TÜRK PATENT ENSTİTÜSÜ
MARKA KAVRAMI VE MARKA TESCİL İŞLEMLERİ Evrim AKYÜREK DEMİRİZ Türk Patent Enstitüsü Marka Uzmanı evrim.akyurek@tpe.gov.tr
Sunum İçeriği Marka Kavramı Marka Türleri Marka Tescil Süreci Marka Korumasının Kapsamı Markanın Hukuki İşlemlere Konu Olması Marka İstatistikleri Sıkça Sorulan Sorular Soru & Cevap 4
Yürürlükteki Mevzuat 556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında KHK. 556 Sayılı KHK nın Uygulanmasına Dair Yönetmelik. 5
Marka Nedir? Marka, bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen her türlü işarettir. 6
Neler marka olabilir; Kişi adları ve sözcükler Şekiller, logolar Renk kombinasyonları Harfler Sayılar Sloganlar Kirlenmek güzeldir (OMO ) 7
Tüketiciler Açısından Avantajları; Neden Marka? Marka, tüketiciyi ürün hakkında bilgilendirir ve malın tanınmasını sağlar Marka, tüketicinin kalite garantisidir Marka, ürünün tanınmasına yardımcı olurken diğer ürünlerle de karıştırılmasını önler Marka, tüketiciye ürün ile ilgili özellikler konusunda güvence verir Eğer tüketicinin aldığı ürün markalıysa, tüketici sahip olduğu ürünün satış sonrası hizmetlerin (garanti, bakım-onarım vb.) devam edeceğini bilir
Üreticiler Açısından Avantajları; Tutundurmaya yardımcı olur ve talep yaratmada etkilidir Firma ve ürün imajının yerleştirilmesini sağlar Firmanın satışlarını ve rekabet gücünü artırır Piyasada daha önce başarılı olmuş bir marka, ürün hattına yeni ürünlerin eklenmesini kolaylaştırır Pazarda başarılı olmuş bir marka, rakiplerinden ayrı bir fiyat stratejisi takip edebilir Piyasada başarılı olmuş bir marka, aracı kuruluşların o ürüne piyasa fiyatından farklı fiyat koymasını engeller Marka tescil edilerek yasal bir konum kazanır ve marka sahibine yasal bir güvence sağlar
Marka Türleri Ticaret markası Hizmet markası Ortak marka Garanti markası 11
Ticaret Markası Bir işletmenin imalatını ve/veya ticaretini yaptığı malları, diğer işletmelerin mallarından ayıran bir işarettir. Mal satılan ve dolayısıyla tüketiciye bir seçim olanağı sağlayan herhangi bir üründür. Malların üzerinde veya ambalajlarında kullanılan marka Örn: Ülker, Vestel vb. 12
Hizmet Markası Bir işletmenin hizmetlerini diğer işletmelerin hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işaretlerdir. Turizm, sağlık, bankacılık hizmetleri vb. Örn: Metro Seyahat, İş Bankası, Şifa Hastanesi 13
Ortak Marka Ortak Marka, üretim veya ticaret veya hizmet işletmelerinden oluşan bir grup tarafından kullanılan işarettir. Gruptaki işletmelerin mal/hizmetlerini diğer işletmelerinkinden ayırt etmeye yarar. Teknik yönetmelik sunulması zorunludur. Örn: Tariş (Ege Bölgesi nde zeytin-pamuk-incir-üzüm üreticilerinin kullandığı ortak marka) 14
Garanti Markası Garanti markası, marka sahibinin kontrolü altında birçok işletme tarafından o işletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menşelerini ve kalitesini garanti etmeye yarayan işarettir. Garanti markasının marka sahibinin veya marka sahibine iktisaden bağlı olan bir işletmenin mal veya hizmetlerinde kullanılması yasaktır. Teknik yönetmelik sunulması zorunludur. Örn: Mutfak Ürünleri ve Margarin Sanayicileri Derneği ne ait garanti markası
Marka Tescil Süreci : Başvuru Türk Patent Enstitüsü ne (TPE) yapılır. Gerçek veya tüzel kişilerce (şahsen ya da marka vekili aracılığıyla) TPE sitesinden çevrimiçi (online) başvuru yoluyla yapılabilir. (www.tpe.gov.tr) 16
18
Marka Tescil Süreci : İnceleme Şekli inceleme - Başvuru şartlarına uygunluk -Eksiklik yoksa marka tescil başvurusu, başvurunun Enstitüye verildiği tarih, saat ve dakika itibariyle kesinleşir -Eksik varsa 2 aylık süre verilir Esasa dair inceleme - Şekli eksiklik yoksa ya da tamamlanmışsa başlar - Mutlak red nedenleri yönünden inceleme (7nci madde incelemesi) 19
TPE nezdinde; İnceleme Aşamaları İlk inceleme (Mutlak Ret Nedenleri-7. Madde) İtiraz (Nisbi Ret Nedenleri- 8. Madde, diğer) YİDK (Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu) Mahkemeler nezdinde; Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Mahkemesi (İlk derece Mahkemesi) Yargıtay (Temyiz) 20
Marka Tescilinde Mutlak Red Nedenleri 556 sayılı KHK nın 7/1. Maddesine göre; a) Ayırt edici niteliği bulunmayan işaretler 1 21
Mutlak Red Nedenleri b) Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetle ilgili olarak tescil edilmiş veya daha önce tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olan markalar 22
23
Mutlak Red Nedenleri c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin yapıldığı zamanı gösteren veya malların ve hizmetlerin diğer karakteristik özelliklerini belirten işaret ve adlandırmaları münhasıran veya esas unsur olarak içeren markalar Yüzük Gıda 24
Mutlak Red Nedenleri d) Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret ve adları münhasıran veya esas unsur olarak içeren markalar, Örn: Eğitim hizmetleri için; Öğretmen 25
Mutlak Red Nedenleri e) Malın özgün doğal yapısından ortaya çıkan şeklini veya bir teknik sonucu elde etmek için zorunlu olan, kendine malın şeklini veya mala asli değerini veren şekli içeren işaretler 26
Mutlak Red Nedenleri f) Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak markalar, 27
Mutlak Red Nedenleri g) Yetkili mercilerden kullanmak için izin alınmamış ve dolayısıyla Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesine göre reddedilecek markalar, 28
Mutlak Red Nedenleri h) Halka mal olmuş, tarihi, kültürel değerler içeren markalar. 29
Mutlak Red Nedenleri 30
Marka Tescil Süreci : Karar ve Yayın MUTLAK RED NEDENLERİ YÖNÜNDEN İNCELEME SONUCU TPE; Başvurunun Resmi Marka Bülteninde yayınlanması (Yayın) ; veya Bir kısım mal/hizmetler için reddi (Kısmi Red); veya Tüm mal/hizmetler için reddi (Tam Red) yönünde karar verir Enstitünün başvuruya ilişkin kararı sonrasında itiraz süreci başlar 31
Marka Tescil Süreci : İtiraz -Red/kısmi red kararına karşı başvuru sahibi 2 aylık süre içinde itiraz edilebilir - TPE Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YIDK) inceler - Yayınlanan bir başvuruya üçüncü kişiler 3 aylık süre içinde itiraz edebilir - TPE İtirazlar birimi inceler 32
Marka Tescil Süreci : Tescil 33
Tescil 556 Sayılı KHK ve ilgili Yönetmelik hükümlerine göre başvuru şartlarını sağlamış, süresi içinde hakkında itiraz yapılmamış veya yapılan itiraz kesin olarak reddedilmiş bir başvuru tescil edilerek sicile kaydedilir 34
Marka Tesciline İlişkin Bilgiler Marka tescili, sadece tescilin yapıldığı ülkede koruma sağlar (ülkesellik ilkesi) Marka tescili, başvuru tarihinden itibaren 10 yıllık süre için koruma sağlar Bu süre yenilenme ücreti yatırılması şartıyla sonsuza dek sürebilir...!!! 35
Marka Korumasının Kapsamı Marka koruması tescil yoluyla elde edilir Koruma müracaat gün, saat ve dakikasında başlar Markanın sağladığı haklar ise, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayın tarihi itibariyle hüküm ifade eder Marka sahibinin, izni alınmadan markasının kullanılmasının önlenmesini talep etme yetkisi vardır 36
Marka hakkı; Marka Hakkının Sona Ermesi Koruma süresinin dolması ve süresi içinde yenilenmemesi Marka sahibinin marka hakkından vazgeçmesi (feragat) Markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi hallerinde sona erer * Markanın hükümsüzlüğünü, ilgili mahkemeden; zarar gören kişiler, Cumhuriyet savcıları veya ilgili resmi makamlar isteyebilir 37
Markanın Hukuki İşlemlere Konu Olması Tescilli bir marka; Devir edilebilir. Miras yolu ile intikal edebilir. Kullanma hakkı lisans konusu olabilir. Rehin edilebilir. İşletmeden bağımsız olarak, teminat olarak gösterilebilir. 38
Marka İstatistikleri 2010-2014 Yılları Arasında Marka Başvuru Sayıları 120000 100000 103747 97311 93320 97145 80000 73142 60000 40000 Yerli Yabancı 20000 11986 13976 13832 15288 14399 0 2010 2011 2012 2013 2014
Marka İstatistikleri 2010-2014 Yılları Arasında Marka Tescil Sayıları 80000 70000 60000 50000 40000 30000 20000 10000 0 72334 68391 52386 73142 35858 11767 12335 14798 15211 6201 2010 2011 2012 2013 2014 Yerli Yabancı
Sıkça Sorulan Sorular Bir markayı tescil ettirmek ne kadar zaman alır? Başvuruda şekli yönden eksiklik yoksa, inceleme sonucu yayın kararı verilmişse, yayına üçüncü kişiler tarafından herhangi bir itiraz gelmemişse 8-10 ay Tescil sürecinin toplam maliyeti ne kadardır? Tek sınıflı başvuru için : 180 + 520 = 700 TL Her ek sınıf için: 180 TL Karara itiraz ücreti: 300 TL Resmi Marka Bülteninde Yayımlanan Marka Başvurularına İtiraz Ücreti: 100 TL 43
İLGİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER TEŞEKKÜRLER TPE Sosyal Medyada; https://twitter.com/#!/tpekurumsal http://www.youtube.com/user/tpekurumsal?blend=8&ob=5 http://www.dailymotion.com/tpekurumsal Evrim AKYÜREK DEMİRİZ Türk Patent Enstitüsü Marka Uzmanı evrim.akyurek@tpe.gov.tr 44