economicpolicyresearchinstitute ekonomipolitikalarıaraş tırmaenstitüsü Küresel Eğilimler ve Türkiye Güven Sak Ankara, 22 Kasım 2006
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 2 Gündem Dünyaya ne oluyor? Dünyada iş yapmanın şeklini değiştiren temel eğilimler yeni bir dünya düzenine doğru Türkiye deki dönüşüm süreci eski ve yeni ortam arasındaki farklar dönüşümün unsurları ve anlamı TEPAV faaliyetleri
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 3 Dünyaya ne oluyor? Artık fırsatlar daha mı eşit dağılıyor? Bazı yeni eğilimler ve teknolojiler dünyayı daha düz hale getiriyor: Fırsatlar eşitleniyor. Piyasalara, müşterilere, tedarikçilere ulaşmak daha kolaylaşıyor. Her ülke, bu yeni rekabet düzenine ayak uydurmaya çalışıyor. Para kazanmanın şekli ve kuralları mı değişiyor?: Kuruşun hesabını yapma dönemi? İş bağlayarak değil, işi iyi yaparak para kazanmak önem kazanıyor. Hayatta kalabilmek için işi daha iyi yapmak gerekiyor; hem yanındakinden hem de Çin dekinden. Verimliliği sürekli olarak artırabilmek artık işin detayı değil kuralı. Her işadamı ve çalışan bu gelişmelerin neresinde olduğunu kendisine sormak zorunda.
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 4 Dünyada iş yapmanın şeklini değiştiren temel eğilimler İş sürecinin parçalara ayrılabilmesi Ana faaliyetler: Tedarik, üretim (operasyonlar), pazarlama, satış, satış sonrası destek Destek faaliyetleri: Lojistik, tasarım, insan kaynağı yönetimi, altyapı Bilgi iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler: mekanın önemi kalmadı Bilgi ve iletişim altyapısının yayılması İş akışı yazılımların kullanılması Bilgiye erişimin kolaylaşması Tedarik (değer) zincirlerinin gelişmesi, karmaşıklaşması ve küreselleşmesi İşi taşerona vermenin kolaylaşması İşi başka ülkelerde yapmanın kolaylaşması Lojistik çözümlerinin şirket verimliliğine etkisinin belirginleşmesi
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 5 Yeni bir dünya düzenine doğru.. Gelişmiş ülkeler dünya nüfusunun sadece %15.3 üne sahip olsalar da toplam GSMH ve ihracatta aslan payına sahipler. Ancak bu durum değişiyor. Gelişmiş ülkeler, özellikle de AB, zamanla yavaşlıyor. Gelişmekte olan Asya ise hızla yakınsıyor. Özellikle Asya ekonomilerinin ihracat performansı çok dikkat çekici. Gelişmiş ekonomiler ABD Euro Alanı (AB) Gelişmekte olan ülkeler Doğu Asya Dünya GSMH sinde pay (2005) 52,3% 20,1% 14,8% 47,7% 27,1% Dünya nüfusunda pay (2005) 15,3% 4,7% 4,9% 84,7% 52,3% Ortalama GSMH artış hızı (1988-1997) 2,9% 3,0% ------ 4,1% 7,9% Ortalama GSMH artış hızı (2002-2005) 2,5% 2,9% 1,5% 6,8% 8,4% Ortalama İhracat artış hızı (2002-2005) 5,0% 3,8% 3,4% 11,1% 16,3%
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 6 Türkiye kendi rekoruna mı koşuyor? Türkiye Ekonomisinde Çeyreklik Dönemlerde Milli Gelir Artış Hızları, 1989-2006 12,00% 10,00% 8,00% 6,00% 4,00% 2,00% 0,00% -2,00% -4,00% -6,00% -8,00% -10,00% Ara.89 4 çeyrek 4 çeyrek 11 çeyrek 15 çeyrek Ara.90 Ara.91 Ara.92 Ara.93 Ara.94 Ara.95 Ara.96 Ara.97 Ara.98 Ara.99 Ara.00 Ara.01 Ara.02 Ara.03 Ara.04 Ara.05 Uzun dönem büyüme ortalamaları: 1970-2001 % 3.9 1980-2001 % 3.5 1990-2001 % 3.0 2002-2005 % 7.8
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 7 Eski dönemlerden farklı yeni bir döneme mi giriliyor? Türkiye de İmalat Sanayi Üretimi, Faizler ve Enflasyon, 1999-2006 160 140 120 100 80 60 40 20 0 Sanayi Üretimi Faiz Oranı Enflasyon Oca.99 Oca.00 Oca.01 Oca.02 Oca.03 Oca.04 Oca.05 Oca.06
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 8 Yeni ortamda karlılık oranları düşüyor Ekonominin normalleşmeye başlamış olması, artan küresel rekabet gibi faktörler şirketlerin karlılığını doğrudan etkilemektedir. Türkiye de Şirketlerin Karlılık Oranları ve Dış Ticaret: 1990-2005 100000 25 İthalat ve İhracat, Milyon $ 90000 80000 70000 60000 50000 40000 30000 20000 İthalat Net kar / özkaynak İhracat 20 15 10 5 Net kar / özkaynak (%) 10000 0 0 Kaynak: TCMB
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 9 Bu yeni ortama uyum için verimliliği arttırmak gerekiyor Türk İmalat Sanayinde Üretim, Verimlilik, İstihdam ve Ücretler; 1988-2005 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 Verimlilik Üretim İstihdam Ücretler
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 10 Türkiye bu yeni düzene ayak uydurmaya çalışıyor Dönüşüm gereği: Önlenemez ve engellenemez bir risk olarak Asya dan yükselen rekabet Dönüşüm kapasitesi: Türkiye nin hızlı dönüşebilme kapasitesi: nüfus ve işgücü trendleri Dönüşüm aracı: Dönüşüm mekanizması olarak AB genişleme süreci
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 11 Dönüşüm Türkiye için ne anlama gelmektedir? Genç nüfusu bir an önce beceri sahibi kılmaktır. Ağırlığın tarımdan hizmetler ve sanayi sektörlerine hızlı kaydırılmasıdır. Yükselen küresel rekabet hız gerektirmektedir. Şirketler kesiminde modernleşme, kurumsallaşmadır. Geleneksel ve modern ikileminin çözülmesi (Perakende örneği) Kayıt içine girme sürecinin yönetilmesi Şirketlerin büyümeye başlaması
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 12 Türkiye de şirketlerin büyümesi Özel sektöre dayalı bir ekonominin büyümesi, şirketlerin büyümesiyle olur. Bugünün zorlukları Verimlilik artışlarını kalıcı yapabilir miyiz? Şirketlerimizin yenilik yapabilme kapasitesini nasıl arttırabiliriz? Doğrudan yabancı yatırımlardan nasıl faydalanabiliriz? Kümelenmeleri nasıl güçlendirebiliriz?
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 13 Sonuç TEPAV fikri nereden çıktı? Dünya hızla değişiyor Türkiye de hızla değişiyor Özel sektör uyum göstermeye çalışıyor Kamu sektörü de uyum sağlamaya çalışıyor Kafalar karışıyor Davranışlarını değiştirip uyum göstermeye çalışanlar Kimler büyüyor, kimler küçülüyor? Neler oluyor anlamak gerekiyor. Karar alanlara malumat sağlamak her zamankinden daha önemli. TEPAV bu dönüşümü anlamaya, anlatmaya ve intibak etmeye çalışanlar için yol göstermeye çalışıyor.
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 14 TEPAV Nedir? Sivil Toplum Kuruluşu değildir. Düşünce üreten bir kuruluştur. Bağımsız yapıda kurulması kararı. NGO dur ama kamu ile birlikte çalışır. Politika analizi yapar, ortak düşünme platformu oluşturur. Amaç, günlük olayları anlık kararlarla karşılama geleneğini kırmak, günlük olaylara uzun vadeli ve üzerinde önceden düşünülmüş bir perspektiften bakabilmektir. Türkiye özellikle son dönemde acil kararları etraflıca düşünemeden almaktadır. Stratejik Derinlik kararları.
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 15 TEPAV Projelerinin Anlamı 1. Türkiye ekonomisinin AB ye bütünleşmesinin etkilerini anlamaya yönelik çalışmalar. 2. AB deki tartışmalara bir Avrupalı olarak katılarak AB nin dönüşümünü takip etme amacı. 3. Türkiye nin bölgede bir çekim merkezi olmasını sağlayacak ( soft-power ı geliştirmeye yönelik) projeler 4. Yerel kalkınma atılımlarının önem kazandığı bir dönemde yerel kapasite inşasına yönelik projeler (Bölgesel kalkınma ajanslarının işlerliği) 5. Sağlanan istikrar ortamının sürdürebilirliğini sağlamaya yönelik faaliyetler
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 16 Geleceğe yönelik yapılanma ve odaklanma Ekonomi Politikaları Araştırma Enstitüsü Etki analizi kapasitesi Sanayi politikasının operasyonel hale getirilmesine katkı Sektörel çalışmalar, kümelenme ve değer zinciri analizleri Bölgesel kalkınma Bölgesel entegrasyona yönelik çalışmalar OSB ler ve sınır/gümrük kapıları yönetimi Yerelleşmeye yönelik çalışmalar Yönetişim yapıları; Köy Hizmetleri ve Çocuk Esirgeme
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 17 Geleceğe yönelik yapılanma ve odaklanma İstikrar Enstitüsü İzleme raporları (Mali, Parasal, Finansal) ile gelişen hükümet faaliyetlerini takip etme ve kamuoyunu bilinçlendirme fonksiyonu. (demistifikasyon çalışmaları) İstikrar endeksinin geliştirilmesi Uluslararası Politika Araştırmaları Enstitüsü Dış politika alanında güncel konjonktürel olaylarla ilgili analiz yetisi Uzun erimli stratejik öngörü çalışmaları Ortadoğu Sanayi Geliştirme Merkezi Bölgede özel sektör geliştirme programları, Filistin benzeri projeler
Küresel Eğilimler ve Türkiye Slide 18 Teşekkürler www.tepav.org.tr