ULTRASONOGRAFİ VE DOPPLER Doç.. Dr. İsmail MİHMANLIM İ.Ü.. Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Radyodiagnostik A.B.D.
Ultrasonografi Siyah beyaz ultrasonografi Renkli Doppler ultrasonografi Power Doppler ultrasonografi Spektral Doppler ultrasonografi Doku harmonik görüntg ntüleme Kontrast harmonik görüntg ntüleme 3D ultrasonografi
Ultrasonografi Non invaziv Ucuz X ışını yok Tekrarlanabilir Portabl Real-time Dezavantaj: Uygulayıcıya ya bağı ğımlı
Ultrasonografik Terimler İzoekoik Hipoekoik Hiperekoik Anekoik
ABDOMEN Sağ Üst Kadran AğrısıA Safra kesesi lezyonları (taş,, kolesistit, tm) Safra yolu hastalıklar kları (taş,, kolanjit) Akut pankreatit Akut apandisit Karaciğer hastalıklar kları (hepatomegali, hepatit, abse, tm, kist) Sağ böbrek brek hastalıklar kları (piyelonefrit, taş,, abse, tm)
Safra kesesi tümör (anaplastik tm)
Koledok kisti
Karaciğer tm
Kist hidatik
Sürrenal kitle
ABDOMEN Sarılık Karaciğer kaynaklı mı?? Safra yolu kaynaklı mı? Tıkanıklık k varsa hangi seviyede?
ABDOMEN Karaciğer Enzimlerinde YükselmeY kselme Yağlanma lanma Siroz Kitle (HCC, met, Kitle (HCC, met, hemanjiom,, FNH, adenom) Budd-Chiari Lenfoma Nedeni belirlemek için i in mutlaka laboratuar ve klinik bilgi verilmeli
ABDOMEN Ele Gelen Abdominal Kitle US de yanıtlanacak sorular: Gerçek ek bir kitle var mı? m Kitle varsa hangi organdan kaynak almış ış? Malign benign ayırımı yapılabiliyor mu? (çevre organ, damar invazyonu,, vs) Tedavi planlamasında nda US ne yapabilir? (biyopsi, endoskopi, BT, MR) Tedavi sonrası izlem
Hemanjioendotelyom
İnvajinasyon, Peutz Jegher
ABDOMEN Hiperamilazemi En sık s k akut pankreatit Mezenterik iskemi-infarkt infarkt Portal trombüs Tükrük bezi hastalıklar kları Akut kolesistit Dissekan aort anevrizması Ektopik gebelik
Gerçek lümen Yalancı lümen
Vena porta
ABDOMEN Akut Pankreatit Kaynak safra taşı mı? Komplikasyon var mı? m Sıvı birikimi var mı? m Aspirasyon yapılabilir mi?
Psödokist
ABDOMEN Yan (böğür) AğrısıA Böbrekler normal mi? (taş, piyelonefrit, tm,, kist) Böbrek perfüzyonu nasıl? Hidronefroz varsa obstrüksiyon tam mı? m? (Rİ farklılığı ığı,, jet) Dalakta infarkt, abse Müsküloskeletal nedenler
Dalakta kandidiazis
ABDOMEN Renal Yetmezlik Prerenal Renal Postrenal BUN, kreatin, azotemi bildirilmeli
Renal ven trombozu
Renal ven trombozu
ABDOMEN Hematüri Taş, ürolojik tm,, nefrit, kist, sistit? US ve İVP birincil yöntemlery Böbrek ön n ve arkasındaki tm lerde US üstün
Mesane tümörü
ABDOMEN Hipertansiyon ve Üfürüm Her hastaya renkli Doppler istenmeli mi? Renovasküler Çölyak lyak,, SMA stenozu Renal AV fistül Midaortik sendrom
ABDOMEN Travma Batın n içi i i sıvıs var mı? m? (perisplenik( perisplenik, perihepatik, parakolik, Douglas) Hemodinamik anstabil + serbest sıvı s = eksploratuar laparotomi Hemodinamik stabil + serbest sıvı s = kanama orijini için i in BT Parankim yaralanması US de çoğunlukla unlukla görülemez Travma hastalarında radyolojik yöntem y BT
ABDOMEN Sağ Alt Kadranda AğrıA Apandisit (en sık) s Mezenterik adenit Pelvik inflamatuar hastalık Üreter taşı Viral gastroenterit Doğurganl urganlık çağında kadınlarda over torsiyonu, abse, ektopik gebelik, rüptüre/kanamış kist 50 yaş üstü hastalarda çekum/sigmoid divertiküliti liti,, perfore çekum tm
Apandisit
Çekum tm
ERKEK GENİTAL SİSTEMS STEM Skrotum Skrotal ağrı, inflamatuar proçesler esler, spermatik kord torsiyonu Palpabl skrotal kitle, testiküler ler/ekstratestiküler kitle ayırımı, palpabl olmayan kitle Travma Kriptorşidizm idizm İnfertilite
Testis torsiyon
Akut epididimit
Orşit Total orşit Fokal orşit
Mesane İnmemiş testis
Seminom Testis tm Leydig
Varikosel
ERKEK GENİTAL SİSTEMS STEM Yüksek PSA yada Prostatta anormal Tuşe Transrektal ultrasonografi kitle karakterizasyonu biyopsi Lokal evrelemede MR
Prostat ve seminal vezikül
ERKEK GENİTAL SİSTEMS STEM Penis Peyronie hastalığı İmpotans Arteryel kaynaklı Venöz kaynaklı
KADIN GENİTAL SİSTEMS STEM Palpabl Adneksiyal Kitle Basit kist Hemorajik kist Teka lutein kisti (trofoblastik( hastalık) Polikistik over hastalığı Paraovarian kist Tuboovarian abse Endometriozis Over tümörü Renkli Doppler benign-malign ayırımında yararlı
KADINLARDA AKUT PELVİK AĞRI Jinekolojik over kisti pelvik inflamatuar hastalık ektopik gebelik over torsiyonu nadiren fibroid, over kanseri, endometriozis Non-jinekolojik apandisit üreterde taş mezenterik adenit inflamatuar barsak hastalığı ileus metastaz divertikülit
Subseröz myom
VAJİNAL KANAMA Serviks ca Submüköz fibroid (myom) Adenomyozis Endometrial polip, ca Gebelik (ektopik( ektopik? abortus?) Endometrit Atrofik/hiperplazik endometrium
KADINDA İNFERTİLİTETE Uterus (anomali?) Fallop kanalları Over folikül takibi
VASKÜLER SİSTEMS STEM Karotis-vert vertebral arterler Plak karakterizasyonu Stenoz derecesi Oklüzyon Diseksiyon varlığı
VASKÜLER SİSTEMS STEM Alt Ekstremitede Ödem/Ağrı DVT Baker kisti Selülit lit Lenfödem Popliteal anevrizma (ven( venöz/arteryel) Psödoanevrizma (femoral,, vs) Hematom Adalede yırty rtık RENKLİ DOPPLER BİRİNCB NCİL L YÖNTEMY
Psödoanevrizma
VASKÜLER SİSTEMS STEM Anjiografi Sonrası Pulsatil Kasık k Kitlesi Hematom Psödoanevrizma (kompresyon tedavisi) A-V V fistül RENKLİ DOPPLER BİRİNCB NCİL L YÖNTEMY
VASKÜLER SİSTEMS STEM Klaudikasiyon Arterde stenoz Arterde oklüzyon Greft takibi
VASKÜLE LER SİSTEMSTEM Kolda Şişlik Venöz trombüs Lenfödem Santral venöz kateter değerlendirilmesi erlendirilmesi Torasik outlet sendromu Dializ fistülü değerlendirilmesi erlendirilmesi RENKLİ DOPPLER BİRİNCB NCİL L YÖNTEMY
PALPABL BOYUN KİTLESK TLESİ Tiroid kaynaklı Paratiroid kaynaklı Lenf adenomegali Carotis (body) cisim tümörüt Brakial kleft kisti Lenfanjiom
LAM
ULTRASONOGRAFİ VE DOPPLER Lezyon var ya da yok der Lezyon varsa karakterize eder Kist-solid solid ayırımında birincil yöntemy Bir sonraki radyolojik yöntemi y belirlemeye yardımc mcıdır Tedavi sonrası izlemde kullanılabilir labilir Girişimsel imsel işlemlere i kılavuzluk k eder