTI ATIKLARI DEPOLAMA VE GERİ KAZANIMI GERİ KAZANIM VE KOMPOST ÇEVRE LABORATUVARI ENERJİ ÜRETİM TESİSİ MAKİNE BAKIM HİZMET BİRİMİ Sütlüce Sütlüce Mahallesi Karaağaç Caddesi No:9/1 Beyoğlu 0 (212) 254 37 09 Kasımpaşa Camii Kebir Mah. Bahriye Cad. Toprak Tabya Sok. No:4 Kat:5 Beyoğlu 0 (212) 238 35 41 Pendik Doğu Mah. Sahil Bulvarı No:8/3 Pendik 0 (543) 906 08 58 Haydarpaşa Gemi Atıkları Arıtma Tesisi Kıyı Temizlik Alibeyköy Kıyı Temizlik Küçükçekmece Kıyı Temizlik Ataşehir Kıyı Temizlik Silivri TCDD Haydarpaşa Liman İşl. Müdürlüğü İBB Haydarpaşa Kab. Tesisi Haydarpaşa/Kadıköy Emniyettepe Mah. Halitpaşa Cad. No:17 Eyüp Fatih Mah. Cengiz Topel Cad. Gülşenyuva Blokları Yanı İçkumsal/ Küçükçekmece Barbaros Mah. Evren Cad. No:32 Yenisahra/Ataşehir Selimpaşa Mah. 6095-6096 Sokağın Kesiştiği Köşe/Silivri 0 (216) 348 16 94 0 (212) 625 26 37 0 (212) 426 11 14 0 (216) 545 24 17 0 (212) 731 44 37 Endüstriyel Atık Planlama Paşa Mah. Piyalepaşa Bulvarı No:74 Şişli 0 (212) 230 60 41 Endüstriyel Atık İşletme Karakiraz Köyü İstaç Katı Atık Tesisleri Kümeevleri No:3 Şile 0 (216) 732 87 05 Tıbbi Atık Yakma ve Sterilizasyon Tesisi Tıbbi Atık Toplama Eyüp Tıbbi Atık Toplama Küçükbakkalköy Hafriyat Atıkları Planlama Geri Kazanım ve Kompost Çevre Laboratuvarı Hasdal Edirnekapı Tablo 1: İSTAÇ Hizmet Alanlarına Ait İletişim Bilgileri Odayeri Düz. Dep. Alanı Göktürk Köyü Kemerburgaz/Eyüp Silahtarağa Mah. Silahtarağa Cd. İBB Park Bahçeler Haliç Şefliği Yanı Eyüp Atatürk Mah. Erzincan Cad. Küçükbakkalköy/Ataşehir Paşa Mah. Piyalepaşa Blv. No:74 34379 Şişli / İSTANBUL Işıklar Köyü Ege Sokak No:5/1 Kısırmandıra Mevkii Kemerburgaz/Eyüp Işıklar Köyü Ege Sok. No:5/1 Kemerburgaz/Eyüp Kemerburgaz Yolu Eski Hasdal Çöplüğü Hasdal Kemerburgaz/Eyüp İBB Yol Bakım Müdürlüğü Yanı Edirnekapı/Fatih 0 (212) 322 01 50 0 (212) 581 02 97 0 (216) 573 30 16 0 (212) 521 01 01 0 (212) 206 53 90 0 (212) 206 50 17 0 (212) 360 24 47 0 (212) 521 81 52 8
1.1.2 Misyon ve Vizyon MISYONUMUZ, Daha yaşanılır bir çevre için sıfır etki yaklaşımı ile özgün çözümler üretmek ve çevre bilinci oluşturmaktır. VIZYONUMUZ, Çevre yönetimine bütünsel yaklaşımla özgün çözümler üreten uluslararası otorite kuruluş olmaktır. DEĞERLERIMIZ, Bilgi ve tecrübelerimizi paydaşlarımızla paylaşırız. Çevre Yönetimini işimiz ötesinde kimliğimiz olarak görürüz. Çevre problemlerine yönelik özgün çözümlerimizi gelecek sorumluluğu ile tasarlarız. Başarının BEN de değil, BİZ de olduğuna inanırız. Yaptığımız işte daima mükemmeli yakalamaya çalışırız. STRATEJIK AMAÇLARIMIZ, Nihai bertarafa giden atık oranını azaltmak Atık bertaraf yöntem çeşitliliğini artırmak Kaynaklarımızı temiz enerjiye dönüştürmek ve enerjiyi verimli kullanmak Çevre yönetiminde referans kuruluş olmak 9
FAALİYET RAPORU 1.1.3 Tarihçe 1994 Kuruluş 2002 Ana Arter Mekanik Temizlik Hizmeti 1995 Odayeri ve Kömürcüoda Düzenli Depolama Sahaları Tıbbi Atık Toplama ve Yakma Tesisleri Yenibosna ve Aydınlı Aktarma İstasyonları 2003 Küçükbakkalköy Aktarma İstasyonu 1996 Baruthane, Halkalı ve Hekimbaşı Aktarma İstasyonları 2001 Kemerburgaz Kompost ve Hasdal Enerji Üretim Tesisleri 2005 Sızıntısuyu Önarıtma Tesisleri İstanbul Stratejik Planı Hafriyat Atıkları Ambalaj Atıkları 2006 Gemilerden Atık Alımı Haydarpaşa Atık Kabul Tesisi Kıyı, Plaj ve Deniz Yüzeyi Temizliği 10
2007 2008 İSTAÇ Çevre Laboratuvarı Kömürcüoda Geri Kazanım Tesisi Silivri Aktarma İstasyonu ATY ve Granül Üretimi Odayeri ve Kömürcüoda Çöp Gazından Enerji Tesisleri İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Gerikazanımı Çevre Kontrol Merkezi Odayeri ve Kömürcüoda Sızıntısuyu Arıtma Tesisleri 2009 Endüstriyel Atık Yönetimi AB Destekli Yapım Projeleri 2010 Uluslararası Müşavirlik Projeleri Atık Yakma Tesisi Fizibilite Çalışması 2012 2014 Kömürcüoda MBT Tesisi Mevsimlik Çiçek Üretim Serası Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisi 2015 Aktarma İstasyonları Yönetimi Seymen Düzenli Depolama Sahası 2016 Elleçleme Tesisi Stabilizasyon/Soldifikasyon Tesisi Türkiye Ulusal Atık Eylem PLanı İstanbul Yeni Havalimanı Atık Yönetim Planı 81 İl Atık Yönetim PLanı İBB Kemerburgaz Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi Projesi İstanbul Entegre Atık Yönetimi Stratejik Planı 11
FAALİYET RAPORU 1.2 Şirketin Organizasyon, Sermaye ve Ortaklık Yapıları İle Bunlara İlişkin Hesap Dönemi İçerisindeki Değişiklikler Şirketimizin sermayesi 128.000.000,00-TL (Yüz yirmi sekiz milyon Türk Lirası) dır. Şirketimizin ortakları ve ortaklık payları aşağıdaki gibidir; PAY SAHİBİNİN UNVANI PAYLARIN TOPLAM İTİBAR DEĞERİ ( ) ORTAKLIK ORANI (%) İstanbul Büyükşehir Belediyesi 124.137.856 % 96,9827 İETT Genel Müdürlüğü 2.161.792 %1,6889 Metro İstanbul San. ve Tic. AŞ 1.659.264 %1,2963 İstanbul Ağaç ve Peyzaj AŞ 26.880 %0,0210 İsfalt İstanbul Asfalt Fabrikaları San. ve Tic. AŞ 14.208 %0,0111 Tablo 2: Şirketimiz Ortakları ve Ortaklık Payları İSTAÇ, İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, çok sayıda çevre sağlığı ve düzenlemeleri alanında İstanbul halkına hizmet vermektedir. 1.3 İmtiyazlı Paylara ve Payların Oy Haklarına İlişin Açıklamalar İSTAÇ ın ortaklık yapısında, imtiyazlı paylara sahip ortaklar bulunmamaktadır. 12
1.4 Organizasyon Şeması YÖNETIM KURULU GENEL MÜDÜR Entegre Yönetim Temsilcisi Laboratuvar Kalite Yönetim Temsilcisi Hukuk Müşaviri Özel Kalem İDARİ VE MALİ İŞLER GENEL MÜDÜR YARDIMCISI SAHA HİZMETLERİ GENEL MÜDÜR YARDIMCISI TEKNİK GENEL MÜDÜR YARDIMCISI İnsan Kaynakları Müdürü İnsan Kaynakları Şefi Eğitim ve Kariyer Planlama Şefi Yazı işleri ve İletişim Şefi Sosyal Etkinlikler Şefi İşyeri Hekimliği Mali İşler Müdürü Muhasebe Şefi Bütçe ve Finans Şefi Ticaret Müdürü Ticari Sözleşmeler Şefi Satınalma Şefi İstihkak ve Kesin Hesap Şefi Kalite ve Kurumsal Gelişim Müdürü Entegre Yönetim Sistemleri Şefi İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Şefi Bilişim Teknolojileri Şefi Kurumsal Kaynak Planlama Şefi Çevre Yönetimi Şefi Destek Hizmetleri Müdürü Asya Yakası İdari İşler Şefi Avrupa Yakası İdari İşler Şefi Güvenlik Şefi Tanıtım ve Halkla İlişkiler Şefi Endüstriyel Atık Müdürü Endüstriyel Atık Planlama Şefi Endüstriyel Atık İşletme Şefi Çevre Laboratuvarı Şefi Atık Bertaraf Müdürü Odayeri Atık Bertaraf Şefi Kömürcüoda Atık Bertaraf Şefi Seymen Atık Bertaraf Şefi Arıtma Tesisleri Şefi Kent Temizlik Müdürü Asya Yakası Kent Temizlik Şefi Avrupa Yakası Kent Temizlik Şefi Hafriyat Atıkları Müdürü Hafriyat Atıkları Planlama Şefi Asya Yakası Hafriyat Sahaları İşletme Şefi Avrupa Yakası Hafriyat Sahaları İşletme Şefi Deniz Hizmetleri Müdürü Deniz Hizmetleri Şefi Asya Yakası Kıyı Temizlik Şefi Avrupa Yakası Kıyı Temizlik Şefi Gemi Atıkları Arıtma Tesisi Şefi İşletmeler ve Atık Lojistik Müdürü Asya Yakası Atık Aktarma Şefi Avrupa Yakası Atık Aktarma Şefi Avrupa Yakası Tıbbi Atık Toplama Şefi Asya Yakası Tıbbi Atık Toplama Şefi Geri Kazanım ve Kompost Tesisi Şefi Tıbbi Atık Bertaraf Şefi Makine Bakım Şefi Enerji Yönetim Şefi Proje ve İş Geliştirme Müdürü Proje Yönetim Şefi Araştırma-Geliştirme Şefi Proje Etüt Şefi İş Geliştirme Şefi Kurumsal Pazarlama ve Müşteri Hizmetleri Şefi 13
FAALİYET RAPORU 1.5 Yönetim Organı, Üst Düzey Yöneticileri ve Personel Sayısı ile İlgili Bilgiler Yönetim organı üyeleri ile üst düzey yönetici sayıları aşağıdaki gibidir; UNVAN PERSONEL SAYISI Yönetim Kurulu 17 Genel Müdür 1 Genel Müdür Yardımcısı 3 Müdür 12 Hukuk Müşaviri 1 Şef 46 GENEL TOPLAM 80 Tablo 3:Yönetim Kurulu ve Üst Düzey Yönetici Sayısının Unvana Göre Dağılımı Yönetim Kurulu Başkan, Başkan Vekilleri ve Üyelerinin şirketimizdeki görev süreleri Tablo 4 de belirtilmiştir. ADI SOYADI GÖREVİ GÖREV SÜRESİ / BAŞLANGICI - BİTİŞİ Sn. Hüseyin EREN Başkan 01.04.2013-Devam Ediyor Sn. Adem AVCI Başkan Vekili 02.01.2015-Devam Ediyor Sn. Selim KARABULUT Başkan Vekili 02.01.2015-Devam Ediyor Sn. Tuncay BULUT Üye 01.04.2005-Devam Ediyor Sn. Mahmut SÜMEN Üye 01.03.2006-Devam Ediyor Sn. Mahmut İSLAMOĞLU Üye 01.02.2007-Devam Ediyor Sn. Celil ASLAN Üye 01.05.2009-Devam Ediyor Sn. Adem ESEN Üye 06.06.2014-Devam Ediyor Sn. Kazım Taylan SEVER Üye 06.06.2014-Devam Ediyor Sn. Yılmaz YILDIZ Üye 01.04.2015-Devam Ediyor Sn. Murat BAŞTOR Üye 01.04.2015-Devam Ediyor Sn. Murat GÜRGÜZE Üye 10.04.2015-Devam Ediyor Sn. Serbay ÖZTÜRK Üye 17.09.2015-Devam Ediyor 14
ADI SOYADI GÖREVİ GÖREV SÜRESİ / BAŞLANGICI - BİTİŞİ Sn. Özlem GARİP Üye 07.04.2016-Devam Ediyor Sn. Hamit POLAT Üye 01.06.2016-Devam Ediyor Sn. Mehmet Zeki İMAMOĞLU Üye 14.10.2016-Devam Ediyor Sn. Serhat Ersin MUTLU Üye 30.03.-Devam Ediyor Sn. Fahrettin SORAN Üye 18.09.2015-Devam Ediyor Sn. Mahir ALKIŞ Üye 26.07.2002-29.03. Sn. Hatice ŞENER Üye 06.04.2016-29.03. Tablo 4:Yönetim Kurulu Organı Üyelerinin Görev Dağılımları ve Süreleri Üst Düzey Yöneticilerimiz, Fahrettin SORAN GENEL MÜDÜR İbrahim CEYHAN Hukuk Müşaviri Zeynel HACIBEKTAŞOĞLU İdari ve Mali İşler Genel Müd. Yardımcısı Vahit BALAHORLİ Saha Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Fatih HOŞOĞLU Teknik Genel Müdür Yardımcısı Uğur KARA İnsan Kaynakları Müdürü Şenol BİLDİK Mali İşler Müdürü Mevlüt DİLEK Ticaret Müdürü Mustafa ALTINAY Kalite ve Kurumsal Gelişim Müdürü Melik ŞEREFLİŞAN Destek Hizmetleri Müdürü Bekir TOMBUL Endüstriyel Atık Müdürü Tevfik YILMAZ Atık Bertaraf Müdürü Ahmet U. İSKENDEROĞLU Kent Temizlik Müdürü Suphi ÇAĞLAR Hafriyat Atıkları Müdürü İ. Ruhi KELLECİ Deniz Hizmetleri Müdürü Alpaslan KİRİŞ İşletmeler ve Atık Lojistik Müdürü M. Fatih PEKER Proje ve İş Geliştirme Müdürü 15
FAALİYET RAPORU Şirketimizdeki yılı içerisinde çalışan toplam personel sayısı ve unvanlarına göre dağılımı aşağıdaki Tablo 5 de gösterilmiştir. UNVAN PERSONEL SAYISI GENEL MÜDÜR 1 GENEL MÜDÜR YARDIMCISI 3 MÜDÜR 12 HUKUK MÜŞAVİRİ 1 ŞEF 46 GENEL MÜDÜR ÖZEL KALEMİ 1 DANIŞMAN 1 İŞ YERİ HEKİMİ 5 AVUKAT 1 MÜHENDİS 74 UZMAN 16 KİMYAGER 12 KAPTAN 28 PERSONEL 245 FORMEN 73 SORUMLU 157 TEKNİKER 56 TEKNİSYEN 40 USTA 137 OPERATÖR 350 ŞOFÖR 1094 GÜVENLİK GÖREVLİSİ 17 İŞÇİ 1.599 TOPLAM 3.969 Tablo 5: yılı Çalışan Sayısının Unvana Göre Dağılımı Şirketimizdeki yılı içerisinde çalışan toplam personel sayısı 3.969 kişidir. 16
85 2% Erkek Kadın 3.884 98% Grafik 1: Çalışan Sayısının Cinsiyete Göre Dağılımı PERSONEL SAYISI 3 32 277 120 2708 278 551 Doktora Yüksek Lisans Lisans Önlisans Meslek Lisesi Lise İlkokul Grafik 2: Çalışan Sayısının Öğrenim Düzeyine Göre Dağılımı 17
FAALİYET RAPORU 1.6 Yetki, Görev ve Sorumlulukları Düzenleyen Yasal Mevzuat Listesi Şirketimiz tüm faaliyetlerini, hukuki bir alt yapıya dayanarak gerçekleştirmekte olup hizmetlerinde doğrudan veya dolaylı olarak etkilendiği, yetki, görev ve sorumlulukların düzenlendiği yasal mevzuat listesi özetle maddeler halinde aşağıda belirtilmiştir. 4857 Sayılı İş Kanunu 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu 4735 Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 5393 Sayılı Belediye Kanunu 2872 Sayılı Çevre Kanunu 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Gelir Vergisi Kanunu 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu KDV Kanunu Kurumlar Vergisi Kanunu 6085 Sayılı Sayıştay Kanunu 6098 Türk Borçlar Kanunu 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 5809 Elektronik Haberleşme Kanunu 5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu 6446 Elektrik Piyasası Kanunu 6592 Sayılı Maden Kanunu Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik Karayolları Trafik Yönetmeliği Atık Yönetimi Yönetmeliği Atıkların Yakılmasına İlişkin Yönetmelik Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği Çevre Denetimi Yönetmeliği Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Çevre Görevlisi, Çevre Yönetimi ve Çevre Danışmanlık Firmaları Hakkında Yönetmelik Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü İle Benzin ve Motorin Kalitesi Yönetmeliği Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun Kapsamında Mal ve Hizmet Alımına İlişkin Yönetmelik Kimyasalların Envanteri ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği İSKİ Atık Suların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliği Deniz Kirliliğini Önleme Yönetmeliği Gemilerden Atıkların Alınması ve Atıkların Kontrol Yönetmeliği Çevre Ölçüm ve Analiz Laboratuvarları Yeterlik Yönetmeliği Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliği Yönetmeliği Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Orman Kanunu 16. Madde Uygulama Yönetmeliği Madencilik Faaliyetleri İle Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği Elektrik Şebeke Yönetmeliği Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının 18
Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik Çevre Kanununun 29 Uncu Maddesi Uyarınca Atıksu Arıtma Tesislerinin Teşvik Tedbirlerinden Faydalanmasında Uyulacak Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği Elektrik Piyasası Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Kurul Kararı Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Atıkların Karayolunda Taşınmasına İlişkin Tebliğ Atık Ara Depolama Tebliği Bazı Tehlikesiz Atıkların Geri Kazanımı Tebliği Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemleri Tebliği Sera Gazı Emisyon Raporlarının Doğrulanması ve Doğrulayıcı Kuruluşların Yetkilendirilmesi Tebliği Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Tebliğ Gönüllü Karbon Piyasası Proje Kayıt Tebliği Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönerge ÇED Olumlu veya ÇED Gerekli Değildir Kararı Bulunan Projelerde Yapılacak Kapasite Artışı ve/veya Genişletilmesi Planlanan Projelere İlişkin Tebliğ Mekanik Ayırma, Biyokurutma ve Biyometanizasyon Tesisleri İle Fermente Ürün Yönetimi Tebliği 19
FAALİYET RAPORU 2. YÖNETİM ORGANI ÜYELERİ İLE ÜST DÜZEY YÖNETİCİLERE SAĞLANAN MALİ HAKLAR Şirketin Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri (Yönetim Kurulu Üyeleri menfaatler toplamı: 1.636.818 TL) ile Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları ve diğer kilit yöneticilere cari dönemde sağlanan huzur hakkı, ücret, ikramiye ve benzeri mali menfaatlerin toplam brüt tutarı 12.692.782,93 TL dir. Mali menfaatlerin toplam brüt tutarı 12.692.782,93 TL dir. 20
3. ŞİRKET ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİ 3.1 Şirketimizin Yatırım ve AR&GE Politikası Çevre problemlerini bütünsel bir bakış açısı ile ele alarak, sektörle ilgili gelişmelerin ve yeniliklerin sürekli takip edilmesi suretiyle, Şirketin temel faaliyetlerinde karşılaşılan problemlerin çözümüne yönelik yeni (ilk ve yeni olma özelliğine sahip) projeler üretmek, Atıklardan ekonomik katkı sağlayacak ürünler elde etmeye yönelik projeler üretmek, Hibe destek programlarına katılımı arttırmak, Yürütülen çalışmalar neticesinde bilimsel yayınlar oluşturularak kurumsal imajı arttırıcı ulusal ve uluslararası etkinliklere katılım sağlamak, Üniversiteler, TÜBİTAK vb. araştırma kurumları ile ulusal ve uluslararası proje işbirliklerini geliştirmek. 3.2 Dönem İçinde Tamamlanan AR&GE ve Yatırım Çalışmaları ve Bu Çalışmaların Firma Kapasite, Maliyet ve Hasılat Döngülerine Olan Parasal Etkileri 3.2.1 Katı Atık Sızıntı Sularının Membran Distilasyonu ve Evaporasyon ile Arıtımı Projesi Proje ile düzenli depolama sahalarında oluşan ve yüksek kirletici konsantrasyonuna sahip sızıntı sularının deşarj standartlarını sağlayacak kalitede arıtabilecek, alternatif bir sistem olarak düşük basınçlı membran distilasyonu ve evaporatör sisteminin kullanımı araştırılması amaçlanmıştır. Yıldız Teknik Üniversitesi ile yerli bir modülün üretimi gerçekleştirilmiş olup Odayeri DDT ham su ve ultrafiltrasyon çıkış sularında sürekli besleme ile çalıştırılmıştır. Membran Distilasyon Modülü ile amonyum gideriminde %77, iletkenlik gideriminde %94 ve toplam katı gideriminde %98 lik giderim verimliliği elde edilmiştir. Üretilen modül için patent başvurusu gerçekleştirilmiştir. Proje Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı-SANTEZ Programı tarafından desteklenmiştir. Membran Distilasyon Modülü İle Amonyum Gideriminde İletkenlik Gideriminde Toplam Katı Gideriminde %94 %77 %98 giderim verimliliği elde edilmiştir. 21
FAALİYET RAPORU 3.2.2 Mikroalg Kültürünün Sürdürülebilir Enerji Üretimi ve Sera Gazı Mitigasyonunda Kullanımı Projesi Proje ile düzenli depolama tesislerinde oluşan sızıntı suyunun UF ve NF çıkış sularında laboratuvar ölçeğinde mikroalg üretimi gerçekleştirilmiştir. Hazırlık Çalışmalarının ve Laboratuvar Ölçekli Çalışmalar tamamlanmış Pilot Ölçekli Tesis Kurulumu gerçekleştirilerek işletmeye alınmıştır. Çalışma neticesinde Odayeri DDT Nanofiltrasyon ve Ultrafiltrasyon üniteleri çıkış sularında üç tip fotobiyoreaktör kullanılarak mikroalg üretimi gerçekleştirilmiş ticari bir tesis için tasarım kriterleri belirlenmiş, bu kapsamda Pramit Alg Fotobiyoreaktör (PAF) tasarımı yapılmıştır. Üretilen modül için patent başvurusu gerçekleştirilmiştir. Proje Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı-SANTEZ Programı tarafından desteklenmiştir. 3.2.3 Bor İçeren Atıkların Beton Yapımında Kullanılabilirliğinin Araştırılması Bu projede Kütahya Emet Bölgesinde bor madeni çıkarılması sırasında oluşan borlu atık çamurun beton yapımında agrega olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Proje sonucu üretilen betonun bor içeriğinin ısı yalıtımına etkileri incelenmesi planlanmıştır. Bu kapsamda borlu atığın analizleri yaptırılmış ve bor içeriğinin 3 ppm olduğu saptanmıştır. Beton yapımında kullanılan agrega yerine %5, %10, %15 oranlarında borlu atık kullanılarak deneme çalışmaları yapılmıştır. Yapılan çalışma neticesinde istenilen basınç dayanımı değerlerine ulaşılamamış ve işlenebilir özellikte beton karışımı oluşturulamamıştır. Bu nedenle bor çamuru atığının beton karışımında agrega olarak kullanılmasının dayanım ve işlenebilirlik açısından uygun olmadığı anlaşılmıştır. Beton yapımında kullanılan agrega yerine %5, %10, %15 oranlarında borlu atık kullanılarak deneme çalışmaları yapılmıştır. 22
3.2.4 Laboratuvarda Korozyon Probleminin Araştırılması ve Önleme Çalışmaları Bu proje kapsamında laboratuvar iç ortam havasında korozyona sebebiyet verebilecek parametreler belirlenmiş ve ölçülmüştür. Yapılan ölçüm toz, VOC, ağır metal, asit, gaz ve termal konfor parametlerini kapsamıştır. Ölçüm neticesinde asit ve termal konfor değerleri haricinde diğer parametrelerin yönetmelik, standart ve/veya metotlarda yer verilen sınır değerlerini aşmadığı görülmüştür. Sınır değeri aşan nem ve Sülfürik asit parametrelerinin korozif özellikleri araştırılmıştır. Sülfirik asitin korozif özelliği ve laboratuvarda kullanılma sıklığı göz önüne alındığında, laboratuvarda meydana gelen korozyona sebebiyet verebileceği saptanmıştır. 3.2.5 Düzenli Depolama Sahalarında Kullanılan Örtü ve Drenaj Malzemeleri ile Sızıntı Suyu Karakteri ve Borularda Tıkanıklık Türü İlişkisinin İncelenmesi Projesi Tıkanma, sızıntı suyu toplama borularında, drenaj tabakasında veya filtre tabakasında çeşitli fiziksel birikmelerin meydana gelmesi şeklinde tanımlanmaktadır. Tıkanmanın başlıca sebepleri toprak partiküllerinin birikmesi, mikroorganizmalar, kimyasal ve biyokimyasal çökeltiler veya bunların kombinasyonu olarak sıralanabilir. Başlıca tıkanma mekanizmaları fiziksel, kimyasal, biyokimyasal ve biyolojik faaliyetler olarak sınıflandırılmaktadır. Sızıntı suyu toplama borularında oluşan bu tıkanmaya sızıntı suyunun karakteristiği başta olmak üzere depolama sahalarında kullanılan diğer malzemeler de (toprak, dere çakılı, kırmataş ve ocaktaşı) sebep olabilmektedir. Literatür araştırmalarının sonucunda, gerek sızıntı suyu karakterine etki edebilecek gerekse kimyasal çökelmeye sebep olabilecek parametreler değerlendirilmiş olup, bu parametreler arasından Sülfat, Kalsiyum, Magnezyum ve ph başta olmak üzere örtü ve drenaj malzemelerinde çeşitli analizler gerçekleştirilmiştir. Depolama sahalarında boru numunesinde yapılan analizlere göre; tıkanıklığa neden olan başlıca elementlerin %30,51 ile Kalsiyum, %13,95 ile %Karbon, %2,15 ile Magnezyum, %1,94 ile Demir ve %1,73 ile Silisyum olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, yapılan ham sızıntı suyu analizlerinde en yüksek değere sahip elementin Kalsiyum olduğu tespit edilmiştir. Borularda tıkanıklık probleminin kabul edilebilir bir düzeye çekilebilmesi için sızıntı suyuna Kalsiyum girişinin mümkün mertebe kısıtlanması, bu amaçla temin edilen toprak ve türevi malzemelere Kalsiyum limitleri getirilmesi önerilmektedir. 3.2.6 Atık Deniz Yosunlarının Geri Kazanım Uygulamalarının Araştırılması ve Sürdürülebilir Atık Yönetim Modelinin Geliştirilmesi Projesi İBB kıyı sathında 515 km lik bir mesafede ağırlıklı olarak atık deniz yosunlarının neden olduğu kirliliğin önlenmesi amacı atık deniz yosunlarından fiziksel yolla ve fermantasyon yoluyla sıvı organik gübre üretilmesi ve üretilen bu ürünlerin bitki yetiştiriciliğinde kullanımı incelenmiştir. Laboratuvar ve pilot ölçekli yürütülen çalışmalarda fermantasyon yoluyla sıvı organik gübre üretilmiştir. Tere tohumunda yapılan çalışmalarda sıvı gübre olumlu sonuçlar vermiş ve şahit numunelere kıyasla gözle görülür büyümeler saptanmıştır. Elde edilen ürün; % 5 ten fazla organik içeriğe sahip olması sebebiyle Organik Gübreler Yönetmeliği Ek-3 uyarınca organik sıvı deniz yosunu olarak kabul edilmiştir. TÜBİTAK TEYDEB 1501 projesi olarak desteklenmektedir. 23
FAALİYET RAPORU 3.3 Sürdürülmekte olan AR&GE ve Yatırım Faaliyetlerinin Niteliği ve Tamamlanma Aşamaları, Planlanan Tamamlanma Tarihleri 3.3.1 Sıfır Atık Yönetim Merkezi Kurularak Atık Azaltma Çalışmalarının Yapılması Projesi Bu proje öncelikli olarak israfın önlenmesi ile kaynakların daha etkin ve verimli kullanılması, atık oluşumunun kaçınılmaz olduğu durumda ise ilk olarak atık miktarının azaltılması, atıkların kaynağında ayrı toplanarak değerlendirilebilir olan atıkların geri kazanım tesislerine gönderilerek hammadde ya da enerji elde etmek suretiyle ekonomiye katma değer sağlanması, geri kazanılamayan atıkların ise çevre ve insan sağlığına zarar vermeden uygun şekilde bertarafının sağlanması amacıyla başlamıştır. Şirketimizde geri dönüşüm üniteleri ve kompost alanından oluşan Sıfır Atık Yönetim Merkezi kurulmuştur. Katlarda ve ofislerde kaynağında ayrı toplanan atıklar yönetim merkezide toplanmakta ve geri dönüşüm/geri kazanım sürecine dahil edilmektedir. Mutfak, çay ocakları ve diğer alanlardan çıkan organik atıklar yerinde kompost makinesi ile kompost ürününe dönüştürülmektedir. Ayrıca elde edilen kompost solucan gübre makinesine beslenerek kaliteli solucan gübresi elde edilmektedir. 3.3.2 İSTAÇ Bina Tipi Katı Atık Tesisatı Projesi BİKAT, binaya dışardan entegre edilebilen ve katı atık yönetimini mutfaktan başlatan bina tipi katı atık tesisatı konseptidir. Bitkisel atık yağlar, geri dönüşebilir materyaller ve tekstil atıkları ile hane kaynaklı tehlikesiz atıklar, ekmek atıklar ve biyobozunur atıkları türlerine göre pinomatik, yarı pinomatik ve tercihe bağlı olarak bağımsız konteyner bileşenleri ile kaynağında ayrı olarak toplamaya imkan sağlayan BİKAT, seçici yıkım önceliklerini gözetir, net kullanım alanını işgal etmez. 3.3.3 Pilot Ölçekli Sızıntı Suyu Arıtma Tesisi Kurulumu Projesi Katı atık depolama alanlarında oluşan sızıntı suları genel olarak çöp içindeki nemin ve çöp depolama alanına düşen yağmur sularının sızması sonucu oluşan atık sulardır. Sızıntı suları genel olarak bakıldığında yüksek organik kirlilik ve ağır metal içeriğine sahip, koyu renkli, kokulu, kompleks ve birçok kirletici parametrenin içeriğinde bulunması nedeniyle arıtılması zorunlu ama güç olan atık sulardır. Atık bertaraf sahalarında oluşan sızıntı sularının arıtımıyla ilgili çeşitli AR-GE çalışmalarının gerçekleştirilebilmesi amacıyla pilot ölçekli sızıntı suyu arıtma tesisi kurulacaktır. Pilot tesis kurulumu ihale süresinde olup, tesis kurulumunu müteakiben farklı ekipman, proses ve işletme koşullarının inceleneceği AR-GE çalışmalarına başlanmıştır. 24
3.3.4 Deniz Kovası (Seabin) İle Deniz Yüzeyindeki Atıkların Toplanması Projesi Bu proje ile deniz yüzeyinde oluşan çeşitli atıkların mekanik bir ekipmanla toplanması amaçlanmıştır. Dalgalı ve tuzlu sularda çalışmasını sağlayacak uygun mekanizma ve malzeme seçimi üzerine çeşitli firmalar ile tasarım çalışması yapılmıştır. Kararlaştırılan tasarım üzerine bir prototip üretip deneme çalışmalarına başlanmıştır. Bu proje ile deniz yüzeyinde oluşan çeşitli atıkların mekanik bir ekipmanla toplanması amaçlanmıştır. 3.3.5 Dal-Budak Atıklarının Briket Üretiminde Kullanılmasının Araştırılması Dal-budak atıklarının bir kısmı mevcut durumda kompost tesisine katkı malzemesi olarak kullanılmaktadır. Bu proje ile dalbudak atıklarından kalorifik değeri yüksek olan briket üretilmesi ve üretilen briketin yakma tesislerine ek yakıt ya da doğrudan satışının gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. Proje ile ilgili fizibilite çalışmaları devam etmektedir. 3.3.6 Aktarma Araçlarının Dual Tip CNG Yakıta Dönüştürülerek Yakıt Tasarrufunun Sağlanması Projesi Proje kapsamında çift yakıta dönüştürülmüş dual tip araç ile mono tip aracın performans ve maliyet analizi karşılaştırması yapılmıştır. Bu amaçla aktarma istasyonlarında çalışan rotopress araca motor kit değişimi yapılarak, hem CNG hem de motorin ile çalışır hale getirilmiştir. Her iki araçta benzer lokasyonlarda yaklaşık altı aylık deneme testleri yaptırılmıştır. Her iki araçta da yaklaşık aynı miktarda yakıt kullanımı olmuştur. Dual tip araçta CNG kullanım oranları %25-%30 aralığında gerçekleşmiştir. Dual tip araç ağırlıklı olarak motorin kullanımı nedeniyle istenilen tasarruf sağlanamamıştır. Mono tip aracın tork, çekiş gücü ve performansında herhangi bir düşüş görülmemiştir. Motorin ve CNG emisyonları karşılaştırıldığında CNG yakıtın emisyon ve karbon ayak izine olumlu katkı sağladığı görülmektedir. Bu çalışma ve test süreçleri Enerji AŞ ile birlikte gerçekleştirilmiştir. 25
FAALİYET RAPORU 3.3.7 Çöp Gazının Zenginleştirilmesi ve Araç Yakıtı Olarak Kullanımı Projesi Son yıllarda gaz yakıtlar içten yanmalı motorlarda önemli bir alternatif yakıt türü olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu gaz yakıtlarının en önemlileri sıvılaştırılmış petrol gazı (liquid petrol gas, LPG), sıkıştırılmış doğal gaz (compression natural gas, CNG), hidrojen ve biyogazdır. Özellikle Kuzey Avrupa da depo gazının adsorbsiyon/absorbsiyon, distilasyon ve membran prosesleri ile metan içeriğinin zenginleştirilerek doğal gaz hattına verilmesi ve araç yakıtı olarak değerlendirilmesi oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. Gerçekleştirilmesi planlanan çalışma kapsamında; 1000 m 3 / saat kapasiteye sahip saflaştırma prosesi ile entegre sıkıştırma ve dolum istasyonunun kurulması ve elde edilen %96 (veya üzeri) saflıkta CH 4 içeren CNG yakıtın KİT modül ile modifiye edilen araçlarında yakıt olarak kullanılması hedeflenmektedir. Proje kapsamında fizibilite çalışmaları tamamlanarak firma görüşmelerine geçilmiştir. Enerji AŞ ile yapılacak ortak AR-GE çalışmalarına başlanarak 2018 yılında projenin hayata geçirilmesi planlanmaktadır. 3.3.8 Dönem İçinde Yapılan AR-GE ve Yatırım Harcamalarının Tutarı, Finansman Kaynakları yılı içerisinde yürütülen AR-GE çalışmalarının toplam harcama tutarı yaklaşık 232.903 dir. 3.3.9 Bu Çalışmalarının Firmanın Faaliyetlerine, Hasılat, Maliyet ve Kapasite Kullanım Oranlarına Etkileri Konusunda Yönetimin Beklentisi Söz konusu AR-GE faaliyetlerinin şirketimiz hasılat ve maliyetlerine büyük etkileri beklenmemektedir. Ancak, söz konusu projelerin yatırıma geçmesi durumunda, Şirket faaliyet alanlarının genişlemesine ve hasılat kazanmasına sebep olacaktır. Bunun yanında salt AR-GE niteliği taşıyan projelerin faaliyet konularındaki iyileşmeleri desteklemesi ve kapasite kullanımlarına olacak pozitif etkileri yönetim için yeterlidir. 3.3.10 Şirketin Varsa Devlet Teşviklerinden Yararlanma Durumu Şirketimiz AR-GE projeleri kapsamında TÜBİTAK, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı (İstanbul Kalkınma Ajansı) proje hibe/fon destek programlarına başvurarak mali destek almaktadır. Kömürcüoda Arıtma Tesisi için elektrik enerjisi tüketiminde Çevre ve Şehircilik Bakanlığından teşvik alınmaktadır. Ayrıca yılında tamamlanan Atık Deniz Yosunlarının Geri Kazanım Uygulamalarının Araştırılması ve Sürdürülebilir Atık Yönetim Modelinin Geliştirilmesi projesi TÜBİTAK TEYDEB 1501 programından teşvik almaya hak kazanmış ve proje bütçesinin % 60 ı TÜBİTAK tarafından desteklenmiştir. 26
4. ŞİRKET FAALİYETLERİ VE FAALİYETLERİNE İLİŞKİN ÖNEMLİ GELİŞMELER 4.1 Şirket Faaliyetleri 4.1.1 Kent Temizliği İstanbul un temizliği kapsamında, Kent Temizlik Müdürlüğüne bağlı, Avrupa ve Asya Yakası Kent Temizlik Şeflikleri olarak; her geçen gün daha da büyüyen ve gelişen, ülkemizin en kalabalık, ekonomik ve sosyokültürel açıdan en önemli kenti olan bu metropolün, tarihi ve kültürel dokusuna zarar vermeden, ihtiyaçlara zamanında ve eksiksiz biçimde cevap verebilecek şekilde, yaşanılabilir bir çevre oluşumuna katkıda bulunarak, daha temiz bir İstanbul için, faaliyetlerimizi 365 gün 7/24 saat esasına göre ara vermeksizin sürdürmekteyiz. Daha temiz bir İstanbul ve yaşanılabilir bir çevre adına, İstanbul genelinde mekanik süpürme, yıkama ve elle süpürme çalışmalarımız kapsamında 1.434 personel ve 278 araçla; Mekanik süpürme faaliyeti olarak 39 ilçe, 1.417 ana arterde yaklaşık olarak günlük 6,7 milyon m 2 alan süpürülmekte ve günlük ortalama 226 ton sokak kalıntısı (teressubat) toplanmaktadır. Mekanik yıkama faaliyeti olarak günlük ortalama 300.000 m 2 alan yıkanmakta olup, ayrıca bariyer yıkama faaliyeti ve meydanlarda da zemin yıkama faaliyeti gerçekleştirmekteyiz. Aynı zamanda 655 otobüs durağının zemin ve camlarının temizliğini, mekanik yıkama çalışmalarımız ile gerçekleştirmekteyiz. Elle süpürme çalışmalarımızda sorumlu olduğumuz 58 alt geçit, 289 üst geçit, 1179 otobüs durağı ve 27 meydan, 49 otobüs peronu, 87 köprülü kavşak, sahil yürüyüş ve bisiklet yolları ile metrobüs durakları düzenli olarak temizlenmekte, bunun yanında afiş toplama, yazı silme, hayvan ölüsü ve hurda lastikler toplanmaktadır. Ayrıca, gerçekleşen trafik kazaları sonucu yolun temizlenmesi amacıyla müdahale edilmekte ve bütün bu çalışmalar sonucunda da günlük yaklaşık 6.175 poşet atık toplanmaktadır. 27
FAALİYET RAPORU Kış çalışmaları kapsamında, tuzlama ve kar küreme, ani gelişen doğal afet vb. durumlarda araç ve personellerimiz ile gerekli çalışmalar yapılmaktadır. Kent temizliği faaliyetlerimizi yürütürken; alanında uzman ve kurumsal aidiyet duygusunu benimsemiş deneyimli personellerimiz ile çalışmalarımızı devam ettirmekteyiz. Son teknoloji ile bezenmiş olan, çevreye duyarlı, daha az gürültülü ve gaz salınımı minimum seviyede olan güçlü araç filomuz sayesinde yapılan temizlik çalışmaları esnasında, havada asılı kalan partikül maddeler tekrar ortama verilmeyerek şehrin hava kalitesi de korunmaktadır. Mekanik süpürme faaliyetinde 6,7 milyon m 2 alan süpürülmektedir. Mekanik yıkama faaliyeti ile 300.000 m 2 alan yıkanmaktadır. Elle süpürme faaliyeti ile günlük yaklaşık 6.175 poşet atık toplanmaktadır. 28
AVRUPA YAKASI ASYA YAKASI İSTANBUL GENELİ Mekanik Süpürme (m 2 ) Mekanik Yıkama (Adet) Mekanik Süpürme (m 2 ) Mekanik Yıkama (Adet) Mekanik Süpürme (m 2 ) Mekanik Yıkama (Adet) Ocak 105.331.581 596 48.837.528 266 154.169.109 862 Şubat 117.003.175 451 61.331.381 229 178.334.556 680 Mart 136.967.251 533 72.021.591 295 208.988.842 828 Nisan 132.845.424 474 69.588.954 283 202.434.378 757 Mayıs 139.762.149 578 75.201.981 291 214.964.130 869 Haziran 135.082.973 575 70.006.413 326 205.089.386 901 Temmuz 145.445.678 838 77.575.842 518 223.021.520 1.356 Ağustos 139.767.501 561 73.267.485 421 213.034.986 982 Eylül 135.726.669 524 73.499.997 348 209.226.666 872 Ekim 139.569.135 492 75.687.039 296 215.256.174 788 Kasım 136.279.865 526 72.879.267 250 209.159.132 776 Aralık 139.371.009 555 71.515.911 190 210.886.920 745 Toplam 1.603.152.410 6.703 841.413.389 3.713 2.444.565.799 10.416 Günlük 4.426.060 19 2.305.242 10 6.731.302 29 Tablo 6: yılı Avrupa ve Asya Yakası Mekanik Süpürme-Mekanik Yıkama Miktarları 29
FAALİYET RAPORU Çöp Poşeti (Adet) Duvar Yazıları (Adet) AVRUPA YAKASI Afiş ve Pankart (Adet) Ölü Hayvanlar (Adet) Lastik (Adet) Trafik Kazaları (Adet) Ocak 107.351 417 3.727 468 499 243 Şubat 90.606 1.508 5.211 479 439 288 Mart 94.494 2.291 6.134 429 389 298 Nisan 93.198 1.394 8.237 436 330 215 Mayıs 114.564 2.218 5.049 580 349 199 Haziran 104.708 1.305 4.047 503 323 138 Temmuz 135.641 1.309 2.871 635 297 174 Ağustos 134.150 1.965 3.109 698 385 174 Eylül 130.690 1.024 3.993 574 348 185 Ekim 149.890 750 3.210 547 370 229 Kasım 146.412 1.813 3.711 532 358 257 Aralık 123.035 895 2.858 502 496 292 Toplam 1.424.739 16.889 52.157 6.383 4.583 2.692 Günlük 3.903 46 143 18 13 7 Çöp Poşeti (Adet) Duvar Yazıları (Adet) ASYA YAKASI Afiş ve Pankart (Adet) Ölü Hayvanlar (Adet) Lastik (Adet) Trafik Kazaları (Adet) Ocak 51.265 567 959 289 133 256 Şubat 52.546 2.441 946 103 72 219 Mart 65.456 1.161 917 103 168 184 Nisan 65.894 1.478 3.168 101 111 172 Mayıs 65.469 585 750 189 129 190 Haziran 78.253 216 438 226 101 139 Temmuz 82.084 105 864 241 120 109 Ağustos 81.265 255 484 213 184 140 Eylül 79.564 512 855 225 186 159 Ekim 69.733 587 662 192 114 141 Kasım 68.603 983 655 212 141 195 Aralık 68.975 507 620 208 173 183 Toplam 829.107 9.397 11.318 2.302 1.632 2.087 Günlük 2.272 26 31 6 4 6 30
Çöp Poşeti (Adet) Duvar Yazıları (Adet) İSTANBUL GENELİ Afiş ve Pankart (Adet) Ölü Hayvanlar (Adet) Lastik (Adet) Trafik Kazaları (Adet) Ocak 212.089 984 4.686 757 632 499 Şubat 210.021 3.949 6.157 582 511 507 Mart 236.220 3.452 7.051 532 557 482 Nisan 190.295 2.872 11.405 537 441 387 Mayıs 280.621 2.803 5.799 769 478 389 Haziran 232.009 1.521 4.485 729 424 277 Temmuz 310.540 1.414 3.735 876 417 283 Ağustos 319.216 2.220 3.593 911 569 314 Eylül 243.520 1.536 4.848 799 534 344 Ekim 229.623 1.337 3.872 739 484 370 Kasım 225.015 2.796 4.366 744 499 452 Aralık 192.010 1.402 3.478 710 669 475 Toplam 2.253.846 26.286 63.475 8.685 6.215 4.779 Günlük 6.175 72 174 24 17 13 Tablo 7: yılı Avrupa ve Asya Yakası Elle Süpürme Faaliyetleri 31
FAALİYET RAPORU 4.1.2 Atık Bertaraf 1995 yılından itibaren İstanbul un belediye atıkları, Avrupa ve Asya yakalarında kurulan Atık Bertaraf Tesislerinde bertaraf edilmeye başlanmıştır. Bu tesisler, Avrupa yakasında Eyüp Göktürk Odayeri ve Silivri Seymen Köyünde, Asya Yakasında ise Şile Karakiraz Köyü Kömürcüoda mevkilerinde kurulmuştur. II. Sınıf Düzenli Depolama Tesislerinde belediye atıklarının bertarafı süreci; işletme, ek saha yapımı, sahanın izlenmesi ve kontrolü, sızıntı suyunun toplanması-arıtımı ve depo gazı yönetimi gibi çalışmalar ulusal ve uluslararası standartlara göre devam etmektedir. Düzenli depolama sahalarının tasarımı ve işletilmesinde geçirimsizlik tabakasının oluşturulması, atıkların serilmesi ve sıkıştırılması, atıkların üzerine ara örtü toprak yapılması, sızıntı sularının toplanarak arıtılması ile yeraltı ve yüzey sularının korunması, oluşan depo gazının toplanarak kontrol altına alınması çalışmaları ile bertaraf proseslerinden kaynaklanması muhtemel olumsuzluklar da önlenmektedir. İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, çok sayıda çevre sağlığı ve düzenlemeleri alanında İstanbul halkına hizmet vermektedir. ODAYERİ KÖMÜRCÜODA SEYMEN 32
ASYA YAKASI DEPOLAMA (Ton) AVRUPA YAKASI DEPOLAMA (Ton) Kömürcüoda Odayeri Seymen Ocak 172.173 316.524 15.528 Şubat 157.996 290.258 14.912 Mart 179.923 324.909 21.909 Nisan 177.004 297.242 43.678 Mayıs 190.113 315.866 60.964 Haziran 194.998 317.176 62.549 Temmuz 192.899 330.219 56.347 Ağustos 203.347 337.185 57.673 Eylül 192.161 280.143 82.905 Ekim 191.188 243.647 134.125 Kasım 179.973 170.053 191.039 Aralık 189.500 118.778 242.352 Toplam 2.221.275 3.342.000 983.981 Tablo 8: yılı Avrupa ve Asya Yakası Lokasyonlara Göre Depolama Miktarları 6.137 ton/gün KÖMÜRCÜODA 9.270 ton/gün ODAYERI 2.737 ton/gün SEYMEN İstanbul da günlük 18.000 ton belediye atığı düzenli depolama yöntemi ile bertaraf edilmektedir. 33
FAALİYET RAPORU 4.1.3 Çöp Sızıntı Suyu Arıtma Düzenli depolama sahalarında çevre kirliliği açısından en önemli problem, oluşan sızıntı suyudur. Katı atıkların muhtevasından kaynaklanan çok sayıda kirletici parametreyi bünyesinde ihtiva eden sızıntı suyu, katı atıkların içinden süzülerek bir takım fiziksel kimyasal ve biyolojik olaylara maruz kalma sonucu oluşmaktadır. Önlem alınmadığı takdirde yeraltı ve yer üstü kaynaklarını ciddi ölçüde kirletmektedir. Atıkların düzenli depolanması sonucu oluşan ve evsel nitelikli atıksuya göre 40 kat daha kirli olan çöp sızıntı suları Çöp Sızıntı Suyu Arıtma Tesisinde MBR sisteminin içerdiği biyolojik arıtma kısmında Aktif Çamur Prosesi uygulanırken filtrasyon kısmında Çapraz Akışlı (Cross Flow) Ultrafiltrasyon ve Nanofiltrasyon yöntemi seçilerek arıtımı sağlanmaktadır. AVRUPA YAKASI ARITMA (m 3 ) ASYA YAKASI ARITMA (m 3 ) Ocak 121.740 37.749 Şubat 80.728 41.378 Mart 88.986 47.935 Nisan 86.023 53.636 Mayıs 96.210 53.534 Haziran 77.938 47.980 Temmuz 81.505 47.940 Ağustos 147.947 46.509 Eylül 100.400 49.364 Ekim 137.849 50.317 Kasım 82.748 49.383 Aralık 103.566 48.191 Toplam 1.205.190 573.915 Tablo 9: yılı Avrupa ve Asya Yakası Çöp Sızıntı Suyu Arıtma Miktarları 34
ODAYERİ Odayeri Çöp Sızıntı Suyu Arıtma Tesisinin Kapasitesi 2.000 m 3 /gün KÖMÜRCÜODA Kömürcüoda Çöp Sızıntı Suyu Arıtma Tesisinin Kapasitesi 1.700 m 3 /gün 4.1.4 Geri Kazanım ve Kompost Üretimi 2001 yılında kurulan 1.000 ton/ gün atık işleme kapasiteli Geri Kazanım ve Kompost Tesisinde, organik atıklardan 18.000 ton/yıl kompost üretilmektedir. Tesiste elde edilen kompost, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından kentin muhtelif yerlerindeki ağaçlandırma ve peyzaj çalışmalarında kullanılmaktadır. Ayrıca İBB tarafından özel firmalara da satış yapılmaktadır. AY ÜRETİLEN KOMPOST MİKTARI (Kg) Ocak 1.320.850 Şubat 1.271.150 Mart 1.924.650 Nisan 2.925.550 Mayıs 989.200 Haziran 919.000 Temmuz 1.545.650 Ağustos 901.100 Eylül 1.735.200 Ekim 1.540.700 Kasım 2.192.950 Aralık 1.207.950 Toplam 18.473.950 Tablo 10: Yılı İçerisinde Üretilen Kompost Miktarı 35
FAALİYET RAPORU Geri Kazanım ve Kompost Tesisi içerisinde bulunan ayırma ünitesinde toplanan geri dönüşümlü PE, PP türü atıklardan granül tesisinde, granül ve pet çapak üretilerek ekonomik değer sağlanmaktadır. Plastik atıkların çevreyi kirletme faktörü ve ekonomik değeri dikkate alınarak, bu atıklar işlenerek geri kazanılmaktadır. 36
AY GERİ KAZANIM MİKTARI (Kg) Ocak 328.200 Şubat 447.850 Mart 448.950 Nisan 290.550 Mayıs 271.700 Haziran 213.450 Temmuz 219.450 Ağustos 293.250 Eylül 332.800 Ekim 536.400 Kasım 412.350 Aralık 510.600 Toplam 4.305.550 Tablo 11: Yılı Geri Kazanım Miktarı 37
FAALİYET RAPORU 4.1.5 Atık Lojistik İstanbul da nüfus artışına bağlı olarak yerleşim alanlarının çoğalmasıyla her geçen gün atık miktarı artmaktadır. İlçe belediyeleri tarafından toplanan atıkların depolama sahalarına doğrudan taşınmasının maliyetli ve zaman alması sebebiyle aktarma istasyonları işletmeye alınmıştır. Bu sayede, uzak mesafelerde olan düzenli depolama sahalarına, küçük kapasiteli belediye atık toplama araçlarının gidiş gelişini ortadan kaldırarak, yakıt tasarrufu sağlanmakta, trafik yoğunluğu azaltılmakta ve egzoz emisyonundan kaynaklanan muhtemel hava kirliliğinin önüne geçilmektedir. Avrupa ve Asya aktarma istasyonları bünyesinde çalışan çekici ve dorse sayıları aşağıda Tablo 12 de verilmiştir. (Not: Küçükbakkalköy Atık Aktarma İstasyonu tadilatta olduğundan dolayı ilgili istasyon faaliyetlerinde çalışan çekici ve dorseler Hekimbaşı ve Aydınlı Atık Aktarma İstasyonu nda çalışmaktadır.) AKTARMA LOKASYONLARI Çekici (Adet) Dorse (Adet) Baruthane 29 35 Halkalı 48 53 Yenibosna 45 54 Silivri 7 8 Hekimbaşı 31 35 K.bakkalköy - - Aydınlı 33 34 Şile 1 1 Toplam 194 220 Tablo 12: Yılı Avrupa Ve Asya Yakası Aktarma İstasyonları Çekici ve Dorse Sayıları AVRUPA YAKASI (Ton) ASYA YAKASI (Ton) Ocak 255.585 123.109 Şubat 230.889 115.187 Mart 262.067 128.257 Nisan 256.868 126.608 Mayıs 279.075 145.935 Haziran 285.972 146.075 Temmuz 284.391 153.089 Ağustos 282.817 151.847 Eylül 253.274 137.372 Ekim 269.720 146.283 Kasım 255.790 143.544 Aralık 256.246 147.534 Toplam 3.172.694 1.664.840 Tablo 13: Yılı Avrupa ve Asya Yakası Aktarma İstasyonlarına Gelen Evsel Atık Miktarı 38
Günlük ortalama 5.000 ton belediye atığı Asya yakasındaki aktarma istasyonlarından Kömürcüoda Atık Bertaraf Sahasına taşınmaktadır. Günlük ortalama 10.000 ton belediye atığı Avrupa yakasındaki aktarma istasyonlarından Odayeri ve Seymen Atık Bertaraf Sahalarına taşınmaktadır. 4.1.6 Çöp Gazından Enerji Üretimi Düzenli depolama sahalarında oluşan depo gazı (LFG) gaz toplama sistemleri ile toplanarak elektrik enerjisine dönüştürülmektedir. Atıktan enerji üretimi ile LFG içinde yaklaşık %50 oranında bulunan ve karbondioksite oranla 28 kat fazla sera etkisi olan ve dolayısıyla küresel ısınmaya neden olan metan gazı, zararsız ve kontrol edilebilir nihai ürünlere dönüştürülmektedir. ODAYERİ ARITMA (MWh) ODAYERİ (MWh) KÖMÜRCÜODA (MWh) Ocak 1.218 26.970 9.782 Şubat 1.143 24.047 9.090 Mart 1.293 26.417 10.048 Nisan 1.103 25.329 9.611 Mayıs 1.083 24.939 9.903 Haziran 1.025 24.062 9.619 Temmuz 1.063 23.295 9.347 Ağustos 1.064 21.272 9.312 Eylül 1.049 19.563 8.315 Ekim 877 21.170 8.806 Kasım 644 19.881 8.579 Aralık 636 20.453 9.334 Toplam 12.197 277.399 111.746 Tablo 14: yılı Elektrik Üretimi Miktarı 39
FAALİYET RAPORU Çöp gazının bertaraf edilmesinin yanı sıra enerjiye dönüştürülmesi amacıyla ilk olarak 2001 yılında Hasdal, 2008 yılında Odayeri, 2009 yılında Kömürcüoda, 2013 yılında ise Odayeri Arıtma Enerji Üretim Tesisleri devreye alınarak depolanan çöp gazı (metan gazı) elektrik enerjisine dönüştürülmeye başlanmıştır. yılı itibari ile 50 adet gaz motoru ile yaklaşık 69 MWh kurulu güç kapasitesine ulaşılmıştır. Hasdal Depolama Sahası Enerji Üretim Tesisi 2 MWh, Odayeri Arıtma Tesisinin tüketimini karşılayan Enerji Üretim tesisi 2 MWh, Odayeri Enerji Üretim Tesisi yaklaşık 45,13 MWh ve Kömürcüoda Enerji Üretim Tesisi ise yaklaşık 19,81 MWh kurulu güçle çalışmaktadır. Hasdal Depolama Sahası Enerji Üretim Tesisi 2 MWh, Odayeri Arıtma Tesisinin tüketimini karşılayan Enerji Üretim tesisi 2 MWh, Odayeri Enerji Üretim Tesisi yaklaşık 45,13 MWh ve Kömürcüoda Enerji Üretim Tesisi ise yaklaşık 19,81 MWh kurulu güçle çalışmaktadır. 40
4.1.7 Deniz Hizmetleri Yönetimi Euroshore (Avrupa Gemi Atık Alımcıları Birliği) üyesi olan Şirketimiz, 14 adet lisanlı atık alım gemisiyle Marpol 73/78 Uluslararası Denizcilik Anlaşması kapsamında EK-I (petrol türevli atıklar), EK- IV (pis su) ve EK-V (çöp) atıkları alabilmektedir. Euroshore (Avrupa Gemi Atık Alımcıları Birliği) üyesi olan Şirketimiz, 14 adet lisanlı atık alım gemisine sahiptir. Hizmet Verilen Gemi Sayısı (Adet) EK-I Petrol Türevli Atık (m³) EK-V Çöp (m³) EK-IV Pis Su (m³) Ocak 540 14.497,82 412,77 796,41 Şubat 559 13.816,28 486,70 834,83 Mart 622 13.047,99 462,71 867,13 Nisan 602 14.765,93 381,60 1.128,75 Mayıs 670 22.429,37 441,46 985,79 Haziran 547 11.876,52 456,36 453,41 Temmuz 631 9.788,00 442,54 710,95 Ağustos 621 12.329,73 466,85 432,42 Eylül 550 11.442,15 382,78 718,08 Ekim 578 13.207,83 421,61 698,82 Kasım 563 15.419,32 359,23 602,82 Aralık 565 12.716,02 376,40 604,67 Toplam 7.048 165.336,96 5.091,01 8.834,08 Tablo 15: Yılı Gemilerden Atık Alımı Miktarı 41
FAALİYET RAPORU 4.1.8 Deniz Yüzeyi Temizliği Şirketimize ait deniz yüzeyi temizliği için özel inşa edilmiş 8 adet tekne ile 5 milyon m² lik deniz yüzeyi alanı temizlenerek İstanbul halkına hizmet verilmektedir. TOPLANAN ATIK ( m³) Ocak 393,5 Şubat 221,5 Mart 335,5 Nisan 295,5 Mayıs 394,5 Haziran 440,5 Temmuz 892,0 Ağustos 389,0 Eylül 355,0 Ekim 361,0 Kasım 327,5 Aralık 255,0 Toplam 4.660,5 Tablo 16: Yılı Deniz Yüzeyi Temizliği ile Toplanan Atık Miktarı 42
4.1.9 Kıyı-Plaj ve Derelerin Temizliği İstanbul Büyükşehir Belediyesi deniz sınırları dâhilinde yaklaşık 515 km olan kıyı şeridindeki sahil, plaj, iskele ve yürüyüş bantlarının temizliği, 31 adet daimi ve ilave 16 adet yazlık ekiplerden oluşan toplamda 47 adet mobil temizlik ekibi tarafından yapılmaktadır. Ayrıca, yağmur ve benzeri faktörlerden dolayı Haliç, dere ağızları ve koy gibi noktalarda biriken ve suyun sığlaşmasına neden olan dip çamuru, özel teçhizatlı temizlik araçlarıyla çıkarılmakta ve bertaraf sahalarına taşınmaktadır. 47 adet mobil temizlik ekibiyle İstanbul Büyükşehir Belediyesi deniz sınırları dâhilinde yaklaşık 515 km olan kıyı şeridi temizlenmektedir. Su altı temizlik çalışmalarımızla deniz dibi yaşamını ve eko sistemi olumsuz etkileyen katı atıklar profesyonel dalgıçlar ile temizlenmektedir. Toplanan Atık (Ton) KIYI TEMİZLİK PLAJ TEMİZLİĞİ DERE ISLAH Toplanan Ambalaj Atığı (Ton) Toplanan Atık (Ton) Toplanan Ambalaj Atığı (Ton) Çıkartılan Çamur (m 3 ) Ocak 250 5 85 0 937 Şubat 215 5 66 0 3.390 Mart 249 5 86 1 8.835 Nisan 178 6 71 4 1.384 Mayıs 349 12 532 8 845 Haziran 266 9 461 11 1.556 Temmuz 400 15 671 14 2.403 Ağustos 362 18 504 18 2.363 Eylül 316 13 345 12 3.073 Ekim 362 9 78 3 3.291 Kasım 440 7 106 0 4.287 Aralık 456 4 85 0 2.969 Toplam 3.843 108 3.090 71 35.333 Tablo 17: Yılı Kıyı Plaj Temizliği ve Dere Islahında Toplanan Atık Miktarı 43
FAALİYET RAPORU 4.1.10 Gemi Kaynaklı Atıkların Toplanması ve Arıtılması 2006 yılında gemilerden toplanan petrol türevli atıkların ekonomiye kazandırılması amacıyla Haydarpaşa Atık Kabul Tesisi kurulmuştur. Marpol 73/78 EK-I kapsamındaki petrol türevli atıklar, ayrıştırılmak amacıyla susuzlaştırılarak İstanbul Enerji AŞ ye gönderilmektedir. Yaklaşık 20.000 ton/yıl atık yağ ekonomiye geri kazandırılmaktadır. Yaklaşık 20.000 ton/yıl atık yağ, ekonomiye geri kazandırılmaktadır. ARITILARAK DEŞARJ EDİLEN ATIK SU (m 3 ) GERİ DÖNÜŞÜME GÖNDERİLEN ATIK YAĞ VE SU ORANI Atık Su Miktarı (m 3 ) Atık Miktarı (m 3 ) Su Oranı (%) Ocak 12.889 0 - Şubat 12.682 2.683 6,386 Mart 13.546 1.889 4,700 Nisan 12.464 1.557 4,755 Mayıs 20.059 4.281 3,745 Haziran 9.820 1.538 10,851 Temmuz 10.960 1.599 5,455 Ağustos 10.976 1.813 6,601 Eylül 9.597 1.542 6,138 Ekim 12.563 1.638 4,739 Kasım 14.230 989 5,589 Aralık 13.273 2.304 4,856 Toplam 153.059 21.833 5,529 Tablo 18: yılı Gemi Kaynaklı Atıkların Arıtılması Sonucu Geri Dönüşüme Gönderilen Atık Yağ ve Su Oranları 44
4.1.11 Tıbbi Atıkların Yönetimi Şirketimiz tarafından İstanbul genelinde tıbbi atıklarının alındığı 20 yatak ve üstü yaklaşık 307 sağlık kuruluşu ve 8.000 tıbbi atık noktasına hizmet verilmektedir. Tüm bu noktalardan toplanan atık miktarı yaklaşık 26.401 ton/yıl olup, patalojik atıklar diğer enfekte atıklardan ayrı toplanmakta ve yakılarak bertaraf edilmektedir. ASYA YAKASI Toplanan Tıbbi Atık Miktarı (Ton) AVRUPA YAKASI Toplanan Tıbbi Atık Miktarı (Ton) Ocak 793 1.508 Şubat 714 1.403 Mart 730 1.557 Nisan 759 1.383 Mayıs 789 1.497 Haziran 695 1.332 Temmuz 710 1.370 Ağustos 714 1.365 Eylül 679 1.273 Ekim 803 1.506 Kasım 820 1.547 Aralık 890 1.565 Toplam 9.096 17.305 Genel Toplam 26.401 Tablo 19: Yılı Asya-Avrupa Yakası Toplanan Tıbbi Atık Miktarı Sağlık kuruluşlarından özel lisanslı tıbbi atık toplama araçları ile toplanan tıbbi atıklar, Odayeri Katı Atık Bertaraf Tesisleri içerisinde yer alan Yakma ve Sterilizasyon Tesislerinde zararsız hale getirilmektedir. Günlük kapasitesi 24 ton olan Yakma Tesisimiz, 1995 yılından beri faaliyetlerine devam etmektedir. Özellikle yakılarak bertaraf edilmesi gereken tıbbi atıklar, 850oC-1100oC sıcaklık aralığında yakılmakta ve burada hacimsel olarak %95, kütlesel olarak ise %75 oranında azaltılmaktadır. STERİLİZASYON TESİSİ Azami kapasitesi 108 ton/gün olan Sterilizasyon Tesisimiz ise 2014 yılından beri hizmet etmektedir. Sterilizasyon Tesisine kabul edilen tıbbi atıklar, burada ön işleme YAKMA TESİSİ tabi tutulup evsel atık evsafına getirilmekte ve bertaraf edilmek üzere düzenli depolama sahasına gönderilmektedir. 45
FAALİYET RAPORU 4.1.12 Hafriyat Atıklarının Yönetimi İstanbul un gizli problemi olan hafriyat kirliliğini, kesin çözüme ulaştırmak amacıyla, hafriyat depolama alanları, geri dönüşüm tesisleri ve ıslah projelerini kapsayan çalışmalar yapılmaktadır. İstanbul genelinde inşaat yıkıntı atıklarının toplanması, inşaat yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ve hafriyat depolama tesislerinin işletilmesi başlıca faaliyetlerimizdir. Çevre Kontrol Merkezi atık yönetim otomasyon projesi kapsamında atık naklini sağlayan araçlar web tabanlı olarak kontrol edilmektedir. ARAÇ SAYISI (Adet) TONAJ (Ton) Ocak 64.372 1.619.028 Şubat 227.758 5.902.930 Mart 326.950 8.496.322 Nisan 352.272 9.164.801 Mayıs 368.593 9.568.627 Haziran 255.630 6.651.592 Temmuz 317.796 8.122.329 Ağustos 294.150 7.502.403 Eylül 231.240 5.941.933 Ekim 278.062 7.141.844 Kasım 272.454 7.040.194 Aralık 242.542 6.268.181 Toplam 3.231.819 83.420.185 Tablo 20: Yılı Hafriyat Sahalarına Gelen Araç Sayısı ve Depolanan Atık Miktarı 46
4.1.13 Endüstriyel Atıkların Yönetimi Endüstriyel atıkların analizi, nakliyesi, ambalajlanması, ara depolanması, Solidifikasyon-Stabilizasyon tesislerinde ön işleme tabi tutulması, düzenli depolanabilir nitelikteki atıkların ise I.Sınıf Düzenli Depolama Sahasında bertarafı sağlanmaktadır. Geri kazanılabilir nitelikteki atıklar Ara Depolama Tesisinde tasnif edilip geri kazanım tesislerine iletilmekte, yakılabilir nitelikteki atıklar da Elleçleme Tesisinde ön işleme tabi tutularak işlenmektedir. Ön işleme tabi tutulamayan atıklar ise ara depolama tesisinden ilgili bertaraf tesislerine gönderilmektedir. Endüstriyel atık tesislerimiz son olarak 02.11. tarihinde güncellenen 39590 sayılı Çevre İzin ve Lisans Belgesine sahiptir. ARA DEPOLAMA (Kg) DÜZENLİ DEPOLAMA (Kg) ELLEÇLEME TESİSİ (Kg) S/S TESİSİ (Kg) Ocak 346.525 843.007 73.265 9.150 Şubat 240.198 1.295,873 78.018 60.307 Mart 481.868 4.662,212 143.436 49.185 Nisan 366.986 1.799,081 115.219 9.707 Mayıs 402.312 2.689,062 140.048 69.051 Haziran 335.019 1.957,738 145.805 105.236 Temmuz 328.345 1.677,549 122.500 96.832 Ağustos 356.713 2.422,573 160.742 123.950 Eylül 296.669 2.243,845 85.519 14.498 Ekim 347.859 1.742,672 154.473 54.960 Kasım 412.415 16.186,132 185.918 103.519 Aralık 510.691 2.622,503 172.286 101.481 Toplam 4.425,600 40.142,247 1.577,229 797,876 Tablo 21: Yılı Endüstriyel Atık Tesislerinde İşlenen Atık Miktarı Endüstriyel atıkların temel özellikleri Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik te belirtilen düzenli depolama kabul sınır değerlerini sağlayamadığı takdirde; ilgili parametrelere bakılarak analizler yapılır. Stabilizasyon ve Solidifikasyon (S/S) tesisinde işlenebilecek atıklar için türü ve içeriğine göre reçeteler oluşturulur. İşlenen atıklar Yönetmelikteki Ek-II parametrelerine göre gerekli kontrolden geçirildikten sonra nihai bertarafı için I.Sınıf Düzenli Depolama sahalarına gönderilir. Ara Depolama Tesisi Elleçleme Tesisi Stabilizasyon ve Solidifikasyon (S/S) Tesisi 47
FAALİYET RAPORU Profesyonel çalışma ekibimiz tarafından müşterilerimizden uygun şekilde teslim alınan atıklar, tehlikeli atık taşıma lisansına sahip araçlarımızla tesislerimize taşınmaktadır. Düşük ve orta miktardaki atıklar için; 3,5 ton kapasiteli 1 adet, 8-9 ton kapasiteli 5 adet liftli araçlarımızla, yüksek miktardaki atıklar için ise 22,5 ton kapasiteli 1 adet aracımız ve taşeron firmamız yardımıyla hizmet vermekteyiz. TOPLANAN ATIK (Ton) Ocak 487 Şubat 469 Mart 3.571 Nisan 1.367 Mayıs 1.256 Haziran 912 Temmuz 781 Ağustos 1.094 Eylül 501 Ekim 719 Kasım 872 Aralık 933 Toplam 12.962 Tablo 22: Yılı İçerisinde Endüstriyel Atık Nakliye Hizmetinde Toplanan Atık Miktarı Endüstriyel tesislerden kaynaklanan uygun atıklar işlenerek yakıta dönüştürülmektedir. ATY, Atıktan Türetilmiş Yakıt (RDF, Refuse Derived Fuel) olarak isimlendirilen bu ürün çimento fabrikalarında ek yakıt olarak kullanılmakta, böylece hem çevreye hem de ekonomiye katkı sağlanmaktadır. 48
4.1.14 Çevre Laboratuvar Hizmeti Kalite Yönetim Sistemi ni tüm personelin katkısıyla TS EN ISO/ IEC 17025 standardı, müşteri şartları, yasal şartlar ve TÜRKAK rehberlerine uygun olarak etkin bir şekilde uygulamayı ve sürekli iyileştirmeyi hedefleyen İSTAÇ Çevre Laboratuvarı, Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından 210 parametrede akreditedir. Çevre Ölçüm ve Analiz Laboratuvarları Yeterlik Yönetmeliği kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Çevre Ölçüm ve Analizleri Yeterlik Belgesi ne sahip olan İSTAÇ Çevre Laboratuvarı 120 parametrede yeterliliğe sahiptir. Arıtma çamuru, katı atık ve topraktan numune alınması konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yetkili personelleri ile numune alma işlemini profesyonel şekilde yerine getirmektedir. İSTAÇ Çevre Laboratuvarı atık su, tehlikeli atık ve arıtma çamuru, kompost, toprak, katı atık, atık yağ numuneleri için 650 nin üzerinde parametre ile kendi birimlerine ve birçok sanayi kurumuna analiz ve numune alma hizmeti vermektedir. ATIK SU TEHLIKELI ATIK ARITMA ÇAMURU KOMPOST ATIK YAĞ TOPRAK KATI ATIK 49
FAALİYET RAPORU 4.1.15 Makine ve Araç Parkı Şirketimizin yürüttüğü hizmetlerde kullandığı iş makinası, araç ve ekipmanların bakım ve onarım hizmetleri Makine Bakım Şefliği Bakım Onarım Atölyelerinde verilmektedir. Bakım Onarım hizmetleri Asya ve Avrupa yakasında 6 farklı lokasyonda gerçekleştirilmektedir. Avrupa yakasında Edirnekapı, Odayeri ve Seymen Bakım Onarım Atölyesi; Asya Yakasında ise Hekimbaşı, Maltepe ve Kömürcüoda Bakım Onarım Atölyeleri bulunmaktadır. Genel olarak hizmet verilen iş makinaları, araç, ekipmanlar Tablo 22 de listelenmiştir. 50
S.NO CİNSİ ADET S.NO CİNSİ ADET 1 Ağaç Kırma Makinası 2 24 Kompresör 9 2 Akaryakıt Tankeri 4 25 Kurtarıcı - Yol Yardım 3 3 Atık Toplama Aracı - Endüstriyel Atık 7 26 Lastikli Loder 3 4 Atık Toplama Aracı - Tıbbı Atık 32 27 Lastikli Silindir 4 5 Bakım Onarım Aracı 2 28 Lastikli Yükleyici 11 6 Bariyer Yıkama Aracı 7 29 Paletli Excavatör 15 7 Çekici - Çöp Treyleri Taşıma 198 30 Paletli Yükleyici 3 8 Çekici - Lowbed Dorse Taşıma 3 31 Scraper - Çöp Sahası Düz.Aracı 4 9 Çok Maksatlı Araç - Yık.Süp.Küreme 17 32 Taş Kırma Makinası 1 10 Çöp Kamyonu - Sıkıştırmalı 5 33 Temizlik Makinası - Elektrikli 2 11 Dozer 15 34 Titreşimli Elek 2 12 Elleçleme Makinası 3 35 Traktör - Kıyı Mekanik Tem. İşleri 2 13 Forklift 10 36 Tünel Yıkama Aracı 3 14 Greyder 2 37 Utv Motosiklet - Kıyı Tem. İşleri 2 15 İstif Makinası 1 38 Uyarı Işıklı Römork - Trafik İkaz 19 16 Jeneratör 56 39 Yarı Römork - Çöp Suyu Tankeri 10 17 Kamyonet Arazi Taşıtı 1 40 Yarı Römork - Çöp Taşıma Hazneli 221 18 Kamyon - Vinç Monteli 1 41 Yarı Römork - Lowbed 3 19 Kanal Açma Aracı 2 20 Kar Küreme Aracı 2 42 Yarı Römork Açık Kasa 1 21 Kara-Deniz Yüzey Temizleme Aracı 1 43 Yol Süpürme Aracı 125 22 Kıyı Temizleme Aracı 9 44 Yol Yardım Aracı 2 23 Kompaktör - Çöp Serme 17 45 Yol Yıkama Aracı 32 Toplam Araç Sayısı 874 Tablo 23: yılı İSTAÇ Makina ve Araç Envanteri 51
FAALİYET RAPORU 4.1.16 Çevre Bilinçlendirme Faaliyetleri ve Ödüller İSTAÇ AŞ nin 6-7 Kasım tarihinde Shangri-La Bosphorus Otelde organize ettiği Atıktan Enerji Üretimi Sempozyumu, İstanbul yabancı sektör firmalarından gelen misafirlerimizle beraber 475 kişinin katılımlarıyla gerçekleşmiştir. IFAT EURASIA En yeni çalışmalarımız ve inovasyona dayalı özgün çözümlerimizle 16-18 Şubat tarihlerinde IFAT Eurasia Fuarına katılım sağlandı İstanbul Fuar Merkezinde gerçekleşen organizasyona Türkiye başta olmak üzere Balkanlar, BDT Ülkeleri, Ortadoğu ve Kuzey Afrika dan oluşan büyük coğrafyadaki sektör temsilcileri, il ve ilçe belediyeleri, akademisyenler, öğrenciler katıldı. ATIK YÖNETIMI SEMPOZYUMU 27 Şubat Pazartesi başlayan; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı öncülüğünde, ulusal atık yönetim politikasının hedef, risk ile faaliyetlerinin daha şeffaf ve analitik şekilde bütüncül değerlendirilmesi, bilgi alışverişinde Büyükşehir Belediyesinden, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan, yerel yönetimlerden, üniversitelerden, sivil toplum kuruluşlarından ve yerlibulunulması ve yeniliklerin değerlendirilmesi amacıyla bu yıl beşincisi düzenlenen Atık Yönetimi Sempozyumu na katılım sağlandı. Belediyeler, yetkili kuruluşlar, sektör temsilcileri, ilgili firmalar, akademisyenler ve Bakanlık temsilcileri katıldı. REW 16 Mart da başlayan; uluslararası katılımcı ve ziyaretçileriyle, Avrasya nın lider çevre teknolojileri fuarı unvanını koruyan REW İstanbul a katılım sağlandı. TÜYAP fuar merkezinde gerçekleşen fuarda Türkiye nin çeşitli illerinden gelen ziyaretçilerin yanı sıra Avrasya bölgesinden de sektör temsilcileri bir araya gelme fırsatı buldu. Faaliyetlerimiz kapsamında kurum içerisinde uygulanmakta olan Öneri ve Ödülleri Sistemi kapsamında toplam 34 personelimize Şirketimize sağladıkları katkılardan dolayı ödül verilmiştir. Ayrıca Şirketimiz ulusal ölçekte Tablo 24 de belirtilen ödülleri almaya hak kazanmıştır. 52
Ödül Adı ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖDÜLÜ ÇEVRECİ TESİS ÖDÜLLERİ Ödül Statüsü (Ulusal/Uluslararası) Ulusal Ulusal Ödülü Veren Kurum İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Ödülün Verildiği Yer İstanbul İstanbul Ödülün Veriliş Amacı Enerji Verimliliği Çevreci Tesis Ödülün Verildiği Ürün/Hizmet/Projeye İlişkin Özet Bilgi Tablo 24: yılı İSTAÇ Alınan Ödüller "Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisinde, sterilizasyon işlemi için kullanılan buharın üretimi maksadıyla, sıvı doğalgaz (LNG yakıtı) kullanılmaktaydı. Bu proje ile belediye atıklarından elde edilen ""Çöp Gazı""nın (LFG) kullanımına geçilmiştir. Bu yakıt değişimi sonucu 1.589,54 ton/yıl Toplam Eşdeğer CO 2 salınımı azaltılmış; yaklaşık olarak 400.000,00 TL/yıl tasarruf sağlanmıştır. Ayrıca bu proje kapsamında tesis idari bina sıcak su ihtiyacı ve ısıtılması da LFG yakıtlı kazan sistemi atıl ısısı üzerinden sağlanmıştır. Şirketimiz bu proje ile Büyük Ölçekli İşletmeler Kategorisinde 3.lük Ödülüne layık görülmüştür. Tıbbi atıkların sterilize edilerek ön işleme tabi tutulduğu Tıbbi Atık Sterlizasyon Tesisi, yürütülen başarılı işletme neticesinde İstanbul İli özelinde En Çevreci Tesis seçilmiştir. 53
FAALİYET RAPORU 4.1.17 Müşavirlik Hizmetleri Şirketimiz çevre yönetimi faaliyetleri konusundaki tecrübe ve bilgi birikimini, ihtiyaca özel uygulanabilir ve sürdürülebilir çözümler üreterek, ulusal ve uluslararası ölçekteki projeler ile kamu kurumları ve özel sektörlere aktarmaktadır. Müşavirlik projelerinde temel amacımız, ulusal ve uluslararası normlar doğrultusunda Entegre Katı Atık Yönetimi Hiyerarşisi ni dikkate alarak amaca hizmet eden en uygun yöntem, strateji ve teknolojiye sahip entegre atık yönetim mekanizmasını oluşturmaktır. Entegre atık yönetimi, evsel atıklardan ambalaj atıklarına, tıbbi atıklardan tehlikeli atıklara, inşaat ve yıkıntı atıklarından özel atıklara kadar tüm atık türlerinin yönetimini içermektedir. Müşavirlik hizmetleri kapsamında başlıca yapılan çalışmalar aşağıda verilmektedir: Entegre atık yönetim stratejilerini belirlemek ve bu kapsamda atık yönetim planlamalarını yapmak, Planlanan atık yönetim faaliyetlerine uygun yöntem ve teknolojileri belirlemek, Atık yönetim tesislerinin fizibilite çalışmalarını yapmak, Projelendirme hizmetleri vermek, Kurumsal ve teknik kapasitenin artırılmasına yönelik eğitimler vermek, Projelendirilmesi yapılan işlerin inşaat süresince kontrolörlük hizmetlerini yapmak. yılında biten ve devam eden müşavirlik hizmetlerimizden bazıları aşağıda verilmektedir. 4.1.17.1 Çorum Katı Atık Yönetim Projesi Yapım İşi (2015-) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Avrupa Birliği Yatırımları Dairesi Başkanlığı ile 29.12.2015 tarihinde imzalanan ve 651 gün süren proje kapsamında; 7,46 ha alana sahip düzenli depolama sahası, 125 m 3 /gün kapasiteli sızıntı suyu arıtma tesisi, 200 ton/gün kapasiteli maddesel geri kazanım tesisi, 19,2 ton/gün kapasiteli kompost tesisi, 14 atık türünü içeren atık getirme merkezi ve Sungurlu, Alaca, Laçin ve İskilip e 4 adet transfer istasyonu yapımı gerçekleşmiştir. Proje kapsamında teorik ve uygulamalı eğitimler verilmiştir. Aynı zamanda il genelinde 28 adet vahşi döküm sahasının rehabilitasyonu yapılmıştır. 4.1.17.2 İstanbul Yeni Hava Limanı Atık Yönetim Planı Hazırlanması İGA Havalimanları İşletmesi ile 23.06. tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında İstanbul Yeni Havalimanı Atık Yönetim Planı hazırlanmıştır. 6 ay süren çalışma kapsamında; yasal çerçeve, mevcut durum analizi, atık karakterizasyonu, atık projeksiyonu, atık toplamataşıma optimizasyonu ve atık yönetim stratejileri belirlenerek, maliyet analizleri oluşturulmuştur. 54
4.1.17.3 81 İl Atık Yönetim Planları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile yürütülen projede, 81 ilde atık yönetimi mevcut durumu analiz edilerek, 2023 yılı atık yönetim planlaması yapılacaktır. Hazırlanacak İl Atık Yönetim Planları her ilin atık yönetimine ilişkin mevcut durumunu, nüfus ve atık projeksiyonlarını, ulusal ve uluslararası normlar doğrultusunda 2023 yılına kadar yapılması planlanan atık yönetim faaliyetlerini (tesis türü ve kapasiteleri) ve atık yönetimine yönelik genel yatırım ve işletme maliyetlerini içerecektir. 4.1.17.4 Kemerburgaz Biyometanizasyon Projesi (-2018) Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, yenilenebilir enerji kaynaklarının bulunması, enerji teknolojisinin geliştirilmesi, çalışmaların yoğunlaştığı alanlar olmuştur. Bugün dünyada, yeni ve temiz enerji kaynakları olarak adlandırılan jeotermal, güneş, rüzgâr ve biyogaz enerjileri son yıllarda üzerinde en çok durulan ve araştırılan konuları oluşturmaktadır. Biyolojik ayrışabilir organik maddelerin temiz enerji olarak geri dönüşümü çevre kirliliği ve enerji kaynaklarının geliştirilmesi açısından önemlidir. Elde edilen bu temiz enerji, biyolojik ayrışabilir maddelerin oksijensiz ortamda metan gazına dönüşümü ile mümkündür. Geriye kalan kısım ise zenginleştirilmiş bir gübre kaynağı olmaktadır. Bu kapsamda İstanbul Avrupa Yakasında organik içerikli katı atıklardan (yemek atıkları, sebzemeyve atıkları, son kullanma tarihi geçmiş ambalajlı gıda atıkları gibi) oksijensiz (anaerobik) ortamda fermantasyon yöntemi ile biyogazdan elektrik enerjisi elde etmek amacıyla biyometanizasyon tesisi kurulmaktadır. Tesis Mevcut En Üstün Teknoloji doğrultusunda inşa edilerek günlük 90 ton atıktan yılda 8.000 MWh elektrik üretimi gerçekleşecektir. 24 Ağustos tarihinde yer teslimi yapılan projenin yapımı aşamasında kontrollük ve müşavirlik hizmeti verilmektedir. 4.1.17.5 İBB Kemerburgaz Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi Projesi (-2021) İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından Avrupa nın en büyük evsel atık yakma tesisi inşa edilecektir. Evsel Katı Atık Yakma ve Enerji Üretimi Projesi için 2015 yılında teknolojisi ihalesine çıkılmıştır. İhale Haziran yılında sonuçlanmış ve ihaleyi kazanan firma ile sözleşme imzalanmıştır. Sözleşme kapsamında yüklenici projelendirme, yapım ve 1 yıllık işletme işini yapacaktır. Projelendirme sürecine başlanan tesiste günlük 3.000 ton atık bertaraf edilerek saatte 70 MWh elektrik üretimi sağlanacaktır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından ihale edilen projenin yapımı ve işletimi aşamasında şirketimiz tarafından kontrollük ve müşavirlik hizmeti verilecektir. Projelendirme sürecine başlanan tesiste günlük 3.000 ton atık bertaraf edilerek saatte 70 MWh elektrik üretimi sağlanacaktır. 55
FAALİYET RAPORU 4.1.17.6 Seymen Sızıntı Suyu Arıtma Tesisi Projesi (2016-2020) İstanbul Avrupa Yakası nda, Seymen Katı Atık Bertaraf ve Düzenli Depolama Tesisi nde oluşan çöp sızıntı suyu ve evsel nitelikli atıksuların dere deşarj standartlarına uygun olarak arıtımı için Sızıntı Suyu Arıtma Tesisi inşa edilecektir. Tesisin 4.000 m 3 /gün kapasiteli olarak, komple ve çalışır halde teslim edilmesi amaçlanmaktadır. Türk Mevzuatı ve Avrupa Birliği Direktiflerine uygun olacaktır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından ihale edilen projenin yapımı aşamasında Şirketimiz tarafından kontrollük ve müşavirlik hizmeti verilecektir. Atıkların düzenli depolanması sonucu oluşan ve evsel nitelikli atıksuya göre yaklaşık 40 kat daha kirli olan çöp sızıntı sularının Membran Biyo Reaktör (MBR) ve Nanofiltrasyon (NF) prosesleri ile arıtılması planlanmaktadır. Tesis Mevcut En Üstün Teknoloji doğrultusunda inşa edilecek ve ilgili 4.1.17.7 İSKİ Çamur Yakma Tesisi Teknik Şartname Hazırlanması Danışmanlık Hizmeti (2018-2019) İstanbul Su ve Kanalizayon İdaresi nce İstanbul un Anadolu yakasında 600 ton/gün kapasiteli Çamur Yakma Tesisi kurulacaktır. İSKİ ile imzalanan sözleşmeyle Çamur Yakma Tesisi Teknik Şartname Hazırlanması için danışmanlık hizmeti gerçekleştirilecektir. Teknik şartname hazırlama aşamasında, 21-E ihale usulü şartları gereği gerçekleştirilecek olan teknik görüşmeler katılıp akabinde sunulan proses çözümlemelerini İdare ile birlikte inceleyecek ve teknik şartnameye altlık oluşturması amacıyla İdareye teknik rapor hazırlayıp sunacaktır. Nihai proses sürecine karar verme aşamasında, tesisin yapımı sonrasında devreye alma ve işletme aşamasında gerekli olan test prosedürleri ile performans kriterlerinin belirlenmesi, tüm kritik ekipmanlar ile birlikte bunların asgari yedek parçalarının özelliklerini ve sayılarını belirlenmesi, atık ve emisyon kontrolü konularında gerekirse yurtiçi ve yurtdışı uzmanlardan destek alınarak İdareye teknik rapor verilecektir. Bu çalışmalar sonucunda 21-E ihale mevzuatına uygun olarak Kesinleştirilmiş Teknik Şartnameyi hazırlanarak İdareye sunulacaktır. 4.1.17.8 Kocaeli Belediyesi Teknik Yönetim ve Danışmanlık Hizmeti (2018) Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile imzalanan sözleşme kapsamında; İdarenin kanunen sorumluluğu olan mahalli müşterek niteliğindeki katı atıklar (Belediye atıkları, endüstriyel atıklar vs.) ile ilgili hizmetlerin, sürdürülebilir kalkınma ve çevre yönetimi ilkeleri doğrultusunda ileri teknolojik yöntemler kullanılarak süresi 49 yılı geçmeyecek şekilde kamu hizmetlerinin gördürülme usullerinden olan imtiyaz usulü ile gördürülmesinin sağlanabilmesine yönelik olarak yürütülecek iş ve işlemler kapsamındaki; Fizibilite Raporu, ÇED Raporu, Yer Tahsisi Dosyası, İhale Dokümanları, Kamu Hizmeti İmtiyaz Sözleşmesi (KHİS) vb. iş ve işlemlerin hazırlanmasında teknik yönetim ve danışmanlık hizmeti verilecektir. 56
4.1.17.9 İstanbul Entegre Atık Yönetimi Stratejik Planı Plan kapsamında, İstanbul atık yönetimi mevcut durumunun tespiti için 39 ilçede anket çalışması yapılmış ve teknik ziyaretler gerçekleştirilmiştir. Kış ve yaz dönemlerini kapsayacak şekilde mevsimsel bazda karakterizasyon çalışmaları yapılarak İstanbul ili için atık yönetim stratejileri ve 2023 yılına kadar yapılması planlanan atık yönetim faaliyetleri belirlenmiştir. 4.1.17.10 İklim Değişikliği Eylem Planı İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı, Çevre Koruma Müdürlüğünün 24.05.2016 Tarihinde ihalesini yaptığı İstanbul İklim Değişikliği Eylem Planı Hazırlanması İşi İSTAÇ AŞ tarafından yürütülmektedir. İstanbul İklim Değişikliği Eylem Planı; iş planının oluşturulması, sera gazı envanterinin hazırlanması, iklim senaryolarının oluşturulması, risk, fırsat ve kırılganlık analizinin hazırlanması, paydaş toplantılarının düzenlenmesi, eylem planının hazırlanması ve farkındalık çalışmalarının yürütülmesi olarak toplamda 7 adımdan oluşan çok kapsamlı bir projedir. İlk beş iş paketi tamamlanmış olup, eylem planı hazırlanması aşamasında sona gelinmiştir. Proje 2018 Nisan ayında sonlanacaktır. 4.2 Hesap Döneminde Yapmış Olduğumuz Yatırımlar YATIRIMLAR TUTAR( ) Makine, Tesis ve Cihazlar 1.670.484 Taşıt Araç ve Gereçleri 25.893.001 Döşeme ve Demirbaşlar 11.714.921 Özel Maliyetler 6.202.313 Haklar 1.660.748 TOPLAM 47.141.467 Tablo 25: Yatırımlar Tablosu 57
FAALİYET RAPORU 4.3 İç Kontrol Sistemi ve İç Denetim Faaliyetleri Doğruluk ve tutarlılıkları, mevzuat çerçevesinde yapılması zorunlu olan Yeminli Müşavirlik Tam Tasdik Sözleşmesi çerçevesinde her ay yapılan denetimlerle kontrol edilip yıl sonunda hazırlanan Tam Tasdik Raporu ile de onaylanmaktadır. Ayrıca Şirketimizin şartlarına uymayı taahhüt ettiği kalite, çevre, iş sağlığı ve güvenliği standartlarını kapsayan entegre yönetim sistemleri gereği ilgili süreçlerimizin yetkili akredite denetim firmaları tarafından yılda bir kez uygunluk değerlendirmesi ile kontrolü sağlanmaktadır. Şirketin diğer önemli iç kontrol ve denetim araçları aşağıda sıralanmıştır. Şirket yönetimine ilişkin yetki dağılımı ve sınırlı yetki kullanımı esaslarının belirlendiği İç Yönerge ve İmza Sirküleri: Yetki ve sorumlulukların tespit edildiği, temel ilkelerin belirlendiği bir denetim aracıdır. Personel Yönetmeliği: Çalışan personelin göreve alınmalarını, atanma ve yetiştirilmelerini sağlayan, çalışma esas ve usullerini, ödüllendirilme ve cezalandırılmalarını, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini ve diğer özlük işlemlerini düzenlemek amacıyla hazırlanmış dokümandır. Seyahat Yönergesi: Çalışan personelin yurtiçi ve yurt dışı seyahatlarde uyacakları esas ve usullerin tanımlandığı dokümandır. Entegre Yönetim Sistemimiz kapsamında ve 4734-4735 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine uygun olarak her türlü alıma ilişkin ihale, sözleşme, muayene ve kabul süreçleri ilgili kanun hükümlerine uygun olarak hazırlanan Satınalma Prosedürü kapsamında yapılarak iç ve dış kontrol sağlanmaktadır. 4.4 Şirketimizin İştirak Ettiği Kurumlar ve İştirak Pay Oranları İştirak Pay Oranı (%) Sermaye Miktarı ( ) Ugetam AŞ 29,75 6.524.582,00 İstanbul Dijital Medya Tic. AŞ 25,00 5.492.896,00 Sağlık İst.Sağ. Yat. ve İşl. Sos. H. San. ve Tic. AŞ 10,00 4.272.818,00 Formula İst. Yat. AŞ 3,66 9.633.486,00 Boğaziçi Konut Hiz. Yön. İş. Tic. AŞ 0,05 14.000,00 İstanbul İmar İnş. AŞ 0,12 12.000,00 İsbak İstanbul Bilişim ve Akıllı Kent Teknolojileri AŞ 0,04 16.976,00 Kiptaş AŞ 0,03 249.179,00 Tablo 26: Şirketimizin İştirak Ettiği Kurumlar ve İştirak Pay Oranları 58
4.5 Şirketin İktisap Ettiği Kendi Paylarına İlişkin Bilgiler hesap dönemi içinde Şirket tarafından iktisap edilen kendi payı bulunmamaktadır. 4.6 Hesap Dönemi İçerisinde Yapılan Özel Denetime ve Kamu Denetimine İlişkin Açıklamalar 3568 sayılı kanunun belirlediği anlamda Gelir ve Kurumlar Vergisi Beyannameleri ve bunlara ekli mali tablolar ve bildirimlerin doğruluğunun tasdik işlemleri için Birol GÜVEN Yeminli Mali Müşavir ile tam tasdik sözleşmesi yapılmıştır. Şirketimiz 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK), 660 sayılı Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) Türkiye Muhasebe Standartları ile ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Aksis Uluslararası Bağımsız Denetim AŞ ye bağımsız dış denetim yaptırmaktadır. Hesaplarının Sayıştay a verilmesi ve Muhasebe Birimleri İle Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar Yönetmeliği çerçevesinde, Sayıştay Başkanlığı na mali tablolar ve bilgiler aylık olarak gönderilmektedir. Şirketimiz 6085 sayılı Sayıştay Kanunu na göre Kamu İdaresi 4.7 Geçmiş Dönemlerde Belirlenen Hedeflere Ulaşılıp Ulaşılamadığı, Genel Kurul Kararlarının Yerine Getirilip Getirilmediği, Hedeflere Ulaşılamamışsa veya Kararlar Yerine Getirilmemişse Gerekçelerine İlişkin Bilgiler ve Açıklamalar Şirketimizce geçmiş dönemlerde belirlenen hedeflere ulaşılmış, geçmiş dönemde alınan Genel Kurul Kararlarının gerekleri yerine getirilmiştir. 59
FAALİYET RAPORU 4.8 Yıl İçerisinde Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı Yapılmışsa, Toplantının Tarihi, Toplantıda Alınan Kararlar ve Buna İlişkin Yapılan İşlemler de Dahil Olmak Üzere Olağanüstü Genel Kurula İlişkin Bilgiler Şirketimizde yılı içerisinde 1 defa Olağan Genel Kurul Toplantısı yapılmıştır. 29.03. tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısında alınan kararlar: ɧ2016 ɧ yılı Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu kabul edilmiştir. ɧŞirketin ɧ 31.12.2016 tarihli bilanço ile 01.01.2016-31.12.2016 dönemi kar/zarar tabloları kabul edildi. ɧŞirket ɧ bilançosunda görünen kârın, vergi ve kanuni yedekler ayrıldıktan sonra şirket bünyesinde bırakılmasına karar verildi. ɧYıl ɧ içinde Yönetim Kurulu Üyeliklerinde meydana gelen değişiklikler görüşüldü. ɧSn.Şenol ɧ YILDIZ ın 08.04.2016 tarihinde istifası ile boşalan Yönetim Kurulu Üyeliği görevine 01.06.2016 tarihi itibarı ile Sn. Hamit POLAT ın, ɧSn.Rıza ɧ HÖKE nin 14.10.2016 tarihinde istifası ile boşalan Yönetim Kurulu Üyeliği görevine 14.10.2016 tarihi itibarı ile Sn.Mehmet Zeki İMAMOĞLU nun,seçilmelerinin, TTK m. 363/1 hükmü uyarınca Genel Kurul tarafından onaylanmasına karar verildi. ɧYönetim ɧ Kurulu Üyelerinin 2016 yılı faaliyetlerinden dolayı ayrı ayrı ibra edilmelerine karar verildi. ɧYönetim ɧ Kurulu Üye sayısının 19 (ondokuz) olarak tespitine ve Yönetim Kurulu Üyeliklerine toplantıda bizzat hazır bulunan ve sözlü olarak aday olduklarını bildiren; Sn. Hüseyin EREN Sn. Adem AVCI Sn. Selim KARABULUT Sn. Adem ESEN Sn. Celil ASLAN Sn. Yılmaz YILDIZ Sn. Özlem GARİP Sn. Kazım Taylan SEVER Sn. Mahmut İSLAMOĞLU Sn. Mahmut SÜMEN Sn. Serbay ÖZTÜRK Sn. Murat BAŞTOR Sn. Murat GÜRGÜZE Sn. Mehmet Zeki İMAMOĞLU Sn. Hamit POLAT Sn. Tuncay BULUT Sn. Serhat Ersin MUTLU Sn. Zeynel HACIBEKTAŞOĞLU Sn. Fahrettin SORAN ın yılı faaliyet ve hesaplarının görüşüleceği 2018 yılında yapılacak Olağan Genel Kurula kadar görev yapmak üzere seçilmelerine karar verilmiştir. Şirketin yılı faaliyet dönemi için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca denetimini yapmak üzere, yapılan ihale sonucunda 28.03. tarih ve /37 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile seçimi uygun görülen, AKSİS ULUSLARARASI BAĞIMSIZ DENETİM ANONİM ŞİRKETİ nin Bağımsız Denetim Kuruluşu olarak seçiminin onaylanmasına karar verilmiştir. Yönetim Kurulu Üyelerine, TTK m.395 ve m.396 da belirtilen hususlarda izin verilmesine karar verilmiştir. 4.9 Şirketin Yıl İçinde Yapmış Olduğu Bağış ve Yardımlar İle Sosyal Sorumluluk Projesi Çerçevesinde Yapılan Harcamalara İlişkin Bilgiler yılı içinde Şirketimizin yapmış olduğu bağış ve yardım harcamaları bulunmamaktadır. Kurumsal Sosyal Sorumluluk kapsamında, bitkisel atık yağlar ile ilgili şirket bünyesinde genel bilinçlendirmeyi oluşturmak, çevresel farkındalığı artırmak ve sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla yılında Bitkisel Atık Yağ Projesi başlatılmıştır. Bu projeyle yaklaşık 4.000 kişi olan çalışanımız, evlerinde oluşan kızartma yağı gibi bitkisel atık yağlarını sahalardaki toplama noktalarına getirmeleri sağlanmaktadır. Bu noktalarda kayıt altına alınan yağlar, lisanslı geri kazanım firmasına gönderilmekte ve firma tarafından biyodizel üretilmektedir. Bir Büyüktür Bir Milyon sloganıyla yola çıkılarak yılı içerisinde 21.866 kg bitkisel atık yağ toplanmış ve çevreye oluşabilecek zararları önlenmiştir. Projeye Şirketimizde toplam 1.064 kişi katılım göstermiştir. 60
5. FİNANSAL DURUM 5.1 Finansal Durum Tablosu VARLIKLAR 31 Aralık ( ) 31 Aralık 2016 ( ) Dönen Varlıklar Nakit ve nakit benzerleri 59.744.825 31.690.027 Ticari Alacaklar - İlişkili taraflardan ticari alacaklar 159.841.738 54.533.135 - İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar 47.441.659 52.684.580 Diğer Alacaklar - İlişkili taraflardan diğer alacaklar 8.248.742 2.066.530 - İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar 221.646 2.385.329 Stoklar 18.368.864 8.142.591 Peşin ödenmiş giderler 5.564.729 14.811.937 Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar -- 4.855.234 Diğer dönen varlıklar 1.351 5.189 Toplam Dönen Varlıklar 299.433.554 171.174.552 Duran Varlıklar Finansal yatırımlar 14.198.459 14.194.443 Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar 12.017.478 11.871.385 Maddi duran varlıklar 149.047.030 141.734.857 Maddi olmayan duran varlıklar 3.457.102 4.076.344 Peşin ödenmiş giderler 4.593.761 23.894.702 Ertelenmiş vergi varlığı 9.116.436 7.082.783 Toplam Duran Varlıklar 192.430.266 202.854.514 Toplam Varlıklar 491.863.820 374.029.066 Tablo 27: Finansal Durum Tablosu-1 61
FAALİYET RAPORU KAYNAKLAR 31 Aralık ( ) 31 Aralık 2016 ( ) Kısa Vadeli Yükümlülükler Kısa vadeli borçlanmalar 43.232 34.491 Ticari Borçlar - İlişkili taraflara ticari borçlar 53.329.579 55.625.767 - İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar 66.211.675 50.300.104 Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar 29.141.931 31.960.043 Diğer Borçlar - İlişkili taraflara diğer borçlar 377.370 15.400.426 - İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar 7.598.240 18.138.560 Ertelenmiş gelirler 4.381.089 8.631.206 Dönem karı vergi yükümlülüğü 12.511.136 -- Kısa Vadeli Karşılıklar - Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar 6.039.073 6.089.106 - Diğer kısa vadeli karşılıklar 1.299.331 1.572.080 Toplam Kısa Vadeli Yükümlülükler 180.932.656 187.751.783 Uzun vadeli ertelenmiş gelirler 6.821.295 -- Uzun Vadeli Karşılıklar - Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar 58.095.715 53.666.007 Toplam Uzun Vadeli Yükümlülükler 64.917.010 53.666.007 Toplam Yükümlülükler 245.849.666 241.417.790 Tablo 28: Finansal Durum Tablosu-2 ÖZKAYNAKLAR Ana ortaklığa ait özkaynaklar 31 Aralık ( ) 31 Aralık 2016 ( ) Ödenmiş sermaye 128.000.000 128.000.000 Sermaye düzeltme farkları 85.650 85.650 Kâr veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler veya giderler - Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazançları 19.704.550 15.491.244 Kârdan ayrılan kısıtlanmış yedekler 9.482.217 8.905.060 Geçmiş yıllar zararları (20.447.835) (24.711.233) Dönem net karı 109.189.572 4.840.555 Toplam özkaynaklar 246.014.154 132.611.276 Toplam Özkaynaklar ve Yükümlülükler 491.863.820 374.029.066 Tablo 29: Finansal Durum Tablosu-3 62
5.2 Gelir Tablosu 01.01. / 31.12. ( ) 01.01.2016 / 31.12.2016 ( ) Hasılat 926.220.934 683.093.547 Satışların maliyeti (738.112.939) (628.688.115) Brüt kar 188.107.995 54.405.432 Genel yönetim giderleri (-) (56.590.483) (54.338.844) Pazarlama giderleri (-) (3.028.765) (1.309.850) Araştırma ve geliştirme giderleri (-) (232.903) (20.922) Esas faaliyetlerden diğer gelirler 7.713.032 2.959.367 Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) (1.269.972) (3.266.803) Esas faaliyet karı/ (zararı) 134.698.904 (1.571.620) Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların karlarından paylar 146.093 5.646.385 Yatırım faaliyetlerinden gelirler 96.939 -- Finansman gideri öncesi faaliyet karı 134.941.936 4.074.765 Finansman gelirleri 3.422.096 1.998.501 Finansman giderleri (-) (1.671.407) (1.224.780) Finansman gelirleri, net 1.750.689 773.721 Vergi öncesi dönem karı 136.692.625 4.848.486 Vergi gideri (27.503.053) (7.931) - Dönem vergi gideri (30.590.032) (3.073.981) - Ertelenmiş vergi geliri 3.086.979 3.066.050 Dönem karı 109.189.572 4.840.555 Diğer kapsamlı gelir kısmı Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar - Aktüeryal farklar 5.266.632 23.926.023 - Ertelenmiş vergi gideri (1.053.326) (4.785.205) Toplam diğer kapsamlı gelir 4.213.306 19.140.818 Toplam kapsamlı gelir 113.402.878 23.981.373 Tablo 30: Gelir Tablosu Borçlar/Aktif Toplam 0,50 Özsermaye/Aktif Toplam 0,50 Toplam Borç/ Öz Sermaye 0,99 Cari Oran 1,65 Tablo 31: Rasyolar 63
FAALİYET RAPORU %35 Büyüme Sağlandı 926.220.934 683.093.547 NET SATIŞLAR ( ) Grafik 3: Net Satışlar ( ) ve Büyüme Oranı (%) 2016 109.189.572 DÖNEM KAR/ZARAR ( ) 4.840.555 Grafik 4: Dönem Kar/Zarar ( ) 2016 118.500.898,00 NET İŞLETME SERMAYESİ 2016-16.577.231,00 Grafik 5: Net İşletme Sermayesi ( ) 64
5.3 İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret AŞ 1 Ocak -31 Aralık Hesap Dönemine Ait Finansal Raporlar Hakkında Bağımsız Denetim Raporu YÖNETİM KURULUNUN YILLIK FAALİYET RAPORUNA İLİŞKİN BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Genel Kurulu na 1) Görüş İstaç İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi nin ( Şirket ) 1 Ocak -31 Aralık hesap dönemine ilişkin yıllık faaliyet raporunu denetlemiş bulunuyoruz. Görüşümüze göre, Yönetim Kurulunun Yıllık Faaliyet Raporu içinde yer alan finansal bilgiler ile Yönetim Kurulunun Şirketin durumu hakkında yaptığı irdelemeler, tüm önemli yönleriyle, denetlenen tam set finansal tablolarla ve bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bilgilerle tutarlıdır ve gerçeği yansıtmaktadır. 2) Görüşün Dayanağı Yaptığımız bağımsız denetim, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ( KGK ) tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartları nın bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartları na ( BDS ) uygun olarak yürütülmüştür. Bu Standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun Bağımsız Denetçinin Yıllık Faaliyet Raporunun Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar ( Etik Kurallar ) ve bağımsız denetimle ilgili mevzuatta yer alan etik hükümlere uygun olarak Şirket ten bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulması için yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz. 3) Tam Set Finansal Tablolara İlişkin Denetçi Görüşümüz Şirketin 1 Ocak -31 Aralık hesap dönemine ilişkin tam set finansal tabloları hakkında 14 Mart 2018 tarihli denetçi raporumuzda olumlu görüş bildirmiş bulunuyoruz. 4) Yönetim Kurulunun Yıllık Faaliyet Raporuna İlişkin Sorumluluğu Şirket yönetimi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu nun ( TTK ) 514 ve 516 ncı maddelerine göre yıllık Faaliyet Raporuyla ilgili olarak aşağıdakilerden sorumludur: a) Yıllık Faaliyet Raporunu bilanço gününü izleyen ilk üç ay içinde hazırlar ve Genel Kurula sunar. b) Yıllık Faaliyet Raporunu; Şirketin o yıla ait faaliyetlerinin akışı ile her yönüyle finansal durumunu doğru, eksiksiz, dolambaçsız, gerçeğe uygun ve dürüst bir şekilde yansıtacak şekilde hazırlar. Bu Raporda finansal durum, finansal tablolara göre değerlendirilir. Raporda ayrıca, Şirketin gelişmesine ve karşılaşması muhtemel risklere de açıkça işaret olunur. Bu konulara ilişkin Yönetim Kurulunun değerlendirmesi de raporda yer alır. c) Faaliyet Raporu ayrıca aşağıdaki hususları da içerir: Faaliyet yılının sona ermesinden sonra şirkette meydana gelen ve özel önem taşıyan olaylar, Şirketin araştırma ve geliştirme çalışmaları, Yönetim Kurulu Üyeleri ile üst düzey yöneticilere ödenen ücret, prim, ikramiye gibi mali menfaatler, ödenekler, yolculuk, konaklama ve temsil giderleri, ayni ve nakdî imkânlar, sigortalar ve benzeri teminatlar. Yönetim Kurulu, Faaliyet Raporunu hazırlarken Gümrük ve Ticaret Bakanlığının ve ilgili kurumların yaptığı ikincil mevzuat düzenlemelerini de dikkate alır. 65
FAALİYET RAPORU 5) Bağımsız Denetçinin Yıllık Faaliyet Raporunun Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumluluğu Amacımız, TTK hükümleri çerçevesinde yıllık Faaliyet Raporu içinde yer alan finansal bilgiler ile Yönetim Kurulunun yaptığı irdelemelerin, Şirketin denetlenen finansal tablolarıyla ve bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bilgilerle tutarlı olup olmadığı ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hakkında görüş vermek ve bu görüşümüzü içeren bir rapor düzenlemektir. Yaptığımız bağımsız denetim, BDS lere uygun olarak yürütülmüştür. Bu standartlar, etik hükümlere uygunluk sağlanması ile bağımsız denetimin, Faaliyet Raporunda yer alan finansal bilgiler ve Yönetim Kurulunun yaptığı irdelemelerin finansal tablolarla ve denetim sırasında elde edilen bilgilerle tutarlı olup olmadığına ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığına dair makul güvence elde etmek üzere planlanarak yürütülmesini gerektirir. Bu bağımsız denetimi yürütüp sonuçlandıran sorumlu denetçi Salih ÜNAL dır. Salih ÜNAL, SMMM Sorumlu Denetçi 14 Mart 2018 İstanbul, Türkiye Aksis Uluslararası Bağımsız Denetim Anonim Şirketi 66
6. RİSKLER VE YÖNETİM ORGANININ DEĞERLENDİRİLMESİ 6.1 Varsa Şirketin Öngörülen Risklere Karşı Uygulatacağı Risk Yönetimi Politikasına İlişkin Bilgiler Şirketimizin, 2015-2019 yılları stratejik planı kapsamında belirlenmiş olan stratejik amaç, hedef ve faaliyetleri, risk yönetimi ile entegre edilerek yapılandırılmıştır. Her bir stratejik hedef özelinde riskler (operasyon, teknik, mali vb.) olasılık ve etki boyutunda değerlendirilmiş ve risk sınıflandırması ile iyileştirilmesi gereken riskler için risk iyileştirme planları oluşturulmuştur. Buradaki temel politika organizasyon genelinde kurumsal risk kültürünün gelişmesine hizmet etmektir. Risklerin durumu, strateji gözden geçirme toplantılarının gündeminde ele alındığı gibi ilgili stratejik hedeflerden sorumlu bölüm müdürleri tarafından da sürekli izlenmektedir. Bu süreçte risk yönetimi ile ilgili bilgi ve deneyimlerden yararlanarak konunun kurumsal yeteneğe dönüştürülmesi konusunda çalışmalar sürdürülmektedir. 6.2 Oluşturulmuşsa Riskin Erken Saptanması ve Yönetim Komitesinin Çalışmalarına ve Raporlarına İlişkin Bilgiler Risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi, kontrol altına alınması ve raporlanması ile ilgili sağlam temelli bir yaklaşım geliştirilmiştir. Bu yaklaşım, hem nicel hem de nitel özelliğe sahip bir model olup 5x5 matrisi üzerinden kurgulanmıştır. Bu durumda risk değerlendirme komitesi mevcut olmayıp risk yönetimi ile ilgili faaliyetler strateji belirleme komitesince yürütülmektedir. Dolayısıyla risklerin durumu ile ilgili iki rapor üretilmektedir. Raporlardan biri strateji gözden geçirme toplantı raporları, diğeri ise risklerden genel hatları ile bahseden yıllık faaliyet raporlarıdır. Risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi, kontrol altına alınması ve raporlanması ile ilgili sağlam temelli bir yaklaşım geliştirilmiştir. 6.3 Satışlar, Verimlilik, Gelir Yaratma Kapasitesi, Karlılık Oranı ve Benzeri Konularda İleriye Dönük Riskler Şirketimizin varlık yapısı, karlılık ve benzeri finansal göstergelerine baktığımızda yakalanması gereken değerlere yakın olduğu görülmektedir. Bu durum şimdi ve ileriye dönük bir riskin yaşanmayacağı sinyalini vermektedir. 67
FAALİYET RAPORU YÖNETİM KURULU HÜSEYIN EREN Yönetim Kurulu Adem AVCI Başkan Vekili Selim KARABULUT Başkan Vekili Tuncay BULUT Üye Adem ESEN Üye Yılmaz YILDIZ Üye Kazım Taylan SEVER Üye Celil ASLAN Üye Mahmut SÜMEN Üye Serbay ÖZTÜRK Üye Murat GÜRGÜZE Üye Mahmut İSLAMOĞLU Üye Murat BAŞTOR Üye Hamit POLAT Üye Özlem GARİP Üye Serhat Ersin MUTLU Üye Mehmet Zeki İMAMOĞLU Üye Fahrettin SORAN Üye 68
www.istac.istanbul