MYANMAR-BANGLADEŞ İNSANİ YARDIM OPERASYONU YALNIZ DEĞİLSİNİZ Haziran 2014
1. GENEL DURUM Myanmar Hükümeti tarafından yapılan resmi açıklamalara göre; 2012 Haziran ayı başlarında Rakhine Eyaleti nin (eski adıyla Arakan eyaleti) Maungdaw yerleşim merkezinde yaşayan Arakanlı Müslümanlar ve Budistler arasında, çeşitli nedenlerden meydana gelen çatışma ve şiddet olayları neticesinde 31 i Budist, 57 si Müslüman olmak üzere toplam 88 kişi hayatını kaybetti. 50 si Budist, 70 i Müslüman olmak üzere toplam 120 kişi ise yaralandı. Hayatını kaybedenlerin sayısı Sittwe de 35, Maungdaw da 20, Rathedaung da 14, diğer bölgelerde ise 19 olarak kayıtlara geçti. Olayların baş gösterdiği Rakhine Eyaleti nin 7 ayrı yerleşim merkezinde 1.150 si Budistlere, 4.188 si Müslümanlara ait olan toplam 5.338 ev oturulamaz hale geldi. Olayların kontrol altına alınması amacıyla Sittwe de olağanüstü hal ilan edildi. 236.638 nüfuslu (nüfusun 131.987 si şehirde, 104.651 i kırsal bölgede yaşamakta olup, toplam nüfusun %48,7 sini Budistler, %47 sini Müslümanlar, %4,3 ünü diğer etnik guruplar oluşturmaktadır) eyalet başkenti Sittwe, yaşanan olayların merkezi oldu. Yaşanan olaylar sonrasında Sittwe, IDP (yerlerinden edilmiş insanlar) kamplarındaki nüfus nedeniyle, insani yardımlara en çok ihtiyaç duyan yerleşim merkezlerinin başında geliyor. Sittwe nin yanında, yine aynı eyalet sınırları içerisinde Maungdaw ve Kyaukdaw ilçelerinde de gerek Budistler, gerekse Müslümanlar için kamplar kurulmuş olup, UNHCR ve WFP tarafından kampta yaşayan insanların temel ihtiyaçları karşılanmaktadır. 1 / Türk Kızılayı Myanmar-Bagladeş İnsani Yardım Operasyonu
Olayların kontrol altına alınması amacıyla Sittwe de olağanüstü hal ilan edildi. 236.638 nüfuslu (nüfusun 131.987 si şehirde, 104.651 i kırsal bölgede yaşamakta olup, toplam nüfusun %48,7 sini Budistler, %47 sini Müslümanlar, %4,3 ünü diğer etnik guruplar oluşturmaktadır) eyalet başkenti Sittwe, yaşanan olayların merkezi oldu. 21 Ekim 26 Ekim 2012 tarihleri arasında; İslam İşbirliği Teşkilatı nın Myanmar da kalıcı ofis açma planına karşı Sittwe, Mandalay ve Yangon da rahiplerin, genç ve kadın eylemcilerinin başlattığı eylemler sonrasında Kyaukpyu, Kyauktaw, Minbya, Mrauk-U, Myebon, Pauktaw, Ramree ve Rathedaung yerleşim merkezlerinde, Müslüman ve Budist toplum arasında iç çatışmalar meydana geldi. Müslümanlara yönelik olarak Rakhineli Budistler tarafından başlatılan saldırılarda toplam 90 Müslüman hayatını kaybetti ve Müslümanların yaşadığı 4.511 ev ateşe verildi. Rakhineli Budistlerin kendi evlerini de ateşe verip Müslüman aileleri suçlama girişiminde bulunmaları yerel gazetelerin manşetlerine taşındı. Yaşanan olaylar sonrasında yaklaşık 28.000 Müslüman yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda bırakıldı. 20 Mart 26 Mart 2013 tarihleri arasında; Myanmar ın Çin sınırında bulunan Meiktila kentinde Müslüman satıcı ile Budist çift arasında çıkan çatışma yerel bir problemden öteye geçerek 40 ölü ve 61 yaralı ile sonuçlandı. Olayların şiddeti artarak ülkenin başka bölgelerine de yayıldı. 2.245 ev zarar görerek oturulmaz hale geldi. Hükümet verilerine göre 12.846 kişi olaylardan etkilendi. 30 Nisan 2013 tarihinde; Yangon a 100 km uzaklıkta bulunan Okkan Bölgesinde başla- Türk Kızılayı Myanmar-Bangladeş İnsani Yardım Operasyonu / 2
yan şiddet olaylarında Müslümanlara ait birçok işyeri ve 157 adet ev kullanılamaz duruma geldi. Olaylar, 1 kişinin yaşamını yitirmesi, 9 kişinin yaralanması ile sonuçlandı. 28-29 Mayıs 2013 tarihleri arasında; Myanmar ın Çin sınırında bulunan Shan Eyaleti nde bir Müslüman ın bir Budist i yakmaya çalıştığı söylentisi üzerine başlayan olaylarda Müslümanlara ait bir cami, yetimhane ve 15 iş yeri ateşe verildi, 1 kişi hayatını kaybetti, 4 kişi yaralandı. 17 Ocak 2014 tarihinde, Maungdaw İl Merkezine bağlı Du Chee Yar Tan köyünde meydana gelen şiddet olaylarında en az 40 kişinin hayatını kaybettiği bölgede görev yapmakta olan STK lar tarafından açıklandı. Olayların devamı niteliğinde 28 Ocak 2014 tarihinde olayların yaşandığı köyün yakınındaki Du Chee Yar Tan Anauk köyünde 16 evin kundaklandığı bilgisi edinildi. Arakan Hükümeti söz konusu yangınların Rohinyalı Müslümanların kendi evlerini yakmaları sonucu çıkardığını iddia etti. Myanmar da Arakanlı Budistler ile Müslümanlar arasında, çeşitli nedenlerden dolayı Mayıs 2012 nin sonlarına doğru başlayan ve halen etkisi devam eden çatışma ve şiddet olayları neticesinde Arakan Eyaleti genelinde 180.000 kişi etkilendi. Bu etkilenen kişiler halen kamp benzeri yerleşim yerlerinde yaşam mücadelesi vermektedir. 2. POLİTİK SÜREÇ Başbakan Sayın Recep Tayyip Erdoğan ın eşi Sayın Emine Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu nun başkanlığındaki heyet Myanmar a bir ziyaret gerçekleştirdi. 9 Ağustos 2012 tarihinde Sittwe ye gerçekleşen ziyarete Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD) Başkanı Fuat Oktay, Türk İşbirliği ve Koordinasyon İşleri (TİKA) Başkanı Serdar Çam, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanı Ahmet Haluk Karabel, Türk Kızılayı Genel Müdürü Ömer Taşlı, T.C. Naypidav Büyükelçisi Murat Yavuz Ateş ile diğer sivil toplum kuruluşlarının üst düzey temsilcileri ve basın mensupları da katıldı. Dışişleri Bakanı Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu nun Myanmar Birliği Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Thein Sein ve Dışişleri Bakanı U Wunna Maung ile yapmış olduğu görüşmede, TİKA ve Türk Kızılayı nın, olaylardan etkilenmiş her iki gruba gerekli insani yardımı ulaştırmaları yönündeki talebi hükümetçe uygun bulundu. Bu sayede TİKA ve Türk Kızılayı nın Myanmar a girişinin ve faaliyet gösterebilmesinin yolu açıldı. Yine aynı tarihte Türk Kızılayı Genel Müdürü Ömer Taşlı nın, başkent Naypidav da Myanmar Kızılhaçı Genel Başkanı Prof. Dr. Tha Hla Shwe ile yapmış olduğu görüşmede, Türk 3 / Türk Kızılayı Myanmar-Bagladeş İnsani Yardım Operasyonu
Kızılayı ile Myanmar Kızılhaçı arasında imzalanacak İşbirliği Anlaşması nın genel çerçevesi çizildi. 3. TÜRK KIZILAYI MYANMAR İNSANİ YARDIM OPERASYONU Operasyon kapsamında 720 adet mutfak seti ve 576 adet aile gıda kolisinden oluşan 18 tonluk yardım malzemesi Türk Kızılayı tarafından, 7 Ağustos 2012 de, havayolu ile Yangon a sevk edildi. 18 tonluk yardım malzemesi, 9 Ağustos 2012 tarihinde, 3 kargo uçağı ile Yangon dan Sittwe ye gönderildi, kamplarda yaşayan Müslüman ve Budistlere ulaştırıldı. Dışişleri Bakanı Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu ve Sayın Emine Erdoğan, Müslüman ve Budist kamplarında gerçekleştirilen dağıtım faaliyetlerine katıldılar, ihtiyaç sahibi insanlara yardım paketlerini teslim ettiler. 3.1. MYANMAR KIZILHAÇI İLE İŞBİRLİĞİ MUTABAKATI İMZALANMASI 20 Ağustos 2012 tarihinde Türk Kızılayı ve Myanmar Kızılhaçı arasındaki 5 yıllık İşbirliği Türk Kızılayı Myanmar-Bangladeş İnsani Yardım Operasyonu / 4
Mutabakatı imzalandı. İmza törenine Türkiye Naypidav Büyükelçisi Murat Yavuz Ateş, IFRC, ICRC ve Katılımcı Ulusal Dernek temsilcileri de katıldı. 3.2. MYANMAR KIZILHAÇI NA 10.000 USD NAKDİ BAĞIŞ İşbirliği anlaşmasının imzalanmasının ardından Türk Kızılayı tarafından Myanmar Kızılhaçı na, ülke genelinde hali hazırda yürütülen programlara destek olmak amacıyla 10.000 USD nakdi bağışta bulunuldu. 3.3. 11 KASIM MANDALAY DEPREMİ MYANMAR KIZILHAÇI NA 10.000 USD NAKDİ BAĞIŞ 11 Kasım 2012 tarihinde Mandalay ın 120 km kuzeyinde yer alan Shwebo kasabasında meydana gelen deprem neticesinde yıkılan binaların yeniden inşasına katkıda bulunmak amacıyla Türk Kızılayı tarafından Myanmar Kızılhaçı na 10.000 Amerikan Doları tutarında nakdi bağışta bulunuldu. Mandalay şehrindeki Myanmar Kızılhaçı Şubesinde düzenlenen bağış törenine Türkiye Büyükelçisi Murat Yavuz Ateş ve Mandalay Bölgesi Sosyal Yardım Bakanı Dr Win Hlaing de katıldı. 10.000 Amerikan Doları tutarındaki bağış, Türk Kızılayı Delegasyonu tarafından Şube Başkanı Dr Moe Swe ye takdim edildi. 3.4. 250 TON PİRİNÇ ALIMI-SEVKİYATI-DAĞITIMI Myanmar Kızılhaçı nın talebi üzerine; Türk Kızılayı ile Myanmar Kızılhaçı tarafından oluşturulan ortak komisyon marifetiyle, Sittwe de dağıtılmak üzere 250 ton pirinç tedarik edildi. Yangon dan temin edilen 250 ton pirinç (her biri 25kg olmak üzere 10.000 çuval) Sittwe ye gemi ile 8 Eylül 2012 tarihinde sevk edildi. Arakan eyaleti yerel otoritesi ve Myanmar Kızılhaçı ile birlikte hazırlanan dağıtım programı kapsamında, 10.000 adet pirinç çuvalı Müslüman ve Arakanlı Budist kamplarına ve köylerine sevk edildi. Müslümanların yaşadığı Bau May 15, 16 ve 17 ile Ma Gyi Myaing 8 ve 9 isimli IDP köylerinde toplam 1.642 aileye (10.270 kişi), 09.09.2012 tarihinde, yardım dağıtımı gerçekleştirildi. Söz konusu dağıtım faaliyeti kapsamında ihtiyaç sahibi, paydaş kurum ve kuruluşlara hitaben yapılan açıklamada; ihtiyaç devam ettiği sürece, Sittwe de yaşayan tüm ihtiyaç sahiplerine yönelik olarak yardımların devam edeceği, bu noktada Türk Kızılayı nın, 5 / Türk Kızılayı Myanmar-Bagladeş İnsani Yardım Operasyonu
Myanmar Kızılhaçı ve yerel otorite ile yakın işbirliği içerisinde hareket edeceği ifade edildi. Sittwe deki kamplarda yaşayan insanlara doğrudan yardım ulaştıran ilk uluslararası kurum sıfatını taşıyan Türk Kızılayı nın faaliyetleri bölge halkı, yerel hükümet ve Myanmar Kızılhaçı tarafından büyük bir memnuniyetle karşılandı. 10 Eylül 2012 tarihinde ise Danyawaddy ve Min Gan Budist kamplarında yardım dağıtım faaliyetleri gerçekleştirildi. Yerel hükümet temsilcilileri, Myanmar Kızılhaçı yetkili ve gönüllüleriyle birlikte gerçekleştirilen faaliyet çerçevesinde; Danyawaddy kampında 70 aileye (305 kişi), Min Gan kampında 80 aileye (307 kişi) yardım dağıtıldı. 12 Eylül 2012 tarihinde; 6 Müslüman ve 1 Budist kampında yardım dağıtım faaliyetleri gerçekleştirildi. Yerel hükümet temsilcileri, Myanmar Kızılhaçı yetkili ve gönüllüleriyle birlikte gerçekleştirilen faaliyet çerçevesinde; Bau May (Let Ta Mar) Müslüman köyünde 840 aileye (5.200 kişi), Tae Chaung (Kalar) Müslüman köyünde 381 aileye (2.500 kişiye), Dar Paing Müslüman köyünde 960 aileye (7.677 kişi), Gaung Doke Müslüman köyünde 211 aileye (1.359 kişi), Baldupha Müslüman kampında 230 aileye (1.450 kişi), Say Tamar Müslüman köyünde 1.064 aileye (5.349 kişi), Tae Chaung (Rakhine) Budist köyünde 102 aileye (520 kişi) olmak üzere toplam 3.788 aileye ( 24.055 kişiye) yardım dağıtıldı. 13 Eylül.2012 tarihinde ise; 3 Müslüman ve 1 Budist kampında yardım dağıtım faaliyetler gerçekleştirildi. Yerel hükümet temsilcilileri, Myanmar Kızılhaçı yetkili ve gönüllüleriyle birlikte gerçekleştirilen faaliyet çerçevesinde; Ah Nauk San Pya Müslüman köyünde 605 aileye (3.536 kişi), Bau May (Bar Sayar) Müslüman köyünde 150 aileye (1.120 kişiye) Thet Kay Pyin Müslüman köyünde 1.805 aileye (12.000 kişi) ve Set Yane Su Budist Kampında Türk Kızılayı Myanmar-Bangladeş İnsani Yardım Operasyonu / 6
150 aileye (750 kişi) olmak üzere toplam 905 aileye (17.406 kişi) yardım dağıtıldı. Dağıtımı yapılan 10.000 adet pirinç çuvalından sonra bakiye kalan 1.700 adet pirinç çuvalı, hali hazırda kurulum aşamaları devam etmekte olan Budist kamplara ve diğer ihtiyaç sahibi ailelere dağıtılmak üzere yerel hükümete teslim edildi. Türk Kızılayı tarafından tedarik edilen 250 ton pirincin tamamı 8-13 Eylül 2012 tarihleri arasında ihtiyaç sahibi insanlara dağıtıldı. Sittwe de gerçekleştirilen faaliyet kapsamında toplan 60.843 yerinden edilmiş insana yardım ulaştırıldı. S.N. KAMP/KÖY HANE SAYISI NÜFUS AÇIKLAMALAR 1 Baldupha 230 1.450 2 Gaung Doke 211 1.359 3 Say Tamar 1,064 5.349 4 Thet Kay Pyin 1,805 12.000 5 Bau May 15 Ward 311 2.010 6 Bau May 16 Ward 287 1.800 7 Bau May 17 Ward 120 740 8 Ma Gyi Myaing 8 284 1.720 9 Ma Gyi Myaing 9 640 4.000 Müslüman Kampları/Köyleri 10 Bau May (Let Ta Mar) 840 5.200 11 Tae Chaung (Kalar) 381 2.500 12 Ah Nauk San Pya 605 3.536 13 Bau May (Bar Sayar) 150 1.120 14 Dar Paing 960 7.677 ARA TOPLAM 7.898 50.461 15 Danyawaddy Camp 70 305 16 Min Gan Campı 80 307 Arakanlı Budist 17 Set Yane Su Camp 150 750 Kampları 18 Tae Chaung (Rakhine) 102 520 19 Local Authority 1. 700 8.500 ARA TOPLAM 2.102 10.382 GENEL TOPLAM 10.000 60.843 3.5. 1.000 TON PİRİNÇ DAĞITIMI Türk Kızılayı nın finansmanı ve Myanmar Kızılhaçı nın satın alım prosedürleri çerçevesinde tedarik edilen 1000 ton pirinç, Rakhine Yerel Hükümeti tarafından belirlenen dağıtım planına göre yerlerinden edilmiş kişilere ulaştırıldı. Myanmar Kızılhaçı tarafından Türk Kızılayı Delegasyon Başkanlığı ile paylaşılan güncel veriler aşağıdaki şekildedir: 7 / Türk Kızılayı Myanmar-Bagladeş İnsani Yardım Operasyonu
Türk Kızılayı Sittwe Ekibi Sittwe Kasabasındaki pirinç dağıtımına Myanmar Kızılhaçı ile birlikte katıldı. Diğer kasabalardaki dağıtım ise Myanmar Kızılhaçı nın güvenlikle ilgili kaygılarından ötürü Türk Kızılayı Sittwe Ekibi olmaksızın yerel hükümet yetkilileri, her bir kasabadaki Myanmar Kızılhaçı Denetim Komitesi Başkanı ve güvenlik güçleri aracılığıyla gerçekleştirildi. S.N. KASABA ADET (ÇUVAL) SON DURUM 1 Myae Bon 4.113 Dağıtım süreci tamamlanmıştır 2 Pauk Taw 15.863 Dağıtım süreci tamamlanmıştır 3 Kyauk Taw 5.492 Dağıtım süreci tamamlanmıştır 4 Myauk Oo 3.679 Dağıtım süreci tamamlanmıştır 5 Min Pyar 4.270 Dağıtım süreci tamamlanmıştır 6 Sittwe 6.583 Dağıtım süreci tamamlanmıştır TOPLAM 40.000 4. ÜST DÜZEY TÜRK KIZILAYI HEYETİ MYANMAR ZİYARETİ Ziyaret programına Türk Kızılayı Genel Başkan Yardımcısı, Genel Sekreteri, Genel Sekreter Yardımcısı katıldı. 4 Şubat 2013 tarihinde Yangon a ulaşan Türk Kızılayı Heyeti aynı günün Myanmar Kızılhaçı Başkanı, Yönetim Kurulu üyeleri ve bölüm müdürleriyle bir araya gelerek iki Ulusal Kuruluş arasındaki işbirliğinin değerlendirmesi yapıldı. Toplantılarda, Türk Kızılayı personel sayısı, Türk Kızılayı nın Sittwe deki mevcudiyeti, yardımların erişilebilirliği, işbirliğinde karşılaşılan zorluklar ve gerçekleştirilmesi planlanan faaliyetler görüşüldü. 5 Şubat 2013 tarihinde Myanmar ın başkenti Naypidav da Sınır İşleri Bakanı Thein Htay ile Türkiye Cumhuriyeti Naypidav Büyükelçisi ve Türk Kızılayı heyeti arasında bir görüşme gerçekleştirildi. Yardımların ihtiyaç sahiplerine zamanında ulaştırılabilmesi adına Sınır İşleri Bakanlığı ile imzalanması planlanan Mutabakat Beyannamesi üzerine görüş alışverişinde bulunuldu. Myanmar Sınır İşleri Bakanı Thein Htay, özellikle Kachin, Kayin, Mun ve Rakhine eyaletlerinde toplumsal şiddet olduğunu ve birçok kişinin evlerini terk etmek durumunda kaldığını belirtti. Thein, Myanmar Hükümeti nin şiddeti bastırmak ve ihtiyaçlara cevap verebilmek adına yoğun gayret sarf ettiğini ifade etti. Mutabakat Zaptı nın imzalanması için en başta Devlet Başkanı Thein Sein olmak üzere Myanmar daki ilgili tüm otoritelerin görüşünü almaları gerektiği vurgulandı. Türk Kızılayı Myanmar-Bangladeş İnsani Yardım Operasyonu / 8
Naypidav daki toplantı sonrası Yangon a dönen Türk Kızılayı Heyeti 6 Şubat 2013 Çarşamba günü Arakan Eyaleti başkenti Sittwe ye geçti. Sittwe de ilk olarak Rakhine Eyaleti Başbakanı Hla Maung Tin ile toplantı yaptı. Toplantıda Türk Kızılayı nın uluslararası düzeydeki faaliyetleri, Kızılay ve Kızılhaç Hareketinin Temel İlkeleri çerçevesindeki işleyişi anlatıldı ve Rakhine Eyaletindeki ihtiyaçlara cevap verme isteğinden söz edildi. Rakhine Eyaleti Başbakanı Hla Maung Tin, Sittwe de görev alacak Türk Kızılayı personellerinin güvenliğini sağlama hususunda hükümetlerinin azami gayreti sarf edeceğini söyledi. Rakhine Eyaleti Başbakanı ile gerçekleştirilen toplantının ardından Türk Kızılayı heyeti Ohne Taw Gyi Müslüman ve Mingan Rakhine kamplarını ziyaret etti. Heyet, Türk Kızılayı tarafından sağlanan pirinçlerin dağıtımını gerçekleştirdi. 6 Şubat 2013 Çarşamba günü Sittwe de konaklayan Türk Kızılayı Heyeti, 7 Şubat 2013 Cuma günü Yangon a dönmeden önce 2 kamp ziyaretinde daha bulunarak yerlerinde edilmiş kişilere Türk Kızılayı nın pirinçlerini dağıttı. Yangon a dönen Türk Kızılayı Heyeti Myanmar Kızılhaçı Başkanı Tha Hla Shwe ile Türkiye Cumhuriyeti Naypidav Büyükelçiliğinde Debrifing Toplantısı gerçekleştirdi. Toplantı notları her iki Ulusal Kuruluş Genel Müdürlükleri arasında paylaşıldı. 5. RAKHINE EYALETİ İÇİN SITMA İLACI VE SİNEK TELİ TEDARİĞİ Rakhine eyaletindeki ihtiyaçlar göz önüne alınarak, Myanmar Kızılhaçı tarafından Türk 9 / Türk Kızılayı Myanmar-Bagladeş İnsani Yardım Operasyonu
Kızılayı na yapılan talep neticesinde yaklaşık 100.000 Amerikan Doları tutarındaki sıtma ilacı ve sinek teli temin edilmesi için gerekli süreç başlatıldı. Sıtma ilacı ve sinek tellerinin tedarik süreci tamamlandıktan sonra malzemeler Sittwe ye sevk edildi. Türk Kızılayı Delegasyon Başkanlığı nın 5-8 Haziran 2013 tarihlerinde gerçekleştirdiği ziyaretler kapsamında temini gerçekleştirilen sinek teli ve ilaçlarının Sittwe de bulunan Müslüman kamplarında dağıtımı yapıldı. 6. TÜRK KIZILAYI SİTTWE OFİSİ Myanmar Kızlhaçı na ödenecek belirli bir kira bedeli karşılığında Türk Kızılayı Sittwe ekibinin kullanımına verilmesi planlanan Myanmar Kızılhaçı Sittwe Şube binasının giriş katı Türk Kızılayı Sittwe ekibi tarafından yenilenerek kullanılabilir hale getirildi. 7. IFRC ARAKAN EYALETİ DESTEK PLANINA 20.000 USD NAKDİ KATKI Türk Kızılayı ile IFRC nin Arakan Eyaleti Destek Planına katkıda bulunabilmek amacıyla Kızılay tarafından IFRC ye 20.000 ABD Doları tutarında nakdi yardım sağlandı. Söz konusu meblağ Türk Kızılayı tarafından 13 Ağustos 2013 tarihinde IFRC nin hesaplarına gönderildi. 8. TÜRK KIZILAYI NIN KAZANIMLARI Myanmar a girişine ve ülkenin her noktasında insani yardım faaliyeti yürütmesine izin verilen Türk Kızılayı na karşı, Uluslararası Kızılhaç-Kızılay Hareketinin 7 temel prensipleri çerçevesinde hareket etmesi, yaşanan olaylardan etkilenen her iki topluma eşit mesafede yaklaşması, yardım dağıtım faaliyetlerinde ihtiyaç sahiplerine samimi ve onları kucaklayan bir yaklaşımı sergilemesi sonucu Myanmar Hükümeti, Rakhine Yerel Otoritesi, Myanmar Kızılhaçı ve bölge halkı nezdinde güven oluştu. Türk Kızılayı, kendisine duyulan bu güven sayesinde, uluslararası yardım kurum ve kuruluşlarının çoğuna giriş izin verilmediği Sittwe de, Myanmar Kızılhaçı ile birlikte, doğrudan, her iki topluma yönelik yardım dağıtım faaliyetlerinde bulundu. Rakhine Yerel Hükümeti ve Myammar Kızılhaçı tarafından Türk Kızılayı na Sittwe de kalıcı ofis açma izni verildi. Türk Kızılayı Myanmar-Bangladeş İnsani Yardım Operasyonu / 10
Myanmar yasaları gereği, hiçbir ülkenin sağlık personelinin Myanmar vatandaşını tedavi etmesine izin verilmemesine rağmen, ilk defa, Türk Kızılayı tarafından görevlendirilmeleri halinde, Türk sağlık ekibi tarafından işletilmek üzere Sittwe de hastane kurulmasına müsaade edildi. Myanmar Kızılhaçı tarihinde ilk defa, bir Kızılay yardım kuruluşu, Türk Kızılayı ile anlaşma imzalandı. Hiçbir uluslararası yabancı kurum ve kuruluş çalışanına 70 günün üzerinde vize verilmediği bir ortamda, Türk Kızılayı çalışanına 6 ay boyunca çoklu giriş ve çıkışlı vize verildi. Myanmar Kızılhaçı Başkanı Prof. Dr. Tha Hla Shwe, 20 Ağustos 2012 tarihinde Kızılhaç - Kızılay Derneklerinin Genel Başkanlarına ve Genel Sekreterlerine gönderdiği mektubunda; Türk Kızılayı nın uluslararası kabul görmüş ilke ve prensipler çerçevesinde yürüttüğü çalışma modelini memnuniyetle karşılarken, öte yandan kendileri ile koordine edilmeden, ayrılıkçı bir yaklaşımla, sadece bir grubu hitaben gönderilecek yardımların kabul edilmeyeceği ve bu tür yaklaşımlardan uzak durulmasının önemine vurgu yaptı. Katar Kızılayı, Türk Kızılayı nın bölgede tesis etmiş olduğu güven çatısı altında faaliyetlerini devam ettirme yönünde niyetlerini ifade ettiler. 9. KURBAN BAYRAMI FAALİYETLERİ Türk Kızılayı, Rakhine eyaletinin başkenti Sittwe deki kamplarda yaşamakta olan yerlerinden edilmiş Müslüman ve Budist ailelere Kurban Bayramı yardımı ulaştırdı. Türkiye den 2 adet kargo uçağı ile 21 tonluk gıda ve aile bayram paketinden oluşan insani yardım malzemesi gönderildi. Ayrıca yerelden kadın, erkek ve çocuk giyim malzemesi, ayakkabı, kırtasiye malzemesi, okul seti, gıda, bisküvi, aile bayram paketi, battaniye ve oyuncak tedarik edildi. Bu yardım malzemeleri ise Türk Kızılayı tarafından Yangon dan kiralanan 9 kargo uçağı ile Sittwe ye ulaştırıldı ve 11.000 ihtiyaç sahibi aileye dağıtıldı. Myanmar da, Kurban Bayramının ilk günü olan 27 Ekim 2012 tarihinde, Kızılay eliyle bölgeye ulaştırılan toplam 36 tonluk insani yardım malzemelerinin Müslüman ve Budist kamplarında dağıtımı gerçekleştirildi. T.C. Naypidav Büyükelçisi Murat Yavuz Ateş ile Myanmar Sınır İşleri Bakanı Korgeneral 11 / Türk Kızılayı Myanmar-Bagladeş İnsani Yardım Operasyonu
Thein Htay katılımıyla, bayramın ilk günü, Müslüman nüfusun yoğunlukta olduğu Thet Kay Phin ve Baw Du Pha Müslüman kampları ile Sat Yel Su, Dam Teit Keen ve Danyawaddy adlı Budist kamplarında, ihtiyaç sahibi ailelere Kurban Bayramı yardım kolilerinin dağıtımı yapıldı. Bayramın ikinci günü (28 Ekim 2012) ise, Dampi ve Basara Müslüman kampları ile Min Gan Budist kampları ziyaret edildi, Türkiye den gönderilen yardım malzemeleri dağıtıldı. 30 Ekim 2012 tarihinin, Budist toplumun Dolunay Bayramı olması münasebetiyle, Rakhine Hükümetinin talebi ve T.C. Naypidav Büyükelçiliğinin uygun mütalaasıyla Türk Kızılayı tarafından Sittwe de bulunan tüm (5 kamp) Budist kamplarında (Moelayatha, Danyawaddy, Sat Yel Su, Dam Teit Keen ve Min Gan) ve 1 Müslüman (Basara) kampında oyuncak, okul seti, aile bayram paketi, giyecek, terlik gibi malzemelerden oluşan yardım paketi dağıtımı gerçekleştirildi. S.N DAĞITILAN MALZEME DESTEK OLUNAN PROGRAM 1 Pirinç 1.250 Ton 2 Gıda Paketi 2.936 Adet 3 Mutfak Seti 720 Adet 4 Battaniye 1.000 Adet 5 Bayram Şekeri (1 kg) 11.280 Adet 6 Boyama Kalemi 2.152 Adet 7 Okul Defteri 1.000 Adet 8 Oyuncak 2.000 Adet 9 Okul Çantası 1.000 Adet 10 Bay Bayan Terlik 3.000 Adet 11 Bisküvi (800 gr) 11.000 Adet 12 Bay Bayan Kıyafet 8.000 Adet 13 IFRC Arakan Destek Planı 20.000 USD 14 Myanmar Kızılhaçı Destek 10.000 USD 15 Mandalay Depremi Desteği 10.000 USD 16 Sıtma İlacı ve Sinek teli 99.411 USD MİKTARI BİRİMİ TOPLAM ULAŞILAN AİLE VE KİŞİ SAYISI 59.692 Aile 298.460 Kişi 10. YÖNETİM KURULU ÜYESİ KAMİL KOLABAŞ IN MYANMAR ZİYARETİ 17 Aralık tarihinde Filipinler deki incelemeleri tamamlayıp Yangon a ulaşan Türk Kızılayı Yönetim Kurulu Üyesi Kamil Kolabaş, gerek Türk Büyükelçiliği ile gerekse Myanmar Kızılhaçı ve Sittwe de bulunan eyalet otoriteleri ile görüşmeler gerçekleştirdi. Türk Kızılayı Myanmar-Bangladeş İnsani Yardım Operasyonu / 12
Söz konusu toplantılarda öne çıkan konular, Türk Kızılayı personel sayısı, Türk Kızılayı nın Sittwe deki mevcudiyeti, yardımların erişilebilirliği, işbirliğinde karşılaşılan zorluklar ve gerçekleştirilmesi planlanan faaliyetler oldu. 11. PLANLANAN FAALİYETLER 11.1. BATTANİYE YAKACAK TALEBİ Myanmar da kış mevsimi olması sebebiyle Sittwe de bulunan kamplarda ve köylerde dağıtılmak üzere battaniye ve yakacak malzemelerinin temin edilmesi ve dağıtılmasına yönelik olarak Myanmar Kızılhaçı tarafından hazırlanan 725.250 USD lik proje metni Kurumumuza iletilmiş olup, bahse konu proje metni ilgili Kurum ve Kuruluşlar ile paylaşılmış, değerlendirilmesi yapılmaktadır. 11.2. HİJYEN SU SANİTASYONU KAPASİTE GELİŞTİRME PROJELERİ Myanmar da bulunan kamplarda ve köylerde sağlık hizmetlerinin yürütülmesi, sağlıklı su temini ve Myanmar Kızılhaçı kapasitesini geliştirilmesine yönelik olarak Myanmar Kızılhaçı tarafından hazırlanan 1.378.539 USD lik proje metni Kurumumuza iletilmiş olup, bahse konu proje metni ilgili Kurum ve Kuruluşlar ile paylaşılmış, değerlendirilmesi yapılmaktadır. 12. PERSONEL DURUMU Myanmar Delegasyon Başkanlığımız 2 Türk Kızılayı personeli ve 3 yerel personel ile birlikte faaliyetlerini sürdürmektedir. 13 / Türk Kızılayı Myanmar-Bagladeş İnsani Yardım Operasyonu
BANGLADEŞ İNSANİ YARDIM OPERASYONU 1. GENEL DURUM Yaklaşık 20 yıl önce Bangladeş e sığınmaya başlayan Arakanlı Müslümanlar, ülkenin içerisinde bulunduğu ekonomik, sosyo-kültürel yapı ve yaşam standartları ölçüsünde, elverişsiz koşullarda hayatlarını sürdürmektedir. Uluslararası standartlardan mahrum toplu barınma kamplarında ve civar bölgelerdeki yerleşim merkezlerinde, herhangi bir statü tanınmaksızın hükümet tarafından yasadışı göçmen olarak görülerek, yaşam mücadelesi vermeye devam etmektedirler. Toplum tarafından da kabul görmeyen, kucaklanamayan ve her fırsatta ülkelerini işgal eden yasadışı göçmen oldukları yüzlerine vurulan; öte yandan Myanmar Hükümeti tarafından da devletsiz ve vatansız sıfatı ile tanınan Arakanlı Müslümanların yıllardır sürdürdükleri yaşam mücadelesi en son 28 Mayıs 2012 tarihinde Myanmar ın Arakan eyaletinde yaşanan çatışmalar sonrasında bir kez daha uluslararası toplumun gündemine geldi. Bangladeş Başbakanı Shiekh Hasina nın, can güvenliği gerekçesi ile Bangladeş e kaçan Arakanlı Müslümanların ülkeye kabul edilmemesi yönündeki kararı uluslararası toplumun tepkisini çekti. 2. TÜRK KIZILAYI FAALİYETLERİ 2.1. HEYET ZİYARETLERİ 02 Ağustos 2012 tarihinde Türk Kızılayı Genel Başkanı Ahmet Lütfi Akar, Türk Kızılayı Türk Kızılayı Myanmar-Bangladeş İnsani Yardım Operasyonu / 14
Genel Müdürü Ömer Taşlı ve beraberindeki heyet Bangladeş e ziyarette bulundu. Bangladeş Dışişleri Bakanlığından alınan izinle Kutupalong yasal kampını ziyaret eden Türk Kızılayı heyeti, beraberlerinde getirdikleri 100 adet gıda kolisini ihtiyaç sahibi ailelere dağıtıldı. 18 Ağustos 2012 tarihinde AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Bülent Gedikli ve beraberindeki heyetin katıldığı faaliyet kapsamında Cox s Bazar Ukhiya bölgesinde 100 adet gıda kolisi dağıtıldı. 08 Eylül 2012 tarihinde, Türk Kızılayı na bağışta bulunan Aziz Mahmud Hüdayi Vakfı yetkilileri Azzam Yıldırım ve Kamil Kolabaş yardım dağıtım çalışmalarına katıldı. Faaliyet kapsamında, Cox s Bazar Şomitipara bölgesindeki 1.000 adet gıda kolisi dağıtıldı. 18 Eylül 2012 tarihinde, AK Parti Düzce Milletvekili İbrahim Korkmaz ve AK Parti Muğla Milletvekili Yüksel Özden in de katıldığı faaliyet kapsamında, Ukhiya bölgesinde 1.000 adet gıda kolisi dağıtıldı. Delegasyon Başkanlığımız, Bangladeş Kızılay Derneği ile birlikte ihtiyaç sahibi aileleri belirlemektedir. Legal ve illegal kamplarda gerekli izinler alınarak dağıtımlar yapılmaktadır. Arakanlı Müslümanların yaşadığı köyler, yerleşim yerleri belirlendikten sonra yerel makamlardan söz konusu bölgelerde dağıtım yapılmak üzere, her dağıtımdan önce, yasal izin alınmaktadır. 15 / Türk Kızılayı Myanmar-Bagladeş İnsani Yardım Operasyonu
Ayrıca, Ramu bölgesinde Budist ailelere yönelik gerçekleşen saldırılardan dolayı, söz konusu ihtiyaç sahibi ailelere de insani yardım malzemesi dağıtımı gerçekleştirildi. 2.2. RAMU OLAYLARI VE DAĞITIM FAALİYETLERİ Sosyal paylaşım sitesinde yer alan, Bangladeş te yaşayan Budist bir vatandaşın Kuran-ı Kerim karşıtı yazısı neticesinde, 29 Eylül 2012 tarihinde, gece saatlerinde Cox s Bazar a bağlı Ramu bölgesinde Müslümanlar ve Budist aileler arasında olaylar başladı. Bölgede 84 Budist ailenin yaşadığı ev (588 kişi) ile 10 Budist tapınağının zarar gördüğü belirtildi. 24 ailenin, evleri oturulamaz durumda olduğundan, Bangladeş Hükümeti tarafından tedarik edilen çadırlarda kaldığı, geriye kalan 60 ailenin ise evleri az hasarlı olduğundan kendi evlerinde ikamet ettiği bilgisi alındı. Delegasyon Başkanlığı tarafından söz konusu ailelere; 12 kg pirinç, 3 kg kırmızı mercimek, 2 kg şeker, 1 kg tuz ve 2 kg ayçiçeği yağından oluşan 48 adet gıda kolisi 04 Aralık 2012 tarihi itibariyle dağıtıldı. 12 kg pirinç, 3 kg kırmızı mercimek, 2 kg şeker, 1 kg tuz ve 2 kg ayçiçeği yağından oluşan 60 adet gıda kolisi 05 Aralık 2012 tarihi itibariyle dağıtıldı. 108 adet gıda kolisi, 216 adet battaniye, 432 yerel giysiden oluşan yardım kiti 08 Ekima 2012 tarihinde ihtiyaç sahiplerine dağıtıldı. Bangladeş Kızılayı tarafından, Türk Kızılayı nın bölgede yapmış olduğu faaliyetlere ilişkin bir rapor Bangladeş Başbakanı na iletilmiş ve Bangladeş Başbakanı halka yapmış olduğu konuşmada, Türk Kızılayı na teşekkürlerini iletmiş, yardımların sürmesi umudunu dile getirdi. 2.3. GIDA KOLİSİ DAĞITIM FAALİYETLERİ Kayıtlı veya kayıtsız olarak Cox s Bazar ve çerçevesinde yaşamakta olan ihtiyaç sahiplerine 28 Temmuz 2012 tarihinde operasyon başlangıcından itibaren Bangladeş Kızılayı ile koordine çerçevesinde belirli aralıklarla gıda dağıtım faaliyeti gerçekleştirildi. Toplam 37.240 adet gıda paketi dağıtımı bölgede bulunan ihtiyaç sahiplerine iletildi. Türk Kızılayı Myanmar-Bangladeş İnsani Yardım Operasyonu / 16
2.4. 2012 KURBAN KESİMİ VE DAĞITIMI FAALİYETLERİ Kurban Bayramı vesilesiyle, Bangladeş in Cox s Bazar bölgesinde, 4 farklı kampta yaşayan Rohingyalı Müslümanlar için 400 büyükbaş hayvan kesimi gerçekleştirildi. Kurban kesimi faaliyetine ilişkin yapılan araştırmalar neticesinde, yüklenici firma ile 11 Ekim 2012 tarihinde imzalanan sözleşme gereği; 400 adet ortalama 150 kg karkas eti olan büyükbaş hayvan tedariği, barınması, kesimi, parçalanması, 5 er kiloluk paketlenmesi ve dağıtım bölgelerine sevk edilmesi karşılığında anlaşıldı. Toplam 400 kurbanlık hayvandan elde edilen 12.000 adet 5 er kilogramlı et paketlerinin kamplarda yaşayan ihtiyaç sahiplerine dağıtımı gerçekleştirildi. Ayrıca 12.000 adet gıda paketi dağıtıldı. 2.5. SAĞLIK MERKEZİ KAPASİTE ARTIRIMI Dhaka da bulunan Bangladeş Kızılayına ait Sağlık Merkezinin hizmet kapasitesini artırmak için tıbbi cihaz, havalandırma sistemi temini ve renevasyon çalışmalarını yürütülmesi amacıyla 02 Mart 2013 tarihinde Bangladeş Kızılay ına 10.000 USD nakdi bağış yapıldı. Mart 2013 tarihinde yapılan çalışmalar tamamlanarak, hizmete sokuldu. 2.6. TAL (KAYITSIZ MÜLTECİ KAMPI) KAMPINDA SU KUYUSU OLUŞTURULMASI Kayıtsız mültecilerin kaldığı Tal Kampında yaşam standartlarını arttırmak, içme suyu sağlamak amacıyla su sanitasyon çalışması gerçekleştirildi. Bu çerçevede kamp içerisinde 40 adet su kuyusu açılma faaliyetleri 11 Eylül 2013 tarihi itibariye tamamlandı ve kampta yaşamakta olan kişilerin kullanımına sunuldu. 2.7. DHAKA YAKININDA BULUNAN TEKSTİL FABRİKASININ ÇÖKMESİ VE LCW GİYİM FİRMASININ NAKDİ YARDIMI Türk Kızılayı Bangladeş in başkenti Dakka yakınlarındaki tekstil fabrikası binasının çökmesi sonucu hayatını kaybedenlerin ailelerini desteklemek amacıyla Bangladeş Kızılayı ile gerekli koordinasyon sağlandı. Taraflar arasında 50.000 ABD Doları içeren nakdi yardıma ilişkin 24 Mayıs 2013 tarihinde protokol imzalandı. 16 Temmuz 2013 tarihinde, Bangladeş Kızılayı Eğitim Departmanı Salonunda gerçekleştirilen söz konusu yardımın dağıtım seromonisi, İstanbul Şube Başkanı İlhami YILDIRIM, Türkiye Bangladeş Büyükelçisi Hüseyin MÜFTÜOĞLU, İstanbul Şube Yönetim Kurulu 17 / Türk Kızılayı Myanmar-Bagladeş İnsani Yardım Operasyonu
Üyesi Mehmet UĞURELLİ Delegasyon Başkanı Fırat ÖZDEMİR, Bangladeş Kızılayı Başkanı M.S. AKBAR, Bangladeş Kızılayı Genel Müdürü Mozharul HUQ katılımları ile ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldı Protokolde belirtilen meblağla ile 382 aileye ulaşılarak proje sonlandırıldı. 2.8. 2013 YILI KURBAN KESİMİ VE DAĞITIMI FAALİYETLERİ Kurban Bayramı vesilesiyle, Bangladeş in Cox s Bazar bölgesinde, 4 farklı kampta yaşayan Rohingyalı Müslümanlar için 250 büyükbaş hayvan kesimi gerçekleştirildi. Kurban kesimi faaliyetine ilişkin yapılan araştırmalar neticesinde Bengal Meat firması ile anlaşma sağlandı. Bu çerçevede; 1. Gün 107 adet ve ikinci gün 143 adet olmak üzere toplam 250 adet kurbanlığın İslami usuller çerçevesinde kurban edilerek uluslararası standartlarda parçalanması ve dondurulması çalışmaları yürütülmüş, 5 er kg lık 7.676 adet et paketi Cox s Bazar da yaşamakta olan ihtiyaç sahiplerine dağıtımı gerçekleştirildi. Ayrıca dağıtılan kurban etlerinin tüketilebilmesi ve diğer ihtiyaçları karşılanmasına yönelik olarak 7.500 adet gıda paketi hazırlatılarak etler ile birlikte dağıtımı gerçekleştirildi. 2.9. BAYAMTAŞ FİRMASININ AYNİ GIDA YARDIMI Türk Kızılayı bağışçısı Mehmet Bayam (Bayamtaş İthalat-İhracat A.Ş./Mersin) 20 ton pirinç, 75 ton kırmızı mercimek ve 44 ton nohuttan oluşan toplam 239 ton kuru gıdayı Bangladeş teki ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması koşuluyla Türk Kızılayı na bağışladı. Gıda malzemeleri, ülkeleri Myanmar dan kaçıp Bangladeş e sığınan Arakanlı Müslümanlara dağıtıldı. Afetlerden etkilenen Bangladeşlilere de gıda yardımında bulunuldu. Türk Kızılayı Myanmar-Bangladeş İnsani Yardım Operasyonu / 18
Bangladeş İnsani Yardim Operasyonu Kapsamında Dağıtılan Toplam Malzeme: S.N. DAĞITILAN MALZEME DESTEK OLUNAN PROGRAM MİKTARI BİRİ- Mİ TOPLAM ULAŞILAN AİLE VE KİŞİ SAYISI 1 Kurban Eti (5 kg) 19.693 Adet 2 Gıda Paketi 36.440 Adet 3 Battaniye 2.716 Adet 4 Bay Bayan Kıyafet 432 Adet 5 Sağlık Merkezi Projesi 10.000 USD 6 Tal Kampı 40 adet Su Kuyusu 12.925,28 USD 7 Rana Plaza binası çökmesi nakdi bağışı 50.000 USD 8 Bayamtaş firması 239 ton kuru gıda bağışı 207.852,21 USD 65.025 Aile ve 325.125 Kişi 3. PLANLANAN VE BANGLADEŞ KIZILAYI TARAFINDAN SUNULAN PROJE TEKLİFLERİ 3.1. OKUL ÜNİFORMASI VE EĞİTİM MATERYALLERİ PROJESİ Bangladeş genelinde Ulusal Dernek ile birlikte tespit edilecek olan 5.000 öğrencinin kırtasiye, önlük, okul çantası gibi eğitim materyallerinin tedariği ve dağıtımına yönelik olarak Bangladeş Kızılayı tarafından 90.000 ABD Doları tutarındaki proje Yönetim Kurulumuza sunuldu, değerlendirilmesi yapılmaktadır. 3.2. GÜVENLİ İÇME SUYU TEMİNİ PROJESİ Bangladeş in Magura, Thakurgaon, Kurigram, Khakrachari, Bandarban bölgelerinde çeşitli ebatlarda 700 adet su kuyusu açılması ve 35.000 kişinin kullanımına sunulması ile ilgili olarak Bangladeş Kızılayı tarafından hazırlanan 638.882 ABD Doları tutarındaki proje Delegasyon Başkanlığımız aracılığıyla iletildi. 3.3. AFETLERDEN ETKİLENEN BÖLGELER İÇİN DESTEK TALEBİ Bangladeş Kızılayı Genel Sekreteri Mozharul Huq, Bangladeş te meydana gelen sel ve akarsu taşkınlarından etkilenen bölgeler için Hareketin ortaklarından ayni veya nakdi yardım talebinde bulundu. Afetlerden etkilenen Kustia, Narail, Rajshahi, Rajbari, Shariatpur, Chapai Nowabgonj, Faridpur, Jamalpur ve Sherpur bölgelerinde kuru gıda, kıyafet, barınak, branda ve ilaca ihtiyaç olduğu, ayrıca nakdi yardım gerektiği belirtildi. Proje Yönetim Kurulumuza sunuldu, değerlendirilmesi yapılmaktadır. 19 / Türk Kızılayı Myanmar-Bagladeş İnsani Yardım Operasyonu
3.4. ACİL DURUM TIBBİ HİZMET ALTYAPISININ GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ Bangladeş Kızılayı tarafından sunulan projenin bütçesi 37.000 ABD Doları dır. Proje ile acil durumlarda tıbbi yardım sağlayabilecek ve hızlı şekilde harekete geçebilecek ekipler oluşturulması, yerelde eğitimler düzenleyerek acil durum tıbbi yardım bilgi ve tecrübesinin yayılmasının sağlanması, böylelikle afetlerin neden olabileceği muhtemel acıların önüne geçilmesi \ en aza indirgenmesi amaçlamaktadır. 4. PERSONEL - ARAÇ DURUMU Bangladeş Delegasyon Başkanlığında; 2 uzman personel, 1 şoför, 1 adet kiralık araç bulunmaktadır. Türk Kızılayı Myanmar-Bangladeş İnsani Yardım Operasyonu / 20
TÜRK KIZILAYI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ataç 1 Sokak No:32 Yenişehir 06420 Ankara, Türkiye Tel: +90 312 430 23 00 Faks: +90 312 4300175 www.kizilay.org.tr info@kizilay.org.tr