BÖLGESEL SORUNLAR ve TÜRKİYE



Benzer belgeler
RUSYA DIŞ VE GÜVENLİK POLİTİKALARININ KÜRESEL AMAÇLARI VE BÖLGESEL YANSIMALARI

İÇİMİZDEKİ KOMŞU SURİYE

Atatürk ün Dış Politika Stratejisi: Hedefler ve Prensipler

Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi. TÜRKİYE DE SİBER GÜVENLİK VE NÜKLEER ENERJİ Editör: Sinan Ülgen, EDAM Yardımcı Editör: Grace Kim, EDAM

Dr. Öğr. Üyesi İsmail SAFİ

Dr. Öğr. Üyesi Abbas KARAAĞAÇLI. 1. Adı Soyadı : Abbas Karaağaçlı 2. Doğum Tarihi : Unvanı : Dr. Öğr. Üyesi 4.

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ,

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

7. ULUSLARARASI LED SİSTEMLERİ, TEKNOLOJİLERİ, UYGULAMALARI VE AYDINLATMA FUARI

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi Trakya Üniversitesi 2001

TOPLAM ÖĞRENCİ SAYISININ YILLAR İTİBARIYLA DEĞİŞİMİ

AGRT DEN TARİHİMİ ÖĞRENİYOR, TABİATI SEVİYORUM SOSYAL SORUMLULUK PROJESİ

5. ULUSLARARASI MAVİ KARADENİZ KONGRESİ. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI

BİLGESAM HEYETİ NİN PAKİSTAN ZİYARETİ SONUÇ RAPORU BİLGE ADAMLAR STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ

ÖZGEÇMĐŞ. 1. Adı Soyadı: Sait YILMAZ 2. Doğum Tarihi: Ünvanı: Yard.Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu:

ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Yönetim Kara Harp Okulu 1985 Yüksek Lisans Uluslararası ilişkiler Beykent Üniversitesi 2005

AKADEMİK ÇALIŞMALAR, ESERLER ve İDARİ GÖREVLER

Yrd.Doç.Dr. BÜLENT ŞENER

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak Üçlü İtilaf...

ÇATIŞMAYI DÖNÜŞTÜRME SAFHASINDA REHABİLİTASYON SÜRECİ: KUZEY İRLANDA ÖRNEĞİ

KURU MEYVE VE MAMULLERİ İHRACATI

Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/program Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Uluslararası İlişkiler Ana Gazi Üniversitesi 2004

KURU MEYVE VE MAMULLERİ İHRACATI

TOPLAM 30 TOPLAM 30 TOPLAM 30

7. Yayınlar 7.1 Uluslar arası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities)

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

Y. Lisans Kurmaylık Kara Harp Akademisi Doktora İnkılâp Tarihi Ankara Üniversitesi Unvan Alan Üniversite Yıl Doçent Profesör

smart solutions FUAR KAPANIŞ RAPORU

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

Yrd. Doç. Dr. Bahadır Bumin ÖZARSLAN

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013

TOPLAM ÖĞRENCİ SAYISININ YILLAR İTİBARIYLA DEĞİŞİMİ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ. Doç.Dr. Yunus KOÇ

ZĠYARETÇĠ ARAġTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 31 Ocak 2 ġubat 2013

TÜRKİYE NİN JEOPOLİTİK GÜCÜ

1 İSMAİL GASPIRALI HER YIL BİR BÜYÜK TÜRK BİLGİ ŞÖLENLERİ. Mehmet Saray

Önce evimizin önünü süpürüyoruz

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Başkanlık Sistemine Toplumsal Bakış

PROF. DR. ABDULLAH UÇMAN

1915 OLAYLARINI ANLAMAK: TÜRKLER VE ERMENİLER. Mustafa Serdar PALABIYIK

Business Network Center Turkey.

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

01/05/ /05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ

TARİHLERİ ARASINDAKİ YOLCU TAŞIMA SINIR GEÇİŞLERİ. A2 Yetki Belgeli Geçiş

İBRAHİM ARAP. e-posta: Tel: / : Dokuz Eylül Üni. Sosyal Bilimler Enst.

Business Network Center Turkey

TOBB AVRUPA BİRLİĞİ. Avrupa ile İletişim Projesi. Mustafa Bayburtlu TOBB AB Müdürü

SEÇİM SİSTEMLERİ ve ETNİK AZINLIKLARIN PARLAMENTER TEMSİLİ

Türk Elitlerinin Türk Dış Politikası ve Türk-Yunan İlişkileri Algıları Anketi

Yrd.Doç.Dr. UTKU YAPICI

II. ULUSLARARASI TÜRK DÜNYASI KÜLTÜR KONGRESİ ÖZEL BÖLÜMÜ

Business Network Center Turkey

Ad Soyad Umut KEDİKLİ İş Telefonu /2793 (ler) kedikliumut@hotmail.com umutkedikli@karabuk.edu.tr

BLOG ADRESİ :

ÖZGEÇMİŞ Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

Yrd.Doç.Dr. MERVE İREM YAPICI

Lisans Düzeyinde Kamu Yönetimi Eğitimi ve Öğretiminin Sayısal Bir Analizi

OSMANLI - İRAN. Sınır ve Aşiret ( ) Sıtkı ULUERLER OSMANLI - İRAN. Sınır Ve Aşiret ( ) Sıtkı ULUERLER

Prof. Dr. Ayşe Bora Tokçaer

Yüksek Lisans: Hacettepe Üni., Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Tarih Blm. 1985

TÜRKİYE GENELİ ( 2014/2015 OCAK-NİSAN DÖNEMİ)

Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK-EYLÜL DÖNEMİ)

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ORTADOĞU DA BÖLGESEL GELIŞMELER VE TÜRKIYE-İRAN İLIŞKILERI ÇALIŞTAYI TOPLANTI DEĞERLENDİRMESİ. No.12, ARALIK 2016

BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU

TOPLAM ÖĞRENCİ SAYISININ YILLAR İTİBARIYLA DEĞİŞİMİ

EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 10. SINIF TARİH DERSİ DESTEKLEME VE YETİŞTİRME KURSU KAZANIMLARI VE TESTLERİ

KÜRŞAT ATILGAN ÖMER ÇELĐK AKP

ADRES: Akdeniz Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Kamu Yönetimi Bölümü, Kampüs/Antalya

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM AVRUPA KÖMÜR VE ÇELİK TOPLULUĞU, AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU VE AVRUPA ATOM ENERJİSİ TOPLULUĞU

TÜSİAD-Boğaziçi Üniversitesi Dış Politika Forumu Orta Asya Güvenliği, Bölgesel Örgütler ve Türkiye nin Rolü başlıklı konferans düzenleyecek

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YAŞ MEYVE VE SEBZE SEKTÖRÜ TÜRKİYE GENELİ DEĞERLENDİRME RAPORU

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

13 Nisan 2012, Majesty Mirage Park Resort Hotel, Antalya

İNSANCIL MÜDAHALE VE KORUMA SORUMLULUĞU. Dr. Sercan REÇBER

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 2 7 Ekim 2012

SEKTÖRÜN BENİMSENEN FUARI ELEX

ÜLKEM SİGORTA KOOPERATİFİ

COĞRAFYACILAR DERNEĞİ ULUSLARARASI KONGRESİ Avrupa Coğrafyacılar Derneği-EUROGEO Kongresi İle Ortak Olarak

ÖZGEÇMİŞ. Yardımcı Doçent Sınıf Öğretmenliği Ondokuz Mayıs Üniversitesi 2003-

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş.

TÜRK DIŞ POLİTİKASI II. Zorunlu Lisans 5 AKTS. Prof. Dr. Engin Berber Örgün. Türkçe Türk Dış Politikası I. Yok. Yok

Doktora Tezi: Kırım Hanlığı nı Kuruluşu ve Osmanlı Himayesinde Yükselişi ( )

Klinik Araştırmalarda Türkiye nin Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) Ülkeleri Arasındaki Yeri

Tufan Buzpmar H ÍL A FE T

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ VERİ TABANI

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Maliye Hacettepe Üniversitesi İİBF Y. Lisans İktisat Akdeniz Üniversitesi SBE 2003

ÖZGEÇMİŞ. Russian Foreign Policy in South Caucasus under Putin, Perceptions (Journal of International Affairs) 13, no.4 (Kış 2008), s

TÜRKİYE GENELİ ( 2013 / 2014 OCAK-ARALIK DÖNEMİ)

Transkript:

BÖLGESEL SORUNLAR ve TÜRKİYE Editörler: Atilla SANDIKLI Erdem KAYA İSTANBUL 2016 YAYINLARI I

Editörler: Prof. Dr. Atilla SANDIKLI, Erdem KAYA Kapak ve İç Tasarım: Sertaç DURMAZ Mecidiyeköy Yolu Caddesi (Trump Towers Yanı) No:10 Celil Ağa İş Merkezi Kat: 9 Daire: 36-38 Mecidiyeköy / İstanbul / Türkiye Tel: +90 212 217 65 91 Faks: +90 212 217 65 93 www.bilgesam.org bilgesam@bilgesam.org Atatürk Bulvarı Havuzlu Sok. No:4/6 A. Ayrancı / Çankaya / Ankara / Türkiye Tel : +90 312 425 32 90 Faks: +90 312 425 32 90 Copyright OCAK 2016 Bu yayının tüm hakları saklıdır. Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi nin izni olmadan elektronik veya mekanik yollarla çoğaltılamaz. ISBN: 978-605-9963-19-0 Baskı: İmak Ofset Basım Yayın Tic. ve San. Ltd. Şti. Merkez Mh. Atatürk Cad. Göl Sk. No:1 34197 Yenibosna / İstanbul / Türkiye Tel : +90 444 62 18 Faks: +90 212 656 29 26 II

İÇİNDEKİLER Sunuş......vıı Doğu Akdeni z de Enerji Keşi fleri ve Türkiye Atilla SANDIKLI, Orhan DEDE, Türkan BUDAK & Bekir ÜNAL......1 Kıbrıs Sorunu: Müzakere ve Tanınma Denklemi Atilla SANDIKLI...59 Teori ler Işığında Türk-Yunan İli şki leri nde Ege Sorunu Atilla SANDIKLI & Erdem KAYA...91 Balkanlar da İsti krarı Tehdi t Eden Temel Sorunlar ve Türkiye Orhan DEDE...125 Karadeniz de Askeri Denge, Çatışma Alanları ve Türkiye Atilla SANDIKLI, Elnur İSMAYIL & Erdem KAYA...209 Ukrayna Kri zi ni n Bölgesel Güvenli ğe Etki leri ve Türkiye Atilla SANDIKLI & Elnur İSMAYIL...313 Türki ye-rusya İli şki leri nde İşbi rli ği ve Rekabet, 1992-2012 Fatih ÖZBAY...353 Kafkasya da Güvenli k Sorunları ve Türki ye Atilla SANDIKLI, Elnur İSMAYIL & Orhan GAFARLI...395 Soykırım İddi asının 100. Yılı Gölgesi nde Türki ye-ermeni stan İli şkileri Fatih ÖZBAY...471 III

Irak ta Güvenli k Sorunu, Suri ye İç Savaşi ve IŞİD Tehdidi Atilla SANDIKLI, Ali SEMİN & Bekir ÜNAL...487 İran ın Dış Poli ti ka Hedefleri ve Türkiye Atilla SANDIKLI & Bilgehan EMEKLİER...555 ABD-İran Yakınlaşmasının Orta Doğu daki Dengelere Etkileri ve Türkiye Bekir ÜNAL...599 IV

HARİTALAR Enerji Bağlamında Doğu Akdeniz...617 Doğu Akdeniz de Keşfedilen Doğal Gaz Yatakları...618 1982 BMDHS ye göre Mısır ın MEB Alanı...619 Doğu Akdeniz e Kıyısı Olan Ülkelerin Kara Suları...620 Yunanistan ve GKRY nin Hak İddia Ettiği Kıta Sahası...621 Doğu Akdeniz deki Parseller ve Bazı Parsellere Teklif Veren Şirketler...622 Balkanlar Fiziki Haritası...624 Balkanlar Siyasi Haritası...625 Arnavutluk ta Azınlıkların Yoğun Olduğu Bölgeler...626 Bulgaristan daki Türk Azınlıklar...627 Kosova daki Azınlıkların Yoğun Olduğu Bölgeler...628 Makedonya daki Azınlıkların Yoğun Olduğu Bölgeler...629 Romanya daki Azınlıkların Yoğun Olduğu Bölgeler...630 Yunanistan daki Azınlıkların Yoğun Olduğu Bölgeler...631 Bosna-Hersek Siyasi Haritası...632 Bosna-Hersek Federasyonu Kantonları...633 Kosova da Sırp Nüfus Yoğunluğu...634 Yunanistan-Makedonya Arasında İsim İhtilafına Konu Olan Bölge...635 Karadeniz Bölgesi Siyasi Haritası...636 Karadeniz Bölgesi Fiziki Haritası...637 Karadeniz Bölgesinde Askeri Üsler...638 V

Karadeniz Bölgesinde Enerji Nakil Hatları...639 Karadeniz Bölgesinde Çatışma Alanları...640 Rusya nın Münhasır Ekonomik Bölgesindeki Genişleme...641 Karadeniz Bölgesindeki Rus Nüfus Yoğunluğu...642 Karadeniz Bölgesindeki Türk Nüfus Yoğunluğu...643 Ukrayna Siyasi Haritası...644 Ukrayna da Ayrılıkçı Bölgeler...645 Planlanan ve Mevcut Doğal Gaz Boru Hatları...646 Kafkasya Siyasi Haritası...647 Kafkasya da Etnik Dağılım...648 Kafkasya da Ulaşım Hatları ve Projeleri...649 Kafkasya da Enerji Nakil Hatları ve Projeleri...650 Anbar Krizi Sürecinde IŞİD in Saldırdığı Bölgeler...651 IŞİD in Suriye İç Savaşında Etkili Olduğu Bölgeler...652 Irak ve Suriye de IŞİD Denetimindeki Bölgeler (Nisan 2015)...653 VI

SUNUŞ 21. Yüzyıl ın ilk on yılı Türkiye de Avrupa Birliği ne katılım sürecindeki ilerlemelerle demokratik hak ve özgürlüklerin genişlediği, hukukun üstünlüğünün yerleştiği ve yakalanan makroekonomik istikrarla da sosyal refahın arttığı verimli bir dönem olmuştur. Bu dönemde Türkiye başarılı bir şekilde uyguladığı çok boyutlu dış politika ile dünya genelinde itibar kazanmış, yakın çevresindeki bölgesel sorunların çözümünde daha etkin biçimde rol oynamaya çalışmıştır. Komşularla sıfır sorun, proaktif girişimler ve barış diplomasisine dayalı çok boyutlu dış politika Ankara ya bölgesel barış ve istikrara katkı sağlayan yapıcı bir aktör statüsü kazandırmış, bu statü Birleşmiş Milletler in 2009-2010 Güvenlik Konseyi geçici üyeliği seçimlerinde 151 üye devletin Türkiye yi desteklemesi neticesini vermiştir. İçeride gelişen demokrasi ve küresel krize rağmen korunan ekonomik istikrar, dış politikada çok boyutlu yaklaşım Türkiye nin bölgesinde cazibe merkezi haline gelmesini sağlarken uluslararası sistemdeki konumunu güçlendirmiştir. Türk dış politikasının yüzyılın ilk on yılındaki başarılı çizgisi, ikinci on yılda başta Orta Doğu olmak üzere yakın çevredeki gelişmelerle birlikte farklı bir seyir takip etmeye başlamıştır. Mavi Marmara krizi neticesinde İsrail le bozulan ilişkiler ve Türkiye nin İran ın nükleer programıyla ilgili Batılı müttefiklerinin hassasiyetlerini paylaşmadığı yönünde oluşan izlenim dış politikanın değişen seyrini görünür kılmıştır. Türk karar mercileri, ABD nin Irak tan çekilmesi ve Arap dünyasında 2011 yılında başlayan ayaklanmalarla birlikte özellikle Orta Doğu daki gelişmelerle ilgili yüksek bir özgüvenle değerlendirmeler yapmış, bölgedeki değişim sürecine Müslüman Kardeşler üzerinden yön vermeyi hedeflemiştir. Rusya ve Çin le ilişkilere romantik yaklaşımın öne çıktığı, Batılı devletlerin Orta Doğu daki etkisinin kısmen göz ardı edildiği, bölgesel güç ve küresel aktör söylemlerinin ağırlık kazandığı bu dönemde Orta Doğu da milli imkân ve kabiliyetlerin ötesinde hedefler tayin edildiği ve Türk dış politikasındaki güç-çıkar-politika ahenginin bozulmaya başladığı gözlemlenmiştir. VII

Doğu Akdeniz de ve Kıbrıs meselesinde yalnızlaşma, Suriye de rejim değişimine endeksli politikanın çıkmaza girmesi, Irak ta merkezi yönetimle kopma noktasına gelen ilişkiler, Ermenistan la normalleşme girişiminin başarısız olması, Ukrayna kriziyle birlikte Karadeniz deki güç dengesinin Türkiye aleyhine değişmesi, Rusya ile uçak krizinin ardından tırmanan gerilim ve Ege de Yunanistan la devam eden çözümsüzlük yakın çevredeki sorunların Türk dış politikasının temel öncelikleri haline geldiğini göstermektedir. Kuzeyde Rusya nın güneyde İran ın etki alanını genişlettiği bu konjonktürde Türkiye nin yakın çevresindeki sorunları doğru okuması, bu sorunlar çerçevesinde gerçekçi risk analizleri ve isabetli politikalar geliştirmesi ve Avrupa-Atlantik güvenlik sistemindeki konumunu değerlendirmesi önem arz etmektedir. Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM), Bölgesel Sorunlar ve Türkiye kitabını yakın çevredeki sorunlara ışık tutmak, bu sorunların Türkiye ye etkilerini incelemek ve Türk karar mercilerine milli menfaatler doğrultusunda politika önerileri sunmak amacıyla yayımlamaktadır. Daha önce BİLGESAM tarafından yayımlanan diğer çalışmalar yanında, Bilge Adamlar Kurulu tarafından gözden geçirilerek yayımlanan raporların da yer aldığı Bölgesel Sorunlar ve Türkiye kitabı 12 bölümden oluşmaktadır. Kitapta Doğu Akdeniz deki enerji keşifleri, Kıbrıs meselesi, Türk-Yunan ilişkilerinde Ege sorunu, Balkanlar daki istikrarı tehdit eden problemler, Karadeniz deki çatışma alanları, Ukrayna krizi, Türkiye- Rusya ilişkileri, Kafkasya daki güvenlik sorunları, Türkiye-Ermenistan ilişkileri, Irak taki istikrarsızlık ve Suriye iç savaşıyla birlikte ortaya çıkan IŞİD tehdidi, İran ın dış politika hedefleri ve ABD-İran yakınlaşmasının Orta Doğu daki dengelere etkileri üzerine makaleler yer almaktadır. Kitaptaki çalışmalara katkı sağlayan Bilge Adamlar Kurulu üyeleri E. Oramiral Salim Dervişoğlu na, E. Bakan/Büyükelçi İlter Türkmen e, Yargıtay Eski Başkanı Prof. Dr. Sami Selçuk a, E. Bakan/Vali Kutlu Aktaş a, E. Büyükelçi Özdem Sanberk e, E. Büyükelçi Sönmez Köksal a, E. Büyükelçi Güner Öztek e, E. Büyükelçi Ümit Pamir e, E. Büyükelçi Dr. A. Oğuz Çelikkol a, E. Büyükelçi A. Ünal Çeviköz e, E. Orgeneral Necdet VIII

Yılmaz Timur a, E. Orgeneral Oktar Ataman a, E. Oramiral E. Murat Bilgel e, E. Koramiral Sabahattin Ergin e, Prof. Dr. Nur Vergin e, Prof. Dr. Orhan Güvenen e, Prof. Dr. Ali Karaosmanoğlu na, Prof. Dr. İlter Turan a, Prof. Dr. Çelik Kurtoğlu na, Prof. Dr. Ersin Onulduran a, Sami Kohen e ve kitaba bölümleriyle katkı sağlayan Doç. Dr. Fatih Özbay a, Dr. Bilgehan Emeklier e, Orhan Gafarlı ya, BİLGESAM Araştırma Koordinatörleri Orhan Dede, Erdem Kaya, Dr. Elnur İsmayıl ve Ali Semin e, Araştırma Asistanları Bekir Ünal ve Türkan Budak a teşekkür ederim. Kitabın başta uluslararası ilişkiler alanında çalışma yapan akademisyenler olmak üzere akademik dünyada faydalı bir kaynak olmasını diler, kitapta yer alan değerlendirme ve önerilerin Türkiye nin çevresindeki mevcut risk dinamiklerinin yönetilmesinde Türk karar mercilerine yararlı olmasını temenni ederim. Prof. Dr. Atilla SANDIKLI BİLGESAM Başkanı IX

Prof. Dr. Atilla SANDIKLI Atilla Sandıklı 1957 yılında İzmir de doğdu. 1976 yılında (İzmir) Atatürk Lisesi nden mezun olduktan sonra Kara Harp Okulu na girdi. Sırasıyla Kara Harp Okulu, Kara Harp Akademisi ve Silahlı Kuvvetler Akademisi nde eğitimine devam etti. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü nde ve Marmara Üniversitesi Avrupa Topluluğu Enstitüsü nde doktora derslerine iştirak etti. İstanbul Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü nde doktora eğitimini tamamladı. 2010 da Uluslararası İlişkiler ve Avrupa Birliği Anabilim dalında doçent, 2015 de Haliç Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümünde profesör oldu. Türk Silahlı Kuvvetleri nin çeşitli kademelerinde karargâh subayı ve komutan olarak görev yaptı. Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği nde müşavirlik, Harp Akademileri Komutanlığında uluslararası ilişkiler öğretim üyesi ve uluslararası ilişkiler bölüm başkanlığı görevlerinde bulundu. Harp Akademileri Stratejik Araştırmalar Merkezi nin kuruluşunda görev aldı ve bir süre bu enstitünün müdürlüğünü yaptı. Kur. Kd. Alb. rütbesinde kendi isteğiyle Türk Silahlı Kuvvetleri nden emekli olduktan sonra Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi nin (TASAM) kuruluşunda genel müdür olarak görev aldı ve bu merkezi kurdu. Bu görevi ve Stratejik Öngörü Dergisi nin editörlüğünü 4 yıl sürdürdü. TASAM dan ayrıldıktan sonra Türkiye nin akil adamlarını bir platform içinde bir araya getirmek maksadıyla Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi ni (BİLGESAM) kurdu. Sandıklı, hâlihazırda BİL- GESAM bünyesinde yılda iki defa yayımlanan ve hakemli bir dergi olan Bilge Strateji Dergisi nin editörlüğü ve Yeni Yüzyıl Gazetesi nde köşe yazarlığı yapmaktadır. BİLGESAM Başkanlığı görevini sürdüren Sandıklı, aynı zamanda Haliç Üniversitesi nde Uluslararası İlişkiler Bölümü nde öğretim üyesidir. Atilla Sandıklı, çok sayıda ulusal ve uluslararası sempoz-

yum ve kongrenin düzenlenmesinde birinci derece görevler üstlenmiştir. Uluslararası güvenlik, terörizm, Orta Doğu, Kafkasya ve Türk dış politikası alanında birçok makalesi bulunan Sandıklı nın bugüne kadar 24 kitabı yayımlanmıştır. Bununla birlikte Sandıklı, askeri ve sivil yaşamında madalya dâhil çok sayıda başarı ödülüne sahiptir. İngilizce ve Fransızca bilen Atilla Sandıklı evli ve iki çocuk babasıdır.

Doç. Dr. Fatih ÖZBAY 1994 yılında Hacettepe Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü nden mezun oldu. Rusya Federasyonu nun Nijniy Novgorod Devlet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü nde 1999 yılında Yüksek Lisansını, 2005 yılında ise doktorasını tamamladı. Doktora sonrası bir süre Türkiye nin önde gelen stratejik araştırmalar merkezlerinde araştırma koordinatörü ve Rusya uzmanı olarak çalıştı. 2007 yılında dil öğrenimi ve araştırmalar yapmak için bir süreliğine İngiltere de bulundu. 2009 dan beri İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi İnsan ve Toplum Bilimleri Bölümü nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Çalışma alanları ağırlıklı olarak, Türk dış politikası, Türkiye-Rusya ilişkileri ve Rus dış politikası üzerine yoğunlaşmaktadır. Türkiye-Rusya ilişkileri ve Rusya dış politikasına dair yayımlanmış iki kitabı, yurt içi ve yurtdışında yayımlanmış birçok makalesi, çeşitli araştırma merkezleri için hazırlamış olduğu raporları bulunmaktadır. Rusça ve İngilizce bilmektedir.

Dr. Elnur İSMAYIL 2001 yılında Azerbaycan da Bakü Devlet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Uluslararası Hukuk bölümünde lisans eğitimini tamamladı. Yüksek lisansını 2005 yılında Kafkas Üniversitesi Uluslararası Hukuk Bölümü nde Avrupa Birliğinin İnsan Hakları Politikası üzerine yazdı. 2007-2009 yıllarında Alman Akademik Mübadele Servisi (DAAD) bursu kazanarak, Otto von Guericke Üniversitesi nde (Magdeburg/Almanya) Savaş ve Barış Araştırmaları bölümünde ikinci yüksek lisans eğitimini alan İsmayıl, yüksek lisans tezini Rusya Dış Politikasında Post-Sovyet Ülkelerine Uygulanan Neo-Emperyalist Politika konusunda yazdı. Elnur İsmayıl, doktorasını Post-Sovyet Güney Kafkasya ve Orta Asya da ABD ve Rusya nın çatışan Neo-Emperyalist Dış Politikaları konusu üzerine Westfalya Wilhelm Üniversitesi nde (Münster, Almanya) yapmıştır. Geçmişte, Brüksel de Avrupa Parlamentosu nun Dış İlişkiler Komitesi ne bağlı İnsan Hakları Alt Komitesi nde Güney Kafkasya, Orta Asya ve Rusya Federasyonu nda insan hakları konusunda uzman olarak çalışan İsmayıl, hâlihazırda Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi nde Araştırma Koordinatörü olarak çalışmakta, Rusya ve eski- Sovyet coğrafyası, dış politika ve güvenlik ile ilgili araştırmalar yapmaktadır. İsmayıl ın yerli ve yabancı dergilerde çeşitli makaleleri ve raporları yayımlanmıştır. Uluslararası konferanslarda çok sayıda sunumu bulunan İsmayıl, iyi derecede Rusça, İngilizce ve Almanca bilmektedir.

Dr. Bilgehan EMEKLİER Marmara Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümü nden mezun olan Bilgehan Emeklier, 2008 yılında Galatasaray Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü nde yüksek lisans öğrenimini, 2014 yılında aynı üniversitede Uluslararası ilişkiler Bölümü nde doktora öğrenimini tamamlamıştır. 2010-2015 yılları arasında Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi nde (BİLGESAM) araştırmacı ve araştırma koordinatörü görevlerinde bulunan yazar Celal Bayar Üniversitesi nde öğretim görevlisi olarak çalışmaktadır. Sosyal bilimlerde metodoloji, uluslararası ilişkiler kuramları, uluslararası politika ve güvenlik, İran dış politikası üzerine çalışmalar yapan Emeklier, İngilizce ve Fransızca bilmektedir.

Orhan DEDE 1977 yılında Gümülcine/Yunanistan da doğdu. 2001 yılında Anadolu Üniversitesi Basın ve Yayın bölümünden mezun oldu. 2002-2003 yılında School of Oriental and African Studies tan (SOAS) akademik İngilizce diploması aldı. 2003-2005 yılları arasında University College London da (UCL), School of Slavonic and East European Studies te yüksek lisans programını tamamladı. 2008-2009 yıllarında Londra Üniversitesi Birkbeck Collage da Uluslararası İlişkiler ve Avrupa üzerine bir sertifika programı tamamladı. Halen aynı üniversitede doktora çalışmalarını sürdürmektedir Dede; Balkanlar, Avrupa, Türk-Yunan İlişkileri ve Türk Dış politikasında Balkanlar konuları üzerine araştırmalar yapmaktadır. İngiltere de bulunduğu süre zarfında çeşitli şirketlerde yöneticilik düzeyinde de çalışmış olan Orhan Dede 2011 Haziran ayından beri Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi nde (BİLGESAM) Uluslararası İlişkiler Koordinatörü olarak görev yapmaktadır.

Erdem KAYA 2007 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun oldu. The Resistance of States System against Non-state Violence: International Cooperation to Preserve State Monopoly of Force başlıklı teziyle 2010 yılında Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler bölümü yüksek lisans programını tamamladı. 2011 yılından itibaren Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Enstitüsü doktora programı öğrencisi olan Kaya, güvenlik, terörizm, barış ve Orta Doğu siyaseti üzerine araştırmalar yapmaktadır. Kaya nın barış çalışmaları, Türk dış politikası ve Orta Doğu üzerine çeşitli akademik dergilerde yayımlanmış makaleleri, konferans bildirileri ve Prof. Dr. Atilla Sandıklı ile birlikte 2014 te editörlüğünü yaptığı Orta Doğu da Değişim ve Türkiye başlıklı bir kitabı bulunmaktadır. Kaya, 2008 yılından itibaren Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi nde (BİLGESAM) çalışmaktadır.

Ali SEMİN Irak doğumlu olan Ali Semin, lisans ve yüksek lisans eğitimini Gazi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünde tamamladı. Semin, 1998-2001 yılları arasında Irak ta farklı medya kuruluşlarında görev aldıktan sonra lisans eğitimi sürecinde Politik Stratejik Araştırmalar Merkezi nin (POLSAR) Orta Doğu masasında çalıştı. 2009-2010 yılları arasında Stratejik Düşünce Enstitüsü nün Orta Doğu-Afrika Masasında analist olarak görev yaptı. Ardından çeşitli kuruluşların dış ticaret birimlerinde faaliyetlerini sürdüren Ali Semin, Mart 2011 den beri BİLGESAM Orta Doğu Araştırmaları Uzmanı olarak çalışmalarına devam etmektedir. Semin in çalışma alanları Orta Doğu siyaseti, Türkiye nin Orta Doğu politikası, Orta Doğu da etnik ve mezhepsel çatışmalar, Orta Doğu enerji politikaları, Silahlı Örgütler ve Terörizm, Türkiye-Irak ilişkileri, Irak ın iç ve dış politikası, Kuzey Irak ın siyasi yapısı, Türkmenler, Iraklı Kürtlerin bölgesel ve küresel güçlerle ilişkileri, Körfez ülkeleri, İran, Suriye ve Mısır dır. Ali Semin in ulusal ve uluslararası düzeyde çok sayıda dergi, gazete ve internet sitesinde Orta Doğu üzerine analiz ve makaleleri bulunmaktadır. Türkiye nin çeşitli üniversitelerinde Orta Doğu ve Türkiye ile ilgili çok sayıda ulusal ve uluslararası konferans ve panele konuşmacı olarak katılmıştır. Bunun yanı sıra Orta Doğu ile ilgili farklı ulusal ve uluslararası televizyon kanallarında programlara katılmış, çeşitli gazeteler, dergiler ve haber sitelerinde de mülakatları yayımlanmıştır. Semin halen Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler bölümünde doktora tez çalışmalarına devam etmektedir. Anadili Türkmence olan Ali Semin Türkçe, Arapça, Osmanlı Türkçesi, Kürtçe ve orta seviyede İngilizce bilmektedir.

Orhan GAFARLI Orhan Gafarlı, yüksek lisans eğitimini Gürcistan da İlia Devlet Üniversitesi Kafkasya Araştırmaları Uluslararası Okulu (ISCS) Uluslararası İlişkiler bölümünde tamamlamıştır. Stratejik araştırma merkezleri ile işbirliği yaparak çeşitli eğitim programlarına katılan Gafarlı, 2012-2014 yılları arasında Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi nde (BİLGESAM) Avrasya üzerine araştırmacı olarak çalışmıştır. Gafarlı nın 2015 yılında Avrasya Çıkmazı: Yeni Büyük Oyunu Kim Kazanacak? başlıklı NOBEL Akademik Yayıncılık tarafından yayımlanan bir kitabı bulunmaktadır. Orhan Gafarlı hâlihazırda Ankara Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünde doktora öğrencisidir. Moskova merkezli Foreign Policy Russian yönetiminde yer alan Gafarlı ayrıca The Jamestown Foundation analisti ve Birleşik Arap Emirliği merkezli Aldebaran Danışmanlık Şirketinin dış politika uzmanıdır.

Türkan BUDAK Türkan Budak, lisans öğrenimine 2007 yılında Abant İzzet Baysal Üniversitesi nde başlamış ve 2010 da öğrenci değişim programıyla Wyszsza Szkola Humanistycszna-Economiczna w Lodzi Üniversitesi nde bulunmuştur. Budak, 2012 yılında Abant İzzet Baysal Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden bölüm birincisi olarak mezun olmuştur. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler anabilim dalında 2012 de başladığı yüksek lisans öğrenimine devam etmektedir. Enerji ve Doğu Akdeniz alanlarına odaklanan Budak ayrıca Orta Asya üzerine de çalışmalar yürütmektedir. Mayıs 2012 den itibaren Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi nde (BİLGESAM) Araştırma Asistanı olarak görev yapan Budak, BİLGESAM Gençlik Platformu nun başkanlık görevini de yürütmektedir.

Bekir ÜNAL Bekir Ünal, lisans ve yüksek lisans eğitimini İstanbul Bilgi Üniversitesi Tarih bölümünde tamamlamıştır. 2012 yılından itibaren Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM) Orta Doğu ve Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü nde çalışmaktadır. Ünal, Orta Doğu, Güvenlik, İran dış politikası konuları üzerine araştırmalar yapmaya devam etmektedir. Orta Doğu ve terörizm alanında ulusal kongrelerde tebliğ sunan Bekir Ünal ın İran dış politikası hakkında makaleleri ve analizleri bulunmaktadır. Ulusal hakemli bir dergi olan Bilge Strateji dergisinin yayına hazırlanmasına katkı sağlayan Ünal, BİLGESAM Gençlik Platformu nun da kurucu üyeleri arasında yer almaktadır. İyi derecede İngilizce bilmektedir.