PROJENİN ÖZGÜN DEĞERİ ve YAYGIN ETKİSİ



Benzer belgeler
Fikirden Projeye III

Projemi yazıyorum-atatürk Üniversitesi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Amaç, özgün değer ve yaygın etki Fikirden Projeye

Bilimsel İletişim. Tez gerekçesi Bilimsel proje önerisi

TÜBİTAK PROJE ÖNERİSİ BİLİMSEL DEĞERLENDİRME FORMU VE BİLGİ NOTU (POBDF-01)

Ek1 KOCAELĐ ÜNĐVERSĐTESĐ BĐLĐMSEL ARAŞTIRMALAR PROJE ÖNERĐSĐ HAKEM/ÖDAK/KOMĐSYON DEĞERLENDĐRME FORMU 1- PROJENĐN ÖZGÜN DEĞERĐ

TÜBĠTAK 1001-BĠLĠMSEL VE TEKNOLOJĠK ARAġTIRMA PROJE ÖNERĠSĠ DEĞERLENDĠRME FORMU VE BĠLGĠ NOTU

Değerlendirme Sistemi ve Kriterler ARAŞTIRMA DESTEK PROGRAMLARI BAŞKANLIĞI (ARDEB)

Özgün Değer ve Yaygın Etki. Hasan Seçen

Proje Hazırlama. Prof. Dr. Hasan Efeoğlu. Mühendislik Fakültesi E&E Müh. Bölümü

Araştırma Destek Programları Başkanlığı (ARDEB) Proje Değerlendirme Kriterleri ve Puanlama

TÜBİTAK Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini. Bilgilendirme Toplantısı. Doç.Dr. D Bülent MERTOĞLU Doç.Dr. Zehra Semra CAN

Proje Hazırlama. Proje Kriterleri. Ne Çeşit Proje? Proje Kavramı... Prof. Dr. Hasan Efeoğlu

Proje Hazırlama. Prof. Dr. Hasan Efeoğlu. Mühendislik Fakültesi E&E Müh. Bölümü

Doç. Dr. M. Necati DEMİR ARDEB Başkanı (V.) Mart 2012

Araştırma Konusunun Seçimi: Problem Tespiti ve Hipotez Kurma

TÜBİTAK Destekleri ve Proje Hazırlığı Bilgilendirme Toplantısı 23 Ağustos BÜ Rektörlük Konferans Salonu Teknoloji Transfer Ofisi

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ (1902B) BAŞLANGIÇ PROGRAMI PROJESİ BAŞVURU SUNUMU

Proje Hazırlarken Dikkat Edilecek Noktalar Doç. Dr. M. Necati DEMİR ARDEB Başkan V.

Mühendislik Fakültelerinde Araştırma Süreçlerinin Teknoloji Transferi Ekosistemine Katkıları

Proje Hazırlarken Dikkat Edilecek Noktalar Doç. Dr. M. Necati DEMİR ARDEB Başkan V.

1001 BĠLĠMSEL VE TEKNOLOJĠK ARAġTIRMA PROJELERĠNĠ DESTEKLEME PROGRAMI

TUBITAK Panelleri, İşleyiş Süreci ve Puanlama Sistemi. Prof. Dr. Mehmet ERTUĞRUL

Ulusal Akademik Ar-Ge Destekleri

T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ (BAP) ÖNERİ FORMU (Tasarım/Bitirme Projelerine Uygulamak İçin Düzenlenmiş Versiyonu)

Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Destek Grubu (SOBAG) 26 Aralık 2014 İstanbul Üniversitesi

Form 1a: T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ BAŞVURU FORMU PROJENİN NUMARASI KABUL TARİHİ ONAYLANAN BÜTÇE

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ (1902) KARİYER PROGRAMI PROJESİ BAŞVURU FORMU. Etik Kurul İzin Belgesi Var, ekte sunuldu Gerekli değil

GAP BÖLGESİ NDE TARIM VE TARIMA DAYALI SANAYİDE ENTEGRE KAYNAK VERİMLİLİĞİ PROJESİ

2011 Yılı Teklif Çağrısı Proje Eğitim Toplantısı Program Amaç ve Öncelikleri, Uygunluk Kriterleri, Başvuru ve Değerlendirme Süreci

Ulusal Akademik Ar-Ge Proje Destekleri

Ulusal Akademik Ar-Ge Proje Destekleri

TÜBİTAK-Akademik Ar-Ge Destek Programları Bilgilendirme ve Eğitim Toplantısı Proje Yazılması-2

MUH312-İnovasyon ve Proje Yönetimi

Ulusal Akademik Ar-Ge Proje Destekleri

Sürdürülebilir Tarım Yöntemleri Prof.Dr.Emine Olhan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi

(PROJE BAŞLIĞI - TÜRKÇE) (PROJE ADI KISALTMASI-AKRONİM) Proje Yürütücüsü: (Proje Yürütücüsü Ünvan ve Adı, Kurumu) Yardımcı Araştırmacı I-II:

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar

BİLİM VE TOPLUM PROJE ÖNERİSİ DEĞERLENDİRME FORMU VE BİLGİ NOTU

Ulusal Akademik Ar-Ge Proje Destekleri

YÖNTEM ve YAPILABĠLĠRLĠK

PANEL SONUÇ BİLDİRGESİ

AR-GE ANKETİ ANALİZ RAPORU

Sosyal Bilimler Alanında TÜBİTAK Projeleri ve Önemli Hususlar. Prof. Dr. Yüksel SAYAN Ege Üniversitesi - İzmir

Ulusal Akademik Araştırma Destekleri

SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur?

SAĞLIK ALANI AR-GE FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYI 7-8 Mayıs 2015

1003 TÜBİTAK Araştırma Destek Programları Başkanlığı

ULUSLARARASI BİLİMSEL ARAŞTIRMA İŞBİRLİĞİ PROJESİ (UBAIP) PROJE BAŞVURU FORMU

Proje Hazırlarken Dikkat Edilecek Noktalar

GAZİOSMANPAŞA TAKSİM EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE ÖNERGESİ BAŞVURU FORMU (FORM-1)

TÜBİTAK ARDEB SOBAG DENEYİM PAYLAŞIMI. Prof. Dr. Tülin GENÇÖZ ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ. 23 Mayıs 2018

Panel Süreci ARAŞTIRMA DESTEK PROGRAMLARI BAŞKANLIĞI (ARDEB)

ENAR PROJE DEĞERLENDİRME FORMU

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ ULUBORLU S.KARASOY MESLEK YÜKSEKOKULU PROJE TEKLİF VE DEĞERLENDİRME FORMU. Proje Bilgileri

TÜBİTAK PROJE DESTEKLERİ

Proje Hazırlama Eğitimi (1)

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM POLİTİKALARI ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJE ÖNERİSİ FORMU

Düzce Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi ve ilgili mekanizmaların vizyonu, Bölgesel, ulusal ve

Avrupa Birliğine Uyum Danışma ve Yönlendirme Kurulu Toplantısı

KONYADA YÜKSEKÖĞRENİM

Ege Sahil Kuşağına Uygun Kavuzsuz Yulaf Çeşidinin Geliştirilmesi Beslenme Yaklaşımı

TÜBİTAK 107 G Proje Sonuçları

Bursa Yenileşim Ödülü Başvuru Raporu

4004-Doğa Eğitimi ve Bilim Okulları 4005-Yenilikçi Eğitim Uygulamaları 4007-Bilim Şenlikleri

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ DEKANLIĞI NA/.MÜDÜRLÜĞÜ NE

Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Destek Grubu (SOBAG)

Türkiye Sosyoekonomik Statü Endeksi Geliştirme Projesi. Proje Yürütücüsü Yrd. Doç. Dr. Lütfi Sunar İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü

TÜBİTAK DESTEKLERİ 1. SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI (1501) Bu destek programı kapsamında, yenilik tanımı çerçevesinde;

Erasmus+ Stratejik Ortaklıklar. Celil YAMAN Mesleki Eğitim Koordinatörü

Eksternal Kalite Kontrol Programı. Doç. Dr. Mustafa ERTEK RSHMB

Yerel yönetimler (belediye, il özel idaresi, köy tüzel kişiliği, muhtarlıklar),

BİLİMSEL ARAŞTIRMA BASAMAKLARI

NASIL BAŞARDIM: Planlanma, İş Yükü Dağıtımı ve Zaman Yönetimi

İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BAYINDIR SONUÇ RAPORU

KAYSERİ ŞEKER AR-GE MERKEZİ ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞ BİRLİĞİ MODELİ

MEVLANA ÜNİVERSİTESİ İÇ ARAŞTIRMA DESTEKLERİ PROJE ÖNERİ FORMU

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3

Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı (1007 Programı)

MESLEKİ EĞİTİM, SANAYİ VE YÜKSEK TEKNOLOJİ

Türkiye nin Tarım Vizyonu ve Geleceği

Tüketim döngüsünde sürdürülebilirlik. Kıvılcım Döğerlioğlu-Demir Sabanci Universitesi YBF

Evrak Tarih ve Sayısı : E Yazının Ekidir YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ TORBALI SONUÇ RAPORU

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal

TÜBİTAK ve Ardeb Sobag Proje Değerlendirme Süreci 1001 Araştırma Destek Programı Proje Yazımı ve Yönetimi Olumsuz Eleştiriler Faydalı Bilgiler ve

Panel Nedir? Panel: Proje önerilerinin değerlendirilmesi amacıyla, proje konularında uzman kişilerden oluşturulan kuruldur.

1004 Araştırma Destek Programları Başkanlığı

Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Teknoloji Transfer Ofisi

BAŞVURU FORMU ÖRNEK DÖKÜMAN

T.C. GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TÜRKİYE TARIM HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME MODELİ. 30 Havza

TÜBİTAKTAK projesi hazırlama süreci 1001 örneği. Proje. Proje çeşitleri. Bu sunuda: Genel proje süreci. Doç.Dr. Ercan Kurar

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) TARIMSAL AR-GE PROJE DESTEKLERİ


Sizi geleceğe taşır...

ARAZİ KULLANIM PLANLAMASI

LocRef. Yerel Yönetim Reformları Uluslararası Karşılaştırma. Yerel Yönetim Reformları Uluslararası Karşılaştırma. LocRef

TÜRKİYE DE FİKRİ HAKLAR YÖNETİMİ KÜLTÜRÜ VE GELİŞİMİ

T.C. ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi PROJE BAŞVURU FORMU

Transkript:

PROJENİN ÖZGÜN DEĞERİ ve YAYGIN ETKİSİ

Kelime anlamı ÖZGÜN: Yalnız kendine özgü bir nitelik taşıyan, orijinal Başkalarını örnek tutmayıp kendisi örneklik eser veren (yazar) ve bu yolda meydana getirilen (eser) DEĞER: Bir şeyin önemini belirlemeye yarayan soyut ölçü, bir şeyin değdiği karşılık, kıymet

Proje önerisinin, özgün değeri (bilimsel kalitesi); farklılığı ve yeniliği, hangi eksikliği nasıl gidereceği hangi soruna nasıl bir çözüm geliştireceği ilgili bilim/teknoloji alan(lar)ına metodolojik/kavramsal/kuramsal olarak ne gibi özgün katkılarda bulunacağı vb. ile ölçülür. Bu sebeple de özgün değer tüm bu kriterleri açıklar mahiyette yazılmalıdır.

Özgün Değer Bölümü Projenin özgünlüğünü oluşturan hususlar net açıklanmalıdır. Hipotezler araştırma konusunu incelemek için çok iyi düşünülmüş ve alternatifler göz önüne alınmış olmalıdır. Projenin bilimsel ve teknolojik liyakati çok iyi vurgulanmalıdır. Yenilikçi bir öneri, ama bunu uygulayamayacağız. Çünkü böyle bir şeyi daha önce hiç denemedik.

Değerlendirme kriterleri Proje önerileri, genel olarak; Özgün Değer Yöntem Yapılabilirlik (Ekip, Ekipman) Yaygın etki kriterlerine göre değerlendirilir. Bütçe ve süre ile ilgili hususlar değerlendirme kriteri olarak ele alınmadan panelistlerin bu bölümlerle ilgili görüşleri raporda belirtilir.

Destek Programlarına Göre Bilimsel Değerlendirme Kriterleri Araştırma Hızlı Destek COST EVRENA Kariyer İkili İşbirliği Öncelikli Alanlar Kriter1 Özgün Değer Özgün Değer Özgün Değer Özgün Değer Kriter2 Yöntem Yöntem Yöntem Yöntem Kriter3 Yapılabilirlik Yapılabilirlik Yapılabilirlik Yapılabilirlik Kriter4 Kriter5 Yaygın Etki Kariyer Geliştirme Potansiyeli ve Yaygın Etkisi Bilimsel İşbirliğini Önemi ve Yaygın Etkisi Çağrı Programı Amaç ve Hedeflerine Katkısı Yaygın Etki

TÜBİTAK Puanlama Sistemi Bir projenin özgün değeri niteliği yönüyle değerlendirilirken puanlama 5 seviyeli bir ölçek aracılığıyla yapılmaktadır. Buna göre; 5 Çok İyi 4 3 2 1 İyi Orta İyi Değil Yetersiz

Seviye Adı Puan Seviye Açıklama Çok İyi 5 Proje önerisi ile ilgili kriterleri tüm boyutlarıyla karşılamaktadır. Eksiklik yok denecek kadar azdır. Kabul edilebilir seviyede küçük kusurlar bulunabilir.

Özgün Değer (Çok İyi) Önerilen projenin; teknoloji, metot veya kuram açısından literatüre nasıl bir katkısının olduğu açıkça belirtilmelidir. Yeni bir fikir, teknoloji, bilimsel yöntem veya kavramsal/kuramsal çerçeve geliştirilmesine yönelik olmalıdır. Uluslararası indekslere kayıtlı dergilerde veya kitaplarda yayımlanma potansiyeli bulunmalıdır. Araştırma konusu çok iyi düşünülmüş, alternatifler göz önüne alınmış olmalıdır. Mevcut bilim ve teknolojideki deneysel yöntemlerdeki eksiklik ve hataları doğru olarak ortaya koyabilmelidir.

Seviy e Adı Puan Seviye Açıklama Ġyi 4 Proje önerisi ilgili kriteri iyi derecede karşılamaktadır. Bununla birlikte, önerinin halen iyileştirilme potansiyeli olan bazı noktaları bulunmaktadır. Orta 3 Proje önerisi ilgili kriteri orta derecede karşılamaktadır. Öneride iyileştirmelere gerek bulunmaktadır.

Özgün Değer (İyi) Patent alma potansiyeli bulunmaktadır. Öneri mevcut bilim ve teknolojideki ve /veya halen kullanılmakta olan deneysel yöntemlerdeki eksiklik ve hataları doğru olarak ortaya koymaktadır. Ürün, malzeme, teknoloji veya teoride mevcuda göre iyileştirme ve ilerleme sağlanmasına yöneliktir. Diğer hakemli ve indekslerde kayıtlı dergilerde yayımlanabilme veya konferanslarda sunulabilme potansiyeli bulunmaktadır. Bilgi ve teknoloji transferi ile yerel, ulusal veya uluslararası bir soruna çözüm getirilmesine yöneliktir.

Seviye Adı Puan Seviye Açıklama İyi Değil 2 Proje önerisi ilgili kriteri yeterli derecede karşılamamaktadır. Öneride önemli eksiklikler bulunmaktadır. Yetersiz 1 Proje önerisi ilgili kriteri karşılamamaktadır. Proje önerisinde ciddi eksiklikler/zayıflıklar söz konusudur.

Özgün Değer (İyi Değil / Yetersiz) Yöntem, kuram ve bilgi olarak kayda değer bir yenilik getirmemektedir. Diğer hakemli ve indekslerde kayıtlı dergilerde yayımlanabilme veya konferanslarda sunulabilme potansiyeli zayıftır. Araştırmanın bilimsel tutarlılığı, bütünlüğü ve anlamı açıkça ortaya koyulmamıştır. Araştırmada net bir bilimsel/teknolojik soru ortaya atılmamıştır.

Özgün Değer (İyi Değil / Yetersiz) İnceleme/veri toplama/durum saptama/rutin çalışma niteliğindedir. Gerekçede belirtilen yayın/kaynaklarda benzeri çalışmaların sonuçları vardır. Projenin bu duruma ne katkı /ilerleme sağlayacağı belirsizdir. Literatür taraması yapılmamış/ham liste mahiyetinde olup, araştırmanın temel konusunun/amacının önemine işaret etmemektedir.

Özgün Değerin Yetersiz Olması Durumu Özgün Değerin >2 olması gerekir. Panel puanı =2 veya <2 ise özgün değeri yetersiz Projenin diğer bölümleri ile ilgili değerlendirme rapora yansıtılmamaktadır.

Panel ve proje deneyimlerimizle edindiğimiz tecrübeler ışığında Özgün Değer proje önerisinin en önemli bölümüdür. Projenin özgünlüğünü oluşturan hususlar net açıklanmalıdır. Çalışmanın özgün değeri ortaya konulurken literatür taramasıyla desteklenmelidir. Mevcut çalışmalardan farkı, uluslar arası bilime veya topluma katkısı net olarak ortaya konulmalıdır. Araştırma konusunu incelemek için ortaya atılan hipotezler çok iyi düşünülmüş ve alternatifler göz önüne alınmış olmalıdır.

Panel ve proje deneyimlerimizle edindiğimiz tecrübeler ışığında Özgün değer net olarak ortaya konulamamasından ve gerçekçi olmamasından dolayı Bazı proje önerilerinde yaygın etki ve yapılabilirlikten yüksek puan almış olsa bile desteklenmemektedir. Genelde proje önerisi özelde ise Özgün Değer gerçekçi olmalıdır. Bir proje ile bütün sorunların çözülemeyeceği göz önünde bulundurulmalıdır. Ben yazdım panelist anlasın anlayışı olmamalı. Panelistlerin özgün değeri ortaya çıkarmak için uğraş vermeleri beklenilmemelidir. Özgün değer literatür ile desteklenmeli. Panelist literatür taraması yapmaz./yapmamalı.

Panel Raporlarından Örnekler projenin ilgili bilim teknoloji alanında mevcut eksiği kapatma yönünde ciddi katkıları olacağı öngörülmüştür araştırma konusu uluslararası araştırmalarda da yoğun ilgi çekmektedir. Güncel bir soruna çözüm aranmaktadır üretim tekniği olarak özgün tasarımlar oluşturulabilir nitelikte bir projedir var olan sistemin yeni modelleme yöntemleriyle iyileştirilmesi hedeflenmektedir

Panel Raporlarından Örnekler Ayrıca proje çalışması sonucu çıkacak ürünler uluslar arası saygın dergilerde yayınlanma ve konferanslarda sunulma potansiyeline sahiptir Rekabet gücü oluşturabilecek ulusal kaynaklı bir özgün materyal oluşturulmasına yöneliktir Oldukça önemli bir sağlık problemi olan... Hastalığının patofizyolojisinde araştırılacak olan sorunun çözülmesi alternatif tedavi yaklaşımlarının gelişimine imkan sağlayacaktır yöntemiyle yapılacak olan araştırmada literatürde herhangi bir çalışma yer almamakta olup proje özgün bulunmuştur

Özgün Değer (1. Örnek) Uygulanan toprak işleme yöntemi, kültür bitkisinin istekleri ile yörenin iklim koşulları ve toprak özelliklerine bağlı olarak büyük değişiklikler gösterdiğinden, öncelikle her kültür bitkisi için yörenin ekolojik koşullarına uygun toprak işleme yöntemleri saptanmalıdır. Aksi takdirde bir bölgede çok iyi sonuçlar verebilen bir toprak işleme yöntemi, farklı iklim koşulları ve toprak özelliklerine sahip bir bölgede faydalı olamayabileceği gibi, sakıncalı dahi olabilmektedir (Okursoy, 2002). Ülkemizde değişik bölgelerde farklı ürünler için uygun toprak işleme yöntemlerinin belirlemesine yönelik çok sayıda araştırma yapılmasına rağmen, Tokat gibi geniş sulanabilir ovaları (Kazova, Niksar ovası, Erbaa ovası) bulunan bir bölgede bu konuda detaylı bir çalışma bulunmamaktadır. Bölgede, ikinci ürün tarımında buğday hasadından sonra geleneksel toprak işleme yöntemi uygulandığında ekim işlemi 10 ile 15 gün kadar gecikme olmaktadır. İkinci ürün silajlık mısır yetiştiriciliğinde erken ekim yapılmadığı için de gerekli olan toplam sıcaklık değerine ulaşılamamakta ve silaj kalitesi ve verimi düşmektedir. İkinci ürün silajlık mısırın Temmuz un 10 u civarında ekilmesi durumunda toplam sıcaklık (termal sıcaklık) değerinde Temmuz un 25 (bölgede yaklaşık ikinci ürün mısır ekim tarihi) inde ekilmesine göre yaklaşık 300 C lik bir artış sağlanabilir. Bundan dolayı, bölgede bitkinin optimum gelişimi için gerekli olan sıcaklık değerlerini elde etmemize yardımcı olacak toprak işleme yöntemlerinin belirlenmesi ile daha kaliteli ve daha yüksek verimli ikinci ürün silajlık mısır üretilmesine olanak sağlaması çalışmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Denemelerde uygun toprak işleme yönteminin belirlenmesinin yanında erkenci mısır çeşitlerinin kullanılmasıyla ikinci ürün silajlık mısır tarımı için geçit bölgelerinde var olan zaman sorununa çözüm bulanabileceği beklenmektedir.

Özgün Değer (1. Örnek) Devam Bölgede yapılan ilk çalışma olması nedeni ile projeden elde edilecek sonuçlar bölge çiftçisine ve ekonomisine önemli bir katkı sağlayacaktır. Diğer yandan, farklı disiplinlerden (Tarım Makineleri, Tarla Bitkileri, Bitki Koruma ve Toprak Bilimi) bilim adamları bu çalışmaya katkı verecektir. Bu sebeple bölgede ikinci ürün silajlık mısır yetiştiriciliği için gerekli olan en iyi amenajman yöntemlerinin tüm yönleriyle (makine kullanımı, toprak özellikleri, kültür bitkisinin gelişimi, yabancı ot kontrolü ve ekonomiklik) değerlendirilmesi mümkün olacaktır. Dolayısıyla proje ile Tokat ilinde ikinci ürün silajlık mısır yetiştiriciliğinde yabancı ot kontrolü ve topraktaki bitki besin elementlerinin etkin kullanımı açısından en uygun tarımsal mekanizasyon zinciri ve yöre koşullarına uygun erkenci mısır çeşitleri belirlenmiş olacaktır. En uygun mekanizasyon zincirinin kurulması ile birlikte toprak ve su kaynakların sürdürülebilir bir tarım için bozulmadan korunması ve faydalılıklarının devam ettirilebilmesi sağlanmış olacaktır. Projenin tarla denemeleri Çaylı kasabasında kurulacaktır. Bu kasabada aynı zamanda proje ekibinin de koordinatör ve eğitimci olarak yer aldığı AB Yerel Kalkınma Girişimleri Hibe Programı tarafından desteklenen Çaylı Kasabasında Yem Bitkilerine Dayalı Tarım Sistemleri Uygulanarak Yöre Hayvancılığının Geliştirilmesi ve İnsan Kaynaklarının Değerlendirilmesi konulu proje yürütülmektedir. Araştırmanın hayvancılığın yoğun olarak yapıldığı bir bölgede çiftçi arazinde yürütülecek olması, tarla denemelerinden elde edilen sonuçların üreticiye benimsetilerek aktarılmasını kolaylaştıracaktır. Projeden elde edilecek pratik sonuçlarla üreticilerin sürdürülebilir ve daha ekonomik bir tarım ve kaliteli silaj üretimi yapabilmeleri sağlanacaktır. Bu yönüyle projenin direk olarak uygulamaya aktarılabilecek nitelikte olması çalışmanın özgün değerini arttırmaktadır. Proje sonuçlarının ileride bölgede yetiştiriciliği yapılabilecek benzer çalışmalara öncülük edeceği ve teorik katkı sağlayacağı da beklenmektedir.

Özgün Değer (2. Örnek) Toprak kalitesinin değerlendirilmesi ve izlenmesini sağlayacak güvenilir ve yaygın bir şekilde kullanılabilir değerlendirme yöntem/lerine gereksinim olduğu arazi bozunması ve toprak kalitesi konularında yapılan çalışmalarla açık bir şekilde ortaya konmuştur. Bu çalışmada, toprak kalitesinin değerlendirilmesinde ABD de Tarım Bakanlığına bağlı bir kuruluş olan Doğal Kaynakları Koruma Servisinin (NRCS) geliştirmekte ve kullanmakta olduğu Toprak Amenajmanı Değerlendirme Çerçevesi nin (SMAF) iklim ve ana materyal gibi toprak oluşum faktörleri farklı olan iki bölgemizde kullanılabilirliği test edilecektir. Bu metodun seçilmesinin temel nedenlerinden bir tanesi, yöntemin Toprak Taksonomisini esas alması yani değerlendirmede kullanılan indikatörlerin hesaplamasında kullanılan faktörlerin farklı bölge ve topraklara uyarlanabilir olmasıdır. Metot toprağın dinamik kalitesinin değerlendirilmesi üzerine yoğunlaşmıştır. İklim, topografya, ana materyal gibi temel toprak oluşum faktörlerini yansıtan ve amenajman uygulamalarından etkilenmeyen genetik toprak kalitesinden ziyade şu anki veya geçmişte uygulanan toprak amenajmanı kararlarını yansıtan dinamik toprak kalitesini göstermektedir. Toprak fonksiyonlarının tanımlanması amacıyla seçilen indikatörlerinin skorlanmasında kullanılan çeşitli faktörler, çalışma yapılan alanın özelliklerine göre değiştirilebilmektedir. Organik madde içeriği, toprak tekstürü, yağış, sıcaklık, arazinin eğimi, mineraloji, ayrışma sınıfı, ürün çeşidi, örnekleme zamanı ve kullanılan toprak analiz yöntemi indikatörlerin yorumlanmasında dikkate alınan unsurlardır. Bu projede pilot olarak seçilen çalışma alanlarında bu yöntemin uygulanabilirliğinin test edilmesi bu çerçevenin geliştirilmesine önemli katkılar yapacaktır. Çalışmada kullanılan değerlendirme aracında yer almayan ancak çalışma alanlarında fonksiyonların tanımlanması için gerekli olduğuna inandığımız yarayışlı çinko indikatörünün skorlanıp yorum yapılmasını sağlayacak algoritma SMAF ta belirtilen protokollere uygun olarak proje kapsamında geliştirilmeye çalışılacaktır.

Özgün Değer (2. Örnek) Devam Bu projede, iki farklı iklime sahip bölgedeki tarım arazilerinde toprak fonksiyonları için kapasitelerin belirlenmesine olanak sağlayacak minimum veri setleri belirlenecektir. Ayrıca, daha önce toprak veri tabanları iki ayrı TUBITAK projesinde (TOVAG 105O617-1001 projesi- ve TOVAG 110O024-hızlı destek projesi) çıkarılmış olan çalışma alanlarında, yeni yapılacak bozulmuş ve bozulmamış toprak örneklemeleri ile toprak kalitesinde zamanla meydana gelen olası değişimler belirlenecek ve bu değişimlerin nedenleri irdelenecektir. Arazinin kalitesinin bozunması yönünde bir değişim söz konusu ise gerekli tedbirlerin alınması için zamanında uyarılar yapılacak ve tedbirler belirlenecektir. Eğer kalite daha iyiye gitmiş ise bunun nedenleri araştırılacak ve bölgedeki diğer kullanıcılara bilgilendirmeler ve öneriler yapılacaktır. Ayrıca proje sonuçları, benzer iklim ve toprak özelliklerine sahip diğer bölgelerimizde arazi bozunmasının izlenmesi ve erken uyarı sisteminin geliştirilmesinde kullanılabilecektir. Toprak kalitesi ile ilgili çalışmalar bütün dünyada özellikle son 10 yılda oldukça artmış durumdadır. Çalışmalar genelde toprak kalitesinin belirlenmesinde kullanılacak yöntemin belirlenmesi ve geliştirilen yöntemlerin farklı arazilerde test edilmesi üzerinde yoğunlaşılacaktır. Çalışmaların çoğunluğu daha küçük ölçekteki arazilerde yapılmıştır. Bu proje kapsamında, toprak oluşumu açısından birbirlerinden farklı olan iki ayrı bölgede yer alan ve çeşitli amenajmanların uygulandığı geniş tarım arazilerinde (toplam arazi yaklaşık 41.656 ha) çalışmalar yapılacaktır. Bu bize hem iklim ve ana materyal gibi farklı genetik hem de yetiştiricilikte kullanılan yöntemlerin farklılığından dolayı farklı amenajmanlar altında yöntemin toprak kalitesinin belirlenmesinde kullanımını sağlayacaktır. Bu yönüyle proje sonuçları, bu yöntemin ülkemiz koşullarında (özellikle çalışma alanları ile benzer koşullara sahip bölgelerde) kullanılabilirliğinin test edilmesine ve algoritmaların geliştirilmesi ve adaptasyonuna da olanak sağlayacaktır.

Özgün Değer (2. Örnek) Devam Yabancı otlar çevresel parametredeki değişikliklere anında yanıt verdiklerinden (Booth ve ark., 2003), yabancı ot popülasyonları takip edilerek bir bölgede tarımsal uygulamalarda meydana gelen değişmelerin çok kısa sürede fark edilmesi ve takibi mümkündür. Bu yüzden de yabancı ot topluluklarının yapısında meydana gelen değişikliklerin takip edilmesi yabancı otların idaresi yanında, toprak kalitesini göstermeleri yönüyle önemlidir. Bu nedenle, proje sonuçlarının gerek yabancı ot bilimine gerekse de toprak kalitesinin validasyonu açısından toprak bilimine teorik katkı sağlama potansiyeli bulunmaktadır. Konu ile ilgili literatüre veri sağlama yeteneği oldukça fazla olan bu çalışma sonuçları, Geoderma, Catena, Soil Science Society of America, Soil Science, Land Use and Management, Land Degredation and Development gibi Science Citation Index e giren birçok dergide rahatlıkla yayınlanabilecektir.

Özgün Değer (2. Örnek) - Panel Raporu Toprakların üretkenlikleri ve verimlilikleri ile bunların sürdürülebilirlikleri ve değişimi üzerine toprakların kimyasal, fiziksel ve biyolojik özelliklerinin yanı sıra tarımsal amenajman uygulamaları gibi birçok faktör etkili olmaktadır. Toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinin tümünün birleşik etki ve katkılarının dikkate alınmasıyla hesaplanan toprak kalitesi değerleri, toprakların üretkenliklerinin ve verimliliklerinin ortaya konulmasında, sürdürülebilirliğinin izlenmesinde ve amenajman uygulamalarının etkilerinin bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesinde daha gerçekçi ve pratik bir kolaylık sağlamaktadır. Günümüzde toprakların sürdürülebilir kullanımı için toprak kalitesi minimum veri setlerinin belirlenmesi bir zorunluluk halini almıştır. Önerilen proje kapsamında; çalışma alanlarının seçimi ve söz konusu alanlara özgü karşılaştırılabilir nitelikte geçmiş bazı verilerin varlığı nitelikli bir değerlendirme yapabilmenin önünü açmakta ve yeni skorlama eğrilerinin (yarayışlı Zn için) geliştirilecek olması ve toprak kalitesi ile yabancı ot tür ve yoğunlukları arasındaki ilişkinin incelenecek olması çalışmayı özgün kılmaktadır. Çalışmanın, konu alınan bölgeler ve benzer özelliklerdeki farklı bölgelerde de toprakların değerlendirilmesinde mevcut uygulamalara göre iyileştirme sağlayacağı açıktır. Proje önerisinde çalışma konusunun mevcut bilimdeki yeri açıkça ortaya konmuş olup sonuçların indeksli dergilerde yayınlanma ve ulusal ve uluslar arası toplantılarda sunulma potansiyeli yüksektir.

Yaygın Etki / Katma Değer Projenin gerçekleştirilmesi sonucunda, Ulusal ekonomiye ve bilimsel birikime katkısı, Toplumun sorunlarına çözüm üretme potansiyeli, Sonuçlarından kimlerin ne şekilde yararlanabileceği, Evrensel veya yerel düzeyde olma özelliği, Uluslararası alanda Türkiye nin öncü konuma gelmesine katkısı, Ülkenin bilimsel ve teknolojik araştırma gücüne, bilim insanı yetiştirilmesi ve yeni projeler üretme potansiyeli yeterince açıklanmalıdır.

Yaygın Etki / Katma Değer

Yaygın Etki (Çok İyi) Evrensel veya yerel düzeyde olma özelliğine sahiptir. Farklı bilimsel ve teknolojik alanlarda kullanılabilme özelliğine sahiptir. Yeni projelerin üretilmesine temel oluşturabilme özelliğine sahiptir. Toplumun sorunlarına çözüm üretebilecek niteliktedir. Proje konusu, alanındaki BTYK, DPT veya TÜB İTAK tarafından belirlenen ülke öncelikleri arasındadır. Toplumun kullanılmayan kaynaklarının kullanılmasını sağlamaya yöneliktir. Uluslararası alanda Türkiye nin öncü konuma gelmesine katkı sağlayabilecek niteliktedir. Uluslararası, Ulusal kaynaklardan veya endüstriden destek almıştır.

Yaygın Etki (Çok İyi) Ülkenin sürdürülebilir kalkınmasına katkı sağlama potansiyeli vardır. Yurtdışı bağımlılığı gideren yeni bir ürün veya model geliştirme potansiyeli vardır. Ülkenin bilimsel ve teknolojik araştırma gücüne, bilim insanı yetiştirilmesi ve yeni yetenekler kazanılmasına katkı sağlama potansiyeli oldukça yüksektir. Ülkenin risklerinin ve avantajlarının belirlenmesine yöneliktir. Sonuçların ticarileştirilme potansiyeli yüksektir. Proje disiplinler arası ve grup çalışmalarını içermektedir. Proje uygulayıcı kurum/kuruluşlarla işbirliği içinde hazırlanmıştır.

Yaygın Etki (İyi) Tek bir bilimsel veya teknolojik alanda kullanılabilme sahiptir. özelliğine Yeni proje üretebilme özelliği sınırlıdır. Bir ulusal kaynaktan veya endüstriyel kuruluştan sınırlı destek almıştır. Bölgesel ekonomiye kısmi katkı sağlama potansiyeli bulunmaktadır.

Yaygın Etki (İyi Değil / Yetersiz) Bilim ve teknolojiye katkı sağlama potansiyeli zayıftır. Proje konusu, alanındaki ülke öncelikleri arasında değildir. Tescil edilecek çıktılar elde etme potansiyeli oldukça zayıftır. Diğer hakemli ve indekslerde kayıtlı dergilerde yayımlanabilme veya konferanslarda sunulabilme potansiyeli oldukça zayıftır.

Yaygın Etki / Katma Değer (1. Örnek)

Yaygın Etki / Katma Değer (1. Örnek) Devam

Yaygın Etki / Katma Değer (1. Örnek) Devam

Yaygın Etki / Katma Değer (2. Örnek)

Yaygın Etki / Katma Değer (2. Örnek) Devam

Yaygın Etki / Katma Değer (2. Örnek) Devam

Yaygın Etki / Katma Değer (2. Örnek) Devam

PROJE ÇIKTILARININ PAYLAŞIMI VE YAYILIMI Proje faaliyetleri boyunca elde edilecek çıktıların ve ulaşılacak sonuçların ilgili paydaşlar ve potansiyel kullanıcılara ulaştırılması ve yayılmasına yönelik yapılacak toplantı, çalıştay, eğitim, web sitesi, vb. ne tür faaliyetler yapılacağı aşağıdaki tabloda belirtilmelidir. PROJE ÇIKTILARININ PAYLAŞIMI VE YAYILIMI TABLOSU (*) (*) Tablodaki satırlar gerektiği kadar genişletilebilir ve çoğaltılabilir Faaliyet Türü (Toplantı, Çalıştay, Eğitim, Web sayfası vb.) Paydaş / Potansiyel Kullanıcılar Faaliyetin Zamanı ve Süresi

SORU & CEVAP

TEŞEKKÜR EDERİM Prof. Dr. Salih AYDEMİR Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü, OsmanbeyYerleşkesi, Şanlıurfa 07.04.2014/09.04.2014 salihaydemir@harran.edu.tr