7CO RAF B LG S STEMLER

7CO RAF B LG S STEMLER Amaçlar m z Bu üniteyi tamamlad ktan sonra; ArcGIS ArcCatalog ortam nda verilerin incelenmesini yapabilecek, ArcGIS ArcCatalog ortam nda projeksiyon sistemini tan mlayabilecek, Projeksiyon sistemi tan ml olan verileri, ArcMap ortam nda tan mlayaca n z bir projeksiyon sisteminde görüntüleyebilecek, ArcGIS ArcMap ortam nda projeksiyon farkl projeksiyon sistemindeki verilerin ayn düzlemde görüntülenmesini gerçeklefltirebilecek, ArcGIS ArcMap ortam nda projeksiyon dönüflümü ile ilgili bilgi ve becerilere sahip olacaks n z. Anahtar Kavramlar ArcGIS ArcCatalog ArcMap Raster veri Vektör veri Projeksiyon sistemi Koordinat sistemi Koordinat de erleri On the fly projection çerik Haritas Co rafi Bilgi Sistemleri Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulamalar ARCGIS ARCCATALOG ORTAMINDA VER LER N NCELENMES ARCGIS ARCCATALOG ORTAMINDA PROJEKS YON S STEM N N TANIMLANMASI PROJEKS YON S STEM TANIMLI OLAN VER LER N ARCMAP ORTAMINDA TANIMLANACAK B R PROJEKS YON S STEM NDE GÖRÜNTÜLENMES ARCGIS ARC MAP ORTAMINDA FARKLI PROJEKS YON S STEM NDEK VER LER N AYNI DÜZLEMDE GÖRÜNTÜLENMES ARCGIS ARC MAP ORTAMINDA PROJEKS YON DÖNÜfiÜMÜ

Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulamalar ARCGIS ARCCATALOG ORTAMINDA VER LER N NCELENMES Ad m 1: Start > Programs > ArcGIS > ArcCatalog program n fare ile seçerek ArcCatalog arayüzünü aç n z (fiekil 7.1). fiekil 7.1 Arc Catalog arayüzü. Ad m 2: ArcCatalog arayüzünde yer alan Catalog Tree penceresinde C: sürücüsünde yer alan Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalari > Uygulama01 dizinini fare ile seçiniz (fiekil 7.2). fiekil 7.2 Arc Catalog Tree penceresi.

182 Co rafi Bilgi Sistemleri fiekil 7.3 Ad m 3: ArcCatalog arayüzünde yer alan Contents bölümünde yer alan bir adet raster ve üç adet vektör (Shape file) dosyas n afla daki ad mlar uygulayarak görüntüleyiniz (fiekil 7.3). Raster ve vec tör dosyalar. Ad m 4: Catalog Tree bölümünde listelenen Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalari > Uygulama01 dizinindeki Turkiye.shp dosyas n seçiniz. Preview butonunu fare ile iflaretleyerek veriyi görüntüleyiniz (fiekil 7.4). fiekil 7.4 Turkiye.shp dosyas. DÜfiÜNEL M SORU DÜfiÜNEL M Ad m 5: Catalog Tree bölümündeki di er verileri fare ile seçerek görüntüleyiniz. Preview SORU penceresinde görüntülenen verilerin koordinat de erlerini inceleyiniz (fiekil 7.5). D KKAT Türkiye, Dünya D KKAT ve Geo_25000 shape format ndaki vektör verilerin koordinat sisteminin, Ondal k Dereceler (Decimal Degrees) ile, Uydu_Goruntusu.img raster verisinin ise Metre (Meters) ile tan ml oldu unu göreceksiniz. Bu durum, Vektör veriler ile Raster verinin farkl geometrik düzlemlerde üretildi i anlam na gelir. ArcMap ortam nda bu verileri görüntülemek istedi inizde, projeksiyon sistemleri tan ml olmad ndan vektör veriler ile AMAÇLARIMIZ raster veri üst üste görüntülenemeyecektir. Do ru fakat farkl geometrik düzlemlerde AMAÇLARIMIZ üretilen bu verilere projeksiyon sisteminin tan mlanmas ndan sonra istenilen geometrik düzlemde üst üste görüntülenebilmeleri sa lanacakt r. K T A P K T A P TELEV ZYON TELEV ZYON

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama 183 fiekil 7.5 Uydu görüntüsü. Ad m 6: ArcCatalog arayüzündeki Contents butonuna bas n z. Listelenen verilerden Uydu_Goruntusu.img dosyas üzerinde farenin sa tufluna basarak Properties fonksiyonunu seçiniz (fiekil 7.6). fiekil 7.6 Properties fonksiyonu. Ad m 7: ArcCatalog arayüzündeki Contents butonda iken listelenen verilerden Turkiye.shp vektör verisi üzerinde farenin sa tufluna basarak Properties fonksiyonunu seçiniz (fiekil 7.7). fiekil 7.7 Properties fonksiyonu.

184 Co rafi Bilgi Sistemleri fiekil 7.8 Tan ms z dosya. Raster Dataset Properties penceresinde yer alan Spatial Reference n (Projeksiyon Sistemi) tan ms z oldu unu göreceksiniz. Ad m 8: Shapefile Properties penceresinde yer alan XY Coordinate System butonuna bas n z. Name bafll nda Spatial Reference n tan ms z oldu unu göreceksiniz (fiekil 7.8). DÜfiÜNEL M SORU D KKAT Ad m 9: ArcCatalog arayüzündeki Contents butonunda iken listelenen di er Ulkeler.shp DÜfiÜNEL M ve Geo_25000.shp vektör verilerinin XY Coordinate System inin tan ml olup olmad n Turkiye.shp vektör verisinde yapt n z ifllemleri uygulayarak inceleyiniz (fiekil 7.9). SORU Ulkeler.shp D KKAT vektör verisinde XY Coordinate System inin tan ml olmad n, Geo_25000.shp vektör verisinde XY Coordinate System inin GCS_WGS_1984 olarak tan ml oldu unu göreceksiniz. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ K T A P K T A P

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama 185 fiekil 7.9 Koordinat sistemi tan mlamas. ARCGIS ARCCATALOG ORTAMINDA PROJEKS YON S STEM N N TANIMLANMASI Ad m 10: ArcCatalog arayüzündeki Contents butonuna bas n z. Listelenen verilerden Turkiye.shp vektör dosyas üzerinde farenin sa tufluna basarak Properties fonksiyonunu seçiniz (fiekil 7.10). fiekil 7.10 Properties fonksiyonu.

186 Co rafi Bilgi Sistemleri fiekil 7.11 WGS 1984.prj. dosyas. Ad m 11: Shapefile Properties penceresinde yer alan XY Coordinate System butonuna bas n z. Türkiye.shp vektör verisine projeksiyon sistemini tan mlamak için, Shapefile Properties penceresinde yer alan Select butonuna bas n z. Browse for Coordinate System penceresinde yer alan, Geographic Coordinate Systems > World dizininde yer alan WGS 1984.prj dosyas n seçerek Add butonuna ve Ok butonuna basarak ifllemi sonland r n z (fiekil 7.11). fiekil 7.12 Koordinat sistemi tan mlama penceresi. Ad m 12: ArcCatalog arayüzündeki Contents butonuna bas n z. Listelenen verilerden Ulkeler.shp vektör dosyas üzerinde farenin sa tufluna basarak Properties fonksiyonunu seçiniz. Ulkeler.shp vektör verisine projeksiyon sistemini tan mlamak için, Shapefile Properties penceresinde yer alan import butonuna bas n z. Browse for Coordinate System penceresinden, Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalari > Uygulama01 dizinindeki Turkiye.shp vektör verisini fare ile seçerek Add butonuna bas n z. Ok butonuna basarak ifllemi sonland r n z (fiekil 7.12).

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama 187 Ad m 11 de Turkiye.shp vektör verisine sistemde tan ml olan projeksiyon dosyas n seçerek projeksiyon tan mlamas yapm fl oldunuz. Ad m 12 de ise ayn projeksiyon sistemine sahip ve Türkiye.shp vektör verisinde tan ml olan projeksiyon sistemini Dunya.shp vektör verisine import etmifl oldunuz. Shapefile Properties penceresinde yer alan; New butonuna basarak, tüm parametrelerini sizin tan mlayaca n z bir projeksiyon sistemini tan mlayabilirsiniz. Modify butonuna basarak, tan ml olan projeksiyon sisteminin parametrelerini de ifltirebilirsiniz. Clear butonuna basarak, tan ml olan bir projeksiyon sistemini silebilirsiniz. Save As butonuna basarak, tan ml olan projeksiyon sistemini farkl bir isimde kaydedebilirsiniz. Select butonu ile kaydetti iniz bu dosyay seçerek bir baflka veriye bu projeskiyon sistemini tan mlayabilirsiniz. Ad m 13: ArcCatalog arayüzündeki Contents butonuna bas n z. Listelenen verilerden Uydu_Goruntusu.img dosyas üzerinde farenin sa tufluna basarak Properties fonksiyonunu seçiniz (fiekil 7.13). fiekil 7.13 Properties fonksiyonu. Ad m 14: Raster Dataset Properties penceresindeki Spatial Reference bölümünde yer alan Edit butonuna bas n z. Uydu_Goruntusu.img raster verisine projeksiyon sistemini tan mlamak için, Spatial Reference Properties penceresinde yer alan Select butonuna bas n z (fiekil 7.14). fiekil 7.14 Spatial Reference Properties penceresi.

188 Co rafi Bilgi Sistemleri fiekil 7.15 WGS 1984 UTM Zone 36N.prj. dosyas. Ad m 15: Browse for Coordinate System penceresinde yer alan, Projected Coordinate Systems > UTM > WGS 1984 dizininde yer alan WGS 1984 UTM Zone 36N.prj dosyas n seçerek Add butonuna bas n z. Ok butonuna basarak ifllemi sonland r n z (fiekil 7.15). fiekil 7.16 XY Coordinate System. Ad m 16: Tan mlad n z projeksiyon sistemlerini incelemek için; ArcCatalog arayüzündeki Contents butonunda iken listelenen verilerin üzerinde farenin sa tufluna basarak Properties fonksiyonunu seçiniz. Shapefile Properties penceresinde yer alan XY Coordinate System butonuna bas n z (fiekil 7.16).

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama 189 PROJEKS YON S STEM TANIMLI OLAN VER LER N, ARC MAP ORTAMINDA TANIMLANACAK B R PROJEKS YON S STEM NDE GÖRÜNTÜLENMES Ad m 17: Start > Programs > ArcGIS > ArcMap program n fare ile seçerek ArcMap arayüzünü aç n z (fiekil 7.17). fiekil 7.17 ArcMap arayüzü. Ad m 18: ArcMap arayüzünde yer alan Standart Tool Bar daki (standart araç çubu u) Add Data butonuna bas n z (fiekil 7.18). fiekil 7.18 Standart araç çubu u. Ad m 19: Add Data penceresinde yer alan Look In bölümündeki C:\Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalari>Uygulama01 dizinini tan mlay n z ve bu dizindeki Ulkeler.shp dosyas n fare ile seçerek Add butonuna bas n z (fiekil 7.19).

190 Co rafi Bilgi Sistemleri fiekil 7.19 Zoom In ve Pan fonksiyonlar. Ad m 20: ArcMap Data View da görüntülenen Ulkeler verisini, Tools Bar da yer alan Zoom In ve Pan fonksiyonlar n kullanarak inceleyiniz. Daha sonra Tools Bar da yer alan Full Extent butonuna bas n z. ArcGIS arayüzünün sa alt bölümünde yer alan koordinat de erlerinin Decimal Degrees olarak görüntülendi ini göreceksiniz (fiekil 7.19). fiekil 7.20 Ad m 21: ArcMap DataView da farenin sa tufluna basarak Data Frame Properties fonksiyonunu seçiniz (fiekil 7.20). Data Frame Properties fonksiyonu.

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama 191 Ad m 22: Data Frame Properties penceresinde yer alan Coordinate System butonuna bas n z. Arc- Catalog ortam nda tan mlad n z projeksiyon sistemini, Curent coordinate system bafll alt nda göreceksiniz (fiekil 7.21). Ad m 23: Ülkeler katman n farkl bir projeksiyon sisteminde görüntülemek için, Data Frame Properties penceresindeki Select a coordinate system alt nda yer alan Predefined fonskiyonunu fare ile seçiniz (fiekil 7.22). fiekil 7.21 GCS_WGS_1984 dosyas. fiekil 7.22 Predefined fonksiyonu.

DÜfiÜNEL M DÜfiÜNEL M 192 Co rafi Bilgi Sistemleri SORU SORU D KKAT ArcGIS Co rafi D KKAT Bilgi Sistemi yaz l m n n, sisteminizde yükledi iniz (C:\Program Files\Arc- GIS\) Coordinate Systems dizini içersinde yer alan; Geographic Coordinate Systems ve Projected Coordinate Systems dizinlerinde birçok projeksiyon sisteminin *.prj dosyalar nda tan ml oldu unu göreceksiniz. Bu tan ml *.prj dosyalar nda projeksion sistemine ait parametreler mevcuttur. Sizler, bir katmana projeksiyon sistemi tan mlarken veya ArcMap de AMAÇLARIMIZ projeksiyon dönüflüm ifllemini gerçeklefltirmek istedi inizde, tüm parametreleri yeniden AMAÇLARIMIZ tan mlamak yerine tan ml olan bir *.prj dosyas ndaki parametreleri tan mlamakta yard mc olacakt r. K T A P K T A P Ad m 24: Data Frame Properties penceresindeki Select a coordinate system alt nda yer alan Predefined > Projected Coordinate Systems > Continental > Europe dizini alt ndaki Europe_Lambert_Conformal_Conic projeksiyon sistemini fare ile seçiniz ve TELEV ZYON TELEV ZYON OK butonuna bas n z. Warning penceresinde Yes butonuna basarak ifllemi sonland r n z. Data View da tan mlad n z Europe_Lambert_Conformal_Conic projeksiyon sistemindeki NTERNET koordinat sistemini ve flekli de iflen Ulkeler katman n inceleyi- NTERNET niz (fiekil 7.23). fiekil 7.23 Europe_Lambert_ Conformal_Conic sisteminin seçilmesi.

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama 193 Ad m 25: Farkl bir projeksiyon sistemini tan mlamak için; ArcMap DataView da farenin sa tufluna basarak Data Frame Properties fonksiyonunu seçiniz. Data Frame Properties penceresindeki Selec a coordinate system alt ndaki Predefined > Projected Coordinate Systems > UTM dizini alt nda yer alan WGS_1984_UTM_Zone_36N projeksiyon sistemini fare ile seçiniz ve OK butonuna bas n z. Data View da tan mlad n z WGS_1984_UTM_Zone_36N projeksiyon sistemindeki koordinat sistemini ve flekli de iflen Ulkeler katman n inceleyiniz (fiekil 7.24). fiekil 7.24 WGS_1984_UTM_ Zone36N Projeksiyon sisteminin seçilmesi. Ad m 26: ArcMap arayüzünde yer alan Standart Tool Bar daki (Standart araç çubu u) Add Data butonuna bas n z (fiekil 7.25). fiekil 7.25 Standart araç çubu u. Ad m 27: Add Data penceresinde yer alan Look n bölümündeki C:\Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalari>Uygulama01 dizinini tan mlay n z ve bu dizindeki Turkiye.shp dosyas n fare ile seçerek Add butonuna bas n z (fiekil 7.26).

194 Co rafi Bilgi Sistemleri fiekil 7.26 Turkiye.shp dosyas fiekil 7.27 Zoom To Layer fonksiyonu. Ad m 28: ArcMap arayüzündeki Catalog Tree penceresinde yer alan Turkiye katman üzerinde farenin sa tufluna basarak Zoom To Layer fonksiyonunu seçiniz (fiekil 7.27). DÜfiÜNEL M DÜfiÜNEL M SORU SORU D KKAT GCS_WGS_1984 D KKAT projeksiyon sisteminde tan ml olan Turkiye katman n n, Data View da tan mlad n z WGS_1984_UTM_Zone_36N projeksiyon sistemine göre koordinat sistemi ve flekli de iflerek Ulkeler katman üzerine geldi ini (on the fly projection) göreceksiniz. On the fly projection, projeksiyon sistemi belli olan bir verinin, DataView da tan ml olan bir projeksiyon sistemine göre fleklini ve koordinat sistemini de ifltirerek görüntülenmesi demektir. AMAÇLARIMIZ AMAÇLARIMIZ Ad m 29: ArcMap arayüzünde yer alan Standart Tool Bar daki Add Data butonuna bas - K T A P n z. C:\Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalari>Uygulama01 K T A P dizini içerisinde yer alan Geo_25000.shp dosyas n fare ile seçiniz. Add butonuna basarak Geo_25000.shp verisini ArcMap de görüntüleyiniz (fiekil 7.28). TELEV ZYON TELEV ZYON NTERNET NTERNET

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama 195 fiekil 7.28 Geo_25000.shp. verisinin seçilmesi. Ad m 30: ArcMap arayüzündeki Catalog Tree penceresinde yer alan Geo_25000.shp vektör verisinin dikdörtgen olarak tan ml olan sembolojisi üzerinde farenin sol tufluna basarak görüntülenen Symbol Selector penceresindeki Hollow sembolojisini seçiniz ve OK butonuna bas n z. Tools Bar dan Zoom In butonunu seçerek Data- View da Ankara ilini görüntüleyecek flekilde zoom lay n z. DataView n sa alt köflesinde yer alan koordinat de erlerini inceleyiniz (fiekil 7.29). fiekil 7.29 Ankara ilinin koordinat de erleri.

196 Co rafi Bilgi Sistemleri DÜfiÜNEL M S ORU D KKAT fiekil 7.30 Ad m 31: ArcMap DataView da farenin sa tufluna basarak Data Frame Properties fonksiyonunu seçiniz. Data Frame Properties penceresinde yer alan Coordinate System butonuna DÜfiÜNEL M bas n z. Current coordinate system: bafll alt nda son tan mlad n z WGS_1984_UTM_Zone_36N Projeksiyon sistemi oldu unu göreceksiniz. Tools Barda Full Extent butonuna basarak DataView da veriyi Dünya ölçe inde görüntüleyiniz (fiekil SORU 7.30). GCS_WGS_1984 D KKAT projeksiyon sisteminde tan ml olan Geo_25000 verisinin de, Data View da tan mlad n z WGS_1984_UTM_Zone_36N projeksiyon sistemine göre koordinat sistemi ve flekli de iflerek DataView üzerine geldi ini (on the fly projection) görebilirsiniz. AMAÇLARIMIZ Türkiye nin Dünya Üzerindeki AMAÇLARIMIZ yeri. K T A P K T A P TELEV ZYON TELEV ZYON NTERNET NTERNET DÜfiÜNEL M DÜfiÜNEL M SORU SORU D KKAT DataView da D KKAT görüntülenen Ulkeler.shp, Turkiye.shp ve Geo_25000.shp vektör verilerinin asl nda GCS_WGS_1984 projeksiyon sisteminde oldu unu, ancak flu anda ArcMap arayüzünde WGS_1984_UTM_Zone_36N projekisyon sisteminde görüntülendi ini unutmay n z. Ad m 32: AMAÇLARIMIZ Ekranda WGS_1984_UTM_Zone_36N projeksiyon sisteminde görüntülenen Ulkeler, Turkiye ve Geo_25000 shape vektör verilerini, ArcCatalog ortam nda tan m- AMAÇLARIMIZ lad n z gerçek projeksiyon sisteminde görüntülemek için; ArcMap DataView da K T A P farenin sa K tufluna T A Pbasarak Data Frame Properties fonksiyonunu seçiniz. Data Frame Properties penceresindeki Select a coordinate system alt nda yer alan Layers dizinindeki Ulkeler, Turkiye ve Geo_25000 shape vektör verilerinden birine ait TELEV ZYON GCS_WGS_1984 TELEV ZYON projeksiyon sistemini fare ile iflaretleyerek OK butonuna bas n z (fiekil 7.31). NTERNET NTERNET

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama 197 fiekil 7.31 GCS_WGS1984 projeksiyon sisteminin seçilmesi. Ad m 33: Tools Bar dan Zoom In butonunu seçerek DataView da Ankara ilini görüntüleyecek flekilde zoom lay n z. fiu anda ekranda tan ml olan GCS_WGS_1984 projeksiyon sistemine göre DataView n sa alt köflesinde yer alan koordinat de erlerini inceleyiniz. Tools Bar da Full Extent butonuna basarak DataView da veriyi Dünya ölçe inde görüntüleyiniz (fiekil 7.32).

198 Co rafi Bilgi Sistemleri fiekil 7.32 Ankara ilinin koordinat de erleri. Ad m 34: ArcMap arayüzündeki Main Menu de yer alan File > Save Project fonksiyonunu seçiniz. Save As penceresinde yer alan Save in: bölümüne Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalar dizinini tan mlay n z. File Name: bölümüne Uygulama01 yazarak Save butonuna bas n z (fiekil 7.33).

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama 199 fiekil 7.33 Anadolu_universite si_arcgis Uygulamalar dizini. fiu ana kadar yapm fl oldu unuz ifllemlerin tamam n Uygulama01.mxd proje dosyas olarak kaydetmifl oldunuz. ArcMap arayüzünden ç k p tekrar girme durumunda, ArMap arayüzünde yer alan File > Open project fonksiyonu ile tan mlad - n z Uygulama01.mxd dosyas n seçerek bu bölüme kadar yapt n z uygulamalara tekrar ulaflm fl olursunuz. Bu bölüme ait, bundan sonra gerçeklefltirece iniz uygulamalarda File > Save fonksiyonuna basarak projenizi *.mxd dosyas olarak kaydetmeyi unutmay n z. ArcMap arayüzünde görüntüledi iniz veriler üzerinde gerçeklefltirilen renk, semboloji, etiketlendirme, projeksiyon de iflimi gibi ifllemlerin kaydedildi i dosya, *.mxd uzant l bir proje dosyas d r. ArcMapDocument olarak tan mlanan bu dosyay Arc- Map arayüzüne geçtikten sonra File > Open Project fonksiyonu ile açabilirsiniz. ARCGIS ARCMAP ORTAMINDA PROJEKS YON S STEM NDEK VER LER N AYNI DÜZLEMDE GÖRÜNTÜLENMES Ad m 35: ArcMap arayüzünde yer alan Standart Tool Bar daki Add Data butonuna bas - n z (fiekil 7.34). fiekil 7.34 Standart araç çubu u. Ad m 36: Add Data penceresinde yer alan Look n bölümündeki C:\Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalari>Uygulama01 dizinini tan mlay n z ve bu dizindeki Uydu_Goruntusu.img raster verisini fare ile seçerek Add butonuna bas n z. ArcMap arayüzüne ekledi iniz Uydu_Goruntusu.img raster verisi, Catalog Tree penceresinde, di er vektör verilerin alt nda yer alacakt r. Catalog Tree penceresinde seçili olarak duran Uydu_Goruntusu.img raster verisi üzerinde farenin sol tufluna sürekli basarak, Geo_25000 verisinin üzerine tafl y p b rak n z (fiekil 7.35).

200 Co rafi Bilgi Sistemleri fiekil 7.35 UyduGoruntusu.im g raster verisi. fiekil 7.36 Ad m 37: ArcMap arayüzündeki Catalog Tree penceresinde yer alan Uydu_Goruntusu.img verisi üzerinde farenin sa tufluna basarak, Zoom To Layer fonksiyonunu seçiniz. Ekrandaki verilere ait DataView n sol alt köflesinde görüntülenen koordinat de erlerini inceleyiniz (fiekil 7.36). Uydu görüntülerinin koordinat de erleri.

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama Ad m 38: Ekranda GCS_WGS_1984 projeksiyon sisteminde (ölçü birimi Ondal k Dereceler) görüntülenen verileri, WGS_1984_UTM_Zone_36N projeksiyon sistemine (öl- çü birimi metre) dönüfltürüp görüntülemek için; ArcMap DataView da farenin sa tufluna basarak Data Frame Properties fonksiyonunu seçiniz. Data DÜfiÜNEL M Frame Properties penceresindeki Select a coordinate system alt nda yer alan Layers dizinindeki Uydu_Goruntusu.img raster verisi alt nda tan ml WGS_1984_UTM_Zone_36N projeksiyon sistemini fare ile iflaretleyerek OK butonuna bas n z (fiekil S ORU 7.37). WGS_1984_UTM_Zone_36N projeksiyon sisteminde (ölçü birimi metre) D KKAT tan ml olan Uydu_Goruntusu.img verisinin, Data View da tan ml olan GCS_WGS_1984 projeksiyon sistemine (ölçü birimi Ondal k Dereceler) göre koordinat sistemi ve flekli SIRA de iflerek S ZDE DataView üzerine geldi ini (on the fly projection) görebilirsiniz. 201 DÜfiÜNEL M SORU D KKAT AMAÇLARIMIZ fiekil 7.37 AMAÇLARIMIZ Uydu Görüntüsü. K T A P K T A P TELEV ZYON TELEV ZYON NTERNET NTERNET

202 Co rafi Bilgi Sistemleri fiekil 7.38 Data>Export data fonksiyonu. ARCGIS ARCMAP ORTAMINDA PROJEKS YON DÖNÜfiÜMÜ Ad m 39: Ekranda tan ml WGS_1984_UTM_Zone_36N projeksiyon sistemine gore verilerin farkl bir dosya isminde kaydedilmesi için; Table Of Contents penceresinde yer alan, Turkiye.shp vektör verisi üzerinde farenin sa tufluna basarak Data > Export Data fonksiyonunu seçiniz (fiekil 7.38). Ad m 40: Data Frame penceresinde, the data frame fonksiyonunu tan mlay n z. Output shapefile or feature class: bölümünde browse butonuna bas n z (fiekil 7.39).

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama 203 fiekil 7.39 The data frame fonksiyonu. Ad m 41: Saving Data penceresinde C:\Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalari > Uygulama01 dizinini tan mlay n z. Name: bölümüne Turkiye_UTM6 yazarak Save butonuna bas n z. Export Data penceresinde Ok butonuna bas n z. ArcMap penceresinde No butonuna basarak ifllemi sonland r n z (fiekil 7.40). DÜfiÜNEL M fiekil 7.40 Uygulama SIRA 01 S ZDE dizini. DÜfiÜNEL M SORU SORU DataView da görüntülenen Turkiye.shp vektör verisi, GCS_WGS_1984 D KKAT projeksiyon sisteminde tan ml d r. On The Fly özelli i ile flu anda ArcMap arayüzünde WGS_1984_UTM_Zo- D KKAT ne_36n Projeksiyon sisteminde görüntülenen Turkiye.shp SIRA vektör S ZDE verisini, WGS_1984_UTM_Zone_36N Projeksiyon sistemine göre dönüfltürerek farkl bir dosya isminde (Turkiye_UTM6.shp) kaydetmifl oldunuz. Uygulama01 dizininde hem GCS_WGS_1984 projeksiyon sisteminde hemde WGS_1984_UTM_Zone_36N AMAÇLARIMIZProjeksiyon AMAÇLARIMIZ sisteminde kay tl iki shape vektör verisi mevcuttur. Bu fonksiyonlar uygulayarak farkl bir projeksiyondan farkl bir projeksiyon sistemine veriyi dönüfltürmüfl oldunuz. K T A P K T A P Ad m 42: Data Frame penceresinde yer alan, Ulkeler.shp vektör verisi içinde ayn ifllemleri uygulay n z. WGS_1984_UTM_Zone_36N projeksiyon sistemine TELEV ZYON dönüfltürece- TELEV ZYON iniz yeni katman ad n, Ulkeler_UTM6.shp olarak kaydediniz (fiekil 7.41). NTERNET NTERNET

204 Co rafi Bilgi Sistemleri fiekil 7.41 Yeni katman ad n kaydetme. fiekil 7.42 Bofl bir ArcMap sayfas açma. Ad m 43: Main Menu de yer alan File > New fonksiyonunu seçiniz. Ekrandaki New penceresinde OK butonuna basarak, bofl bir ArcMap sayfas aç n z (fiekil 7.42). fiekil 7.43 Standart araç çubu u. Ad m 44: ArcMap arayüzünde yer alan Standart Tool Bar daki Add Data butonuna bas - n z (fiekil 7.43).

7. Ünite - Projeksiyon Sistemleri ile lgili Uygulama Ad m 45: Add Data penceresinde yer alan Look In bölümündeki C:\Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalari>Uygulama01 dizinini tan mlay n z ve bu dizindeki Ulkeler.shp dosyas n fare ile seçerek Add butonuna bas n z (fiekil 7.44). fiekil 7.44 Ulkeler.shp dosyas. 205 Ad m 46: ArcMap Data View da görüntülenen Ulkeler verisini, Tools Bar da yer alan Zoom In ve Pan fonksiyonlar n kullanarak inceleyiniz. Daha sonra Tools Bar da yer alan Full Extent butonuna bas n z. ArcGIS arayüzünün sa alt bölümünde yer alan koordinat de erlerinin Decimal Degrees olarak görüntülendi ini göreceksiniz. Ad m 47: Main Menu de yer alan File > New fonksiyonunu seçiniz. Ekrandaki New penceresinde OK butonuna basarak bofl bir ArcMap sayfas aç n z (fiekil 7.45). fiekil 7.45 Ulkeler.shp dosyas.

206 Co rafi Bilgi Sistemleri fiekil 7.46 Ulkeler_UTM6.shp dosyas. Ad m 48: ArcMap arayüzünde yer alan Standart Tool Bar daki Add Data butonuna bas - n z. Add Data penceresinde yer alan Look In bölümündeki C:\Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalari>Uygulama01 dizinini tan mlay n z ve bu dizindeki Ulkeler.UTM6.shp dosyas n fare ile seçerek Add butonuna bas n z (fiekil 7.46). fiekil 7.47 Ulkeler_UTM6.shp vectör verisi. Ad m 49: ArcMap Data View da görüntülenen Ulkeler_UTM6.shp vektör verisini, Tools Bar da yer alan Zoom In ve Pan fonksiyonlar n kullanarak inceleyiniz. Daha sonra Tools Bar da yer alan Full Extent butonuna bas n z. ArcGIS arayüzünün sa alt bölümünde yer alan koordinat de erlerinin metre olarak görüntülendi ini göreceksiniz (fiekil 7.47). Ad m 50: C:\Anadolu_Universitesi_ArcGIS_Uygulamalari>Uygulama01 dizininde yer alan Turkiye ve Turkiye_UTM6 shape vektör verilerini ArcMap arayüzünde ayr ayr ça- r p görüntüleyiniz. Görüntüledi iniz bu verilerin flekil ve koordinat de erlerini inceleyiniz.