Uluslararası Pazara Giriş

Bu proje AB tarafından desteklenmektedir This project is funded by the EU Süs Bitkileri Sektörü Uluslararası Pazara Giriş

HAZIRLAYANLAR Osman Sedat SUBAŞI Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Müdürlüğü Ziraat Yüksek Mühendisi, Proje Danışmanı Okan YELER Peyzaj Mimarı, Proje Uzmanı Fotoğraflar: Erdem YATKIN Mersin, 2012 Tasarım & Baskı:

1. Sektöre Genel Bakış 2. Süs Bitkileri Sektörünün Sınıflandırılması 3. Dünya da Süs Bitkileri Sektörü 4. Türkiye de Süs Bitkileri Sektörü 5. Doğu Akdeniz Bölgesinde Süs Bitkileri Sektörü 6. Süs Bitkileri İç ve Dış Ticareti 7. Süs Bitkilerinde Dış Ticaret Olanakları 7.1.Süs Bitkileri Kullanımı ve Geleceği 7.2. Dış Ticarette Çukurova nın Bölgesel Avantajları 7.3.İhracatın Faydaları 7.4.İhracatı Destekleyici Araçlar 7.5.Sektördeki İç/Dış Ticari Riskler ve Sıkıntılar 7.6. Adım-adım Firmanızı İhracat a Hazırlık 8. Süs Bitkileri Pazarlama Kanalları 9. Süs Bitkileri Sektörüne İlişkin Politikalar ve Kurumlar 9.1. Ortak Tarım Politikası ve Süs Bitkileri Sektörü 9.2. Süs Bitkileri ile İlgili Kanun ve Yönetmelikler 9.3. Sektör Destekleyici Kurum/Kuruluşlar 9.4. Sektör ile İlgili Finans Destek Kuruluşları 9.5. Sektör ile İlgili Yurt İçi Fuarları 9.6. Sektör ile ilgili Yurt Dışı Organizasyonları Kaynaklar 1 3 4 7 11 13 18 18 19 19 20 21 23 27 31 31 34 35 36 43 49 51

Sektöre Genel Bakış Süs bitkileri sektörü, bitkisel üretim içinde önemli bir yere sahip olan, ekonomiye büyük katma değer sağlayan, ciddi ihracat potansiyeli olan, küçük veya büyük arazilerde farklı ölçeklerde üretim yapılabilen bir sektördür. Kesme çiçekler, saksılı iç mekân süs bitkileri, dış mekân tasarım bitkileri olarak ağaçlar, çalı grubu, mevsimlik çiçekli bitkiler ve çiçek soğanları gibi pek çok farklı çeşit ile alternatif bir tarımsal ürün grubudur. Gelişen çevre bilinci, tarımsal üretimde alternatif ürün arayışları, gelişmekte olan ve yeni yapılanan ülkelerin iç ve dış mekân tasarımlarında bitki gereksinimleri ile süs bitkileri sektörünün dünya üzerindeki önemi giderek artmaktadır. Sektörün ülke bazlı gelişebilmesi ve ihracat rakamlarında artış yaratılabilmesinde en önemli ihtiyaç yeni pazarlar bulmak ve söz konusu yeni pazarlara yeni ürünler ile girebilmektir. Bu gereksinimi sağlamanın en etkili yolu ise gelişmekte-zenginleşmekte olan ve tüketimleri ithalata dayanan yeni pazarlarda yer alarak sektörün etkin bir konuma gelmesini sağlamaktır. Günümüzde ülkelerdeki eğitim düzeyi, fert başına düşen gayrisafi milli hasıla değeri ve benzeri kalkınmışlık ölçütleri ile süs bitkileri sektörünün gelişmişliği arasında doğrusal bir ilişki olduğu düşünülmektedir. Buna bağlı olarak dünya üzerindeki rekabet de artmaktadır. Geleneksel pazarlarda bozulmalar görülmekte, diğer yandan ise yeni ülkelerin süs bitkileri sektör pazarında yer aldığı gözlenmektedir. Özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısında süs bitkileri sektörü, üretim alanı ve değeri açısından birçok ülke için önemli ve vazgeçilmez bir alt sektör konumuna gelmiştir. Sektörde en alt düzeye kadar uzmanlaşma, üretim, pazarlama ve tüketim konuları endüstriyel ürünler gibi ele alınmaya başlamış ve üretimde standardizasyon, süreklilik ve teknoloji kullanım düzeylerinde ulaşılan nokta bu sektörün Süs Bitkileri Endüstrisi adıyla anılmasıyla sonuçlanmıştır (Karagüzel, 2006). 1

2

2 Süs Süs bitkileri sektörü, bitkisel üretim içinde önemli bir yere sahip olan ve ekonomiye büyük katma değer sağlayan etkili bir sektör olarak kabul edilmektedir. Ülkemiz çok çeşitli ekolojik bölgeye sahip olup, iklim ve toprak özellikleri bakımından süs bitkileri yetiştiriciliğine son derece uygundur ve aynı zamanda bir çok süs bitkisinin gen kaynağıdır. Süs bitkileri, yaygın olarak kullanım amaçlarına göre şu şekilde sınıflandırılmaktadır; Kesme Çiçekler: Kesme çiçek amaçlı yetiştiricilik ve yetiştirilen türleri içermektedir. İç Mekân (Saksılı) Süs Bitkileri: İç mekânda kullanılmak üzere saksı ve kaplarda yetiştirilerek pazarlanan bitki tür ve çeşitlerini kapsamaktadır. Dış Mekân Süs (Tasarım) Bitkileri: Dış mekânda peyzaj uygulamalarında kullanılmak üzere üretilip pazarlanan tür ve çeşitleri içermekte, süs ağaç ve ağaççıkları, mevsimlik tek ve çok yıllık çiçekler, yer örtücü olarak kullanılan diğer türler ve süs çimleri bu sınıf içinde değerlendirilmektedir. Doğal Çiçek Soğanları: Bu sınıf ülkemiz gerçeklerinden doğmuş, ihraç edilmek üzere doğadan toplanan ve/veya kültür koşullarında üretimi yapılan doğal soğanlı, yumrulu ve rizomlu bitki türlerini (geofitleri) kapsamaktadır. Gtip No Ürün Tanımı Armonize sisteme göre, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (GTİP) yandaki tabloda verilmektedir. Bitkileri Sektörünün Sınıflandırılması 0601 0602 0603 0604 Çiçek Soğanları Canlı Bitkiler Kesme Çiçekler Yosunlar ve Ağaç Dalları 3

3 Dünya da Süs Bitkileri Sektörü Dünya üzerinde 50 den fazla ülkede süs bitkileri üretimi yapıldığı bilinmektedir. Dünyada toplam süs bitkileri üretim alanları 2009 yılı itibariyle 1.512.221 hektardır. Üretim yapılan önemli bölgeler alan büyüklüklerine göre Asya, Kuzey ve Güney Amerika, Avrupa, Afrika ve Orta Doğu dur. ABD, Japonya, İtalya, Hollanda, Almanya, İspanya gibi geleneksel üretim pazarlarının yanı sıra, özellikle Latin Amerika ve Afrika da üretim çok hızlı bir şekilde artmaktadır. Geçtiğimiz yıllarda ise uygun iklim koşulları, ucuz iş gücü, stratejik konum gibi avantajları ile Ekvador, Kolombiya, Etiyopya ve Kenya dünyanın sayılı üretim ve ihracat merkezleri haline gelmiştir. Asya Asya ülkeleri Dünya kesme çiçek üretim alanlarının % 64 üne sahip olup; kıtanın en önemli üreticileri Çin ve Hindistan dır. Çin, dünya kesme çiçek üretim alanlarının % 54 üne sahiptir; tek başına dünya üretiminin % 11 ini sağlamaktadır. Japonya da çiçekler ve saksı bitkilerinde önemli bir üretici ülkedir. Ancak iç pazara yönelik üretim yapmaktadır. Japonya da yaklaşık 18.000 ha alanda çiçek, 2.000 ha alanda saksı bitkileri üretimi yapılmaktadır. Asya pazarında Tayland, Malezya gibi ülkelerde de üretim artmaktadır. Özellikle Japonya pazarına yönelik üretim vardır. Güney Kore, Tayland ve Tayvan ın üretiminde orkide gibi kesme çiçekler ağırlıklıdır. Hindistan da süs bitkileri sektörü oldukça önemli bir sektör konumuna gelmiştir. Hindistan ın bazı özellikleri süs bitkileri üretimi için oldukça elverişlidir. Yeterli güneş ışığı, yüksek sıcaklık, iyi toprak kalitesi, su kaynakları, düşük işçilik ve yatırım ücretleri avantajlarına sahip olan ülkenin kalite standartları henüz Avrupa ve Asya pazarlarının gereksinim duyduğu yüksek standartları karşılayamayacak kadar düşüktür. İhracat yüksek taşıma ücretleri ve Avrupa nın yüksek gümrükleriyle ve havaalanındaki yetersiz soğutma alanları nedeniyle yaygın değildir. 4

Avrupa Avrupa Birliği, dünya üzerinde hektar (ha) başına verimliliğin en fazla olduğu bölgedir. Avrupa Birliği ülkeleri, dünya kesme çiçek üretim alanlarının %11 ine sahip olup; dünya üretim değeri içerisinde % 38 lik bir paya sahiptir. En önemli üretici ülkeler; Hollanda, İtalya, Almanya, Birleşik Krallık ve İspanya dır. Avrupa Birliği ülkelerinde üretim alanları ve üreticilerin sayıları giderek azalmaktadır. Buna karşın üretim miktarı kesme çiçeklerde değişmezken, canlı bitkiler ve soğanlarda artmaktadır. Toplam üretim alanının değişmemesi üretimde sağlanan verimlilik artışının göstergesidir. Orta Amerika Orta Amerika da; Meksika, Kolombiya, Ekvador; Güney Amerika da ise Brezilya önemli üretici ülkelerdir. Bu ülkelerin iklim şartlarının elverişli olması, arazi ve işçilik maliyetlerinin düşük olması gibi üretim avantajları bulunmaktadır. Latin Amerika ülkeleri uygun iklim şartları, yabancı yatırımlar ve bilgi sayesinde hem Amerika hem Avrupa pazarı için önemli bir ihracatçı bölge haline gelmiştir. Bu bölgenin süs bitkileri üretiminde sahip olduğu avantajların başında iklimsel koşullar, ucuz arazi ve ucuz işgücü ve Kuzey Amerika pazarına yakınlık gelmektedir. Son yıllarda bu ülkelere süs bitkileri üretimi üzerine Avrupalılar tarafından yabancı yatırımlar yapılmıştır. Afrika Afrika ülkelerinde ekonominin tarıma dayalı olması, uygun iklim koşulları ve ucuz işçilik gibi avantajlar süs bitkileri üretiminin gelişmesine neden olmuştur. Afrika da; Kenya, Tanzanya, Zimbabve, Uganda, Zambia, Etiyopya gibi ülkeler önemli üreticilerdir. Afrika da kesme çiçek üretimi yapan geleneksel aile tarlaları çok azdır. Üretim alanları profesyonel şirketler tarafından işlenmekte olup, yabancı yatırımcıların sahip olduğu büyük ölçekli fidanlıklardan oluşmaktadır. Büyük üretim yerlerinde çalışan işçi sayısı binlerce kişiye ulaşmaktadır. Bu tarlaların yöneticileri genellikle İngiltere, Hollanda, Almanya veya İsrail den gelen yöneticilerdir. Üretim özellikle Avrupa pazarına ihracat amacıyla yapılmaktadır. Afrika da çiçek üretimi yıllık ortalama % 10 un üzerinde bir artış oranına sahiptir. Afrika menşeli çiçeklerin Avrupa süpermarketlerinde giderek artan payı da üretim ve lojistik konularındaki büyük gelişimin göstergesidir. Kaliteyi arttırmak, çeşitliliği sağlamak ve sosyal standartları uygulamak için sektörde çok yoğun çaba harcanmaktadır. 5

Afrika çiçek endüstrisi Avrupa pazarına odaklanmış durumdadır. Afrika da üretilen çiçeklerin % 90 ının Avrupa da satıldığı tahmin edilmektedir. Afrika kökenli kesme çiçeklerin 2/3 ü Hollanda mezatları (VBA, Flora Holland, TFA) aracılığıyla satılmaktadır. Kalite ve fiyat özellikleri açısından birçok ürün süpermarket kanalları aracılığıyla satılmak üzere gönderilmektedir. KAYNAK: Orta Anadolu Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, 2011 Sektör Raporu Dünya Süs Bitkileri Üretim Alanları, 2009 Üretim Alanı (ha) KITA Kesme Çiçek ve Saksılı Bitkiler Fidanlıklar Çiçek Soğanları Toplam Yüzde (%) Avrupa 48.705 99.970 99.970 179.003 11 Orta Doğu 4.026 1.968 1.968 6.048 0,3 Afrika 7.604 7.604 0,5 Asya-Pasifik 523.829 44.2920 44.2920 972.112 64 Kuzey ve Güney Amerika 118.219 226.763 226.763 347.454 22 TOPLAM 702.383 771.621 771.621 1.512.221 100 KAYNAK: AIPH International Statistical Yearbook, 2010 Dünya Süs Bitkileri Üretim Değeri, 2009 Üretim Değeri (Milyon Avro) KITA Kesme Çiçek ve Saksılı Bitkiler Fidanlıklar Çiçek Soğanları Toplam Yüzde (%) Avrupa 10.843 5.581 573,5 16.997,5 38 Orta Doğu 220 3.962 8 4.190 9 Afrika 634 634 1,4 Asya-Pasifik 7.608 102,27 7.710,27 17 Kuzey ve Güney Amerika 6.891 8.107 14998 33 TOPLAM 26.196 17.650 683,77 44.529,77 100 KAYNAK: AIPH International Statistical Yearbook, 2010 6

4 Türkiye de Süs Bitkileri Sektörü Türkiye, süs bitkileri yetiştiriciliğinde uygun iklimsel ve coğrafi koşulları, stratejik konumu ile pazar ülkelere yakınlığı ve ucuz işgücüne sahip olması gibi nedenlerle önemli avantajlara sahiptir. Ülkemizin süs bitkileri üretimi ve ihracatındaki ana ürün grupları canlı bitkiler (iç ve dış mekân bitkileri, fideler, fidanlar), kesme çiçekler, çiçek soğanları, yosunlar ve ağaç dallarıdır. Süs bitkileri ihracatımız 20 yıl önce başlamış olup, her yıl düzenli gelişim göstermektedir. Ülkemiz süs bitkileri sektörü kendisine hedef olarak refah düzeyi giderek artan, bu artışla paralel olarak süs bitkisi tüketimi üst seviyelere ulaşan ve söz konusu tüketimi de ancak ithalat yoluyla karşılayabilen Avrupa pazarlarını seçmiştir. Son yıllarda ise giderek zenginleşen ve bu gelişme ile paralel olarak süs bitkisi tüketimleri artmakta olan Azerbaycan, Türkmenistan, Ermenistan, Gürcistan ve Irak gibi Asya ülkelerini hedef Pazar olarak tercih ettiği görülmektedir. Söz konusu pazarlarda etkin bir konum yakalamaya çalışan ülkemizde süs bitkileri sektörünün ilerleyen süreçte uluslararası ölçekte güçlü bir aktör olabilmesi adına önemli bir avantaj sağlaması beklenmektedir. Türkiye de Süs Bitkilerinin 1990 2000 Yılları Arasında Gösterdiği Değişim Üretimdeki Payları (%) Süs Bitkilerinin Ticari Grupları 1990 2000 Kesme Çiçek ve Kesme Yeşillikler İç Mekân Bitkileri Dış Mekân Bitkileri Doğal Çiçek Soğanları Toplam 74,0 3,0 8,0 15,0 100,0 70,3 2,5 26,0 1,2 100,0 KAYNAK: Anonim, 2000 7

Ülkemizde süs bitkileri ticari gruplarının 1990 2000 yılları arasındaki değişimi verilmiştir. Yukarıdaki tablo incelendiğinde kesme çiçek yetiştiriciliğinin ülkede hala ilk sırada olduğu, ancak dış mekân bitkilerindeki üretim artışının on yıl içinde üç katından daha fazlaya ulaştığı görülmektedir. Bu da süs bitkileri içinde farklı ticari gruplara yönelik kayda değer bir hareketlilik olduğunun önemli bir göstergesidir. Dış mekân süs bitkileri sektöründe en fazla üretim Marmara Bölgesinde yapılmaktadır. Marmara Bölgesi toplam üretimin % 56 sına yakınını yaparken, bu bölgeyi izleyen Ege nin üretim içindeki oranı % 25 dolaylarındadır. Üçüncü sırada yer almakla birlikte, Akdeniz Bölgesinde yapılan üretim Marmara ve Ege Bölgelerine göre çok daha küçük boyutlardadır. Antalya ve İzmir kesme çiçek üretiminde en önemli illerdir. Marmara ve Ege Bölgesinde (İstanbul, Yalova, İzmir, Aydın) yapılan kesme çiçek üretimi genellikle iç pazara yöneliktir. Antalya bölgesinde ise çoğunluğu seralarda olmak üzere yüksek kaliteli ve ihracata yönelik üretim yapılmaktadır. Türkiye de ticari anlamda kesme çiçek üretimi, 1940 lı yıllarda İstanbul ve çevresinde başlamış, daha sonra Yalova da önemli bir üretim merkezi konumuna gelmiştir. 1985 yılından itibaren Antalya dan yapılmaya başlayan kesme çiçek ihracatı, çiçek üretim alanlarını bu bölgede hızla artırmıştır. İhracata yönelik üretimin dolaylı yollarla teşvik edilmesi ve bitki materyali ithaline getirilen kolaylıklar, kesme çiçek üretim alanı ve miktarında önemli artışların ortaya çıkmasını sağlamıştır. Sakarya, Yalova, İstanbul, Mersin, Adana ve Osmaniye iç ve dış mekân bitkileri üretiminde önemli yere sahiptir. Sakarya bölgesi de istatistiklerde görülmeyen ama son 5 yıldır çok önemli dış mekân süs bitkileri üretimi yapılan bir bölgedir. Bu bölgede üretimin ihracata yönelik konumlandırıldığı 500 hektara yakın üretim alanı bulunmaktadır. Özellikle Sakarya merkez olmak üzere Arifiye, Sapanca, Pamukova ilçelerinde yoğun üretim alanları görülmektedir. KAYNAK: Orta Anadolu Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, 2011 Sektör Raporu 8

İllere Göre Süs Bitkileri Üretimi 2009 İller Üretim Alanı (da) Pay (%) İzmir Sakarya Antalya Yalova Bursa Isparta Kocaeli Balıkesir Samsun Adana Diğer TOPLAM 8.016 7.034 5.058 4.541 3.220 1.522 946 468 425 422 1.938 33.590 24 21 15 14 10 5 3 1 1 1 6 100 KAYNAK: T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, 2009 Türkiye Süs Bitkileri Üretim Alanları (da) Üretim Alanı (da) Ürün Grubu 1999-2000 2000-2001 2001-2002 2002-2003 2003-2004 2004-2005 2005-2006 2006-2007 2007-2008 2008-2009 Kesme Çiçek 8.545 7.582 10.365 11.456 11.988 12.203 12.048 12.639 13.111 12.126 İç ve Dış Mekan Bitk. 6.457 6.224 8.028 9.760 12.664 8.787 11.106 12.832 11.332 20.814 Yabani Soğanlı, Rizomlu Bitk. 130 118 193 510 543 218 478 479 414 649 Toplam 15.132 13.924 18.586 21.726 25.195 21.209 23.632 25.950 24.857 33.590 KAYNAK: T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 9

Türkiye de 2009 yılında toplam 3.359 ha. alanda süs bitkileri üretimi yapılmaktadır. Üretim alanlarının yıllara göre değişimi aşağıdaki tabloda verilmiştir. 2000 2001 sezonunda toplam 1.392 ha olan süs bitkileri üretim alanı, 2008 2009 sezonunda 3.359 hektara yükselmiştir. Türkiye de Süs Bitkileri Üretim Alanlarının Değişimi Faaliyet Alanı Kesme Çiçekler İç Mekân Süs Bitk. Dış Mekân Bitkileri Doğ. Çiçek Soğanları Toplam 1999 2008 Değişim (1999-2008) Alan (da) 7957,0 541,2 5642,9 270,4 14411,5 % 55,2 3,8 39,2 1,9 100,0 Alan (da) 13319,3 1325,9 16737,7 750,7 32133,6 % 41,4 4,1 52,1 2,3 100,0 Alan (da) + 5362,3 +784,7 +11094,8 +480,3 +17722,1 % +67,4 +145,0 +196,6 +177,6 +123,0 KAYNAK: T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 10

5 Doğu Akdeniz Bölgesinde Süs Bitkileri Sektörü Doğu Akdeniz bölgesinin ülke genelinde, verimlilik ve üretim potansiyeli açısından özel bir önemi vardır. Uygun iklim koşulları ile birlikte Aralık ayına kadar sarkan uzun vejetasyon dönemi süs bitkileri yetiştiriciliğinin belirli gruplarının dış mekânlarda veya ısıtmasız seralarda yapılmasına da olanak sağlar. Bölgede ilk olarak 1965 yılında ticari ölçekli gül serasının tesis edilmesi ile başlayan süs bitkileri üretimi günümüzde önemli aşamalar kaydetmiş, 1999 yılı rakamlarına göre kesme çiçek ve iç mekân bitkileri yetiştiriciliği yapan işletmelerin sayısı 70 in üzerine çıkmıştır (Uzun ve Söğüt, 1998). Son yıllarda gelişen dış mekân süs bitkileri işletmelerinin bir kısmında belirgin bir şekilde üretim yapılırken, büyük bir kısmı da depo işletme olarak adlandırılan ve bölge dışından bitki getirerek pazarlayan işletmelerdir. 11

Doğu Akdeniz Bölgesi Dış Mekân Süs Bitkileri İşletmeleri İşletme Alan Bilgileri İller İşletme Alan Kullanımı Üretim Alanı (da) Depo/Teşhir (da) Örtü altı Açık Toplam Örtü altı Açık Toplam Ortalama İşletme Büyüklüğü (da.) Adana 11,86 27,71 39,57 0,86 4,43 5,29 44,86 Mersin 2,25 22,07 24,32 0,17 2,87 3,04 27,36 Hatay 0,02 7,79 7,81 0,00 1,93 1,93 9,74 Osmaniye 0,17 53,33 53,50 0,00 4,00 4,00 57,50 Bölge Ort. 2,91 20,98 23,90 0,22 2,91 3,13 27,03 KAYNAK: Subaşı, 2010 Bölgede işletmelerin ve sektör deneyimi ortalama 13,02 yıl olarak belirlenmiştir. İşletmelerin % 70,83 ü sadece dış mekân, % 29,17 sinde ise dış ve iç mekân bitkilerinde faaliyet göstermektedir. Dış mekân süs bitkileri üretim alanların en yüksek oransal artış (%296,9) ise Akdeniz Bölgesinde ortaya çıkmış bu bölgede dış mekân süs bitkileri üretim alanı 2008 yılında 1306,1 da a yükselmiştir. Beklenenin aksine dış mekân süs bitkileri üretim alanlarının diğer bölgelerdeki artışı sınırlı kalmıştır (Karagüzel ve ark., 2010). 12

Süs Bitkileri İç ve Dış Ticareti 62008 yılı verilerine göre Türkiye dış mekân süs bitkileri ithalatı 35 milyon 717,5 bin ABD doları, ihracatı ise 9 milyon 577,7 bin ABD doları düzeyindedir ve bu faaliyet alanındaki ithalat süs bitkileri toplam ithalatının %89,5 ini oluşturmaktadır. Diğer yandan veriler, dış mekân süs bitkileri dış ticaretinde en önemli ülkenin İtalya olduğunu göstermektedir. Bu ülkeden yapılan ithalat dış mekân süs bitkileri toplam ithalatının 1998 yılında %69,1 ini, 2008 yılında ise %67,5 ini oluşturmakta ve bu ülkeye ihracat yok denecek kadar azdır (Karagüzel,2010). Bölgede dış mekân süs bitkileri iç ticaretinde İzmir, Yalova, Bursa nın önemli bir yeri vardır. Bölgeye bu illerden önemli miktarlarda dış mekân süs bitkisi gelmektedir. Bölgenin dış ticaretinde ise Hollanda, Ortadoğu ülkeleri ile ticareti söz konusudur. Süs bitkileri ihracatında en önemli mal grubu kesme çiçeklerdir. Kesme çiçeklerde, son yıllarda yayla bölgesinde başlayan ihracata yönelik üretim sayesinde yıl boyu yüksek kaliteli çiçek ihracatı yapılmasına olanak sağlanmaktadır. Karanfil, gerbera, krizantem, gypsophila, solidago, lilium, lisianthus, ranunculus, anemone ve değişik türlerde yeşilliklerden oluşan kesme çiçekler toplam süs bitkileri ihracatının % 47 sini oluşturmaktadır. Son yıllarda süs bitkileri çelik ve köklü fideleri ile çelenk, yeşillik ve hazır buket üretim ve ihracatı da gelişmektedir. 13

Türkiye Geneli Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği 2010-2011 Yılları Ocak-Aralık Dönemi Kayıt Rakamları Mal Grubu 2010 Yılı 2011 Yılı (%) Değişim Miktar (Adet) Değer (ABD $) Miktar (Adet) Değer (ABD $) Miktar Değer Çiçek Soğanları 20.854.884 1.813.337 28.767.093 2.287.778 38 26 Yumru Halinde Doğal Çiçek Soğanları 20.822.398 1.708.872 28.688.352 2.106.733 38 23 Sürgün Vermiş veya Çiçeklenmiş Doğal Çiçek Soğanları 32.486 104.465 78.741 181.045 142 73 Canlı Bitkiler 57.129.500 21.773.957 70.240.439 40.317.500 23 85 Çelik ve Fideler 3.946.526 2.613.391 22.994.835 7.740.540 483 196 Ağaçlar, Çalılar ve Dalları 50.372.338 17.716.412 45.438.678 29.242.942-10 65 Oda Bitkileri 2.810.636 1.444.154 1.806.925 3.334.018-36 131 Kesme Çiçekler 421.181.584 26.664.023 294.597.187 27.275.764-30 2 Taze Kesme Çiçekler 420.719.339 26.531.797 294.350.917 27.072.807-30 2 Taze Olmayan Kurutulmuş, Boyanmış, İşlem Görmüş Diğer Çiçekler 462.245 132.226 246.270 202.957-47 53 Yosun ve Ağaç Dallar 4.807.109 5.938.057 5.476.562 6.441.405 14 8 Yosunlar ve Likenler 751.385 1.447.427 470.287 1.573.030-37 9 Çelenk ve Buket Yapmaya Elverişli Malzemeler 4.055.724 4.490.631 5.006.275 4.868.375 23 8 Toplam 503.973.076 56.189.374 399.081.280 76.322.447-21 36 KAYNAK: İhracatçı Birlikleri Kayıtları 14

2010-2011 döneminde ihracatta en fazla artış değer olarak çelik ve fideler, oda bitkileri ve canlı bitkilerde yaşanmıştır. Türk ihracatçıları Türkiye nin coğrafi konumu ve büyük tüketim merkezlerine yakınlığının avantajını kullanmaktadır. Türk çiçekleri dünya üzerinde 55 ten fazla ülkeye ihraç edilmektedir. Türkiye Geneli Süs Bitkileri ve Mamulleri Sektörü İhracat Kayıtlarının Ülkelere Göre Dağılımı (Ocak-Aralık Dönemi) 2010 Yılı 2011 Yılı (%) Değişim Ülke Miktar (Adet) Değer (ABD $) Miktar (Adet) Değer (ABD $) Miktar Değer TÜRKMENİSTAN 11.509.333 5.968.777 4.618.879 12.491.407-60 109 HOLLANDA 55.835.241 8.818.342 82.727.337 11.625.572 48 32 IRAK 634.526 3.403.068 3.117.389 9.677.889 391 184 İNGİLTERE 84.455.512 9.929.813 63.437.704 8.898.322-25 -10 ALMANYA 36.069.470 7.197.289 38.412.597 8.693.248 6 21 AZERBAYCAN 3.165.227 3.495.228 12.543.712 5.873.587 296 68 UKRAYNA 52.379.570 3.225.937 39.672.938 3.678.420-24 14 RUSYA 50.925.144 3.760.384 40.711.030 3.218.721-20 -14 ROMANYA 152.648.447 3.374.576 56.411.721 2.874.716-63 -15 GÜRCİSTAN 851.417 425.528 5.165.900 1.759.806 507 314 DİĞERLERİ 55.499.188 6.590.432 52.262.073 7.530.760-6 14 GENEL TOPLAM 503.973.076 56.189.374 399.081.280 76.322.447-21 36 KAYNAK: İhracatçı Birlikleri Kayıtları 15

Son yıllarda Canlı bitkiler grubunda yer alan süs bitkileri çelik ve köklü fideleri, dış mekân - peyzaj bitkileri ihracatı da yurtdışı müteahhitlik hizmetlerindeki gelişmelere paralel olarak artmaya devam etmektedir. Türkiye deki süs bitkileri sektöründe yatırım kararı veren firmalar için modern, bilgisayar kontrollü ve her türlü donanıma sahip yüksek teknolojili seralarda üretim yapılabilecek bir ortam mevcuttur. Türkiye Süs Bitkileri Dış Ticaretindeki Değişimler Faaliyet Alanı K. Çiçekler İç Mek. Bitk. Dış Mek. Bitk. D. Çiçek Soğ. Toplam Değer (1000 $) 628,2 3017,5 22103,9 0,0 25749,6 1998 2008 Değişim (1998-2008) İthalat İhracat İthalat İhracat İthalat İhracat Değer Değer Değer Değer Değer % % % % % % (1000 $) (1000 $) (1000 $) (1000 $) (1000 $) 2,4 11,7 85,8 0,0 100 628,2 3017,5 22103,9 0,0 25749,6 2,4 11,7 85,8 0,0 100 628,2 3017,5 22103,9 0,0 25749,6 2,4 11,7 85,8 0,0 100 628,2 3017,5 22103,9 0,0 25749,6 2,4 11,7 85,8 0,0 100 628,2 3017,5 22103,9 0,0 25749,6 2,4 11,7 85,8 0,0 100 628,2 3017,5 22103,9 0,0 25749,6 2,4 11,7 85,8 0,0 100 KAYNAK: Karagüzel ve ark., 2010 16

Türkiye de süs bitkileri sektörü % 95 oranında yüksek katma değer ve yüksek istihdam yaratan bir sektördür. Sektörün sadece ihracat kısmında 25 bin kişi istihdam edilmekte olup, sektördeki dolaylı istihdam ise yaklaşık 300.000 kişidir. Sektör ülkedeki sosyal yapıya da yeni iş alanlarının yaratılması ve istihdam edilen kesimlere barınma ve eğitim imkânları sağlanması ile katkı sağlamaktadır. Dünya Süs Bitkileri İhracatında Türkiye nin Yeri, 2006 Sıra Ülke Değer (1000 Euro) Sıra Ülke Değer (1000 Euro) 1 Hollanda 4.665.501 14 ABD 78.689 2 İtalya 510.087 15 Guatemala 59.736 3 Danimarka 502.996 16 Zimbabve 57.748 4 Kolombiya 447.324 17 Polonya 57.736 5 Kanada 338.158 18 Birleşik Krallık 55.367 6 Belçika 329.437 19 Çin 53.481 7 Almanya 324.295 20 Meksika 51.740 8 Kenya 242.307 21 Güney Afrika 42.252 9 İspanya 208.992 22 Tayland 31.322 10 Fransa 188.305 23 Uganda 24.371 11 Ekvator 179.433 24 TÜRKİYE 23.952 12 İsrail 157.702 25 Tayvan 23.234 13 Kosta Rika 137.033 TOPLAM 9.067.821 KAYNAK: Karagüzel ve ark., 2010 17

7 Süs Bitkilerinde Dış Ticaret Olanakları 7.1. Süs Bitkileri Kullanımı ve Geleceği 21. yüzyıla girdiğimiz günümüzde insanoğlu çarpık kentleşme, sanayileşme ve nüfus artışının getirdiği çevre sorunları ile karşı karşıya kalmıştır. Parçası olduğu doğadan gittikçe uzaklaşan, gri beton yığınları arasında, kirli bir havayı teneffüs etmek zorunda kalan insan, yeşil alanların doğaya duyulan özlemi gidermesinin yanı sıra kendi fiziksel ve ruhsal sağlığı için önemini daha iyi anlamaktadır. Kişi başına düşen yeşil alan miktarının 8 12 m² olduğu, Avrupa ülkeleri ile kıyaslandığında ülkemizde bu rakamın çok altında kalındığı (ortalama 2 m²)görülmektedir. Oysa son zamanlarda gündemde olan, ülkemiz için bir aşama kabul edilen, sosyal, ekonomik ve politik açıdan standartlarına uymak için çaba sarf edilen Avrupa Birliği için kişi başına düşen yeşil alan miktarının da bir standart olduğu unutulmamalıdır. Gerek bu standardı yakalamak, gerekse artan çevre sorunları azaltmak için kentlerimiz ve yakın çevresinde yeşil dokuyu artırma çabaları beraberinde artan dış mekân bitkileri gereksimi ortaya çıkarmaktadır (Titiz, 2000). 18

7.2 Dış Ticarette Çukurova nın Bölgesel Avantajları Bölgenin iç ve dış pazarlar açısından coğrafi konumu Bölgede lojistik sektörünün gelişmesi ve ulaşım kolaylığı (Liman, demiryolu, karayolu ) Yakın pazarlardaki sektörün (yurt içi ve yurt dışı) durumu Bölgede iç ve dış mekân üretimi yapan firmaların hâlihazır durumda ihracat imkânları Bunun yanı sıra bölgenin Ortadoğu ve Irak gibi pazarlara yakınlığı gelecekte ihracat için önemli avantajlar sağlayabilecektir. 7.3. İhracatın Faydaları İhracatın firmalara doğrudan faydaları - Pazar payını genişletme fırsatı verir. - Eğer iç pazarda kapasite tam kullanılmıyor ise, üretimi artırma imkânı sağlar. - İç pazara olan bağımlılığı azaltır ya da iç pazardaki durgunluğu telafi etme imkânı verir. - Dış pazarlara girerek, iç pazardaki rekabeti yayma imkanı verir. - İç pazarda denenmiş ve test edilmiş ürünleri ihraç ederek dış pazara girilmesi, Pazar araştırması maliyetini azaltır. - Uluslararası pazarlarda yaşanan yoğun rekabet, ihracatçıları,ürünlerini pazarın ihtiyaçlarına göre uyarlamak için teşvik eder, böylece teknolojik know-how düzeyinde gelişme sağlanır. İhracatla firmanızı geliştirin, büyütün, dünya firması olun. Hem kendi iç pazarınızı korumak, hem de diğer hem de diğer ülke pazarlarına açılmak rekabetçiliğin ön koşuludur. 19

7.4. İhracatı Destekleyici Araçlar Bilgi; Hedef pazarlardaki tanıtım yöntemleri, pazarın büyüklüğü, nakliye teknoloji dağıtım kanalları, gümrük vergileri, kültürel yapı, fiyat, sosyal / politik yapı İhracatı Geliştirme Uzmanları; İhracat Bilgi Platformunda çalışan uzmanlar ihracatla ilgili, sektör ve ülke bazında araştırma çalışmaları yürütmektedir. Danışabilir, bilgi alabilirsiniz. Ülke Genelinde Düzenlenen Eğitimler; İhracat Bilgi Platformunun diğer kurumlarla işbirliği içinde pek çok ilde düzenlediği dış ticarete ilişkin eğitimler Devlet Yardımları; Yeni bir pazarda müşteri bulmak için yapılan ziyaretler, firmanızı uluslar arası e-ticaret web sitelerinde Tanıtmak, istatistik ve pazar araştırması raporu almak, yurtdışı fuarlara katılım sağlamak, yurtdışında ofis, mağaza, depo açmak, markanızın kaydını yaptırmak, reklam ve tanıtım, uluslar arası kalite belgelerinin belgelendirme masraflarını karşılamak, çalışanlarınızı eğitmek, firmanıza danışmanlık hizmeti aldırmak ve ürün ve süreç geliştirme için ar ge çalışmaları yapmak için desteklerden yararlanabilirsiniz. Ticaret Müşavirlikleri; Ülkemizi yurt dışında temsil eden Ticaret Müşavirleri görev yaptıkları pazarlarla ilgili her türlü bilgiyi talep edebileceğiniz ve ticari engel teşkil eden uygulamalarla ilgili sorunlarınızı iletebileceğiniz Dış Ticaret Müsteşarlığına bağlı kamu görevlileridir. Diğer Destekler; Yurtdışına düzenlenen satış heyetleri, ülkemize gelen yabancı ticaret heyetleri yakından izleyip müşteri bulabileceğiniz olanaklardır. Ayrıca ihracatçıların finansman gereksinimlerini karşılamak amacıyla Eximbank tarafından bankalar vasıtasıyla ihracat kredileri kullandırılmakta olup, yine Eximbank ın ihracat kredi sigortası programı ile de ihracatçıların alacakları garanti altına alınabilmektedir. 20

7.5. Sektördeki İç/Dış Ticari Riskler ve Sıkıntılar İhracatta karşılaşılan risklerin pek çoğunun iç pazarda karşılaşılanlar ile benzerliğine dikkat etmek önemlidir. - Satışlar tahmin edilen seviyelerin altında kalabilir. - Rekabet beklenenden daha fazla olabilir. - Müşteriler ödeme yapmakta yavaş olabilir veya hiç ödeme yapmayabilir. Sadece ihracata özgü riskler şöyle özetlenebilir. - Hedef ülkeden ihracat gelirlerinin geri çıkışı kısıtlanmış veya yasaklanmış olabilir. - Döviz kurlarındaki dalgalanmalar karları azaltabilir, ortadan kaldırabilir, hatta kayıplara neden olabilir. - Ödeme yapılmaması veya sözleşme ile ilgili diğer anlaşmazlıklarda, yargıya gitmekte sorunlar yaşanabilir. - Savaş, iç savaş veya yabancı devlet tarafından millileştirme gibi hedef pazardaki istikrarsızlıklar kayıplara yol açabilir. - Ürün yabancı pazarlarda kabul görmeyebilir. Riskler ve Zorluklar - İhracat odaklı bir yönetim anlayışı oluşturmak gerekir. - İhracat için ayrıca para ayırmak gerekir. - Firmada bu iş için sürekli birisini görevlendirmek gerekir. - Yanlış anlamaları, bankacılıkta ödememe riskini, gümrüklerde takılmayı engellemek için belgelendirme çok önemlidir. - Telefondan çok e-posta ve faks kullanılır. Doğru içerikle yazıp, doğru zamanda göndermek ve kontrol önemlidir. - Daha çok rekabete maruz kalırsınız. - Yeni yatırım, makine alımı gerekebilir. 21

- Tanıtım ve reklamı ihracat yapılan ülkenin dilinde yapmak gerekir. - Uzaktaki alıcıya satmak daha zordur.( mesafeden, kültürden, dil farklılığı, iş alışkanlıkları, yasal mevzuat vb. nedenlerle) - Üründe değişikler yapılması gerekebilir. - Karşı tarafın gümrükleme ve belgelendirme ile ilgili farklı düzenlemeleri sizi zorlayabilir. - Müşterinin güvenilirliğini anlamak zordur. - Daha uzun süreli kredi kullanma ihtiyacı doğar. - Maliyet, fiyat ve kalite ayarlamaları gerekir. - Sağlık ve teknik standartlar farklı olabilir. - Döviz kurları ve kurlardaki değişikliklere bağlı sorunlar olabilir. - Nakit akış problemi olabilir. - Ambalajlama ve taşıma için özel çalışma yapmak gerekebilir. - Politik riskler işinizi zorlaştırabilir. 22

7.6. Adım-Adım Firmanızı İhracat a Hazırlık İhracat planı geliştirmek dikkatli bir planlama ve zaman gerektirir. Girişilen her yeni iş için olduğu gibi, ihracat kararı da, kısa dönemli kar amacından daha çok, uzun dönemli bir iş yatırımı olarak düşünülmelidir. Uluslar arası iş anlaşmaları için taahhütlere girmeden önce bir iş planının geliştirilmesi, ürünün ihracata hazır olması açısından önemli ve anahtar bir adımdır. İyi hazırlanmış bir plan, uluslar arası ürünün potansiyelini tespit etmek, finansmanın daha kolay temini, ürün için bir Pazar olup olmadığını incelemek ve ürünün ihracatının ne kadara mal olacağını tayin etmek konusunda yardımcı olacaktır. 23

Bir İş Planını Oluşturan Ana Bölümler Yönetici Özeti Firmanın Mevcut Durumu Amaçlar Yönetim Tanımlama Pazar Analizi Hedef Müşteriler Rekabet Örnek Grup Araştırması Hesaplanmış Risk Pazarlama Stratejisi Fiyatlandırma / Karlılık Satış Taktikleri Dağıtım Kanalları Reklam Firmayı başarılı yapan etkenleri belirleyin ve yerli ve yabancı rakiplerine göre sahip olduğu avantajların listesini yapın. Firmanın ihracat potansiyeli olan ürünlerini belirleyin. Firmanın uzun vadede hedeflerini ve bu hedeflere ulaşılmasında ihracatın nasıl yardımcı olacağını belirleyin. Firma analizi yapın. İhracat kararının yönetimin her katında desteklendiğinden emin olmak ve hangi işleri kimin yapacağına karar vermektir. Ürün veya hizmetin uluslararası pazarda neden emsalsiz olduğuna cevap verin. Bu pazarda fırsatların neler olduğunu belirleyin. Hedef müşterilerin demografik ve sosyoekonomik profilini ortaya çıkarın. Firmanın rekabet edebilirliğini belirlemek amacı ile bir analiz yapın. Yapıcı eleştiri ve geribildirim kazanmak için hedef pazardaki potansiyel müşterilerden oluşan küçük bir örnek grup üzerinde araştırma yapın. Firmanın gelecek 3 5 yıl içerisindeki performansı konusunda tahminde bulunun. Müşterilerin ilgisinin nasıl çekileceğini ve bu ilginin nasıl sürdürüleceğini belirleyin. Uluslar arası bir fiyatlandırma stratejisi belirleyin. Ürünü nasıl satacağınız konusunda pazarlama taktikleri geliştirin. Pazarlarda nerelere ve nasıl, hangi dağıtım kanalını seçeceğinizi belirleyin. Hedef pazarların etiketleme ve paketleme kurallarını, tercüme imkanlarını, müşteri ilişkilerini irdeleyin, toplum kültürü açısından hassas olabilecek pazarlama stratejilerine ve yanlış anlamaya sebep olmamaya dikkat edin. 24

Halkla İlişkiler İş İlişkileri Üretim Planı Mali Projeksiyonlar 12 Aylık Bütçe Nakit Akış Tahmini Bilanço Başa - baş Analizi Kaynak / Fon Temini Gelirlerin Kullanımı Sonuçlar Ekler Düzenli ve tutarlı bir güncel ürün/hizmet programı ile kuruluşa yönelik bir gazete geliştirin, teknik dergilere yazılar verin, basın bildirileri yayınlayın, müşteri toplantıları organize edin. Kültür eğitimini de içeren uluslar arası iş ilişkileri planı geliştirin. Başlangıçtaki üretim miktarını, üretim hacminin genişletilmesi için nelere ihtiyaç duyulacağını, hammadde kaynaklarını, üretim yeri vb. konuları saptayın. Beş yıllık bir kar ve zarar tespiti yapın. Gerçekçi ve temkinli olmaya çalışın. İhracatın birinci yılı için maliyet tahmini yapın. Nakit giriş ve çıkışını hesaplayın. Likidite ve nakit pozisyonunu saptayın. Başa baş noktası için satılması gereken ürün miktarını hesaplayın. İhracata başlamak veya geliştirmek için gerekli fonların nereden bulunacağına karar verin. Kazanç ve alacakların nereye yöneltileceğine karar verir. İhracat hedeflerini, gerekli toplam sermayeyi, beklenen karı, planın yerine getirilmesine ilişkin takvimi ve genel yorumları belirtin. Firmanın ihracat programında anahtar kişinin özgeçmişinin yanı sıra, önemli hususlar, potansiyel müşteriler, Pazar araştırması bilgisi, çizimler, anlaşmalar ve mali tahminleri de ek olarak planın sonuna ekleyin. 25

26

Süs Bitkileri Pazarlama Kanalları 8Türkiye sahip olduğu iklim koşulları ile süs bitkileri ve özellikle kesme çiçek üretiminde önemli bir potansiyele sahiptir. Sektörde yaklaşık 5 bin ailenin üretim yaptığı küçük aile işletmeleri ve ihracata yönelik üretim yapan ticari işletmelerden oluşan iki farklı işletme tipi yer almaktadır. Son 15 yılda sektörde hızlı bir gelişme kaydedilmesine rağmen beklenen atılım sağlanamamıştır. Ağırlıklı olarak iç pazara yönelik üretim yapan aile işletmeleri, üretim ve kalite standardı yönünden yetersizdir. Mevcut örgütlenme yanı sıra, üyelerine muhafaza, nakliye ve pazarlama konularında lojistik destek verecek alt yapıya sahip değildir. İhracata yönelik üretim yapan işletmeler ise alt yapı yönünden daha gelişmiştir. Ancak tek ürün - tek pazar olarak tanımlanabilecek ihracat yapısı bu işletmeler için önemli bir engeldir. Yurt içi tüketimin yetersiz oluşu da sektörün gelişmesini yavaşlatmaktadır. Avrupa Birliği (AB) süs bitkileri ortak pazar organizasyonu, ortak kalite standartlarını, ticaret sistemini ve gerekli korunma önlemlerini kapsamaktadır. AB ye adaylık sürecinde önemli bir dönemece gelmiş olan Türkiye, sahip olduğu ekolojik üstünlükleri kullanarak, genişleyen AB kapsamındaki büyük tedarikçi üye ülkelere ve yakınlık avantajını kullanabileceği yeni üye ülkelere yapacağı ihracatla yüksek gelir elde etme şansına sahiptir. Özellikle üründe çeşitlilik sağlanması, üretim, kalite ve standartlarda sağlanacak gelişmeler süs bitkileri ihracatında Türkiye yi daha iyi bir konuma getirecektir. Kesme çiçek sektörü, çoğunlukla iç piyasaya yönelik üretim yapan üreticilerin bir araya gelerek oluşturdukları kooperatif organizasyonlarından ve özel sektör kuruluşlarından oluşmaktadır. Kooperatif çatısı altında ürünlerini pazarlayan işletmeler, küçük arazilerde üretim yapan ve aile işgücünü değerlendiren küçük aile işletmesi tipinde işletmelerdir (Sayın, 2004). 27

Kesme çiçekte pazarlama yapısı (iç piyasa) aşağıdaki gibi şematize edilebilir Üretici Özel Mezat Kooperatif Mezatları Toptancı İhracatçı Çiçekçi Dükkanları Perakendeci Pazar ve Sokak Satıcıları Tüketici KAYNAK: Karagüzel ve ark.,2001 28

Kesme çiçek ihracatında pazarlama yapısı; Üretici İhracatçı İç Piyasa Üretici-İhracatçı Yurtdışı Toptancı Aracı Kurum Şahıs İthalatçı Perakendeci Tüketici Eski Doğu Bloğu Ülkeleri Tüketici KAYNAK: Taşçıoğlu ve Sayın, 2005 29

Doğu Akdeniz bölgesinde dış mekân süs bitkileri pazarlama yapısı incelendiğinde kesme çiçek ve diğer tarım ürünleri gibi pazarlama kanallarının yoğun olmadığı görülmektedir. İncelenen işletmelerde % 93,49 gibi bir oranla doğrudan satışlar ilk sırayı almaktadır.% 4,35 oranıyla toptancı ve % 2,17 gibi bir oranla komisyoncu varlığı görülmektedir. Toptancı ve Komisyoncu genellikle dış iç mekân süs bitkileri üretimi ve ticareti yapan işletmelerde genellikle iç mekân bitkilerin pazarlamasında görülmektedir. 30

9 İlişkin Süs Bitkileri Sektörüne Politikalar/Kurumlar 9.1. Ortak Tarım Politikası ve Süs Bitkileri Sektörü Aralık 1999 daki Helsinki Zirvesinde ülkemize aday ülke statüsü tanınmasının ardından, 2000 yılında kurulan Tarım ve Balıkçılık Alt Komitesi bünyesinde 7 adet Alt Çalışma Grubu oluşturulmuş olup, bunlardan birisi Ortak Piyasa Düzenlerine Uyum Alt Çalışma Grubu dur. Bu Alt Çalışma Grubu kapsamında yer alan ürünlere özgü Alt Çalışma Gruplarından bir tanesi Çiçekçilik Çalışma Grubu dur. Grup, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı temsilcileri (APK, DİATK ve TÜGEM) ve AİB Antalya İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği temsilcilerinden oluşmakta olup, grubun koordinatörlüğünü, AİB yürütmektedir. 26 Nisan 2005 tarihli Ortak Piyasa Düzenlerine Uyum konusunda çalışma grupları tarafından izlenecek yola ilişkin yapılan toplantı neticesinde hazırlanan tutanak bağlamında, çalışma grupları tarafından, ilgili AB mevzuatı ile Türk mevzuatının karşılaştırılması, ürünlere ilişkin standartların ve dış ticaret düzenlemelerin uyumlaştırılması ve oluşturulması gereken idari yapılar gibi konuları içeren bir rapor hazırlamaları talep edilmiştir. 31

Bu kapsamda, Çiçekçilik Çalışma Grubu üyeleri tarafından bir rapor hazırlanmıştır. Ülkemizdeki kesme çiçek ve süs bitkileri mevzuatlarının AB deki mevzuatlara uyumlaştırılması için gerekli kuralların konulması gerektiği belirtilmektedir. Bu nedenle genel olarak yapılması gerekenler aşağıdaki gibi sıralanmıştır: 1.Öncelikle, ülkemizde Ulusal Tarım Politikası nın oluşturulmasına yönelik kurallar belirlenmelidir. (Yasa, Yönetmelik ve Yönergeler düzeyinde) 2.Bu kuralların belirlenmesinden sonra, Ulusal Tarım Politikası nın oluşturulmasına hizmet edecek olan Süs Bitkileri Piyasa Düzeni nin oluşturulmasına yönelik kurallar konulmalıdır. 3.Bu düzenlemelerde altyapıyı oluşturacak olan standartların TSE standartları ile uyumlu olması sağlanmalıdır. 4.Bu düzenlemelerin getireceği yükümlülüklerin aşılmasında ve mevzuat uyumlarının sağlanmasında AB ile işbirliğine girilerek ilgili fonlardan destek sağlanmalıdır. 5.Ülkemiz süs bitkileri sektöründe kalite ve üretimin artırılması yanında serbest rekabet şartlarında sürekliliğin sağlanması için gerekli çalışmalar yapılmalıdır. Ayrıca ülkesel ölçekte süs bitkileri sektörü için yapılması gerekenler de aşağıdaki gibi belirlenmiştir: 1.Sektör altyapısının diğer üye AB ülkelerindeki altyapı ile uyumlu hale getirilmesi. Bu kapsamda işletme bazında optimum üretim alanı büyüklüğünün sağlanması, seraların kaliteli ve yüksek verime hizmet edecek standartlara getirilmesi, bilgi ve teknolojinin kullanılabilmesi için altyapının oluşturulması, ülke çevresel şartları da göz önünde tutularak ürün çeşitliliğinin sağlanması, 2.Teknik elemanların ve üreticilerin eğitilmesi. 32

3.Ülkemiz ekolojik koşullarının belirlenmesi ile rekabet gücü yüksek olan çeşitlerin üretiminin sağlanması. 4.Sektörün gelişimini sağlayacak desteklerin verilmesi. Bunlar arasında eğitim desteğinin verilmesi, kargo desteğinin verilmesi, ihracata yönelik desteklerin arttırılması, tarımda çalışan iş gücünün desteklenmesi, tarımsal girdilerin (elektrik ve doğal gaz gibi) desteklenmesinin sağlanması ve doğrudan gelir desteği uygulaması yerine kaliteli üretimin artırılmasına yönelik desteklemelerin yapılması bulunmaktadır. Tüm bu çalışmaların sonucunda ulaşılması beklenen hedefler ise şu şekilde sıralanmıştır: - Sektörün piyasa düzeni oluşturulması sağlanabilecek, - Uygun önlemler yolu ile rasyonel pazarlama ve istikrarlı piyasa oluşturulabilecek, - Ortak kalite standartlarının uygulanması sağlanabilecek - Kalite denetimine olanak sağlanacak - Fiyat istikrarının sağlanabilmesi kolaylaşacak - İthalatta gümrük tarifelerinin uygulanmasına yardımcı olacak - İthalata ve ihracata ilişkin düzenlemelerin koordinasyonu sağlanacak - Sektörün önü açılacak ve serbest rekabet şartlarında kaliteli ve optimum düzeyde bir üretimin ve sürekli bir pazarın oluşmasının altyapısı oluşturulacaktır (Anonim, 2005). Yukarıdaki bilgilerin ışığında özetle süs bitkileri sektörünün ülkesel potansiyeli harekete geçirerek istenilen düzeye gelebilmesi için alınacak daha çok yolun olduğu ifade edilebilir. 33

9.2. Süs Bitkileri ile İlgili Kanun ve Yönetmelikler Süs Bitkileri ile ilgili olan başlıca kanun ve yönetmelikler aşağıda belirtilmiştir. Bunların yanı sıra tarımsal üretim ve ticaretini düzenleyen kanun, yönetmelik ve ilgili yasal mevzuatlar da dolaylı olarak sektörü ilgilendirmektedir. Fidanlık, Fidelik, Süs Bitkileri ve Çiçek Soğanı Üretilen Yerlerin Ruhsatlandırılmasına İlişkin Yönetmelik Yetki Kanunu: 6968 441 Yayımlandığı R.Gazete: 12.04.2007 26491 Süs Bitkileri İthalat Uygulama Genelgesi (2011/3) Tohumculuk Kanunu Kanun Numarası: 5553 Kabul Tarihi: 31.10.2006 Yayımlandığı R.Gazete: Tarih: 8.11.2006 Sayı: 26340 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (11.6.2010) (4.kısım bitki sağlığı) kapsamında çıkarılan; Yeni Yönetmelik: Bitki Pasaportu Sistemi Ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik (12.06.2011 Tarih ve 27813) 34

9.3. Sektör Destekleyici Kurum/Kuruluşlar Ar-Ge Kurumları / Üniversiteler ve Araştırma Kuruluşları Dış mekân süs bitkileri konusunda, Araştırma Enstitüleri ve Üniversitelerin Peyzaj mimarlığı bölümlerinde bazı bitki türlerinin doğadan seleksiyon yolu ile toplanarak kültüre alınması, bitki türlerinin yayılma alanları ve bu türlerin üretim teknikleri konularında araştırmalar yapılmaktadır. Ele alınan konular zaman içerisinde değişim göstermekte, eleman ve alt yapı imkânları ölçüsünde araştırma alanı veya kapsamı genişletilmektedir (Kostak ve ark., 2001). Orta Anadolu Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Türkiye de süs bitkileri sektörünün koordinatörlüğünü yürüten Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, 1999 yılında kurulmuş olup; Türkiye genelindeki tüm kesme çiçek, iç mekân bitkileri, dış mekân bitkileri, çiçek soğanları ve çelenk ihracatçılarını bünyesinde toplamaktadır. Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, süs bitkileri sektörünün tüm alt sektörlerini kapsayacak şekilde ihracatın geliştirilmesi için çalışmalar yapmaktadır. İlgili Kamu Kuruluşları T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı na bağlı kurum ve kuruluşlar üretim, ihracat ve ithalat aşamalarında kontrol ve denetim hizmetleri vermektedir. Sivil Toplum Kuruluşları Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Yasal faaliyetleri olan ticari ve sanayi hizmetlerinin yanı sıra Mersin de güçlü bir sektör olan tarımın gelişmesi yönünde projeler yürütmektedir. Küresel rekabetçiliği geliştirme konusunda kümelenme faaliyetlerinin geliştirilmesinde bölgede liderlik eden kurumlar arasındadır. Tarım sektörüne yönelik Taze Meyve ve Sebze Kümesi nden sonra 2. kümelenme çalışması Mersin Flora Süs Bitkileri Sektörü Kümelenmesi faaliyetlerinin sekretaryası da Mersin Ticaret ve Sanayi Odası nca yürütülmektedir. 35

Mersin Tarım-Gıda Platformu Bölgede sektörün potansiyelinin adım adım ileri taşınmasında rol oynayan ve sektörün önemini vurgulayan Mersin Tarım-Gıda Platformu, sektörde yer alan tüm üye kurumlardan aldığı teknik bilgi ve deneyim desteğiyle Mersin Flora Süs Bitkileri Kümelenme çalışmasında da katkılarını sunmaktadır. 9.4. Sektör ile İlgili Finans Destek Kuruluşları Çukurova Kalkınma Ajansı (http://www.cka.org.tr) Ajans Destekleri; - Doğrudan Faaliyet Desteği - Faiz Desteği ve Faizsiz Kredi Desteği - Güdümlü Proje Desteği - Proje Teklif Çağrıları - Teknik Destek KOSGEB (http://www.kosgeb.gov.tr) Destekler; - Tematik Proje Destek Programı - İşbirliği Güçbirliği Destek Programı - AR-GE, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı - Genel Destek Programı - Girişimcilik Destek Programı - Gelişen İşletmeler Piyasası Kobi Destek Programı - Kredi Faiz Desteği 36

Ziraat Bankası (http://www.ziraat.com.tr) Tarımsal Krediler; - Bitkisel Üretim Kredileri - Sulama Kredileri - Tarım Makinaları Kredileri - Hasat ve Pazarlama Kredileri - Arazi Alım Kredisi - İşletme Edindirme Kredisi - Sözleşmeli Üretim Kredileri - Birlik ve Kooperatif Kredileri - Çiftçi İhtiyaç Kredileri - Tarımsal Döviz Kredisi - Gayrinakdi Krediler yer almaktadır. Tarım Kredi Kooperatifleri (http://www.tarimkredi.org.tr) Tarımsal Üretime Yönelik Krediler; Kısa Vadeli İşletme Kredileri - İşletme (Çevirme) Kredileri - Tohumluk Kredileri - Kimyevi Gübre Kredileri - Hayvancılık İşletme Kredileri - Tarımsal İlaç Kredileri - Akaryakıt Kredisi Orta Vadeli İşletme Kredileri - Tarımsal Araç-Gereç Kredileri 37

38

Ayrıca T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarım Kredileri ile ilgili; 22/02/2012 tarihli ve 28212 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan (2012/2781) T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı yer almaktadır. Uygulama Tebliği T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği (No: 2012/26) İndirim Oranı (%) Kredi Konuları Yatırım Dönemi İşletme Dönemi /Kredisi Kredi Üst Limiti (TL) Bitkisel Üretim Konuları 250.000 TL ye kadar 50 50 Kontrollü Örtüaltı Tarımı 250.001-3.000.000 TL 50 25 10.000.000 3.000.001-10.000.000 TL 25 25 Yaygın Bitkisel Üretim 25.000 TL ye kadar 25.001-500.000 TL 50 25 50 25 500.000 Yurt İçi Sertifikalı Tohum, Fide, Fidan Üretimi 100 100 3.000.000 Yurt İçi Sertifikalı Tohum, Fide, Fidan Kullanımı 50 50 1.500.000 İyi Tarım / Organik Tarım Uygulamaları 50 50 3.000.000 39

İndirim Oranı (%) Muhtelif Konular Yatırım Dönemi İşletme Dönemi /Kredisi Kredi Üst Limiti (TL) Traktör Alımı 35.000 TL ye kadar 35.001-500.000 TL 50 25 50 25 35.000 500.000 Tarımsal Mekanizasyon (Traktör Hariç) 50 50 500.000 Modern Basınçlı Sulama 100 100 1.500.000 Arazi Alımı 25 25 500.000 Diğer Üretim Konulan 25 25 500.000 40

Ekonomi Bakanlığı Destekleri (http://www.ekonomi.gov.tr) Destek Programları Mevzuatı Kapsamında; - 2011/1 sayılı Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Desteği Hakkında Tebliğ - 2010/10 Sayılı Tarımsal Ürünlerde İhracat İadesi Yardımlarına İlişkin Tebliğ - 2010/8 Sayılı Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları - 2010/6 Sayılı Yurt Dışı Birim, Marka ve Tanıtım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları - 2009/5 Sayılı Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları - 2008/2 Sayılı Tasarım Desteği Hakkında Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları - 2006/4 Sayılı Türk Ürünlerinin Yurtdışında Markalaşması ve Türk Malı İmajının Yerleştirilmesi ve Turqualıty nin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ - 2004/14 Sayılı Turqualıty Sertifikasının Düzenlenmesine İlişkin Tebliğ - 2000/1 Sayılı İstihdam Yardımı Hakkında Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları - 1998/10 Sayılı Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) Yardımına İlişkin Tebliğ - 1995/7 Sayılı Uluslararası Nitelikteki Yurt İçi İhtisas Fuarlarının Desteklenmesine İlişkin Tebliğ ile Uygulama Usul ve Esasları Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Destekleri (http://www.tarim.gov.tr) Yatırımcılara Yönelik Bölgesel ve Sektörel Teşvikler - Makine ve Ekipman Desteği - Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımların Desteklenmesi - 2012 Yılı Faiz İndirimli Tarımsal Krediler - Tarımsal Ürünlerde İhracat İadesi Yardımlarına İlişkin Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu Tebliği (No: 2012/2) (T.C. Ekonomi Bakanlığı) 41

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (http:www.tkdk.gov.tr) 42 İlde kurulmuş olan koordinatörlükleriyle Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlardan sağlanan kaynakların, kırsal alanda yaşayan vatandaşların gelir düzeyinin yükseltilmesi, gelir dağılımının iyileştirilmesi yönünde hazırlanan projelere destek vermektedir. - Tarımsal İşletmelerin Yeniden Yapılandırılması ve Topluluk Standartlarına Ulaştırılmasına Yönelik Yatırımlar - Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanmasının Yeniden Yapılandırılması ve Topluluk Standartlarına Ulaştırılmasına Yönelik Yatırımlar - Kırsal Ekonomik Faaliyetlerin Çeşitlendirilmesi ve Geliştirilmesine Yönelik Yatırımlar 42

9.5. Sektör ile İlgili Yurt İçi Fuarları Fuarın Adı Gaptarım Tarım, 3.Tarım Teknolojileri ve Hayvancılık Fuarı Başlıca Ürün Konusu Hizmet Grupları Türü Yer Şehir Tarım, Tarım Teknolojileri, Hayvancılık Tarım, Tarım Teknolojileri, Hayvancılık İhtisas Fuarı OFM Ortadoğu Fuar Merkezi Gaziantep 3.Gıda, Tarım ve Hayvancılık Fuarı Tarım, Gıda, Hayvancılık Teknolojileri ve Endüstrileri Tarım Teknolojileri, Tarımsal Mekanizasyon, Hayvancılık Teknolojileri, Hayvan Sağlığı, Yem, Tohum, Fidancılık, Sulama, Gıda ve Gıda Endüstrisi, Ambalaj İhtisas Fuarı Milas Tariş Fuar Alanı Muğla Mersin Agrodays - Mersin 7.Uluslararası Tarım Fuarı Tarım, Tarım Makineleri, Gübre Tohum, Seracılık Tarım, Tarım Makineleri, Gübre, Tohum, Seracılık, Hayvancılık, Sulama Uluslararası İhtisas Fuarı Yenişehir Belediyesi Fuar Alanı Mersin Balıkesir Tarım Fuarı 2012 Balıkesir Tarım ve Hayvancılk Fuarı Tarım ve Hayvancılık Tarım, Tarım Teknolojileri, Seracılık, Hayvancılık, Tohumculuk, Tavukçuluk, Süt Endüstrisi, Fidancılık İhtisas Fuarı Balıkesir Gala Fuar Alanı Balıkesir Konya Tarım 2012 10. Uluslararası Tarım, Hayvancılık ve Süt Endüstrisi Fuarı Tarım, Hayvancılık, Süt Endüstrisi Tarım, Hayvancılık, Süt Endüstrisi Uluslararası İhtisas Fuarı KTO Tüyap Konya Uluslararası Fuar Merkezi Konya 43

Fuarın Adı Başlıca Ürün Konusu Hizmet Grupları Türü Yer Şehir KAYTARIM 2012 Kayseri Tarım ve Hayvancılık Fuarı Tarım ve Hayvancılık Tarım, Tarım Teknolojileri, Seracılık, Hayvancılık, Tohumculuk, Tavukçuluk, Süt Endüstrisi, Fidancılık İhtisas Fuarı Kayseri Dünya Ticaret Merkezi Kayseri 5.Villa Decor Fuarı Villa, Dekorasyon, Peyzaj, İnşaat Malzemeleri, Tasarım İnşaat Malzemeleri, Havuz, Peyzaj, Dekorasyon Ürünleri İhtisas Fuarı İstanbul Fuar Merkezi Yeşilköy İstanbul Eskişehir 2.Tarım Fuarı Tarım, Hayvancılık ve Gıda Teknolojileri Tarım Teknolojileri, Tarımsal Mekanizasyon, Hayvancılık Teknolojileri, Hayvan Sağlığı, Yem, Tohum, Fidancılık, Seracılık, Sulama, Gıda ve Gıda Teknolojileri ve Endüstrisi İhtisas Fuarı Tepebaşı Uluönder Fuar Alanı Eskişehir Bahçe 2012 (16.) Bahçe Mobilyaları, Peyzaj, Bahçe Bakımı ve Bitkileri Bahçe Mobilyaları, Gölgeleme Elemanları, Hamaklar, Yapay Göletler, Bahçe Düzenlemeleri, Peyzaj ve Bahçe Mimarisi, Bahçe Aletleri, Bitkiler Uluslararası İhtisas Fuarı Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı ile İstanbul Kongre Merkezi İstanbul 6.Malatya Tarım Fuarı Tarım Teknolojileri, Makine, Hayvancılık ve Ekipmanları Tarımsal Üretim, Geliştirme, Tarım Makineleri ve Yan Sanayi, Sulama Sistemleri, Seracılık, Hayvancılık, Gübre, Peyzaj, Organik Gıda Ürün İhtisas Fuarı Mişmiş Park Fuar Alanı Malatya 44

Fuarın Adı Başlıca Ürün Konusu Hizmet Grupları Türü Yer Şehir Agritech 2012 2. Fethiye Tarım, Seracılık, Hayvancılık, Gıda ve Tarım Fuarı Tarım, Hayvancılık, Seracılık ve Gıda Teknolojileri Tarım, Tarım Makineleri ve Teknolojileri, Seracılık, Tohum, Fidancılık, Sulama Sistemleri, Gübre, Organik Tarım, Gıda, Su Ürünleri, Tavukçuluk, Hayvancılık İhtisas Fuarı Fethiye Fuar ve Sergi Alanı Muğla Gönen Tarım ve Hayvancılık Fuarı Tarımsal Mekanizasyon, Tarım Teknolojileri, Seracılık, Hayvancılık Tarım, Tarım Teknolojileri, Seracılık, Hayvancılık, Tohum, Fidan, Gübre, Sulama Teknolojileri, Süt Endüstrisi İhtisas Fuarı Gönen Belediyesi Pazar Alanı Balıkesir Bahçe Dünyası 2012 7.İstanbul Bahçe Mobilyaları, Bahçe Mimarisi, Peyzajı, Bahçe Bitkileri ve Aksesuarları Fuarı Bahçe Mobilyaları, Bahçe ve Peyzaj Mimarisi, Havuz, Gölgeleme, Bahçe Donanımları ve Bitkiler Teak, Rattan, Pergola, Gazebo, Tente, Şemşiye, Yüzme ve Süs Havuzları, Şelale, Çim, Fidan, Çiçek, Saksı, Sulama ve Aydınlatma Sistemleri İhtisas Fuarı Tüyap Fuar ve Kongre Merkezi İstanbul Diyarbakır Tarım- Hayvancılık Fuar 2012 (4.) Tarım, Hayvancılık, Tavukçuluk ve Süt Endüstrisi Tarım Hayvancılık, Tavukçuluk ve Süt Endüstrisi İhtisas Fuarı Tüyap Diyarbakır Fuar ve Kongre Merkezi Diyarbakır Afyonkarahisar Tarım Hayvancılık ve Tarım Teknolojileri (AFTAR) Tarım, Hayvancılık, Tarım Makineleri,Süt Endüstrisi, Ambalaj ve Tohum Tarım, Hayvancılık, Tarım Makineleri,Süt Endüstrisi, Ambalaj, Tohum, Peyzaj, Seracılık, Yumurta, Sulama Sistemleri İhtisas Fuarı Kültürpark Belediye Fuar Alanı Afyonkarahisar 45

Fuarın Adı Başlıca Ürün Konusu Hizmet Grupları Türü Yer Şehir Hasyurt Tarım Fuarı Tarım Teknolojileri, Seracılık, Fidancılık, Sulama ve Gübreleme Tarım, Tarım Teknolojileri, Seracılık, Fidancılık, Sulama Ve Gübreleme İhtisas Fuarı Hasyurt Belediyesi Kültür Merkezi-Finike Antalya KÜTAF 12 Kütahya 4.Tarım, Hayvancılık, Seracılık ve Süt Endüstrisi Fuarı Tarım, Hayvancılık, Seracılık ve Süt Endüstrisi Ziraaat ve Tarım Makineleri, Tohum, Fide, Fidan Üreticileri, Seracılık Ekipmanları, Zirai İlaçlama, Gübre, Hayvancılık Ekipmanları,Veteriner, Yem İhtisas Fuarı Kütahya Belediyesi Fuar Alanı Kütahya POOLEXPO 2012 (Yüzme Havuzu, SPA, Sauna ve Ekipmanları, Bahçe ve Bahçe Mobilyaları) Havuz, Havuz Aksesuaraları, SPA, Sauna, Bahçe, Bitki, Bahçe Mobilyaları Havuz, Yalıtım ve Döşemesi, Havuz Mekanik Tesisatı ve Arıtması, Filtrasyon, Sauna, Kimyasallar, Aydınlatma ve Aksesuarları, Kapama Sistemleri, SPA, Peyzaj, Bahçe Mobilyaları İhtisas Fuarı İstanbul Fuar Merkezi Yeşilköy İstanbul Doğu Anadolu Tarım Fuarı 2012 Erzurum Tarım ve Hayvancılık Fuarı Tarım ve Hayvancılık Tarım, Tarım Teknolojileri, Seracılık, Hayvancılık, Tohumculuk, Tavukçuluk, Süt Endüstrisi, Fidancılık İhtisas Fuarı Erzurum Fuar Alanı Erzurum Konya Tohum 2012 2.Tohumculuk Fidancılık, Bahçe Bitkileri, Zirai Mücadele, Sulama, Gübreleme ve Ekipmanları Fuarı Tohumculuk, Fidancılık, Bahçe Bitkileri, Zirai Mücadele, Sulama, Gübreleme, ve Ekipmanları Tohumculuk, Fidancılık, Bahçe Bitkileri, Zirai Mücadele, Sulama, Gübreleme, ve Ekipmanları İhtisas Fuarı KTO Tüyap Konya Uluslararası Fuar Merkezi Konya 46

Fuarın Adı Başlıca Ürün Konusu Hizmet Grupları Türü Yer Şehir DLG-ÖÇP Tarım ve Teknoloji Günleri 2012 Açık Alan Uygulamalı Tarım Fuarı Tohumlar, Gübreler, Zirai İlaçlar, Tarım Makineleri, Fidanlar Sulama Ekipmanları Sera Teknolojileri, Fideler, Hayvancılık, Gıda İhtisas Fuarı Karaevli Köyü Tekirdağ Agrotec 2012 16.Uluslararası Tarım ve Tarım Teknolojileri Fuarı Tarım Makine ve Ekipmanları Tarım Makinaları, Zirai İlaçlar, Hayvancılık ve Sera Ekipmanları Uluslararası İhtisas Fuarı Atatürk Kültür Merkezi Ankara 2.Biga Tarım ve Hayvancılık Fuarı Tarım, Seracılık, Hayvancılık ve Teknolojileri Tarım, Seracılık, Hayvancılık ve Teknolojileri İhtisas Fuarı Biga Fuar Alanı Otogar Yanı Çanakkale 8. SAN-TEK Sakarya Sanayi ve Ticaret Fuarı İnşaat, Dekorasyon, Peyzaj İnşaat Malzemeleri, Bahçe Mobilyaları İhtisas Fuarı Şeker Fabrikası Alanı Adapazarı 2.Florplant, Süs Bitkileri ve Peyzaj Mimarlığı Fuarı Süs Bitkileri ve Peyzaj Mimarlığı Süs Bitkileri Ürünleri, Peyzaj ile ilgili Hizmetler, Bahçe Bakım ve Teknik Malzemeleri İhtisas Fuarı Cam Piramit Sabancı Kongre ve Fuar Merkezi Antalya Burtarım 2012 10.Tarım, Tohumculuk, Fidancılık ve Süt Endüstrisi Fuarı Tarım, Tohumculuk, Fidancılık ve Süt Endüstrisi Tarım, Tohumculuk, Fidancılık Ve Süt Endüstrisi Uluslararası İhtisas Fuarı Bursa Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezi Bursa 2.Van Tarım, Hayvancılık ve Gıda Fuarı Tarım Hayvancılık, Seracılık, Organik Gıda, Sulama Tarımsal Üretim Geliştirme, Makine ve Yan Sanayi, Sulama Sistemleri, Seracılık, Hayvancılık, Arıcılık, Organik Gıda, Gübre, Peyzaj İhtisas Fuarı Altaylı Fuar Alanı Van 47

Fuarın Adı Başlıca Ürün Konusu Hizmet Grupları Türü Yer Şehir Manisa 6.Tarım Gıda ve Hayvancılık Fuarı Tarım, Gıda, Hayvancılık Tarımsal Mekanizasyon, Zirai İlaçlar, Gübre, Tohum, Fide, Fidan, Seracılık, Gıda, Hayvancılık, Yem İhtisas Fuarı Manisa Belediyesi Fuar Merkezi Manisa Adana 6.Sera-Bahçe Fuarı 2012 Seracılık, Bahçecilik, Fidancılık, Tohumculuk, Çiçekçilik Seracılık, Bahçecilik, Fidancılık, Tohumculuk, Çiçekçilik İhtisas Fuarı Tüyap Adana Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezi Adana Adana 6.Tarım Fuarı 2012 Tarım, Hayvancılık, Tavukçuluk, Süt Endüstrisi Tarım, Hayvancılık, Tavukçuluk, Süt Endüstrisi İhtisas Fuarı Tüyap Adana Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezi Adana Aydın Tarım Gıda ve Hayvancılık Fuarı Tarım Gıda ve Hayvancılık Tarım Teknolojileri, Tarımsal Mekanizasyon, Hayvancılık Teknolojileri, Hayvan Sağlığı, Yem, Tohum, Gübre, Fidancılık, Sulama, Gıda ve Teknolojileri ve Endüstrisi İhtisas Fuarı Fuar Alanı Aydın Growtech Eurasia 2012 12.Uluslararası Sera, Tarım Ekipmanları, Çiçekçilik ve Teknolojileri Fuarı Sera, Tarım Ekipmanları, Çiçekçilik ve Teknolojileri Sera, Isıtma, Soğutma, Havalandırma, Sulama Sistemleri, Ekipmanları Ve Pompaları, Fide, Fidan, Tohum, İlaç Ve Gübre Uluslararası İhtisas Fuarı Antalya Fuar Merkezi Antalya KAYNAK: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, 2012 Fuarlar 48

9.6. Sektör ile ilgili Yurt Dışı Organizasyonları ETKiNLiK YER WEB IPM ESSEN FLOREXPO SALON DU VÉGÉTAL GARDENIA BAHÇE FUARI AGRO MASHOV WORLD FLORAL EXPO 2012 FLOWERS & HORTECH POLAND ESSEN/ALMANYA ROMA/ İTALYA ANGERS/FRANSA PONZAN/ POLONYA TEL AVIV/İSRAİL NEW YORK/ABD VARŞOVA/POLONYA www.ipm-essen.de http://www.florexpo.it/ http://www.salonduvegetal.com http://gardenia.mtp.pl http://www.mashovgroup.net www.hppexhibitions.com www.flowers-hortech.com INTERNATIONAL FLORICULTURE TRADE EXPO(I.F.T.EX.) 2012 FLOWERS& HORTECH UKRAINE 2012 HORTİFLOREXPO CHİNA 2012 ASTANA FLOR EXPO IPM FLOWERS INTERNATIONAL PLANTS EXPO RUSSIA FLOWERS 2012 EXPO EXPO FLORA RUSSIA 2012 NAIROBI/ KENYA KİEV/UKRAYNA PEKİN /ÇİN ASTANA/ KAZAKISTAN MOSKOVA/ RUSYA MOSKOVA/ RUSYA MOSKOVA/RUSYA www.hppexhibitions.com www.flowers-hortech.com http://www.chinaexhibition.com http://www.flowers-expo.ru http://www.flowers-ipm.com/ www.flowers-expo.ru www.hppexhibitions.com 49

ETKiNLiK YER WEB FLORECUADOR - AGRIFLOR 2012 QUITO/ ECUADOR www.hppexhibitions.com IFEX 2012 9TH INTERNATIONAL FLOWER EXPO TOKYO IBERFLORA HORTIFAIR 2012 FLORAHOLLAND TRADE FAİR IPM DUBAI INTERNATIONAL FLORICULTURE TRADE FAIR (IFTF) 2012 FLORMART IPM CHINA CHİBA/ JAPONYA VALENCIA/ İSPANYA AMSTERDAM/ HOLLANDA NAALDWİJK/HOLLANDA DUBAI/B.A.E. VIJFHUIZEN/HOLLANDA PADOVA/ITALYA ÇİN www.ifex.jp http://iberflora.feriavalencia.com www.hortifair.com http://www.floraholland.com www.ipm-dubai.com www.hppexhibitions.com http://www.flormart.it/ http://www.ipm-china.com KAYNAK: Orta Anadolu Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, 2011 Sektör Raporu 50

kaynaklar Anonim, 2005. TKB, Strateji Geliştirme Başkanlığı, Canlı Çiçekler ve Süs Bitkileri Ortak Piyasa Düzeni Alt Çalışma Grubu Raporu, s.259, Ankara, Eylül 2005. Anonim, 2012. Orta Anadolu Süs Bitkileri ve Mamülleri İhracatçıları Birliği. http://www.susbitkileri. org.tr/tr/arastirma-raporlari/sus-bitkileri-sektor-raporu Ay, S., 2009. Süs Bitkileri İhracatı, Sorunları ve Çözüm Önerileri: Yalova Ölçeğinde Bir Araştırma, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi C.14, S.3 s.423-443 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Kayıtları Karagüzel, O., Korkut, A.B., Özkan, B., Çelikel, F.G., Titiz, S.,2010. Süs Bitkileri Üretiminin Bugünkü Durumu, Geliştirilme Olanakları ve Hedefleri, Ziraat Mühendisliği VII. Teknik Kongresi 11-15 Ocak Ankara. Karagüzel ve ark., 2001 Bitkisel Üretim Özel İhtisas Komisyonu Süs Bitkileri Alt Komisyon Raporu Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Yayın No: DPT:2645-ÖİK:653 Kostak, S.; Gürsan, K.; Erken, K., Demir, Ş., Gülpınar, H.; Gürsan, Ö.; Larçin, S., 2000. Dış Mekan Süs Bitkileri Raporu. DPT VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planı Özel İhtisas Alt Komisyonu Raporu, Yayın No. Dpt.2645-Öik:653. Ankara. 51

Sayın, B. Sayın, C., 2004. Türkiye Süs Bitkileri Üretim ve Pazarlama Yapısının AB ne Uyum Açısından Değerlendirilmesi, Türkiye VI. Tarım Ekonomisi Kongresi, 16-18 Eylül, Tokat. Subaşı,O.S, Hocagil, M, Söğüt, Z., Doğu Akdeniz Bölgesi Dış Mekan Süs Bitkileri Sektörü Üretim, Pazarlama Yapısı ve Dışsatım Olanakları, IV. Süs Bitkileri Kongresi, 20 22 Ekim 2010, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, s.41-47, Erdemli, Mersin. Titiz, S., Çakıroğlu, N., Birişci Yıldırım, T., Çakmak, S., 2000. Süs Bitkileri Üretim Ve Ticaretindeki Gelişmeler, Tarımsal Kongre I. Cilt. S: 709-740 Taşçıoğlu, Y., Sayın,C.,2005. Türkiye de Kesme Çiçek Üretim ve İhracat Yapısı, Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(3), 343-354. Uzun, G., Söğüt, Z., 1998. Çukurova Bölgesinde Süs Bitkileri Yetiştiriciliğinin İrdelenmesi. I. Ulusal Süs Bitkileri Kongresi. 6 9 Ekim, 1998. Yalova. Polat, A,T.,2011. Dünyada ve Türkiye de Süs Bitkileri Sektörü, Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, Konya. http://www.plantdergisi.com/yazar.asp?durum=detay&yz=3&yazidetay/dunyada veturkiye%92de SusBitkileriSektoru.html http://www.dkib.org.tr/dosya/pratik_100soru.pdf http://www.ibp.gov.tr/ig/pdfs/brosur.pdf www.tobb.org.tr/fuarlar http://www.cka.org.tr http://www.kosgeb.gov.tr http://www.ziraat.com.tr http://www.tarimkredi.org.tr http://www.ekonomi.gov.tr http://www.tarim.gov.tr http://www.sanayi.gov.tr 52

NOTLAR: 53

NOTLAR: 54

NOTLAR: 55

NOTLAR: 56

MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI Atatürk Cd. MTSO Hizmet Binası Kat:3 33070 Akdeniz / MERSİN Tel: 0(324) 238 95 00 / 238 98 00 - Faks: 0(324) 231 96 97 susbitkileri@gmail.com - www.mtso.org.tr ALATA BAHÇE KÜLTÜRLERİ ARAŞTIRMA İSTASYONU Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli / MERSİN Tel: 0(324) 518 00 52 - Faks: 0(324) 518 00 80 alata@alata.gov.tr - www.alata.gov.tr