AKŞEHİR İLÇE RAPORU 2014
ÖNSÖZ Mevlana Kalkınma Ajansı, TR52 (Konya, Karaman) Düzey 2 Bölgesi için bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, bölgesel gelişmenin sürdürülebilirliğini sağlamak ve bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak amacına yönelik olarak faaliyet göstermektedir. Bu amaçlara ulaşmak için kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirmek, kaynakların yerinde ve etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete geçirmek istemektedir. Bölgesel gelişmeye yönelik olarak icra edilecek bütün faaliyetlerin temeli ise bölgenin bütün detayları ile iyi tanınmasından geçmektedir. Bu nedenle, bölgenin kaynak ve olanaklarının doğru şekilde tespit edilmesi, mevcut sahip olunan değerlerin rekabet edebilirlik açısından yeniden yorumlanması ve bölgesel kalkınmayı sürdürülebilir şekilde sağlanmasına yönelik olarak faaliyetlerin birbiri ile ilişkili olarak icra edilmesi gerekmektedir. Bu amaca yönelik ilk olarak MEVKA, Bölgenin Mevcut Durum çalışması ve 2010-2013 bölge planını hazırlamıştır. Bu işlem yapılırken bölgeyi oluşturan ilçelere yönelik olarak GZFT Analizi çalışması gerçekleştirilmiş ve her ilçe için bir İlçe Raporu hazırlanmıştır. Diğer yandan MEVKA, Konya-Karaman (TR52) Bölgesi 2023 Vizyonu Temel Çerçevesinin Belirlenmesi İçin Teknik Destek Alınması İşi için ihaleye çıkmış ve bu kapsamda gerçekleştirilecek faaliyetler ile MEVKA tarafından yürütülen Bölge ye ilişkin stratejik plan ve vizyon çalışmalarının kapsamlı ve derinlikli olmasının sağlanması amaçlanmıştır. İhale kapsamı faaliyetlerin icrasına yönelik olarak Yüklenici tarafından ilçelerde İlçe Odak Grup Toplantıları düzenlenmiş, GZFT Analizleri yapılmış ve ilçelere yönelik olarak gerçekleştirilen çalışmalar ve planlar incelenmiştir. Bütün çalışmaların, bilgilerin özgün bir yöntemle Rekabetçilik ekseninde yeniden yorumlanması temelinde birleştirilerek 2023 Vizyon Stratejisinin Belirlenmesi amacına hizmet etmesi sağlanmıştır. Elinizde yer alan doküman, 2023 Vizyon Stratejilerinin belirlenmesine esas oluşturan 2011 yılında hazırlanan İlçe Raporu dur. İlçenin mevcut durumunu göstermekte ve ilçe potansiyellerin kullanımına yönelik olarak altyapı oluşturmaktadır. En son 2011 yılında Konya-Karaman (TR52) Bölgesi 2023 Vizyonu Temel Çerçevesinin Belirlenmesi İçin Teknik Destek Alınması İşi kapsamında hazırlanan ilçe raporlarına ilişkin veriler 2014 yılında ağırlıklı olarak 2013 yılı sonu itibariyle, TÜİK verileri kullanılarak güncellenmiştir. Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 1
1. DOĞAL YAPI 1.1.COĞRAFİ ÖZELLİKLER Konya ili Akşehir ilçesi, 38 02 Kuzey enlemi ile 31 24 Doğu boylamı arasında yer almaktadır. İl merkezine uzaklığı 131 km dir. İlçenin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.050 metredir. İlçenin, kuzeyinde Tuzlukçu güneyinde Isparta sınırları, batısında Afyonkarahisar, Isparta illeri ve doğusunda Ilgın ilçesi bulunmaktadır. İlçenin yüzölçümü su yüzeyleri hariç 853 km² dir. Sultandağları eteklerinde düz bir ova üzerinde kurulmuş olan Akşehir in batısı dağlık doğusu ise ovadır. İlçe merkezinin güneyindeki Sultan Dağları dizisi ve kuzeyindeki Akşehir Gölü su toplama havzası bölgenin morfolojik yapısını teşkil etmektedir. Akşehir Gölü, Sultan Dağları ile Emir Dağı arasındaki çöküntü alanında yer almaktadır. Göl, Sultan Dağlarından inen mevsimlik ve sürekli akarsular, göl çevresindeki akiferlerin yeraltı suyu akımı ile göl alanına düşen yağışlarla beslenmektedir. Kapalı bir havzada bulunduğundan dışarıya akıntısı yoktur. Çeşitli yerlerden doğan kaynaklar birleşerek ırmak, dere ve çay halinde Akşehir ve Eber Göllerine dökülmektedir. En önemli akarsuyu Doğanhisar yönünden gelerek Akşehir in 5-6 km kuzeydoğusundan Akşehir Gölü ne dökülen Adıyan Çayı dır. Akşehir çayı ise Sultan Dağlarından doğup kenti ikiye bölerek akmaktadır. İlçe Alan Kullanım Dağılımı Tablosu Akşehir Alan Konya Alan Kullanım Alan Adı Kullanım Türü Türü Türkiye Alan Kullanım Türü Konya (%) Akşehir Alan Kullanım/ 15. İç Ege Havzası (İle düşen) Arazi (%) TR52 (%) Türkiye (%) (Ha) (%) (Ha) (%) (Ha) (%) Tarım Arazisi 34.382 40,31 2.247.856,60 55,08 24.294.680,8 31,00 1,53 1,37 15,08 0,14 Çayır-Mera 5.266 6,17 761.460,70 18,66 14.616.687,3 18,65 0,69 0,50 18,31 0,04 Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 2
Orman 23.467 27,51 540.189,00 13,24 21.389.783,0 27,30 4,34 3,35 34,77 0,11 Diğer 22.185 26,01 531.845,65 13,03 18.056.548,9 23,04 4,17 3,18 55,62 0,12 Toplam 85.300 100 4.081.351,95 100 78.357.700,0 100 2,09 1,72 23,42 0,11 * Konya Tarım İl Müdürlüğü (2010), TÜİK (2009), DSİ Akşehir ilçesi 85.300 ha kullanım alanına sahip olup, Konya kullanım alanının %2,09 unu, İç Ege Havzası kullanım alanının ise %23,42 sini oluşturmaktadır. Toplam kullanım alanının %40,31 inde tarım arazileri, %27,51 inde orman alanları, %6,17 sinde ise çayır-mera alanları bulunmaktadır. İlçedeki orman alanları, Konya orman alanlarının %4,34 ünü, İç Ege Havzası orman alanlarının ise %34,77 sini kaplamaktadır. 1.2.DOĞAL KAYNAKLAR İlçede Bulunan Doğal Kaynaklar 1. Enerji Kaynakları Potansiyel Mevcut Çalışma 1.1. Güneş Var-Orta Yok 1.2. Su Gücü Adıyan Çayı, Akşehir Çayı, Kocadere Nehri Kuyulutaş Hidroelektrik Santrali (İlk Etüt Seviyesinde) Yürük Hidroelektrik Santrali (İlk Etüt Seviyesinde) 1.3. Kömür Yok Yok 1.4. Doğalgaz Yok Yok 1.5. Rüzgar Var-Orta Yok 1.6. Biyokütle Var-Yüksek Biyodizel Üretim Tesisi bulunmaktadır. 1.7. Petrol Yok Yok 1.8. Jeotermal Enerji Yok Yok 2. Biyolojik çeşitlilik 2.1. Ormanlar 2.2. Çayır ve Mera 23.467 hektar orman alanına sahiptir. (Çalılık, Karaağaç, Meşe, Çam, Fındık Ağaçları bulunmaktadır.) 5.266 hektar çayır-mera alanı bulunmaktadır. Orman Ürünleri, Hayvan Otlatma ve Dinlenme Hayvan Otlatma 2.3. Sulak Alanlar Adıyan Çayı, Akşehir Çayı, Akşehir Gölü Sulama, Turizm Legumınosae Astragalus L. 2.4. Flora Campanulaceae Campanula L.(Çan çiçeği), Sıderıtıs L.(Sarıkız çayı) Endemik bitkileri Yok vardır. 2.5. Fauna Akşehir Gölünde Sazan ve turna gibi ticari önemi olan balıklar bulunmaktadır. Ayrıca yaban kazları ve yaban ördekleri olmak üzere, pelikanlar, dalgıçlar, balıkçıllar, Avcılık, Balıkçılık, Kuş Gözleme yağmurcunlar ve martı türlerinden oluşan 60 80 bin civarında kuş görülmektedir. 2.6. Milli Park, Tabiat Parkı ve Diğer Hassas Alanlar Yok Yok 3. Toprak Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 3
3.1. Toprak İlçenin batısı dağlık, doğusu ise ovadır. İlçenin arkasındaki dik yamaçlarda altta kalkşiştler, üstte ise kristalize kireçtaşları yer almakta; doğuya doğru ise alüvyonlu alanlara rastlanmaktadır. Altuntaş, Eğrigöz Tarım ve Reis çerçevesinde alüvyon yüzeyler mevcuttur. Ayrıca ilçede Sazlık ve Bataklık Araziler de bulunmaktadır. 4. Su Kaynakları 4.1. Barajlar Kuyulutaş HES, Yürük HES Enerji Üretimi 4.2. Yeraltı Su Kaynakları Akşehir Havzası (31 hm3/yıl) Tarım 4.3. Akarsular Adıyan Çayı, Akşehir Çayı, Kocadere Nehri Sulama, Enerji Üretimi 4.4. Göller ve Göletler Akşehir Gölü, Ilgın Çavuşçu Gölü Sulama, Kuş Gözleme 5. Mineral Kaynaklar 5.1. Sanayi Madenleri Mermer, Tuğla Kiremit Toprağı, Kum Çakıl, Barit (Akşehir-Beyşehir ilçelerinde bir kısmı işletilen 3 milyon ton görünür, 30 milyon ton mümkün rezervli barit yatakları mevcuttur.) Kalker Ocağı, Barit Ocağı, Mermer Ocağı 5.2. Metalik Madenler Demir Ekonomik olmadığı belirlenmiştir. 5.3. Enerji Madenleri Yok Yok 5.4. Kıymetli Taşlar (Madenler) Yok Yok 5.5. Diğer Mineraller Yok Yok 5.6. Maden Kanununa Tabi Olan Doğal Malzemeler Taş, Kum Kum Ocağı, Toprak Ocağı *MTA 2009, Konya Tarım İl Müdürlüğü 2010, Elektrik İşleri Etüt İdaresi Veri Tabanı Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 4
2. DEMOGRAFİK YAPI 2.1. NÜFUS Akşehir ilçesinin 2013 yılı itibariyle nüfusu 93.883 olup, Konya nüfusunun %4,52 sini oluşturmaktadır. İlçe nüfusu yıllar içinde az da olsa azalma göstermektedir. İlçe Nüfus Durumu Konya İlçe Nüfusu/ TR52 İlçe Nüfusu/ İlçe Toplam Konya Nüfusu Bölge TR52 Nüfusu Nüfusu Nüfus (%) Nüfusu (%) 2011 94.886 2.038.555 4,65 2.272.560 4,18 2012 94.575 2.052.281 4,61 2.287.705 4,13 2013 93.883 2.079.225 4,52 2.317.164 4,05 * TÜİK ( 2011-2012-2013 ADNKS) İlçede Bulunan Nüfusun Yaş Aralıklarına Göre Dağılımı YILLAR Akşehir İlçe Nüfusu Yaşa Göre (%) Konya İl Nüfusu Yaşa Göre (%) TR52 Bölge Nüfusu Yaşa Göre (%) 0-14 15-64 65 Üstü 0-14 15-64 65 Üstü 0-14 15-64 65 Üstü 2011 21,72 67,45 10,84 26,47 66,01 7,51 26,32 66,00 7,68 2012 21,50 67,30 11,21 26,08 66,20 7,72 25,92 66,20 7,88 2013 21,15 67,19 11,66 25,65 66,46 7,89 25,48 66,47 8,06 * TÜİK ( 2011-2012-2013 ADNKS) İlçe nüfusunun %67,19 u aktif nüfus olarak nitelendirilen 15-64 yaş grubunda bulunurken, %21,15 i 0-14 yaş grubunda %11,66 sı 65 yaş üstü grupta yer almaktadır. 15-64 yaş grubu oranı ve 65 yaş üstü oranı, Konya ve Türkiye oranlarından yüksek iken, 0-14 yaş grubu oranı Konya ve Türkiye oranlarından düşüktür. Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 5
3. EKONOMİK YAPI 3.1. TARIM Akşehir ve çevresinde ekonomi tarıma ve ticarete dayanmaktadır. Çalışan nüfus, merkezde hizmetler sektöründe, çevre yerleşim alanlarında tarım ve hayvancılık işlerinde çalışmaktadır. Akşehir İşlenen Arazi Kullanım Durum Tablosu İşlenen Arazi Türü Akşehir İşlenen Arazi Konya İşlenen Arazi (dekar) (%) (dekar) (%) Akşehir İşlenen Arazi/ Konya İşlenen Arazi (%) TR52 İşlenen Arazi (%) Tarla Arazisi 256.567 80,5 12.588.987 66,2 2,0 1,7 Nadas 25.171 7,9 5.865.622 30,8 0,4 0,4 Sebze 7.894 2,5 176.516 0,9 4,5 2,5 Meyve 28.911 9,1 385.753 2,0 7,5 4,1 Süs bitkileri 0 0,0 1.507 0,0 0,0 0,0 Toplam 318.543 100,0 19.018.385 100,0 1,7 1,4 TÜİK 2013 İlçede toplam 318.543 da işlenen alan bulunmakta olup, bu alan Konya işlenen alanın %1,7 sini, Bölge işlenen arazisinin ise %1,4 ünü oluşturmaktadır. Toplam işlenen alanın %80,5 inde tarla arazileri, %7,9 unda nadas alanları, %9,1 inde meyve alanları ve %2,5 unda sebze alanları bulunmaktadır. İlçedeki tarla arazilerinin oranı, %66,2 olan Konya tarla arazileri oranından oldukça yüksektir. Akşehir meyve alanları, il meyve alanlarının 7,5 unu, ilçe sebze alanları il sebze alanlarının %4,5 ini oluşturmaktadır. Akşehir Arazi Sulama Durum Tablosu Sulama Durumu Akşehir Sulama Durumu Konya Sulama Durumu Türkiye Sulama Durumu Konya Arazi (%) Akşehir Arazi/ TR52 15. İç Ege Arazi Havzası (İle (%) düşen) Arazi (%) Türkiye Arazi (%) (Ha) (%) (Ha) (%) (Ha) (%) Sulu Arazi 10.963 31,89 517.684,0 23,03 5.420.000,0 22,31 2,12 1,63 17,00 0,20 Kuru Arazi 23.419 68,11 1.730.172,5 76,97 18.874.680,8 77,69 1,35 1,27 12,05 0,12 Toplam 34.382 100 2.247.856,5 100 24.294.680,8 100 1,53 1,37 13,29 0,14 * Konya Tarım il Müdürlüğü (2010), DSİ, TÜİK (2009) **İlçe 15 Nolu İç Ege Havzasında bulunmaktadır. İlçe arazilerinin %31,89 u sulu arazi, %68,11 i kuru arazi niteliğindedir. İlçenin sulu arazileri oranı Konya (%23,03)ve Türkiye (%22,31) sulu arazi oranlarından daha yüksektir. İlçe sulu arazileri Konya sulu arazilerinin %2,12 sini, İç Ege Havzası sulu arazilerinin %17 sini oluşturmaktadır. 3.1.1.Bitkisel Üretim İlçede toplam 282.019 da işlenen arazi bulunmakta olup, bu alanın %46,23 ünde buğday, %22,85 inde arpa, %6,47 sinde şeker pancarı ve %24,45 inde ise çeşitli ürünler (haşhaş, çavdar, mercimek, kimyon) yetiştirilmektedir. İlçede yetiştirilen durum buğdayı ve arpa verimi, Konya veriminden düşüktür. Ekmeklik buğdayın verimi ise ilçede Konya ve Türkiye verimlerinden oldukça yüksektir. İlçedeki şeker pancarı verimi Konya verimi ile aynı düzeydedir. Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 6
Akşehir İşlenen Tarla Arazisi Durum Tablosu Akşehir Tarla Arazisi Ekim Türü Buğday (Durum) Ekim Alanı Toplam Ekim Alanı Dekar Ürün Verim Da % Miktarı Kg/Da Da % (Ton) KONYA Dekar Verim Kg/Da Toplam Ürün Miktarı (Ton) 21.001 7,45 271 5.688 1.860.804 14,78 323 601.691 Buğday (Diğer) 109.374 38,78 275 30.115 5.255.781 41,75 324 1.690.239 Arpa (Diğer) 64.450 22,85 284 18.276 2.306.009 18,32 330 761.080 Şekerpancarı 18.245 6,47 6.798 124.030 721.997 5,74 6.612 4.773.791 Diğer 68.949 24,45 2.103.086 16,71 Toplam 282.019 100,00 12.588.987 100,00 TÜİK 2013 Akşehir de 7.894 da sebze alanının %8 inde domates, %9 unda fasulye yetiştirilmektedir. Ancak domates ve fasulyede verim Konya ortalamasının altındadır. Ayrıca hıyar, biber, bamya, patates, soğan, pırasa, ıspanak başlıca yetiştirilen sebzelerdir. Akşehir İşlenen Sebze Arazisi Durum Tablosu Akşehir Konya Sebze Arazisi Ekim Ekim Alanı Toplam Dekar Ekim Alanı Toplam Dekar Türü Ürün Ürün Verim Verim Da % Miktarı Miktarı Kg/Da Da % Kg/Da (Ton) (Ton) Domates (Sofralık) 646 8 3.997 2.582 28.785 16 4.190 120.602 Fasulye 722 9 799 577 9.180 5 982 9.015 Sebze(Diğer) 6.526 83-12.962 138.565 78-597.759 Toplam 7.894 100-16.121 176.530 100-727.376 TÜİK 2013 İlçede bulunan 28.911 da meyve alanının %31,66 sınde kiraz, %9,53 ünde elma yetiştirilirken, %3,37 sinde bağcılık yapılmaktadır. Akşehir de kiraz yetiştirilen alan, Konya kiraz alanının %14 ünü oluşturmaktadır. İlçedeki kiraz verimi 840,49 kg/da olup, Konya veriminin üzerindedir. İlçede yetiştirilen kaliteli kiraz, Akşehir ekonomisine önemli katkılar sağlayacak niteliktedir. Ancak, kirazın dünya pazarında yer alması için gerekli pazarlama kanalları oluşturulmalıdır. Bu ürünlerin dışında armut, vişne, kayısı, çilek, ayva, muşmula başlıca yetiştirilen meyvelerdendir. Akşehir kirazının bölgeye has özellikleri nedeni ile marka olabilir kalitede olması ona rekabet avantajı sağlamaktadır. Akşehir İşlenen Meyve-Bağ Arazisi Durum Tablosu Meyve- Bağ Arazisi Ekim Türü Akşehir Ekim Alanı Toplam Ekim Alanı Dekar Ürün Verim Da % Miktarı Kg/Da Da % (Ton) KONYA Dekar Verim Kg/Da Toplam Ürün Miktarı (Ton) Elma 2.755 9,53 844,65 2.327 95.028 24,63 796,25 75.666 Kiraz 9.153 31,66 840,49 7.693 65.339 16,94 763,60 49.893 Vişne 11.807 40,84 1093,76 12.914 25.701 6,66 1007,04 25.882 Meyve (Diğer) 4.222 14,60-5.876 106.537 27,62-74.128 Bağ 974 3,37 317,25 309 93.148 24,15 442,06 41.177 Toplam 28.911 100,00-29.119 385.753 100,00-266.746 TÜİK 2013 Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 7
3.1.2.Hayvansal Üretim Akşehir Çayır-Mera ve Orman Durum Tablosu Akşehir Konya Akşehir/ (Ha) (%) (Ha) (%) Konya (%) TR52 (%) Çayır-Mera 5.266 18,33 761.460,7 58,5 0,69 0,50 Orman 23.467 81,67 540.189,0 41,5 4,34 3,35 * Konya Tarım İl Müdürlüğü (2013) Akşehir ilçesinde toplam 28.733 ha çayır-mera ve orman arazili bulunmakta olup, bunun %18,33 ünde çayır-mera, %81,67 sinde orman bulunmaktadır. Akşehir deki çayır-mera alanları, Konya çayır-mera alanlarının %0,69 unda, İç Ege Havzası çayır-mera alanlarının %18,31 inde yer almaktadır. Akşehir de çayır-mera alanlarının oranı düşük olmasına rağmen ilçede bulunan çok sayıda yayla, hayvanların doğal şartlarda beslenmesini sağlayacak ortamlardır. İlçenin ormanları, Konya ormanlarının %4,34 ünü, İç Ege Havzası ormanlarının ise %34,77 sini oluşturmaktadır. Akşehir Yem Bitkileri Durum Tablosu Yem Bitkisi Arazisi Ekim Türü Akşehir Ekim Alanı KONYA Ekim Alanı Da % Da % Yonca 3.895 23,1 195.525 36,5 Silajlık Mısır 7.230 42,8 211.636 39,5 Fiğ 5.750 34,1 128.114 23,9 Toplam Yem Bitkisi Alanı 16.875 100,0 535.275 100,0 TÜİK 2013 Akşehir de toplam 16.875 da yem bitkileri alanı bulunmakta olup, bu alanın %23,1 inde yonca, %428 inde silajlık mısır ve %34,1 inde fiğ yetiştirilmektedir. Fiğ ve silajlık mısır üretimi için ayrılan alanın oranı, Konya oranlarından yüksektir. Yonca ekim alanı oranı, Konya ekim alanı oranından düşüktür. Yem Bitkileri Genel Durum Karşılaştırması Yem Bitkisi Arazisi Ekim Türü Akşehir / Konya (%) TR52 (%) Yonca 2,0 1,7 Silajlık Mısır 3,4 2,8 Fiğ 4,5 3,0 Toplam Yem Bitkisi Alanı 3,2 2,5 TÜİK 2013 İlçe yem bitkileri alanı, Konya yem bitkileri alanının %3,2 sini oluşturmaktadır. Yonca ekim alanı Konya yonca ekim alanına oranı %2, silajlık mısırın oranı %3,4 ve fiğin oranı %4,5 olarak ölçülmüştür. Akşehir Büyükbaş Hayvan Sayıları Durum Tablosu Hayvan Cinsi Akşehir Hayvan Sayısı Konya Hayvan Sayısı TR52 Hayvan Sayısı 2011 2012 2013 2011 2012 2013 2011 2012 2013 Sığır (Saf Kültür) 12.715 12.490 15.623 317.247 398.899 448.047 343.179 430.631 483.673 Sığır (Kültür Melezi) 7.670 7.510 5.307 157.583 193.440 214.100 176.448 212.525 234.956 Sığır (Yerli) 2.015 2.000 1.520 43.461 54.244 54.025 44.660 55.485 55.410 Manda - - - 98 233 311 132 302 365 TOPLAM 22.400 22.000 22.450 518.389 646.816 716.483 564.419 698.943 774.404 TÜİK 2013 Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 8
Akşehir deki büyükbaş hayvan sayısı son üç yılda çok ciddi değişim göstermemiştir. 2013 yılında ilçe sığır varlığı 22.450 olup, bunun %57 si saf kültür, %34 ü kültür melezi ve %9 u yerli ırktır. Yerli ırk varlığında yıllar itibariyle azalma görülürken, saf kültür ve kültür melezi ırkları 2013 yılında artış göstermiştir. Akşehir Büyükbaş Hayvancılık Genel Durum Karşılaştırması Hayvan Cinsi Akşehir Büyükbaş Hayvan Sayısı / Konya (%) TR52 (%) 2011 2012 2013 2011 2012 2013 Sığır (Saf Kültür) 4,01 3,13 3,49 3,71 2,90 3,23 Sığır (Kültür Melezi) 4,87 3,88 2,48 4,35 3,53 2,26 Sığır (Yerli) 4,64 3,69 2,81 4,51 3,60 2,74 Manda - - - - - - TOPLAM 4,32 3,40 3,13 3,97 3,15 2,90 TÜİK 2013 Akşehir büyükbaş varlığı, Konya büyükbaş varlığının %3,13 ünü oluşturmaktadır. İlçede en fazla yetiştirilen ırk olan saf kültürün sayısı Konya saf kültür sığır sayısının %3,49 unu oluşturmaktadır., Akşehir Küçükbaş Hayvan Sayıları Durum Tablosu Hayvan Cinsi Akşehir Hayvan Sayısı Konya Hayvan Sayısı TR52 Hayvan 2011 2012 2013 2011 2012 2013 2011 2012 Koyun (Yerli) 12.610 14.110 14.886 1.398.429 1.634.416 1.802.048 1.629.246 1.898.61 Koyun (Merinos) 2.390 2.890 2.814 146.037 181.437 211.316 237.846 281.85 Toplam Koyun 15.000 17.000 17.700 1.544.466 1.815.853 2.013.364 1.867.092 2.180.46 Kıl Keçisi 1.000 2.000 2.140 146.037 181.437 211.316 237.846 281.85 Tiftik Keçisi - - - 3.361 3.570 2.416 12.299 15.298 Toplam Keçi 1.000 2.000 2.140 149.398 185.007 213.732 250.145 297.15 TÜİK 2013 İlçede toplam 17.700 adet koyun bulunmakta olup, %84 ünü yerli ırk, %16 sını merinos ırkı oluşturmaktadır. Toplam 2.140 adet keçinin tamamı kıl keçisidir. Akşehir Küçükbaş Hayvancılık Genel Durum Karşılaştırması TÜİK 2013 Hayvan Cinsi Akşehir Küçükbaş Hayvan Sayısı / Konya (%) TR52 (%) 2011 2012 2013 2011 2012 2013 Koyun (yerli) 0,90 0,86 0,83 0,77 0,74 0,73 Koyun (merinos) 1,64 1,59 1,33 1,00 1,03 0,84 Toplam Koyun 0,97 0,94 0,88 0,80 0,78 0,74 Kıl Keçisi 0,68 1,10 1,01 0,42 0,71 0,64 Tiftik Keçisi 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Toplam Keçi 0,67 1,08 1,00 0,40 0,67 0,61 İlçedeki koyun varlığı, Konya koyun varlığının %0,88 ini oluşturmaktadır. İlçedeki keçi varlığı ise Konya keçi varlığının %1 ini oluşturmaktadır. Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 9
Akşehir Kanatlı Hayvan Sayıları Durum Tablosu Akşehir Hayvan Sayısı Konya Hayvan Sayısı Hayvan Cinsi 2011 2012 2013 2011 2012 2013 Et Tavuğu 516.200 525.000 531.200 516.200 525.000 643.700 Yumurta Tavuğu 205.100 211.200 211.300 10.697.284 10.053.182 11.325.549 Hindi 3.200 2.800 1.500 53.244 59.513 52.199 Ördek 1.300 1.100 350 7.559 8.392 7.566 Kaz 1.050 800 450 16.418 16.395 14.540 Toplam Kanatlı Hayvan 726.850 740.900 744.800 11.274.287 10.662.482 12.043.554 TÜİK 2013 Akşehir de toplam 742.500 adet tavuk bulunmakta olup, %72 si et tavuğu, %28 si yumurta tavuğudur. İlçede et tavuğu oranı daha fazla iken, Konya da yumurta tavuğu oranı daha fazladır. İlçede ayrıca az miktarda da olsa hindi, ördek ve kaz da bulunmaktadır. 2013 yılı itibari ile ilçede toplam 744.800 adet kanatlı hayvan bulunmaktadır. Akşehir Kanatlı Hayvancılık Genel Durum Karşılaştırması Hayvan Cinsi Akşehir Kanatlı Hayvan Sayısı / Konya (%) TR52 (%) 2011 2012 2013 2011 2012 2013 Et Tavuğu 100,00 100,00 82,52 100,00 100,00 81,76 Yumurta Tavuğu 1,92 2,10 1,87 1,72 1,86 1,67 Hindi 6,01 4,70 2,87 5,63 4,41 2,69 Ördek 17,20 13,11 4,63 15,43 11,81 4,18 Kaz 6,40 4,88 3,09 5,94 4,51 2,86 Toplam Kanatlı Hayvan 6,44 6,95 6,18 5,80 6,20 5,56 TÜİK 2013 İlçedeki et tavuğu varlığı, Konya et tavuğu varlığının %82,52 sini oluşturmaktadır. İlçede üretilen et tavuğu varlığı açısından Konya için önemli bir paya sahip iken Konya toplam tavuk varlığının %8,33 ü, Akşehir den karşılanmaktadır. İlçede üretilen toplam yumurta sayısı, Konya yumurta sayısının %2,63 ü, İç Ege Havzası yumurta varlığının %84,69 udur., yumurta tavuğu varlığı bakımından ise İç Ege havzasında önemli bir paya sahiptir. Akşehir Arıcılık Durum Tablosu Hayvan Cinsi Akşehir Hayvan Sayısı Konya Hayvan Sayısı Türkiye Hayvan Sayısı 2008 2009 2010 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Eski Usul Kovan 0 0 0 3.672 2.982 2.667 137.963 128.743 - Yeni Usul Kovan 3.800 4.158 4.152 59.474 88.149 78.078 4.750.998 5.210.481 - Bal Üretimi (kg) 45.000 50.000 40.000 874.818 1.054.030 948.800 81.364.000 82.002.555 - Arıcılık Yapan Köy Sayısı 19 19 19 342 356 338 21.093 21.469 - * Konya Tarım İl Müdürlüğü (2010), TÜİK (2009), İlçede toplam 4.152 adet kovan bulunmakta olup, 40.000 kg bal üretimi vardır. İlçede 19 adet köyde arıcılık faaliyeti yapılmaktadır. Akşehir de özellikle yayla köylerinde arıcılık faaliyetini yaygınlaştırmak mümkündür. Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 10
Akşehir Arıcılık Genel Durum Karşılaştırması Akşehir Kovan Sayısı / Hayvan Cinsi Konya (%) TR52 (%) 15. İç Ege Havzası (İle düşen) (%) Türkiye (%) 2008 2009 2010 2008 2009 2010 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Eski Usul Kovan 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 - Yeni Usul Kovan 6,39 4,72 5,32 3,92 3,14 3,69 60,32 42,67 36,45 0,08 0,08 - Bal Üretimi (kg) 5,14 4,74 4,22 2,67 2,66 4,22 58,93 45,05 27,56 0,06 0,06 - Arıcılık Yapan Köy Sayısı 5,56 5,34 5,62 4,08 4,06 5,62 34,55 36,54 54,29 0,09 0,09 - * Konya Tarım İl Müdürlüğü (2010), TÜİK (2009) Akşehir de arıcılık yapan köy sayısı, Konya da arıcılık yapan köy sayısının %5,62 sini, İç Ege Havzasında arıcılık yapan köy sayısının %54,29 unu oluşturmaktadır. Konya bal üretiminin %4,22 si, İç Ege Havzası bal üretiminin ise %27,56 sı Akşehir den karşılanmaktadır. Akşehir Hayvancılık - Et ve Süt Üretim Miktarları Durum Tablosu Konya Et/Süt Üretim Miktarı Et/Süt Üretim Miktarı Hayvan Cinsi (Ton) Türkiye Et/Süt Üretim Miktarı 2008 2009 2010* 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Et (Büyükbaş)/Ton 304,0 317,7 285,2 26.020,4 26.554,5 22.737,5 316.546 291.847 - Et (Küçükbaş)/Ton 11,6 10,4 6,3 3.253,8 3.018,1 2.297,8 110.491 86.308 - Et (Kanatlı)/Ton 314,6 405,8 762,7 314,6 405,8 762,7 1.087.681 1.293.315 - Toplam Et (Ton) 630,2 733,8 1.054,2 29.588,8 29.978,4 25.798,0 1.514.718 1.671.470 - Süt (Büyükbaş)/Ton 21.803 18.787 27.090 478.657,5 506.813,2 756.168,0 11.286.598 11.615.756 - Süt (Koyun)/Ton 729,4 693,9 318,0 45.151,9 45.046,1 36.478,8 746.872 734.219 - Süt (Keçi)/Ton 60,4 58,5 58,2 2.571,5 2.542,5 3.708,8 209.570 192.210 - Toplam Süt (Ton) 22.593 19.540 27.466 526.380,9 554.401,8 796.355,5 12.243.040 12.542.185 - * Konya Tarım İl Müdürlüğü (2010), TÜİK (2009), 2010 yılı Tahmini olarak hesaplanmıştır. İlçede toplam 1.054,2 ton et üretimi sağlanmakta olup, %72 si kanatlı hayvanlardan, %27 si büyükbaş hayvanlardan sağlanmaktadır. Toplam et üretimi yıllar itibariyle artış göstermektedir. 2010 yılındaki broiler varlığındaki artışa paralel olarak kanatlı eti üretiminde önemli oranda artış olmuştur. Buna karşın, toplam süt üretiminde dalgalanmalar görülmektedir. İlçede üretilen toplam süt miktarının %98,6 sı büyükbaş hayvanlardan elde edilmektedir. Akşehir Hayvancılık - Et ve Süt Üretim Miktarları Durumu Karşılaştırması Akşehir Et/Süt Üretim Miktarı/ Hayvan Cinsi Konya (%) TR52 (%) 15. İç Ege Havzası (İle düşen) (%) Türkiye (%) 2008 2009 2010* 2008 2009 2010 2008 2009 2010 2008 2009 2010 Et (Büyükbaş) 1,17 1,20 1,25 1,14 1,16 1,22 84,40 89,97 37,36 0,10 0,11 - Et (Küçükbaş) 0,36 0,34 0,28 0,31 0,30 0,22 100 100 90,25 0,01 0,01 - Et (Kanatlı) 100 100 100 100 100 100 100 100 100 0,03 0,03 - Toplam Et 2,13 2,45 4,09 2,06 2,35 3,89 91,81 95,40 68,77 0,04 0,04 - Süt (Büyükbaş) 4,56 3,71 3,58 4,22 3,44 3,41 23,83 21,70 22,63 0,19 0,16 - Süt (Koyun) 1,62 1,54 0,87 1,38 1,33 0,36 14,38 14,07 13,83 0,10 0,09 - Süt (Keçi) 2,35 2,30 1,57 1,56 1,26 1,01 18,28 15,51 14,88 0,03 0,03 - Toplam Süt 4,29 3,52 3,45 3,94 3,24 3,09 23,32 21,26 22,44 0,18 0,16 - * Konya Tarım İl Müdürlüğü (2010), TÜİK (2009), 2010 yılı Tahmini olarak hesaplanmıştır. Akşehir ilçesi toplam et üretimi, Konya toplam et üretiminin %4,09 unu, İç Ege Havzası et üretiminin ise %68,77 sini oluşturmaktadır. Konya ve İç Ege Havzası kanatlı eti üretiminin tamamı Akşehir ilçesinden sağlanmaktadır. Akşehir, kanatlı hayvan varlığı bakımından önemli bir potansiyele sahiptir. Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 11
3.2. SANAYİ 3.2.1. MADENCİLİK Akşehir ilçesinde mermer, tuğla ve kiremit toprağı ve barit rezervleri bulunmakta Kalker, barit ve mermer ocağı işletilmektedir. Akşehir Maden Sanayi Durum Tablosu NACE Mevcut Sanayi Durumu Kapasitedeki Pay (%) Rev.2- Maden Sanayi Kolları Faaliyet Bölgede Kapasite İstihdam İlde TR* Sayısı (TR52) B MADENCİLİK VE TAŞ OCAKÇILIĞI 08 Diğer madencilik ve taş ocakçılığı Kg 08.12 Çakıl ve kum ocaklarının faaliyetleri; kil ve kaolin çıkarımı 1 230.400.000 3 1,16* 1,07* * Kapasite, farklı ölçülerde de hesaplanmakta olduğundan oranlar buna göre değerlendirilmelidir. *Ulusal Ekonomik Faaliyet Sınıflaması, Kaynak: TOBB Mayıs 2011 Verileri 3.2.2. İMALAT SANAYİ 3.2.2.1.Tarıma Dayalı İmalat Sanayi İlçede meyve işleme, un, yem, süt işleme, nişastalı ürünlerin imalatı ve pastacılık mamullerinin imalatı gibi başlıklarda faaliyetler gerçekleşmektedir. Akşehir Tarıma Dayalı İmalat Sanayi Durum Tablosu NACE Mevcut Sanayi Durumu Kapasitedeki Pay (%) Rev.2- Tarıma Dayalı İmalat Sanayi Kolları Faaliyet Bölgede Kapasite İstihdam İlde TR* Sayısı (TR52) C İMALAT 10 Gıda ürünlerinin imalatı Kg/Litre 10.13 Et ve kümes hayvanları etlerinden üretilen ürünlerin imalatı 2 192.000 kg 7 0,60 0,60 10.39 Başka yerde sınıflandırılmamış meyve ve sebzelerin işlenmesi ve saklanması 12 102.337.200 kg 221 49,20 47,73 10.41 Sıvı ve katı yağ imalatı 3 90.000 kg 35 0,03 0,03 10.51 Süthane işletmeciliği ve peynir imalatı 13 3.344.840 kg 185 0,99 0,90 10.52 Dondurma imalatı 1 129.600 lt 0* 2,39** 2,39** 10.61 Öğütülmüş hububat ve sebze ürünleri imalatı 6 56.468.840 kg 240* 1,50 1,28 10.62 Nişasta ve nişastalı ürünlerin imalatı 1 1.027.200 kg 135 96,94 96,94 10.71 Ekmek, taze pastane ürünleri ve taze kek imalatı 1 438.681 kg 8 0,79 0,45 10.72 Peksimet ve bisküvi imalatı; dayanıklı pastane ürünleri ve dayanıklı kek imalatı 2 1.468.800 kg 68 7,51 0,67 10.81 Şeker imalatı 1 865.200 kg 9 0,03 0,03 10.82 Kakao, çikolata ve şekerleme imalatı 4 6.255.960 kg 62 5,03 2,86 10.83 Kahve ve çayın işlenmesi 1 234.240 kg 0 19,53 19,53 10.84 Baharat, sos, sirke ve diğer çeşni maddelerinin imalatı 1 600.960 kg 0 21,06 21,06 10.85 Hazır yemeklerin imalatı 1 211.200 kg 0 11,50 11,50 10.89 Başka yerde sınıflandırılmamış diğer gıda maddelerinin imalatı 1 6.050.720 kg 0 6,51 4,14 10.91 Çiftlik hayvanları için hazır yem imalatı 1 48.000.000 kg 37 2,40 2,21 13 Tekstil ürünlerinin imalatı Kg/m² Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 12
NACE Rev.2- TR* Tarıma Dayalı İmalat Sanayi Kolları Mevcut Sanayi Durumu Kapasitedeki Pay (%) Faaliyet Bölgede Kapasite İstihdam İlde Sayısı (TR52) 13.92 Giyim eşyası dışındaki tamamlanmış tekstil ürünlerinin imalatı 1 2.160.000 kg 3 6,41** 6,41** 13.93 Halı ve kilim imalatı 2 12 m² 10 0,04 0,04 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı Adet 15.12 Bavul, el çantası ve benzerleri ile saraçlık ve koşum takımı imalatı (deri giyim eşyası hariç) 1 190.800 34 43,68 43,68 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç); saz, saman ve benzeri malzemelerden örülerek yapılan eşyaların m³ imalatı 16.10 Ağaçların biçilmesi ve planyalanması 2 27.000 32 23,50** 19,66** 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı Kg 17.21 Oluklu kağıt ve mukavva imalatı ile kağıt ve mukavvadan yapılan muhafazaların imalatı 1 720.000 9 1,59** 1,52** * İstihdam diğer sanayi kollarında belirtilmiştir. ** Kapasite, farklı ölçülerde de hesaplanmakta olduğundan oranlar buna göre değerlendirilmelidir. *Ulusal Ekonomik Faaliyet Sınıflaması, Kaynak: TOBB Mayıs 2011 Verileri 3.2.2.2.Tarıma Bağlı İmalat Sanayi Akşehir ilçesinde küçük ölçekli gübre ve tarım makineleri imalatı başlığında 2 faaliyet gerçekleşmektedir. Akşehir Tarıma Bağlı İmalat Sanayi Durum Tablosu NACE Mevcut Sanayi Durumu Kapasitedeki Pay (%) Rev.2- Tarıma Bağlı İmalat Sanayi Kolları Faaliyet Bölgede Kapasite İstihdam İlde TR* Sayısı (TR52) C İMALAT 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı Kg 20.15 Kimyasal gübre ve azot bileşiklerinin imalatı 1 7.200.000 9 8,38 7,75 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı Adet 28.30 Tarım ve ormancılık makinelerinin imalatı 1 550 7 0,005* 0,005* * Kapasite, farklı ölçülerde de hesaplanmakta olduğundan oranlar buna göre değerlendirilmelidir. *Ulusal Ekonomik Faaliyet Sınıflaması, Kaynak: TOBB Mayıs 2011 Verileri 3.2.2.3.Diğer İmalat Sanayi Akşehir ilçesi diğer imalat sanayi başlığında zaman içinde gerilemiş olmasına karşın otomotiv yedek parça, makine, plastik mamüller, hazır beton, metal işleme, mobilya ve kimya sanayi gibi başlıklarda imalat faaliyetleri devam etmektedir. Akşehir Diğer İmalat Sanayi Durum Tablosu NACE Mevcut Sanayi Durumu Kapasitedeki Pay (%) Rev.2- Diğer İmalat Sanayi Kolları Faaliyet Bölgede Kapasite İstihdam İlde TR* Sayısı (TR52) C İMALAT 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı Kg 20.13 Diğer inorganik temel kimyasal maddelerin imalatı 1 65.280 135 0,01 0,01 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı Kg 22.21 Plastik tabaka, levha, tüp ve profil imalatı 2 1.238.010 11 0,54* 0,53* Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 13
NACE Mevcut Sanayi Durumu Kapasitedeki Pay (%) Rev.2- Diğer İmalat Sanayi Kolları Faaliyet Bölgede Kapasite İstihdam İlde TR* Sayısı (TR52) 22.23 Plastik inşaat malzemesi imalatı 5 79.520 72 3,56* 2,73* 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı m³/kg 23.32 Fırınlanmış kilden tuğla, karo ve inşaat malzemeleri imalatı 1 63.064 m³ 49 48,98* 48,98* 23.61 İnşaat amaçlı beton ürünlerin imalatı 1 23.040.000 Kg 15 1,82* 1,55* 23.63 Hazır beton imalatı 3 442.368.000 Kg 31 5,35* 4,59* 23.69 Beton, alçı ve çimentodan yapılmış diğer ürünlerin imalatı 1 5.888.000 Kg 0** 0,94* 0,90* 24 Ana metal sanayisi Kg 24.51 Demir döküm 5 2.563.502 45 2,22* 2,22* 24.52 Çelik dökümü 1 216.000 0** 0,85 0,85 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) Adet/Kg 25.12 Metalden kapı ve pencere imalatı 1 3750 9 1,74* 1,44* 25.21 Merkezi ısıtma radyatörleri (elektrikli radyatörler hariç) ve sıcak su kazanları 1 160 6 0,08 0,08 (boylerleri) imalatı 25.29 Metalden diğer tank, rezervuar ve konteynerler imalatı 1 53.500 Kg 5 0,10* 0,10* 25.99 Başka yerde sınıflandırılmamış diğer fabrikasyon metal ürünlerin imalatı 1 163.400 Kg 7 0,75* 0,73* 27 Elektrikli teçhizat imalatı Adet/Kg 27.51 Elektrikli ev aletlerinin imalatı 1 32432 53 21,87 21,87 27.52 Elektriksiz ev aletlerinin imalatı 2 27147 3,45 3,14 5 107.000 Kg 2,81 2,77 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı Kg/Adet 28.11 Motor ve türbin imalatı (hava taşıtı, motorlu taşıt ve motosiklet motorları hariç) 1 374.000 Kg 25 1,08 1,08 28.13 Diğer pompaların ve kompresörlerin imalatı 3 57.319 adet 93 11,80* 11,80* 28.15 Rulman, dişli/dişli takımı, şanzıman ve tahrik elemanlarının imalatı 1 30.000 Kg 0** 0,07* 0,07* 28.22 Kaldırma ve taşıma ekipmanları imalatı 1 227.700 Kg 7 1,76* 1,76* 28.25 Soğutma ve havalandırma donanımlarının imalatı, evde kullanılanlar hariç 1 35.000 adet 0** 17,57 15,60 28.29 Başka yerde sınıflandırılmamış diğer genel 118.451 adet 1,69 1,69 4 69 amaçlı makinelerin imalatı 2.151.000 Kg 4,77 4,74 28.93 Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı 8 62.919 adet 77 24,53* 24,33* 28.99 Başka yerde sınıflandırılmamış diğer özel amaçlı makinelerin imalatı 1 186 adet 0** 0,002* 0,002* 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı Adet/Kg 29.32 Motorlu kara taşıtları için diğer parça ve 117970 1,04 1,04 11 685 aksesuarların imalatı 5.096.100 Kg 4,25 4,24 31 Mobilya imalatı Adet 31.00 Mobilya imalatı 1 2.000 7 0,11* 0,11* 31.02 Mutfak mobilyalarının imalatı 2 1.156 10 4,21 3,52 31.09 Diğer mobilyaların imalatı 4 2.192 21 0,56* 0,51* 32 Diğer imalatlar Adet Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 14
NACE Mevcut Sanayi Durumu Kapasitedeki Pay (%) Rev.2- Diğer İmalat Sanayi Kolları Faaliyet Bölgede Kapasite İstihdam İlde TR* Sayısı (TR52) 32.40 Oyun ve oyuncak imalatı 1 160.350 7 3,08 3,08 32.91 Süpürge ve fırça imalatı 1 18.000 6 98,66 98,66 * Kapasite, farklı ölçülerde de hesaplanmakta olduğundan oranlar buna göre değerlendirilmelidir. * İstihdam başka bir üründe belirtilmiştir. *Ulusal Ekonomik Faaliyet Sınıflaması, Kaynak: TOBB Mayıs 2011 Verileri Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 15
3.3.HİZMETLER 3.3.1.EĞİTİM Akşehir İlçesi, temel eğitim açısından %94,44 lük bir okuryazar oranına sahiptir. Okuma yazma bilmeyenlerin oranı %5,56 lık dilimi oluşturmaktadır. Okuma yazma bilmeyen kesim ise ağırlıklı olarak 65 yaş ve üstünü kapsamaktadır. İlçe Bitirilen Eğitim Düzeyi Durumu Akşehir Konya TR52 Türkiye Kişi Sayıları Kişi % Kişi % Kişi % Kişi % Okuma Yazma Bilmeyen 3.473 4,02 53.128 2,85 59.275 2,85 2.654.643 3,86 Okuma Yazma Bilen Fakat Bir Okul Bitirmeyen 14.719 17,02 376.278 20,20 416.169 20,03 14.053.831 20,45 İlkokul Mezunu 28.504 32,96 522.355 28,05 582.471 28,03 14.994.232 21,81 İlköğretim Mezunu 13.963 16,14 379.299 20,36 428.644 20,63 13.018.720 18,94 Ortaokul veya Dengi Okul Mezunu 3.571 4,13 63.994 3,44 70.681 3,40 2.828.299 4,11 Lise veya Dengi Okul Mezunu 14.040 16,23 270.550 14,53 301.879 14,53 12.085.335 17,58 Yüksek Okul veya Fakülte Mezunu 6.944 8,03 154.547 8,30 172.256 8,29 6.706.780 9,76 Yüksek Lisans Mezunu 416 0,48 12.037 0,65 12.969 0,62 532.757 0,78 Doktora Mezunu 67 0,08 4.340 0,23 4.565 0,22 154.180 0,22 Bilinmeyen 788 0,91 26.006 1,40 28.833 1,39 1.706.368 2,48 *TÜİK 2013 ADNKS Nüfusunun büyük bir çoğunluğu ilkokul ve ilköğretim mezunudur. Akşehir ilçesinde nüfusun %16,62 si ortaöğretim, % 6,58 i ise yükseköğretim mezunudur. Fakat ilköğretimden ortaöğretime geçiş süreci nüfusun %30,92 sine tekabül etmektedir. Bütün bunlar göstermektedir ki, Akşehir ilçesi eğitilmiş insan kaynağı açısından pozitif bir konuma sahiptir. Burada asıl üzerinde durulması gereken nokta ise, eğitilmiş insan kaynağının niceliksel yönü değil niteliksel yönüdür. Yani Akşehir ilçesinin rekabet üstünlüğüne sahip olduğu sektörlerle eğitilmiş insan kaynağının formasyonel bütünlüğü yakalamasıdır. Akşehir İlçesi Eğitim Genel Durumu Kurumlar Kurum Öğrenci Derslik Öğretmen Öğretmen Başına Sayısı Sayısı Sayısı Sayısı Düşen Öğrenci Sayısı İlköğretim 70 8.649 599 817 16,2 Ortaöğretim 13 6.624 258 438 15,1 * Konya MEM 2010 Yılı Eğitim Verileri Akşehir ilçesinde 48 adet ilköğretim, 11 adet ortaöğretim kurumu bulunmaktadır. İlköğretimde 653, ortaöğretimde 394 öğretmen ile eğitim faaliyetleri devam etmektedir. Akşehir ilçesi, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı bakımından ilköğretimde 18,0 ile Türkiye, Konya ve TR52 bölge ortalamasının altında seyir etmektedir. Ortaöğretimde durum ise 16,4 lük bir ortalama ile hem bölge hem de ülke ortalamasından iyi bir konumda yer almaktadır. Akşehir ilçesi Öğrenci Sayısı Karşılaştırma Tablosu * Konya MEM 2010 Yılı Eğitim Verileri Akşehir ilçesi; ortaöğretim düzeyinde ve yaygın eğitim kurumları düzeyinde 2 adet Çıraklık Eğitim Merkezi, 2 adet Erkek Teknik ve Meslek Lisesi, 1 adet Kız Meslek Lisesi ve 1 adet Ticaret ve Turizm Meslek Lisesi ve 1 adet Sağlık Meslek Lisesi, 1 adet Anadolu Öğretmen Lisesi ile mesleki eğitim alt yapısı ile belli aşmayı tamamlamış görünmektedir. Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 16
Milli Eğitime Bağlı Bulunan Kurumlar ve Sayıları Kurum Sayısı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü 2 Erkek Teknik ve Meslek Lisesi 2 Kız Teknik ve Meslek Lisesi 1 Anadolu Öğretmen Lisesi 1 Sağlık Meslek Lisesi 1 Ticaret ve Turizm Meslek Lisesi 1 Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü 1 * Konya MEM 2010 Yılı Eğitim Verileri Akşehir ilçesi, mesleki eğitim planlamasını yaparken ilçenin rekabet üstünlüğüne sahip olduğu tarım ve hayvancılık alanlarında eğitim veren meslek liseleri veya bu alanlarla ilgili eğitim formasyonlarının açılması ve halk Eğitim merkezli kursların düzenlenmesi bu sektörlere rekabet avantajını sağlayacak insan kaynağına ulaşılmasını kolaylaştıracaktır. Ayrıca Erkek Teknik ve Meslek Lisesi bünyesinde ilçede güçlü olan otomotiv yedek parça sanayisi ve talaşlı imalat olan diğer sanayi kolları için gerekli olan insan kaynağını yetiştirecek bölümlerin açılması ve mevcut bölümlerin nicelik olarak artırılması yerinde olacaktır. İlçede Bulunan Orta Öğretim Kurumlarında Verilen Mesleki Eğitim Bölümleri Bölüm İsimleri Acil Sağlık Hizmetleri Alanı Acil Tıp Teknisyenliği Dalı Acil Tıp Alanı Ahşap Teknolojisi Alanı Bilişim Teknolojileri Alanı Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Alanı Elektrik- Elektronik Teknolojisi Alanı El Sanatları Teknolojisi Alanı Giyim Üretim Teknolojisi Alanı Grafik ve Fotoğraf Alanı Güzellik ve Saç Bakım Hizmetleri Alanı Harita-Tapu-Kadastro Alanı Hemşirelik Alanı Makine Teknolojisi Alanı Metal Teknolojisi Alanı Mobilya ve İç Mekan Tasarımı Alanı Motorlu Araçlar Teknolojisi Alanı Muhasebe ve Finansman Alanı Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme Alanı Yiyecek İçecek Hizmetleri Alanı * Konya MEM 2010 Yılı Eğitim Verileri Akşehir ilçesi bir adet Sağlık Yüksekokulu ve bir adet Meslek Yüksekokuluna sahiptir. İlçedeki bu yüksekokullarda yaklaşık 1.400 civarında öğrenci eğitim almaktadır. Ayrıca Akşehir ilçesinde Selçuk Üniversitesi ne bağlı olarak İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi açılmış bulunmaktadır. İktisadi İdari Bilimler Fakültesi, Akşehir ilçesinin sosyo-ekonomik gelişimine ve yönetim düzeyinde ihtiyaç duyulan insan kaynağının yetiştirilmesine önemli katkı sağlayacaktır. İlçede, sahip olunan potansiyel ve rekabet avantajı olan sektörlerin daha rantabl olarak gelişimi için bir adet Mühendislik, bir adet de Ziraat Fakültesinin açılması gerekmektedir. Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 17
İlçede Bulunan Yüksek Öğretim Kurumları ve Eğitim Verdiği Alanlar Akşehir Meslek Yüksek Okulu Ağırlama Hizmetleri Maliye Turizm ve Seyahat İşl. İşletme Yönetimi Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Akşehir Kadir Yallagöz Sağlık Y.O *Selçuk Üniversitesi 3.3.2.TURİZM Akşehir ilçesi kesintisiz bir yerleşim yeri olması ve en çok vakıf eseri olan ilçelerden biri olması ile dikkat çekmektedir. Orta Anadolu nun korunmuş bir sokak dokusu örneğine sahip ilçesinde 150 yi aşkın tescilli tarihi eser olmasına karşın bu potansiyeline yeteri kadar değerlendirememektedir. En önemlisi Nasrettin Hoca nın türbesinin olduğu şehir, Kurtuluş Savaşı sırasında batı cephesi karargahının yönetildiği bir yerdir. 2 müzesi olan ve bir yeni müze açılacak olan ilçenin doğal güzellikleri ve alternatif turizm olanakları ile turizm geleceği parlak görünmektedir. Akşehir Turizm Envanteri Tablosu Varlık Adı Varlık Türü Varlık Yeri Sit Alanları Ekiz (Öküzün) Tepe Tümülüsü (I. Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Gök Höyük (III. Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Gölçayır Höyük (I.Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Hacıhamza (Derici) Höyük Arkeolojik Sit Akşehir Höyük (II.Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Höyüktepesi Höyüğü (I.Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Karaahmet Höyük Arkeolojik Sit Akşehir Karahöyük (III.Derece Arkaolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Köstüklütepe Antik Yerleşim Alanı (I. ve III. Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Mustafa Ağa Höyüğü (I. ve III. Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Nasreddin Hoca Türbesi Ve Yeraldığı Mezarlık Arkeolojik Sit Akşehir Nekropol Alanı (III.Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Nekropol Alanı Arkeolojik Sit Akşehir Örenönü Höyüğü (I.Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Örenyeri (III.Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Sivricik Höyüğü Arkeolojik Sit Akşehir Tekke Höyük Arkeolojik Sit Akşehir Üç Höyük Köyü Höyüğü (I.Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Yuğ Tepesi Höyüğü (I.Derece Arkeolojik Sit Alanı) Arkeolojik Sit Akşehir Hıdırlık (I. Ve III. Derece Doğal Sit Alanı) Doğal Sit Akşehir Ali Yakup Mezarı Mezarlar Akşehir Nimetullah Nahcivani Mezarı Mezarlar Akşehir Sinanettin Zade Mezarı Mezarlar Akşehir Şehitlik Şehitlik Akşehir Kilise Kilise Akşehir Asri Camii Cami Akşehir Bozdoğan Köyü Camii Cami Akşehir Doğrugöz Beldesi Merkez Camii Cami Akşehir Eski Camii (Akşehir-Alanyurt Köyü) Cami Akşehir Güdük Minare Camii Cami Akşehir Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 18
Varlık Adı Varlık Türü Varlık Yeri İmaret (Hasan Paşa) Camii Cami Akşehir İplikçi (Ambardar Kerim Ağa) Camii Cami Akşehir Karabulut Köyü ( Cuma) Camii Cami Akşehir Kozağaç Mahallesi Camii Cami Akşehir Nadir Köyü Camii Cami Akşehir Orta Köy Merkez Camii Cami Akşehir Ulu (Sultan Alaattin) Camii (Akşehir) Cami Akşehir Üçhüyük Köyü Camii Cami Akşehir Yahşiyan Köyü Camii Cami Akşehir Eğrigöz Kasabası Camii Cami Akşehir Merkez Camii Cami Akşehir Altun Kalem Mescidi Mescid Akşehir Ferruhşah Mescidi Mescid Akşehir Kalaycı Mescidi Mescid Akşehir Akaid Köyü Mescidi Mescid Akşehir Altınkalem (Cevlek) Mescidi Mescid Akşehir Arathanlı Mescidi Mescid Akşehir Eminettin Yusuf Bin İsfendiyar Mescidi Mescid Akşehir Ferruhşah (Seyit Mahmut Hayrani) Mescidi Mescid Akşehir Hacı Hamza (Hafız Hatip Ali) Mescidi Mescid Akşehir Hatip Hafız Mescidi Mescid Akşehir Hıdırlık (Hızırlık- Hıdır Dede) Mescidi Mescid Akşehir Kızılca Mescit Mescid Akşehir Kileci Mescidi Mescid Akşehir Köyceğiz Mescidi Mescid Akşehir Küçük Ayasofya Mescidi Mescid Akşehir Tahtakale Mescidi Mescid Akşehir Taş (Halkalı-Sahip Ata) Mescit Mescid Akşehir İğdeli Dede Haziresi Hazire Akşehir Seydi Yunus Haziresi Hazire Akşehir Hacı İbrahim (Şeyh Hasan Hüsamettin) Türbesi Türbe Akşehir Mustafa Turabi (Kazan Dede) Türbesi Türbe Akşehir Nasrettin Hoca Türbesi Türbe Akşehir Seyit Mahmut Hayrani Türbesi Türbe Akşehir Tacettin Dede Türbesi Türbe Akşehir Emir Yavtaş Türbesi Türbe Akşehir Şeyh Eyüp (Yağlı Dede) Türbesi Türbe Akşehir Kireli Hanı Kervansaray Akşehir Taş (Halkalı-Sahip Ata) Medrese (Müze) Medrese Akşehir Atakent (Nadir) Köyü Çeşmesi Çeşme Akşehir Çatal Çeşme Çeşme Akşehir Çeşme 1 Çeşme Akşehir Çeşme 2 Çeşme Akşehir Eski Kale Mescidi (Taşoluk) Çeşmesi Çeşme Akşehir İmaret Sokak Çeşmesi Çeşme Akşehir Kuşçu Mahallesi Çeşmesi Çeşme Akşehir Küçük Ayasofya Mescidi Çeşmesi Çeşme Akşehir Ulu Cami Çeşmesi Çeşme Akşehir Yukarı Çeşme (Reis) Çeşme Akşehir Merkez Camii Minaresi Minare Akşehir Gölçayır Beldesi Merkez Camii Minaresi Minare Akşehir Kızıl Minare Minare Akşehir Kozağaç Köyü Hamamı Hamam Akşehir Orta Hamam Hamam Akşehir Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 19
Varlık Adı Varlık Türü Varlık Yeri Savaş (Bermende) Köyü Hamamı Hamam Akşehir Şifa (Meydan- Subaşı- Emir Şerafettin- Çarşı- Aşağı) Hamamı Hamam Akşehir Yukarı (Gavur) Hamam Hamam Akşehir Rüştü Bey Hanı Han Akşehir Atatürk Müzesi İdari Akşehir Cumhuriyet İlkokulu İdari Akşehir Gazi Mustafa Kemal İlkokulu İdari Akşehir İstasyon Binası İdari Akşehir Osmanlı Bankası İdari Akşehir Ticaret Lisesi İdari Akşehir Kale Kalıntısı İdari Akşehir Sur Duvarı İdari Akşehir Sur Kalıntısı İdari Akşehir Yılanyusuf (Yeşilköy) Köprüsü Köprü Akşehir Tabiat Alanları Gelincik Ana Tepesi Dağ Akşehir Cankurtaran Yaylası Yayla Akşehir Çimendere Yaylası Yayla Akşehir Tarihi Şahsiyetler Nasreddin Hoca - Akşehir Yöresel Değerler Akşehir'de Düğün Halk Kültürü Akşehir Nasreddin Hoca Fıkraları Halk Kültürü Akşehir Uzunburun Folkloru Halk Kültürü Akşehir Nasreddin Hoca Şenlikleri Festival Akşehir Sıra Yarenleri Halk Kültürü Akşehir Ekmek Aşı Yöresel Yemek Akşehir Sakala Sarkan Yöresel Yemek Akşehir Kaymak Baklavası Yöresel Yemek Akşehir * Türkiye Bilimler Akademisi Veri Tabanı, Vakıflar Genel Müdürlüğü Veri Tabanı, Türk Tarih Kurumu Veri Tabanı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Veri Tabanı, Tarihi Yapılar Nasrettin Hoca Türbesi Nasreddin Hoca Türbesi, kendi ile aynı ismi taşıyan mahallede, 80 dönümlük bir mezarlık içinde bulunmaktadır. Türbe sütunları üzerinde Yıldırım Beyazıd ın komutanlarından Mehmed in (1393) türbeyi ziyaret ettiğine dair bilgiler bulunmaktadır. Türbe aslı itibariyle ahşap yapılmıştır. 1905 yılında ise mermer sütunlar ve mermer sanduka yapılmıştır. Hacı İbrahim (Şeyh Hasan Hüsamettin) Türbesi Akşehir in 3 km. kuzeyinde bulunmaktadır. Etrafı duvarlarla çevrilmiş bir avlu içerisindedir. Dış duvarları düzgün mermer bloklarla kaplıdır; mermerden işlenmiş bir de pencere levhası bulunmaktadır. Türbenin sandukası sonradan konulmuş sıradan bir sandukadır. Orijinalinin hicaz demir yolu yapılırken çalındığı ve İsviçre de olduğu düşünülmektedir. Seyit Mahmut Hayrani Türbesi Türbe tipik Selçuklu türbelerinin karakteristik özelliklerini sergilemektedir. Taş (Halkalı-Sahip Ata) Medrese (Müze) Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 20
Akşehir deki tek medrese Selçuklu döneminde yapılmış olan Sahip Ata Fahreddin Ali Külliyesi dir. Medrese içerisinde türbe, imaret, hanigah (sosyal tesis), mescid, hamam, çeşme ve kütüphane bulunmaktadır. Günümüzde hanigah, imaret, çeşme, hamam ve kütüphane ayakta değildir; ayrıca medrese onarım nedeniyle ziyarete kapalıdır. Medresede neolitik dönemden günümüze kadar çeşitli arkeolojik eserler bulunmaktadır Tabiat Alanları Gelincik Ana Tepesi Tırmanış, yürüyüş ve kamp yapma açısından oldukça elverişlidir. Tarihi Şahsiyetler Nasreddin Hoca Seyyid Mahmud Hayrani ve Seyyid Hacı İbrahim'in derslerini dinlemiştir. Bir söylentiye göre medresede ders okutmuş ve kadılık görevinde bulunmuştur. Bu görevlerinden dolayı kendisine Nasuriddin Hâce adı verilmiş, sonradan bu ad Nasreddin Hoca biçimini almıştır. Nasreddin Hoca Anadolu halkının yaşama biçimini, güldürü öğesini, alay ve eğlenme türünü, övgü ve yergi becerisini temsil etmektedir. Nasreddin Hoca'nın etkisi bütün toplum kesimlerine yayılmış, "İncili Çavuş", "Bekri Mustafa", "Bektaşi" gibi çok değişik yörelerin duygularını yansıtan gülmece türlerinin doğmasına olanak sağlamıştır. Yöresel Değerler Nasreddin Hoca Şenlikleri Her yıl 5-10 Temmuz tarihleri arasında Akşehir Nasreddin Hoca Şenliği düzenlenmektedir. Bu şenlikte çeşitli yöresel gösteriler, mizah yarışmaları ve konserler düzenlenmektedir. Şenlikte her yıl Nasreddin Hocayı temsilen bir tiyatro oyuncusu Akşehir Gölü ne maya çalmaktadır. 3.3.3.TİCARET Akşehir ilçesinde; Akşehir Ticaret ve Sanayi Odası na kayıtlı olarak faaliyet gösteren 1.144 üye bulunmaktadır. Bu üyelerin Nace Kodlarına göre dağılımına bakıldığı zaman Perakende Ticaret (423), Toptan Ticaret (139), Bina İnşaat (72), Gıda ürünleri İmalatı (63) ve Motorlu Kara Taşıtlarının Toptan- Perakende Ticareti ve Onarımı (61) faaliyetlerinde yoğunlaşma görülmektedir. Akşehir Ticaret Durum Tablosu NACE KODU NACE FAALİYETİ AKŞEHİR A TARIM, ORMANCILIK VE BALIKÇILIK 36 01 Bitkisel ve hayvansal üretim ile avcılık ve ilgili hizmet faaliyetleri 35 02 Ormancılık ile endüstriyel ve yakacak odun üretimi 1 B MADENCİLİK VE TAŞ OCAKÇILIĞI 9 05 Kömür ve linyit çıkartılması 2 08 Diğer madencilik ve taş ocakçılığı 6 09 Madenciliği destekleyici hizmet faaliyetleri 1 C İMALAT 181 10 Gıda ürünlerinin imalatı 63 11 İçeceklerin imalatı 1 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 5 14 Giyim eşyalarının imalatı 2 Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 21
NACE KODU NACE FAALİYETİ AKŞEHİR 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 1 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç); saz, saman ve benzeri malzemelerden örülerek yapılan eşyaların imalatı 2 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 1 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 14 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 2 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 20 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 13 24 Ana metal sanayisi 3 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 9 27 Elektrikli teçhizat imalatı 4 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 8 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı 20 31 Mobilya imalatı 10 32 Diğer imalatlar 2 33 Makine ve ekipmanların kurulumu ve onarımı 1 E SU TEMİNİ; KANALİZASYON, ATIK YÖNETİMİ VE İYİLEŞTİRME FAALİYETLERİ 1 38 Atığın toplanması, ıslahı ve bertarafı faaliyetleri; maddelerin geri kazanımı 1 F İNŞAAT 79 41 Bina inşaatı 72 43 Özel inşaat faaliyetleri 7 G TOPTAN VE PERAKENDE TİCARET; MOTORLU KARA TAŞITLARININ VE MOTOSİKLETLERİN ONARIMI 623 45 Motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı 61 46 Toptan ticaret (Motorlu kara taşıtları ve motosikletler hariç) 139 47 Perakende ticaret (Motorlu kara taşıtları ve motosikletler hariç) 423 H ULAŞTIRMA VE DEPOLAMA 50 49 Kara taşımacılığı ve boru hattı taşımacılığı 40 53 Posta ve kurye faaliyetleri 10 I KONAKLAMA VE YİYECEK HİZMETİ FAALİYETLERİ 27 55 Konaklama 15 56 Yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri 12 J BİLGİ VE İLETİŞİM 2 60 Programcılık ve yayıncılık faaliyetleri 2 K FİNANS VE SİGORTA FAALİYETLERİ 50 64 Finansal hizmet faaliyetleri (Sigorta ve emeklilik fonları hariç) 11 66 Finansal hizmetler ile sigorta faaliyetleri için yardımcı faaliyetler 39 L GAYRİMENKUL FAALİYETLERİ 9 68 Gayrimenkul faaliyetleri 9 M MESLEKİ, BİLİMSEL VE TEKNİK FAALİYETLER 22 69 Hukuk ve muhasebe faaliyetleri 2 71 Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri; teknik test ve analiz faaliyetleri 17 74 Diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler 3 N İDARİ VE DESTEK HİZMET FAALİYETLERİ 4 81 Binalar ile ilgili hizmetler ve çevre düzenlemesi faaliyetleri 2 82 Büro yönetimi, büro destek ve iş destek faaliyetleri 2 O KAMU YÖNETİMİ VE SAVUNMA; ZORUNLU SOSYAL GÜVENLİK 1 84 Kamu yönetimi ve savunma; zorunlu sosyal güvenlik 1 P EĞİTİM 19 85 Eğitim 19 Q İNSAN SAĞLIĞI VE SOSYAL HİZMET FAALİYETLERİ 13 86 İnsan sağlığı hizmetleri 13 R KÜLTÜR, SANAT, EĞLENCE, DİNLENCE VE SPOR 4 Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 22
NACE KODU NACE FAALİYETİ AKŞEHİR 93 Spor faaliyetleri, eğlence ve dinlence faaliyetleri 4 S DİĞER HİZMET FAALİYETLERİ 14 94 Üye olunan kuruluşların faaliyetleri 3 95 Bilgisayarların, kişisel eşyaların ve ev eşyalarının onarımı 4 96 Diğer hizmet faaliyetleri 7 TOPLAM 1.144 Kaynak: Akşehir Ticaret ve Sanayi Odası Ayrıca, Akşehir ilçesinde 9 adet esnaf ve sanatkârlar odası bulunmakta, bu odalara kayıtlı toplam 3.650 adet esnaf faaliyet göstermektedir. ODA İSMİ KAYITLI AKTİF ÜYE SAYISI Akşehir Bakkallar ve Bayiler, Şarküteri ve Gıda Maddesi Satan Pazarcılar Esnaf Odası 555 Akşehir Berberler Esnaf ve Sanatkârlar Odası 183 Akşehir Kahveciler Esnaf Odası 322 Akşehir Lokantacı, Kebapçı, Fırıncı, Pastacılar ve Elektrikçiler Esnaf Odası 606 Akşehir Madeni İşler Sanatkârları Esnaf Odası 592 Akşehir Marangoz ve Mobilyacılar Esnaf ve Sanatkârlar Odası 189 Akşehir Saraçlar Esnaf Odası 255 Akşehir Şoförler ve Otomobilciler Tamirciler Esnaf ve Sanatkârlar Odası 676 Akşehir Terziler Tuhafiyeciler Manifaturacılar ve Konfeksiyoncular Esnaf ve Sanatkârlar Odası 272 TOPLAM 3.650 Kaynak: Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği 2011 3.4 DİĞER İlçenin ulaştırma altyapısı karayoluna ve demiryoluna dayanmaktadır. Afyonkarahisar-Konya karayolu üzerinde bulunan ilçeden, Doğu ve Güneydoğu Bölgelerine Konya, Batı Bölgelerine Afyonkarahisar ve Eskişehir, Güney Bölgelerine Isparta-Antalya, Kuzey Bölgelerine de Ankara üzerinden ulaşım sağlanması mümkündür. İlçenin Afyonkarahisar iline uzaklığı 94 km olup, Konya şehir merkezine uzaklığı 131 km dir. İlçeden geçen demiryolu ile Afyonkarahisar ve Konya ya ulaşım imkânı mevcut olup, ilçenin en yakın havalimanına uzaklığı 135 km dir. İlçeye bağlı (11) adet belde ve (23) adet köy bulunmaktadır. İlçenin bütün köy ve beldelerinde içme suyu bulunmaktadır. İlçe Merkezinde kanalizasyon mevcut olup, beldelerin birçoğunda kanalizasyon sistemi eksikliği bulunmaktadır. İlçe Merkezinde (300) kadro yataklı fiili (180) yatağı bulunan Devlet Hastanesi, (7) Aile Sağlığı Merkezi, Verem Savaş Dispanseri, Aile Planlaması ve Ana Çocuk Sağlığı Merkez Tabipliği mevcuttur. Devlet Hastanesinde (36) Uzman Doktor, (4) Pratisyen Doktor, (11) Diş Doktoru, (185) yardımcı sağlık personeli ve (37) diğer personel görev yapmaktadır. Ayrıca belde ve köylerde toplam (5) Aile Sağlığı Merkezi ve (13) Sağlık Evi bulunmaktadır. Buralarda ise toplam (36) Hekim, (132) adet yardımcı sağlık personeli ve diğer personel görev yapmaktadır. Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 23
GÜÇLÜ YANLAR ZAYIF YANLAR FIRSATLAR TEHDİTLER 1.DOĞAL YAPI Konya nın Ege ye açılan kapısı konumunda olması. Akşehir Gölü nün varlığı Konya il merkezi ile ilişkilerinin kopuk olması Akşehir Gölü çevresinde çevre sorununun yaşanması ve gölün su seviyesinin azalması Doğal güzelliklerinin olması Tanıtım eksikliği Hava kirliliğinin olması Akşehir gölü civarında yaşayan endemik bitki olan Termopsis Turcica (acıpiyan) olması Dezavantajlı gruplar için rehabilitasyon merkezleri kurmaya coğrafi yapının uygun olması Termal kaynakların olması Yağışların az olması ve su kaynaklarının azalması 2.DEMOGRAFİK YAPI Nüfusunun yoğun olması Geçmişe dayalı kültürel yapısının olması, genç nüfusun sosyal ve kültürel yönden gelişmiş, yeniliklere açık ve eğitimli olması İlçede ulusal ve uluslararası birçok sosyal ve kültürel faaliyetlerin yapılması İlçede spor sahalarının olması ve sporcuların kamp yapabileceği yerlerin olması Yamaç paraşütü ve dağcılık sporlarının yapılabileceği alanların olması Akşehir in çevre köy ve beldelerden, az gelişmiş ilçelerden çok göç alması, yerli halkın büyük yerlere göç etmesi ile kentlilik bilincinde zayıflama olması Toplumsal kültür ve eğitim düzeyinin düşük olması, asayiş problemlerinin artması Sosyal aktivite için mekânların kısıtlı ve yetersiz olması Spora destek sağlanamaması Ortak çalışma-organize olma bilincinin yerleşmemiş olması Emeklilerin Akşehir i tercih etmesi İlçe halkının yeniliklere açık olması Aquapark projesinin tamamlanması Yamaç ve dağ turizmi potansiyeli Eğitimli nüfusun dışarıya göç etmesi Popüler kültürün tüm ülkede olduğu gibi ilçedede hakim olmaya başlaması Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 24
3.EKONOMİK YAPI 3.1.TARIM GÜÇLÜ YANLAR ZAYIF YANLAR FIRSATLAR TEHDİTLER Konaklama imkanlarının kısıtlı olması Yapılaşmanın hızlı olması Kamu Kurumları ve Sivil Toplum Kuruluşları arasında koordinasyonun olmaması İstihdam yetersizliği İşsizliğin yüksek olması İlçenin tarımsal olarak çok güçlü bir yapıya sahip olması ve sulama imkânlarının iyi olması Tarımsal üretim yatırımı için uygun arazilerin olması, ilçenin tarım için uygun ekosisteminin olması, alternatif tarıma açık olması Toprakların meyveciliğe, sebzeciliğe ve hububat ekimine uygun olması ve bunların ilçede gelişmiş olması Akşehir gölünün su seviyesinin yükseltilmesi Tarım arazilerinin küçük parsellerden oluşuyor olması, tarımda teknolojinin ve modern sulama tesislerinin yetersiz olması ve vahşi sulama yapılması Tarımsal kesimde verimin düşük olması, ürünlerin mevsim dışında pazarlanabilir hale getirilememesi, ürünler çok düşük fiyatlarda satılması ve ürün standardizasyonunun olmayışı Akşehir kirazının tanıtım eksikliği, meyveleri mevsimi dışında saklayabilecek yeterli kapasitede soğuk hava depolarının bulunmaması Akşehir gölünün rehabilite edilmemesi ve kullanılmaması Pancar ekimi kotalarının daraltılmış olması Tarımsal ürünler mamul ürün haline getirilemiyor olması Küçük çiftçi modeli ile çalışılıyor olması ve çiftçilerin birlik sağlayamaması Küçük çiftçilerin büyük işletme olamaması ve birlikteliğin sağlanamaması Ziraat Odası yönetiminin hareketliliği ve aktivasyonu sağlayamaması Akşehir Gölü nün varlığı Yerel ürünlerin zenginliği ve bu ürünlerin ulusal pazara sunulmasında yeterli insan kaynağı ve birikimin olması Akşehir Kirazı nın marka olması Yağışların az olması, Akşehir Gölü çevresinde çevre sorununun yaşanması ve gölün su seviyesinin azalması, su kaynaklarının azalması Meyve, sebze ve hububat ilaçlamasının bilinçsiz yapılması Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 25
GÜÇLÜ YANLAR ZAYIF YANLAR FIRSATLAR TEHDİTLER Haşhaş kapsülü üretiminde sayılı bölgelerden birisi olması Hayvancılık potansiyelinin kuvvetli olması ve uygun bölge olması Küçükbaş hayvancılık için mera varlığı Arıcılık için bölgenin uygun olması 3.2.SANAYİ İlçede sanayileşmenin varlığı OSB nin varlığı, bunun altyapısının hazır olması İşgücü maliyetinin düşük olması Dünya kalitesinde üretim yapan firmaların mevcut oluşu Çiftçilerin eğitime ilgi duymamaları ve Bölgedeki tarım danışmanlarının çiftçi girişimcilik eksikliği eğitimine katkıları Hayvancılık yapılabilecek yetişmiş insan Hayvancılığın küçük aile işletmeleri kapasitesinin yüksek olması mevcut şeklinde olması kooperatif ve organize hayvancılık bölgelerinin yapılabilecek olması Meraların kaliteli olması yanında bakımsız Bölgenin süt üretimi için uygun olması olması Her köy ve hayvancılık bölgesinde soğutma tesisinin ve et entegre tesisinin olmaması Gezginci arıcılık faaliyetlerinin yapılması Sanayinin yakın bölgelere sağlanan teşviklerin de etkisi ile gerilemesi Sanayinin yeterli düzeyde gelişmemiş olması ve sanayide profesyonel yönetim OSB nin gelişme aşamasında olması anlayışının uygulanmaması İş gücünde kullanılabilecek genç Yetişmiş eleman sıkıntısı nüfusun olması Girişimcilik eksikliği İşletmecilerin tanıtım ve reklam yatırımı yapmamaları İşletmelerin küçük çapta olmaları ve ürün standardizasyonunun olmayışı Et entegre tesisinin olmaması Meyve paketleme, işleme ve soğuk hava sistemlerinin yeterli olmaması İşlenmiş ve dondurulmuş gıda potansiyeli Yatırımcıların yatırımları için genelde il merkezlerini tercih etmeleri Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 26
GÜÇLÜ YANLAR ZAYIF YANLAR FIRSATLAR TEHDİTLER Tarım- sanayi entegrasyonunun istenilen seviyede olmaması 100 ün üzerinde uluslararası ticaret yapabilecek şirketin varlığı ve özellikle gıda makineleri ve otomotiv yedek parça dallarında ihracata yönelik üretim yapılması 3.3.HİZMETLER Coğrafi olarak ulaşım ağları üzerinde bulunması Demiryolu bağlantısının iyi olması Köy ve beldelere ulaşımın kolaylığı İlçe olarak önemli markalara sahip olması (Kiraz, Nasreddin Hoca ) Nasreddin Hoca festivalinin yapılması Batı Cephesi Karargâhı ve Nasreddin Hoca Türbesi ile birçok türbenin, müzenin ve tarihi yerlerin bulunması ve bunların restorasyonunun yapılmış olması Akşehir Gölü nün varlığı ve göl turizminin yaygınlaştırılması Yamaç paraşütü ve dağcılık sporları için uygun alanların bulunması KOBİ lerin kurumsallaşma, pazarlama ve işgücü sorunlarının olması Ortak çalışma-organize olma bilincinin yerleşmemiş olması Ulaşım imkanlarının yetersiz olması (Şehirlerarası otobüs şirketlerinin Akşehir otogarına girmemesi) Hava trafik kesişme koridorunda olması Bölgenin tanıtımının yetersiz olması, imkanların çokluğuna rağmen turizmin gelişiminin yavaş olması Her geçen gün cazibe merkezi olma özelliğini kaybetmesi Akşehir gölünün rehabilite edilmemesi ve kullanılmaması İlçenin Konya-İzmir, İstanbul-Ankara devlet karayolu üzerinde bulunması Ankara- Antalya yolunun yapılması Turizme elverişli bir yer olması Festival geleneğinin olması Göl turizmi potansiyelinin olması Dağ turizmi potansiyelinin olması Ekonomik krizin ilçe ekonomisini olumsuz etkilemesi Akşehir Gölü çevresinde çevre sorununun yaşanması ve gölün su seviyesinin azalması Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 27
GÜÇLÜ YANLAR ZAYIF YANLAR FIRSATLAR TEHDİTLER İmkanların çokluğuna rağmen turizmin gelişiminin yavaş olması ve bölgenin tanıtımının yetersiz olması, turizmde rehber ve danışman yetersizliği, konaklama imkanlarının kısıtlı olması İç ve dış turizme uygun mekân ve imkânların çokluğu ve çeşitli olması Meslek Yüksek Okulu ve Sağlık Yüksek Okulu bulunması Sağlık alanında bölgeye hizmet veriyor olması Ticaret Borsasının olması ve hububat ticaretinin artış göstermesi Çevre ilçelerden alışverişe ilçeye gelinmesi ve ikamet için tercih edilmesi Yapı ve ekonomik olarak birçok ilden daha büyük olması Kurumlar arası işbirliğinin sağlam olması Fakülte açılmasının gecikmiş olması Teknik Bilimler Meslek Yüksek Okulunun olmaması Özel hastane olmaması ve sağlık konusunda yeterli düzeyde uzman kişi ve ekipman olmaması İnsanların alışveriş için yakın illere gitmesi İlçe merkezinin dar alana sıkışmış olması, kenardaki işyerlerinin iş yapmaması Paranın yatırıma dönüşmemesi Şehirleşme anlayışı ve yeni yerleşim yerlerinin oluşmasında ileriye dönük planlamanın yapılmaması MYO nun toplumsal yapı, kültür ve eğitime yeterince katkı sağlaması, öğrenci sayısının fazla olması ve yeterli miktarda özel öğrenci yurdunun olması Nasreddin Hoca Üniversitesinin açılma imkanı Sağlık Bakanlığı tarafından ilçede Bölge Hastanesinin yapılacak olması Coğrafi konumu sebebiyle güneş ve rüzgâr enerjisinden faydalanabilme potansiyeli Yurtdışında yaşayan nüfusun yaz aylarında ilçeye gelerek harcama yapmaları Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 28
TR52 Bölgesi 2023 Vizyon Stratejileri Akşehir İlçe Faaliyetleri Sonuç Notları 1. İlçede tarım alanlarının en üst düzeyde kullanılmasına yönelik, toprak analizi, sulanabilir alanların arttırılması, nisbi karlılığı yüksek ürünlerin yetiştirilmesinin sağlanması, iyi tarım uygulamaları ile basınçlı sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması ve tarımda örgütlü hareket edilmesine yönelik faaliyetler desteklenmelidir. 2. İlçenin tohumculuk potansiyeli önem taşımaktadır. Hibrit Tohumculuğunun (Haşhaş, Ayçiçeği ve Hububat) geliştirilmesine yönelik projeler desteklenmelidir. Bu noktada bölgedeki diğer ilçelerinde tohumculuk potansiyelleri göz önüne alınmalı ve tohumculuğa yönelik tarım ve sanayi yatırımlarının bölgeye dengeli dağılımına ilişkin planlamalar yapılmalıdır. 3. Bölgenin kirazı ve kiraz markasına ilişkin çalışma grupları oluşturulmalı ve kiraz üretimi, pazarlanması ve sanayinin gelişimine yönelik bütüncül bir yaklaşım geliştirilmelidir. Bu konuda Ajans aktif koordinasyon görevinde bulunmalıdır. 4. Yonca ve silajlık mısır hayvancılık girdisi olarak ekilirken ayçiçeği ve sebze gibi nisbi karlılıkları yüksek ürünlerin üretimi gerçekleştirilmelidir. 5. Bölge büyükbaş hayvancılık için uygundur. Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ve süt üretimi bölgenin önemli potansiyelidir. Bölgede modern işletmelerin kurulması ve kaba yem üretiminin arttırılması desteklenmelidir. 6. Bölgenin diğer imalat sanayinin ayakta tutulabilmesine yönelik sektörel çalışmalar bölgede yapılırken ilçe sanayinin rekabet gücünü arttırmak üzere Konya başta olmak üzere diğer illerdeki sanayiler ile bütünleşmesine yönelik projeler geliştirilmelidir. 7. Akşehir gölü, tarihi ve doğal zenginlikleri ve Nasrettin Hocası ile Göller Bölgesi Eko-Turizm Gelişim Bölgesi içerisinde yer almaktadır. Bölgenin turizm değerlerinin pazarlanmasına yönelik bütüncül projeler geliştirilmeli, Konya ve çevre şehirlerle entegrasyon olanakları araştırılmalı ve sektör teşvik edilmelidir. Akşehir İlçe Raporu, 2014 Sayfa 29