TÜRKİYE İÇİN YENİ BİR SEÇENEK: TIBBİ DÜŞÜKLER
Dünyada Her 1 dakikada: 380 kadın gebe kalmakta, 190 kadın istenmeyen veya planlanmayan gebelikle karşılaşmakta, 110 kadın gebelikle ilgili komplikasyon yaşamakta, 40 kadın tehlikeli düşük yapmakta ve 1 kadın ölmektedir.
Ülkemizde de her 1 saatte : 203 kadın gebe kalmakta, 157 canlı doğum, 20 si kendiliğinden 43 düşük ve 3 ölü doğum olmaktadır.
2003 TNSA DOĞURGANLIK TERCİHLERİNDEKİ GELİŞMELER 1988 1993 1998 2003 80 72,4 60 40 24,4 20 3,1 0 ÇOCUK İSTEYENLER KARARSIZLAR ÇOCUK İSTEMEYENLER
2003 TNSA YILLARA GÖRE TOPLAM DOĞURGANLIK HIZI TDH 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 4,3 4,1 3,4 2,7 2,6 2,2 1978 1983 1988 1993 1998 2003
YAŞA ÖZEL DOĞURGANLIK HIZLARI TDA-1978 TNSA-1988 TNSA-1993 TNSA-1998 TNSA-2003 300 250 1000 Kadına Düşen Doğum Sayısı 200 150 100 50 2003 TNSA 0 1519 2024 2529 3034 3539 4044 4549 Kadının Yaşı
2003 TNSA Kadınlarda Eğitim Düzeyine Göre İstenilen ve Ulaşılan Doğurganlık Düzeyleri EĞİTİM DÜZEYİ İSTENİLEN TOPLAM DOĞURGANLIK ULAŞILAN TOPLAM DOĞURGANLIK Eğitimi yok /Okul bitirmemiş 2,1 3,7 İlköğretim birinci kademe 1,9 2,4 İlköğretim ikinci kademe 1,2 1,8 Lise ve üzeri 1,0 1,4 TÜRKİYE 1,6 2,2
2003 TNSA BÖLGELERE GÖRE TOPLAM DOĞURGANLIK HIZLARI 1,6 1,9 1,9 1,9 1,3 1,9 3,7 1,9 3,7 1,9 2.3 İSTENEN TDH ULAŞILAN TDH
SAĞLIK BAKANLIĞI TARAFINDAN DAĞITILAN KONTRASEPTİF MALZEME DURUMU ( Kişi ) YIL HAP KONDOM RİA 1998 748.951 1.176.131 339.534 2002 1.105.061 1.631.611 358.663 2003 1.522.273 1.994.392 348.348 2004 1.507.019 2.910.780 362.513 2005* 811.624 1.246.843 180.487
2003 TNSA YÖNTEM KULLANIMINDAKİ GELİŞMELER 80 70 60 50 40 30 31 34,5 37,7 42,5 %71 20 10 32,3 28,1 26,1 28,5 0 1988 1993 1998 2003 GELENEKSEL YÖNTEM MODERN YÖNTEM
2003 TNSA BÖLGELERE GÖRE HERHANGİ BİR YÖNTEM KULLANIMI 80 70 60 50 40 30 20 10 0 74 71 74 72 BATI GÜNEY ORTA KUZEY DOĞU 1988 1993 1998 2003 58
2003 TNSA BÖLGELERE GÖRE MODERN YÖNTEM KULLANIMI 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 46 46 47 33 33 BATI GÜNEY ORTA KUZEY DOĞU 1988 1993 1998 2003
2003 TNSA Geleneksel yöntemlerin varlığı her eğitim düzeyinde benzer ağırlıkta gözlenmektedir. 80 70 60 50 40 30 20 10 0 EĞİTİMİ YOK İLK ÖĞR I.KADEME İLK ÖĞR II. KADEME LİSE ve ÜZERİ MODERN YÖNTEM GELENEKSEL YÖNTEM
2003 TNSA BÖLGELERE GÖRE KARŞILANMAMIŞ KONTRASEPTİF İHTİYAÇLAR (%) 6,1 3,4 4,4 14,5 6,5 Türkiye 6
İstenmeyen Gebelikler Kendi doğurganlığını kontrol etme, planlama ve bu konuda hizmetlerden yararlanma becerisi ve şansı düşük olan kadınların istenmeyen gebeliklerle karşılaşma riski de yüksektir. Hiçbir kontraseptif yöntem % 100 güvenilir değildir. Kontraseptif başarısızlığa bağlı olarak, dünyada her yıl milyonlarca planlanmamış gebelik meydana gelmektedir. Dünyada her 8 anne ölümünden 1 tanesi güvenli olmayan ve sağlıksız koşullarda yapılan düşüklere bağlı nedenlerden kaynaklanmaktadır (DSÖ).
Düşük, aile planlaması programında kontraseptif yöntemi değildir Ancak, istenmeyen gebeliklerin sık görülmesi, buna bağlı düşükler kadının sağlık düzeyini etkilemekte olup bu konuda sağlıklı hizmete ihtiyacı kaçınılmaz kılmaktadır.
Bir Yılda 1.780.000 Gebeliğin; 1.378.000 i canlı doğumla 201.000 i isteyerek düşükle, 178.000 i kendiliğinden düşükle, 23.000 i ölü doğumla Sonuçlanmaktadır.
İsteğe Bağlı Düşükler Yıllar İsteğe Bağlı Düşük (%) 1993 TNSA 18 1998 TNSA 14.5 2003 TNSA 11
İSTEYEREK DÜŞÜK YAPILAN YERLER 1998 ve 2003 TNSA 1998 2003 DEVLET HASTANESİ 11.5 9.2 DOĞUMEVİ 5.5 5.2 SAĞLIK OCAĞI - 0.5 SSK 5.3 3.9 ÖZEL HASTANE 14.5 20.9 ÖZEL MUAYENEHANE 59.4 56.5 ÜNİVERSİTE 1.4 1.9 DİĞER 2.4 1.8
İSTEYEREK DÜŞÜK NEDENLERİ İSTEYEREK DÜŞÜK YAPMA NEDENLERİ 1998 2003 Anne Sağlığı 14.0 6.9 Çocuk Sağlığı 4.1 3.3 Anne-Çocuk Sağlığı Doğurganlığın Sonlandırılması 2.2 1.4 61.2 40.7 Sık Aralıklar 7.3 17.0 Diğer 10.0 30.6
DÜŞÜK SONRASI YÖNTEM KULLANIMI Modern Yöntem Kullanımı Modern Yöntem Kullanımı 60 40 20 51,9 22,4 40 30 20 10 0 29,5 GELENEKSEL 39,9 MODERN 0 GELENEKSEL MODERN Düşükten Bir Ay SONRA 2003 TNSA Düşükten Bir Ay ÖNCE
2003 TNSA Eğitim ile düşük olgusu arasında pozitif ilişki vardır. Eğitim düzeyi yüksek ve kentlerde oturan kadınların düşük yapma sıklığı artmaktadır. Sağlık hizmetlerinden bu amaçla daha fazla yararlanılmaktadır. Sosyal ve ekonomik nedenlerle çocuk düşürmenin yasal sınırlamalar ile önlenemeyeceği ortaya konulmuştur.
HEDEFİMİZ: Karşılanmamış aile planlaması ihtiyacını 2003 teki düzeyi olan % 6 dan 2008 de %3 e düşürmek, 2013 te tamamen ortadan kaldırmak, Bölgesel farklılıkları 2003 teki düzeyine göre 2010 yılına kadar % 75 oranında azaltmak, 2015 te tamamen ortadan kaldırmak, Düşük sonu aile planlaması hizmetlerini 2003 teki düzeyine göre 2010 yılına kadar % 75 oranında artırmak Her bir coğrafi bölge ve yerleşim biriminin 2008 yılı hedefi 2003 yılı mevcut durumunun %50 azaltılması şeklinde ayrı ayrı belirlenecektir.
DOĞURGANLIK TERCİHLERİNDEKİ GELİŞMELER 80 60 40 20 0 1988 1993 1998 2003 ÇOCUK İSTEYENLER 24,4 3,1 KARARSIZLAR 72,4 ÇOCUK İSTEMEYENLER İSTENMEYEN GEBELİK BÖLGELERE GÖRE KARŞILANMAMIŞ KONTRASEPTİF İHTİYAÇLAR (%) 6,1 İSTEYEREK DÜŞÜK 3,4 4,4 6,5 14,5 Türkiye 6
İstenmeyen Gebeliklerin Sonlandırılması İçin; Tüm Hizmetlerde olduğu gibi Hizmet sunumunda seçeneklerin çok olması, Hizmet kalitesinin artırılması, Kullanımın ve kullanıcı memnuniyetinin artırılması gerekmektedir.
İlaç Bilimsel Kurulu-Kasım 2002 2827 sayılı yasa ve buna bağlı olarak çıkarılmış olan 507 sayılı Nüfus Planlaması Hizmetleri Yönetmeliği ne dayalı İlaç Bilimsel Kurulu gündeminde: 2001 yılında, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı tarafından İzmir, Ankara, ve Eskişehir de çok merkezli olarak yapılmış olan araştırma görüşülmüştür.
İlaç Bilimsel Kurulu-Kasım 2002 Çalışma sonuçlarına göre tıbbi düşük alternatif bir yöntem olarak kabul edilmektedir Miferpiston un Türkiye de ruhsatlı olmadığı ve firmanın bu amaçla müracaatının bulunmadığı, Misoprostol ün ruhsatlı olarak piyasada bulunduğu, ancak endikasyonları arasında gebelik sonlandırılması olmadığı vurgulanmıştır.
Sonuç İsteyerek düşüklerin yasallaşması sağlıksız koşullarda yapılan girişimleri azaltarak, anne ölümleri üzerinde beklenen olumlu etkisini yapmıştır ve bu etkisi sürmektedir. Kahire dokumanı çerçevesinde kişinin doğurganlığını kontrol etmesi bir üreme hakkıdır. Türkiye de toplumla iletişim stratejimiz içinde biz bunu başka gebelik istemeyenler, etkili modern bir aile planlaması yöntemi kullanmalıdır, bu hem ekonomik açıdan hem de ek bir sağlık riski almamak açısından en akılcı yoldur mesajı ile değerlendiriyoruz. Sağlık hizmeti anlayışımız içinde kısa vadede hizmet ihtiyacını ve talebini mutlaka karşılamayı, orta ve uzun vadede koruyucu sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması şemsiyesi altında, bireye ve topluma doğru sağlık arama davranışı kazandırmayı hedefliyoruz.
TEŞEKKÜRLER SAĞLIK BAKANLIĞI AÇSAP GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
GÜVENLİ ANNELİK VE ACİL OBSTETRİK BAKIM HİZMETLERİNDE AİLE PLANLAMASI HİZMETLERİNDE CYBE VE HIV/AIDS HİZMETLERİNDE GENÇ DOSTU ÜREME SAĞLIĞI HİZMETLERİNDE ARZIN GÜÇLENDİRİLMESİ Üreme Sağlığı Hizmet Standartları Geliştirildi. Üreme Sağlığı İş Tanımları Geliştirildi. Üreme Sağlığı Eğitim Modülleri Geliştiriliyor; Doğum Öncesi Bakım, Doğum, Loğusa Takibi, Yenidoğan Bakımı Aile Planlaması CYBE ve HIV/AIDS Genç Dostu Üreme Sağlığı Üniversitelerde ebe, hemşire ve tıp doktoru yetiştiren okullar için CS/ÜS müfredatı
GÜVENLİ ANNELİK VE ACİL OBSTETRİK BAKIM HİZMETLERİNDE AİLE PLANLAMASI HİZMETLERİNDE CYBE VE HIV/AIDS HİZMETLERİNDE GENÇ DOSTU ÜREME SAĞLIĞI HİZMETLERİNDE ARZIN GÜÇLENDİRİLMESİ Üreme Sağlığına Yönelik Araştırmalar Yapılıyor; Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması Anne Ölümleri Araştırması Sağlık Davranış Alışkanlıkları Araştırması Üreme Sağlığı Sevk Sistemi Kuruluyor. Üreme Sağlığı Hizmet ve Eğitim Malzemeleri Alınıyor; 500 Sağlık Ocağı 75 AÇSAP Eğitim Merkezi 16 Gençlik Danışma Merkezi 32 Hastane
GÜVENLİ ANNELİK VE ACİL OBSTETRİK BAKIM HİZMETLERİNDE AİLE PLANLAMASI HİZMETLERİNDE CYBE VE HIV/AIDS HİZMETLERİNDE GENÇ DOSTU ÜREME SAĞLIĞI HİZMETLERİNDE ARZIN GÜÇLENDİRİLMESİ Üreme Sağlığı Hizmeti Sunanlar Eğitiliyor; Sağlık Yöneticileri (40 Sağlık Bakanlığı merkez yöneticisi, 34 sağlık müdürü yardımcısı, 136 şube müdürü (AÇS/AP,bulaşıcı hast, istatistik ve eğitim), saha ofisi bölgesindeki 5 ilin hastane başhekimleri ve sağlık grup başkanları kalite odaklı yönetici eğitimi almış olacak.) 34 İlde Sağlık Ocağı, AÇSAP Eğitim Merkezi, Gençlik Danışma Merkezi ve Hastanelerdeki Sağlık Personeli
GÜVENLİ ANNELİK VE ACİL OBSTETRİK BAKIM HİZMETLERİNDE AİLE PLANLAMASI HİZMETLERİNDE CYBE VE HIV/AIDS HİZMETLERİNDE GENÇ DOSTU ÜREME SAĞLIĞI HİZMETLERİNDE TALEBİN GÜÇLENDİRİLMESİ Üreme Sağlığı Eğitimlerine Hız Veriliyor. 34 İlde 575 Birinci Basamak Sağlık Kuruluşu ve 32 Hastanede Halk Sağlığı Eğitimleri Görsel ve İşitsel Olarak Sürdürülecek Üreme Sağlığı İletişim Kampanyası Hazırlanıyor. Sivil Toplum Kuruluşları Çeşitli Projelerle Talep Artırmaya Yönelik Eğitimlerini Yürütüyor. 2004 te 7.2 milyon, 2005 te 16 milyon kaynak sağlandı
ÜREME SAĞLIĞI HİZMETLERİNİ YAYGINLAŞTIRIYORUZ Hizmetiçi Eğitimler 42 bin sağlık personeline doğum öncesi bakım eğitimi, 16 bin sağlık personeline üreme sağlığı eğitimi verildi. TSK ile işbirliği 3150 askerî sağlık personeline eğitici eğitimi verildi. Bu eğiticiler 720 bin er ve erbaşı üreme sağlığı konusunda eğitti.
Doğu ve Güneydoğudaki sağlık personeli eksiklikleri gideriliyor. Sözleşmeli Personel Uygulamamız ile bu bölgelere toplam 6.660 yeni sağlık personeli atandı. 2002 1.346 uzman hekim 2005 1.810 uzman hekim 2002 12.000 Ebe-Hemşire 2005 18.000 Ebe-Hemşire Köy ve beldelerde vekil ebe hemşire uygulaması başlatılıyor.
Biliyoruz ki sahada sizden ve bizden başkaları da var
FARKLI GÖRÜŞLERE ALIŞMAK GEREKİYOR.
İnsanlar kendi çalışma alanlarını aşmak, başkalarıyla birlikte yeni çalışma yöntemlerine ayak uydurmak zorunda kalacaklar. Sağlık hizmeti sunanların da gönüllü kuruluş elemanlarıyla, özel sektörle, gençlerle, kadın sağlığı savunucularıyla işbirliğine alışması gerekecek. Biz alıştık
SİZ DE SORUMSUZ DEĞİLSİNİZ SORUMLU BİZİZ Öneri Destek Oluşturma Özel Sektör Kamu Sektörü Sağlık Bakanlığı Halk PROGRAM Geri Bildirim Program Geliştirme Uluslararası ve Ulusal STK lar
ORTAĞIZ!.. EVİN SAHİBİ BİZİZ Diğer Kamu Kurumları STK Özel Sektör Üniversite Sektörler Arası İşbirliği TOPLUM
SADECE SORUMLULUKTA DEĞİL BAŞARIDA DA ORTAĞIZ İleri Planlama Veri bankası Destek Oluşturma Toplam Kalite Yönetimi
TEŞEKKÜRLER SAĞLIK BAKANLIĞI AÇSAP GENEL MÜDÜRLÜĞÜ