HRACAT HAKKINDA HER EY ÇNDEKLER GR 1 BÖLÜM-1 HRACAT VE HRACATÇI 1.1. hracat 5 1.2. Ç k " 7 1.3. hracatç 7 1.3.1. Özelli*i Olmayan hracatç 10 1.3.2. Özelli*i Olan hracatç 10 1.3.2.1. Onaylanm " hracatç 10 1.3.1.2. D " Ticaret Sermaye irketleri 18 1.3.1.3. Sektörel D " Ticaret irketleri 20 1.4. hracat "lemlerinin "leyi"i 25 1.4.1. Firman n Temsili 25 1.4.2. Süreler 26 1.4.3. Beyan 27 1.4.3.1. Yaz l Beyan 27 1.4.3.2. Sözlü Beyan 33 1.4.3.3. Beyanname 36 1.4.4. Beyannameye Veri Giri"i 38 1.4.5. Beyannamenin Tescili 39 1.4.6. Muayene 43 1.4.6.1. K rm z Hat (Fiziki Muayene) 44 1.4.6.2. Sar Hat (Belge Kontrolü) 45 1.4.6.3. Ye"il Hat (Muayene Edilm) 46 1.4.6.4. Sonradan Kontrol (Mavi Hat) 46 1.4.6.5. kinci Muayene 48 1.4.6.6. hracatta Özet Beyan ve Fiili hraç 52 1.5. hracatta Zorunlu Standart Denetimi 55 1.6. hracat "lemlerinin Çe"itli A"amalar nda Ba"vurulacak Kurulu"lar 56 1.6.1. Ba"bakanl k D " Ticaret Müste"arl * 56 1.6.2. Ba"bakanl k Gümrük Müste"arl * (Gümrük daresi ve Posta Gümrükleri) 58 1.6.3. Milli Savunma Bakanl * 59 1.6.4. Maliye Bakanl * (Gelirler Genel Müdürlü*ü ve Vergi Daireleri) 59 1.6.5. Sa*l k Bakanl * 59 1.6.6. Tar m ve Köy "leri Bakanl * 60 1.6.7. Orman Bakanl * 61 1.6.8. Çevre Bakanl * 61 1.6.9. Türkiye eker Fabrikalar A.. Genel Müd. 61 1.6.10. Valilikler 61 1
1.6.11. hracatç Birlikleri 61 1.6.12. Sanayi Odalar ; Ticaret Odalar, Sanayi ve Ticaret Odalar 62 1.6.13. Bankalar 63 2. BÖLÜM HRACATLA LGL KURUMLAR 2.1. Bakanl k 65 2.2. D " Ticaret Müste"arl * 66 2.3. Gümrük Müste"arl * 68 2.3.1. Gümrükler Genel Müdürlü*ü 70 2.3.2. Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlü*ü 74 2.3.3. Gümrükler Kontrol Genel Müdürlü*ü 74 2.4. Türkiye hracatç lar Meclisi (TM) 75 2.4.1. Türkiye hracatç lar Meclisinin Organlar 76 2.4.1.1. Genel Kurul 76 2.4.1.2. cra Komitesi 76 2.4.1.3. Yürütme Kurulu 77 2.4.1.4. TM Ba"kan 77 2.4.1.5. Genel Sekreterlik 78 2.4.1.6. Genel Sekreter 79 2.5. hracatç Birlikleri 79 2.5.1. hracatç Birliklerinin Görevleri 80 2.5.2. hracatç Birliklerinin Organlar 81 2.5.2.1. Yönetim Kurulu 81 2.5.2.2. Genel Sekreterlik ve Birlik Pers. 82 2.5.2.3. Denetim Kurulu 84 2.5.2.4. Birlikleraras Ortak Çal "ma 84 2.5.2.5. Ortak Yönetim Kurullar 85 2.5.2.6. Türkiye de Kurulu hracatç Bir. 86 2.6. hracat Geli"tirme Etüd Merkezi (GEME) 90 2.6.1. Amac ve Yönetim Yap s 90 2.6.2. Faaliyetleri 92 2.6.2.1. Ara"t rma-geli"tirme 92 2.6.2.2. E*itim 92 2.6.2.3. Tan t m/fuarlar 93 2.6.2.4. Yay nlar 93 2.6.2.5. Uluslararas li"kiler 93 2.6.2.6. Devler Yard mlar 94 2.6.2.7. Bilgisayar Destekli Ticari Bilgi Sis. 94 2.6.2.8. Kütüphane 95 2
3. BÖLÜM HRACAT TÜRLER 3.1. Özelli*i Olmayan hracat 97 3.1.1. hracat Ön zne Tabi Mallar 99 3.1.2. hracat Yasak Mallar 103 3.2. Kayda Ba*l hracat 104 3.3. Özelli*i Olan hracat 110 3.3.1. Bedelsiz hracat 110 3.3.2. Ba*l Muamele veya Takas 112 3.3.3. Ticari Kiralama Yoluyla Yap lacak hracat 116 3.3.4. Transit Ticaret 118 3.3.5. Kredili hracat 121 3.3.6. Konsinye hracat 121 3.3.7. Yurtd " Fuar ve Sergilere Kat l m 122 3.3.7.1. Yurtd " Fuar ve Sergilere Kat l mda Organizatörler 124 3.3.7.2. Fuarlar n Denetimi ve Yapt r m 127 3.3.8. S n r Ticareti 135 3.3.8.1. Tan m ve Özellikleri 135 3.3.8.2. S n r Ticaret Merkezlerine hracat ve thalat 136 3.3.9. Bavul Ticareti 139 3.3.9.1. Bavul Ticareti Yapabilmenin art. 140 3.3.9.2. stasnadan Yararlanabilecek Ki"iler 141 3.3.9.3. KDV siz Sat " 141 3.3.10. Özel Hesaplar Çerçevesinde hracat 147 3.3.11. Rusya Federasyonu ile Yap lan Do*algaz Anla"mas Çerçevesinde hracat 147 3.3.12. thal Edilmi" Mallar n hrac 147 3.3.13. Dahilde "leme Rejimi 148 3.3.13.1. Dahilde "leme Rej. Uyg. 150 3.3.13.2. Dahilde "leme Rejiminde Belirtilen Esaslar 153 3.3.13.3. DB ve Dahilde "leme zni Almak çin Gerekli Bilgi ve Belgeler 154 3.3.13.4. DB veya D zin Müracaat ve De*erlendirilmesi 156 3.3.13.5. DB ve D zninin Düzenlenmesi 156 3.3.13.6. DB in Dahilde "leme zninin Revizyonu 157 3.3.13.7. DB de Süre ve Ek Süreler 158 3.3.13.7. Gümrük darelerince Yap lacak "lemler 158 3.3.13.9. Telafi Edici Vergi 160 3.3.13.10. hracat Taahhüdünün Kapat lmas 161 3.3.13.11. Dahilde "leme zin Belg Kap 163 3.3.13.12. Dahilde "leme Rejimine li"kin "lemlerin Bilgisayar Veri "leme Tekni*i 3
Yoluyla Yap lmas 164 3.3.14. Hariçte "leme Rejimi 171 3.3.14.1. Hariçte "leme Rej. Gel. 171 3.3.14.2. Hariçte "leme Rej. Uyg. 172 3.3.14.3. Hariçte "leme Rej. çeri*i 172 3.3.14.4. HB ve Hariçte "leme zni Almak çin Gerekli Bilgi ve Belgeler 173 3.3.14.5. HB ve Hariçte "leme zni Müracaatlar n n De*erl. 174 3.3.14.6. Hariçte "leme Rejimi Uygulanmayacak Haller 175 3.3.14.7. Gümrük darelerince Yap lacak "lemler 175 3.3.14.8. HB Taahhüdünün Kap. 176 3.3.14.8. HB Kapat lmas çin Gerekli Bilgi ve Belgeler 178 3.3.15. Offset hracat 178 3.3.16. Yurt D " Müteahhitlik Hizmetleri Kapsam nda Yap lacak hracat 181 3.3.16.1. Ayni ve Nakdi Serm. hrac 183 3.3.16.2. Döviz Üzerinden Teminat Mektubu ve Kredi Verilmesi 183 3.3.16.3. Geçici hracat 183 3.3.16.4. Kesin hracat 184 3.3.16.5. Yurtd " nda Makina, Teçhizat ve Di*er Malzeme Temini 184 3.3.16.6. Yurtd " nda Sahip Olunan Makina, Teçhizat ve Di*er Malzemenin Yurda Geçici thali 184 3.3.16.7. Kar ve Gelirlerin Yurda Getirilmesi 185 3.3.16.8. Bildirim 185 3.3.17. Mahrecine ade "lemleri 185 3.3.17.1. Gümrü*e Sunulmu" ve Henüz Rejim Beyan nda Bulunulmam " E"yan n Mahrecine adesi 185 3.3.17.2. Antrepoda Bulunan E"yan n Mahrece adesi 185 3.3.17.3. Gümrü*e Gelmi" ve Gümrük Giri" Beyannamesi Tescil Edilmi" Bulunan E"yan n Mahrece adesi 186 3.3.17.4. Serbest Dola" ma Girmi" E"ya ile Serbest Dola" ma Giri" "lemleri Yap lmas na Ra*men Geçici Depolama Yerinden veya Antrepodan Çekilmemi" E"yan n Mahrece adesi 186 3.3.18. Hizmet hracat 190 3.3.19. hracat Say lan Sat " ve Tesl. 191 3.3.19.1. Belge Alma Zorunlulu*u 193 3.3.19.2. Belge Süresi 193 3.3.19.3. Gümrük Muafiyeti 194 4
3.3.19.4. hracat Taahhüdünün Kap. 195 3.3.19.5. hracat Say lan Sat " ve Teslimler le lgili Dahilde "leme zin Belgesi Alman çin Gerekli Bilgi ve Belgeler 196 3.3.19.6. hracat Say lan Sat " ve Teslimler ile lgili Taahhütlerin Kapat lmas çin Gerekli Bilgi ve Belgeler 199 4. BÖLÜM TESLM EKLLER (INCOTERMS) 4.1. Ex Works (smi belirtilen i"yerinde teslim) EXW 214 4.2. Free Carrier (... named place) FCA 215 4.3. Free Alongside Ship (... named port of shipment) 218 4.4. Free on Board (... named port of shipment) FOB 219 4.5. Cost and Freight (... named port of destination) CFR 221 4.6. Cost, Insurance and Freight 222 4.7. Carriage Paid To (... named place of destination) 224 4.8. Carriage and Insurance Paid to 226 4.9. Delivered At Frontier (... named place) DAF 227 4.10. Delivered Ex Ship (... named port of destination) DES 229 4.11. Delivered Ex Quay (Duty paid) 231 4.12. Delivered Duty Unpaid 233 4.13. Delivered Duty Paid (... named port of destination) 235 5. BÖLÜM ÖDEME EKLLER 5.1. Mal Mukabili 241 5.1.1. hracatta Mal Mukabili 243 5.1.2. thalatta Mal Mukabili 243 5.2. Vesaik Mukabili 244 5.2.1. hracatta Vesaik Mukabili 247 5.2.2. thalatta Vesaik Mukabili 247 5.3. Pe"in Ödeme 248 5.3.1. hracatta Pe"in Ödeme 250 5.3.1.1. Mal hrac ile hracat Taahhüdünün Kapat lmas 251 5.3.1.2. Mahsuben ade ile hracat Taahhüdünün Kapat lmas 252 5.3.1.3. Tasfiye Suretiyle ade 253 5.3.1.3. Pe"in Ödemenin Kapat lamamas (adesi) 254 5.3.2. thalatta Pe"in Ödeme 255 5.4. Akreditif 255 5.4.1. Akreditifte Taraflar 256 5.4.2. Akreditifte Süreler 260 5.4.3. Akreditifte Tan mlar 261 5
5.4.4. hracatta Akreditif Ödeme ekli 261 5.4.5. thalatta Akreditif Ödeme ekli 261 5.4.6. Akreditif Türleri 262 5.4.6.1. Dönülebilir Akreditif 262 5.4.6.2. Dönülemez Akreditif 263 5.4.6.3. Devredilebilir Akreditif 265 5.4.6.4. Kar" l kl Akreditif 265 5.4.6.5. K rm z artl Akreditif 266 5.4.6.6. Ye"il artl Akreditif 266 5.4.6.7. Yenilenen Akreditif 266 5.4.6.8. Teminat Akreditifi 267 5.4.7. Akreditif Analizi 268 5.4.8. Akreditifte Dikkat Edilmesi Gereken Hus. 270 5.5. Kabul Kredili Ödeme ekilleri 276 5.5.1. Kabul Kredili Vesaik Mukabili 279 5.5.1.1. hracatta Kabul Kredili Vesaik Mukabili 279 5.5.1.2. thalatta Kabul Kredili Vesaik Mukabili 279 5.5.2. Kabul Kredili Mal Mukabili 280 5.5.2.1. hracatta Kabul Kredili Mal Mukabili 280 5.5.2.2. thalatta Kabul Kredili Mal Mukabili 281 6. BÖLÜM BELGELER 6.1. Her hracat "leminde Düzenlenen Belgeler 283 6.1.1. Fatura 283 6.1.1.1. Ticari Fatura (Commercial Invoice) 283 6.1.1.2. Ayr nt l Fatura 285 6.1.1.3. Türkçe Fatura (Gümrük Faturas ) 286 6.1.1.4. Tedarikçi Faturas (malatç Faturas ) 287 6.1.1.5. Proforma Fatura (Taslak Fatura) 290 6.1.1.6. Vizeli Fatura 294 6.1.1.7. Tasdikli Fatura (Legalized/Certified Invoice)295 6.1.1.8. Navlun Faturas (Freight Invoice) 296 6.1.2. Çeki Listesi 297 6.1.3. Ta" ma Belgeleri 298 6.1.3.1. Deniz Yolu Kon"imentosu (Bill of Lading) 298 6.1.3.2. Di*er Özellikle Deniz Kon"imentolar 299 6.1.3.3. Ciro Edilemez Denizyolu Ta" ma Senetleri 302 6.1.3.4. Havayolu Ta" ma Seneti (Airwaybill) 306 6.1.3.5. Demiryolu Hamule Senedi (Rail Consignment Note) 307 6.1.3.6. Karayolu Ta" ma Senedi (Road Waybill) 307 6.1.3.7. Nakliyeci Makbuzlar ve FIATA Belgesi 310 6
6.2. Özellikli Belgeler 311 6.2.1. Dola" m Belgeleri 311 6.2.1.1. A.TR Dola" m Belgesi 311 6.2.1.2. EUR-1 Dola" m Belgesi 317 6.2.1.3. INF-2 Belgesi 320 6.2.1.4. Men"e ehadetnamesi 322 6.2.1.5. Kontrol Belgesi-1 326 6.2.1.6. malatç n n Analiz Belgesi 326 6.2.1.7. Üçüncü Taraflarca Düzenlenen Kontrol Belgeleri 326 6.2.1.8. Ekspertiz Raporu 329 6.2.1.9. Sa*l k Sertifikas -1 329 6.2.1.10. Sa*l k Sertifikas -2 331 6.2.1.11. Kontrol Belgesi-2 331 6.2.1.12. Borsa Tescil Belgeleri 331 6.2.1.13. IMA 1 Belgesi 331 6.2.1.14. Kota Belgesi 331 6.2.1.15. Tarihi Eser Olmad * na Dair Belge 334 6.2.1.16. Veteriner Sertifikas 334 6.2.1.17. Radyasyon Belgesi 334 6.2.1.18. A.T.A. Karneleri 334 6.2.1.19. Boykot, Karaliste Sertifikalar 335 6.2.1.20. Paket Postas Makbuzu 337 6.2.1.21. Helal Belgesi 337 6.2.1.22. Koshar Belgesi 340 7. BÖLÜM HRACATA YÖNELK DEVLET YARDIMI VE TEVKLER LE HRACATTA KDV STSNASI -TECL VE TERKN- 7.1. Bakanlar Kurulu Karar yla Düzenlenen Destekler 343 7.1.1. Ara"t rma-geli"tirme 343 7.1.2. Yurt D " nda Milli veya Bireysel Düzeyde Gerçekle"tirilen Fuar Kat l mlar n n Desteklenmesi 350 7.1.2.1. Milli Düzeyde Gerçekle"tirilen Fuar Kat l mlar n Desteklenmesi 350 7.1.2.2. Organizatörün Desteklenmesi 351 7.1.2.3. Bireysel Düzeyde Gerçekle"tirilen Fuar Kat l mlar n n Desteklenmesi 351 7.1.2.4. Ürün Gruplar na Göre Destekler 351 7.1.2.5. Müracaat ekli ve Müracaat n De*l 352 7.1.3. Uluslararas Nitelikteki Yurt çi htisas Fuarlar n n Desteklenmesi 353 7.1.3.1. Desteklenecek Faaliyetler 353 7.1.3.2. Desteklenecek Fuarlar n Tespiti 354 7.1.3.3. Ödeme Esaslar 354 7.1.4. Çevre Maliyetlerinin Desteklenmesi 356 7.1.5. Pazar Ara"t rmas Deste*i 357 7
7.1.6. E*itim Yard m 361 7.1.7. stihdam Yard m 362 7.1.8. Yurtd " nda Ofis-Ma*aza Açma, "letme ve Marka Tan t m Faaliyetlerinin Desteklenmesi 363 7.1.9. Patent, Faydal Model Belgesi ve Endüstriyel Tasar m Tescili Harcamalar n n Desteklenmesi 367 7.1.10. Türk Ürünlerinin Yurtd " nda Markala"mas ve Türk Mal maj n n Yerle"tirilmesine Yönelik Faaliyetlerin Desteklenmesi 370 7.2. Türk Eximbank Kredileri 376 7.2.1. K sa Vadeli hracat Kredileri 377 7.2.1.1. Sevk Öncesi hracat Kredileri (SÖK) 377 7.2.1.2. Sevk Öncesi Döviz hracat Kredisi 379 7.2.1.3. D " Ticaret irketleri K sa Vadeli Türk Liras hracat Kredisi 388 7.2.1.4. D " Ticaret irketleri K sa Vadeli Döviz hracat Kredisi 390 7.2.1.5. hracata Haz rl k TL. Kredisi 392 7.2.1.6. hracata Haz rl k Döviz Kredisi 395 7.2.1.7. KOB hracata Haz rl k TL. Kredisi 398 7.2.1.8. KOB hracata Haz rl k Döviz Kredisi 402 7.2.2. Özellikli Krediler 406 7.2.2.1. Sevk Öncesi Reeskont Kredisi 406 7.2.2.2. Yurt D " Ma*azalar Yat r m Kredisi 408 7.2.2.3. Özellikli hracat Kredisi 409 7.2.2.4. Gemi n"a ve hracat Finansman Program 410 7.2.2.5. Yurtd " Müteahhitlik Hizmetlerine Yönelik Teminat Mektubu Program 412 7.2.3. slam Kalk nma Bankas (KB) Kaynakl Krediler 413 7.2.3.1. hracat Finansman Program 413 7.3. KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geli"tirme ve Destekleme daresi Ba"kanl * ) Destekleri 414 7.3.1. Tan m ve Aç klamalar 414 7.3.2. Genel Amaçl Destekler 419 7.3.2.1. Dan "manl k ve E*itim Destekleri 419 7.3.2.2. Teknoloji Geli"tirme ve Yenilik Destekleri 420 7.3.2.3. Bili"im Destekleri 423 7.3.2.4. Kalite Geli"tirme Destekleri 424 7.3.2.5. Pazar Ara"t rma ve hracat Geli"tirme Dest 424 7.3.2.6. Markaya Yönlendirme Deste*i 428 7.3.3. Uluslararas "birli*i Geli"tirme Destekleri 428 7.3.3.1. hracat Amaçl Yurtd " " Gezisi (YG) Program Kat l m Deste*i 428 7.3.3.2. E"le"tirme Deste*i 429 7.3.4. Bölgesel Kalk nma Destekleri 431 7.3.4.1. Yerel Ekonomik Ara"t rma Deste*i 431 7.3.4.2. Ortak Kullan m Amaçl Makine-Teçhizat De 431 7.3.4.3. Altyap ve Üstyap Uygulama Projesi Deste*432 7.3.4.4. Nitelikli Eleman Deste*i 433 7.3.5. Giri"imcili*i Geli"tirme Destekleri 434 8
7.3.5.1. Yeni Giri"imci Deste*i 434 7.3.5.2. " Geli"tirme Merkezi Deste*i 435 7.3.6. Destek Ba"vurular, De*erlendirme Onay ve Ödeme Ko"ullar 436 7.3.7. Tedarikçilerin De*erlendirilmesi ve zlenmesi 437 7.3.8. Genel artlar 438 7.4. hracat, hracat Say lan Sat " ve Teslimler ile Döviz Kazand r c Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç stisnas 461 7.4.1. Tan m ve Aç klamalar 461 7.4.2. Vergi, Resim ve Harç stisnas n n Kapsam 462 7.4.2.1. Belgesiz "lemler 463 7.4.2.2. Belgeli "lemler 464 7.4.3. Vergi Resim Harç stisnas Belgesi 467 7.4.3.1. Müracaatlar n De*erlendirilmesi ve Belge Düzenlenmesi 467 7.4.3.2. Belge Süresi ve Ek Süreler 467 7.4.3.3. Belgenin Revizesi 468 7.4.3.4. hracat Taahhüdünün Kapat lmas 468 7.4.4. Belgeli hracat Kredilerinde Vergi, Resim ve Harç stisnas 468 7.4.4.1. Vergi, Resim ve Harç stisnas n n Süresi 468 7.4.4.2. Vergi, Resim ve Harç stisnas n n Kapsam 468 7.4.4.3. hracat Taahhüdünün Kapat lmas 469 7.4.5. Belgesiz hracat Kredilerinde Vergi, Resim ve Harç stisnas 470 7.4.5.1. Vergi, Resim ve Harç stisnas n n Kapsam Süresi ve Ek Süreler 470 7.4.5.2. hracat Taahhüdünün Kapat lmas 471 7.4.6. Mücbir Sebep ve Fevkalade Haller 472 7.4.7. Vergi, Resim, Harç stisnas Belgesinin ptali 473 7.5. hracatta KDV stisnas -Tecil ve Terkin- 477 7.5.1. hracatta KDV stisnas 477 7.5.1.1. Mal hrac 477 7.5.1.2. Hizmet hrac 477 7.5.2. hraç Kayd yla Yap lan Teslimlerde Tecil Terkin Uygulamas 478 7.5.2.1. Tecil-Terkin "leminin Özellikleri 478 7.5.3. hracatta KDV adesi 480 7.5.3.1. KDV de ndirim Yoluyla ade 480 7.5.3.2. KDV de Nakdi ade 481 7.5.3.3. KDV de Di*er Vergi Borçlar na Mahsup Yoluyla ade 482 9
8. BÖLÜM HRACATIN FNANSMANI 8.1. Factoring "lemleri 497 8.1.1. Factorin "lemlerine Genel Bak " 497 8.1.2. Factoring "lemlerinin Tarihsel Geli"imi 500 8.1.3. Factoring "lemlerinin Kapsam 508 8.1.4. Türleri tibariyle Factoring "lemleri 513 8.1.5. Factoring "lemlerinin Malolu"u 517 8.1.6. Çe"itli Kanunlar Aç s ndan Factoring "lemleri 521 8.1.7. Factoring "lemlerinin Muhasebele"tirilmesi 533 8.2. Forfaiting "lemleri 540 8.2.1. Forfaiting "lemlerine Genel Bak " 540 8.2.2. Forfaiting "lemlerinin Özellikleri 542 8.2.3. Forfaiting "lemlerinde Süreler 560 8.2.4. Çe"itli Kanunlar Aç s ndan Forfaiting "lemleri 562 8.2.5. Forfaiting "lemlerinin Malolu"u 563 8.2.6. Forfaiting "lemi le lgili Di*er Finansman Teknikleri Aras ndaki Farklar 578 8.2.7. Forfaiting "lemlerinin Muhasebele"tirilmesi 581 9. BÖLÜM KAYNAKÇA Kaynakça 585 10