1 İhracatçı Eğilim Araştırması 3. Çeyrek onuçları Temmuz- Eylül Gerçekleşmeleri Ekim-Aralık Dönemi Beklentileri İTANBUL // Kasım 2013
ARAŞTIRMANIN KAPAMI // (1/3) Araştırmanın 3. dönemi kapsamında aşağıdaki temel konu başlıkları irdelenmiştir: 2 Temmuz - Eylül 2013 döneminde üretim, ihracat, kapasite kullanım oranı, stok durumu, girdi maliyetleri, birim ihraç fiyatı, ithal girdi kullanım oranı, hammadde birim ithalat fiyatı, genel kârlılık düzeyi, ihracatta kârlılık düzeyi gerçekleşmeleri, Ekim - Aralık 2013 döneminde üretim, ihracat, kapasite kullanım oranı, stok durumu, girdi maliyetleri, birim ihraç fiyatı, ithal girdi kullanım oranı, hammadde birim ithalat fiyatı, genel kârlılık düzeyi, ihracatta kârlılık düzeyi beklentileri, Temmuz -Eylül 2013 döneminde üretimde kullanılan hammaddelerin orijinleri Ekim- Aralık 2013 döneminde ilk kez girilmesi planlanan pazarlar/ülkeler, Temmuz - Eylül 2013 döneminde ihracatta yeni pazarlara girebilme / mevcut pazarlarda yeni müşterilerden sipariş alabilme / müşteri kaybedilen pazar olup olmadığı / tamamen kaybedilen pazar olup olmadığı, Temmuz Eylül 2013 döneminde ihracat pazarlamasında karşılaşılan sorunlar, Temmuz Eylül 2013 ile Ekim- Aralık 2013 dönemlerinde dış finansman talebi, Döviz kuru riskinden korunmak için kullanılan araçlar / Döviz kuru riskinden korunmak için herhangi bir araç kullanmama nedenleri,
ARAŞTIRMANIN KAPAMI // (2/3) 3 Temmuz Eylül 2013 döneminde yararlanılan devlet destekleri / Ekim Aralık 2013 döneminde yararlanılması planlanan devlet destekleri, Ekim Aralık 2013 döneminde kapatılması / yenilenmesi gereken kredilerin toplam krediler içerisindeki payı, Temmuz Eylül 2013 döneminde toplam çalışan sayısı / çalışan sayısının geçen yılın aynı dönemine göre nasıl değiştiği, Dönemde istihdam edilen yeni çalışan sayısı / emeklilik, iş akdinin feshi ya da maluliyet gibi nedenlerle işten ayrılan çalışan sayısı, Ekim- Aralık 2013 döneminde yeni çalışan istihdam etme durumu/ istihdam öngörüleri Temmuz- Eylül 2013 döneminde yapılan yurt içi / yurt dışı yatırım türleri, Ekim- Aralık 2013 döneminde yapılması planlanan yurt içi / yurt dışı yatırım türleri, Ekim- Aralık 2013 dönemi ve 2013 yıl sonuna ilişkin piyasa tahminleri, 2013 yılı sonu itibarıyla ektör - Türkiye - Avrupa - Dünya ekonomisinin genel durumuna ilişkin tahminler,
ARAŞTIRMANIN KAPAMI // (3/3) 4 Dünya geneli emtia fiyatlarının sanayi ve tarımda Eylül e göre, Kasım ve 2013 sonu itibarıyla nasıl bir seyir izleyeceği, ektörlerin ihracatta karşılaştıkları öncelikli sorunların tespiti, Temmuz Eylül 2013 döneminde ihracat prosedürlerinde hizmet alınan kurumlardan duyulan memnuniyet, İhracatta takas kullanım durumu, takasın ihracata etkisi, Merkez Bankası reeskont kredi limit arttırımının kredi kullanım eğilimine etkisi, İhracat/ ithalat gelir ve giderlerinin para birimine göre dağılımı, Demokratikleşme Paketi nin orta ve uzun vadede ekonomi ve ihracata etkisine ilişkin görüşler, Temmuz- Eylül 2013 döneminde yurtdışına yapılan gönderilerde kullanılan taşımacılık yöntemleri, Yeni pazarlara açılırken uluslararası hızlı hava taşımacılığı firmalarından talep ve beklentiler, Temmuz- Eylül 2013 döneminde uluslararası hava taşımacılığına ayırılan bütçe, Hızlı hava taşımacılığı ile gönderim yapılan ülkeler,
ANKETE KATILIM ORANLARI // 5 N Katılım Oranı Ortalama Cevaplanma üresi 1. Dönem (Ocak-Mart 2010) 313 %24,0 20,52 dk. 2. Dönem (Nisan-Haziran 2010) 525 %27,4 19,40 dk. 3. Dönem (Temmuz-Eylül 2010) 500 %26,1 21,34 dk. 4. Dönem (Ekim-Aralık 2010) 527 %27,5 19,20 dk. 1. Dönem (Ocak-Mart 2011) 531 %26,8 22,55 dk. 2. Dönem (Nisan-Haziran 2011) 546 %27,6 20,18 dk. 3. Dönem (Temmuz-Eylül 2011) 509 %26,0 27,44 dk. 4. Dönem (Ekim-Aralık 2011) 520 %26,5 25,43 dk. 1. Dönem (Ocak-Mart 2012) 507 %25,5 28,55 dk. 2. Dönem (Nisan-Haziran 2012) 508 %25,5 26,15 dk. 3. Dönem (Temmuz-Eylül 2012) 505 %25,5 25,81 dk. 4. Dönem (Ekim-Aralık 2012) 505 %25,5 26,65 dk. 1. Dönem (Ocak-Mart 2013) 502 %25,2 25,40 dk. 2. Dönem (Nisan-Haziran 2013) 500 %23,0 26,57 dk. 3. Dönem (Temmuz-Eylül 2013) 471 %21,6 25,19 dk.
GÖRÜŞÜLEN FİRMALARIN EKTÖRLERE GÖRE DAĞILIMI // 6 ektör Toplam Oran Tekstil, Hazır Giyim, Deri ve Halı 131 28% Demir çelik ve Demir dışı Metaller 61 13% Makine, Elektrik- Elektronik ve Bilişim 45 10% Otomotiv anayi 42 9% Bitkisel Ürünler 42 9% Toprak Ürünleri ve Madencilik 35 7% Hububat- Bakliyat 34 7% Ağaç Orman Ürünleri 29 6% Kimyevi Maddeler ve Mamulleri 23 5% u Ürünleri ve Hayvansal Ürünler 13 3% Dış Ticaret ermaye Şirketi 16 3% TOPLAM 471 100,0% Firmalardan en yüksek ciro elde ettikleri sektörü belirtmeleri istenmiştir.
YÖNETİCİ ÖZETİ// 7
TEMEL BULGULAR// 8
Yılın 3. Çeyreğindeki Gerçekleşmeler // 9 Geçen yılın aynı dönemine göre, geçtiğimiz 3 aylık dönemdeki (Temmuz-Eylül 2013) gelişmeyi belirtiniz. Arttı Aynı kaldı Azaldı Bu alanda verimiz yok 5,7% 2,8% 6,6% 4,6% 4,0% 5,7% 6,2% 18,2% 21,0% 19,1% 18,9% 15,5% 28,6% 4,5% 5,5% 19,6% 19,1% 8,8% 8,1% 38,2% 31,0% 33,2% 42,9% 27,8% 48,4% 36,9% 44,4% 37,4% 32,1% 61,3% 50,5% 28,2% 52,5% 19,1% 31,6% 41,1% 39,7% 42,5% 17,6% 21,0% Üretim İhracat Kapasite kullanım oranı tok durumu Girdi maliyetleri Birim ihraç fiyatı İthal girdi kullanım oranı Hammadde birim ithalat fiyatı Genel kârlılık düzeyi İhracatta kârlılık düzeyi Dış ticaret sermaye şirketlerine üretim, kapasite kullanım oranı, stok durumu, girdi maliyetleri, ithal girdi kullanım oranı ve hammadde birim ithalat fiyatı unsurları üzerindeki gelişme sorulmamıştır, dolayısıyla bu unsurları yanıtlayan firma sayısı 455 tir. Baz: 471
Yılın on Çeyreğinden Beklentiler // 10 Geçen yılın aynı dönemine göre, önümüzdeki 3 aylık dönem (Ekim-Aralık 2013) için beklentinizi belirtiniz. Artar Aynı kalır Azalır Bu alanda verimiz yok 5,7% 2,5% 6,6% 4,6% 4,4% 5,5% 4,2% 15,6% 17,0% 10,8% 17,1% 20,7% 45,1% 39,1% 41,8% 44,4% 63,5% 52,3% 4,9% 5,7% 19,8% 19,1% 5,3% 4,2% 29,1% 27,4% 57,1% 45,1% 50,5% 48,2% 36,9% 41,4% 31,9% 22,4% 46,4% 20,2% 17,8% 31,6% 15,5% 18,7% Üretim İhracat Kapasite kullanım oranı tok durumu Girdi maliyetleri Birim ihraç fiyatı İthal girdi kullanım oranı Hammadde birim ithalat fiyatı Genel kârlılık düzeyi İhracatta kârlılık düzeyi Dış ticaret sermaye şirketlerine üretim, kapasite kullanım oranı, stok durumu, girdi maliyetleri, ithal girdi kullanım oranı ve hammadde birim ithalat fiyatı unsurları üzerindeki gelişme sorulmamıştır, dolayısıyla bu unsurları yanıtlayan firma sayısı 455 tir. Baz: 471
Yılın 3. Çeyreğinde Kullanılan Hammaddelerin Orijinleri // 11 Üretimde kullanılan hammaddelerin ne kadarının yurt içinden, ne kadarının yurt dışından temin edildiğini (orijinlerini) oransal olarak belirtir misiniz? Yurt içi Yurt dışı 34,4 40,4 37,8 29,1 65,6 59,6 62,2 70,9 Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer Yukarıdaki grafikte; Temmuz- Eylül döneminde üretimde kullanılan hammaddelerin yurt içi ve yurt dışından temin edilme oranları firmaların ihracat büyüklükleri kırılımında sunulmaktadır. İlk 500 büyük firmada yerli girdi kullanım oranı ortalama %59,6 iken diğer firmalarda bu oran 11 puan daha yüksektir. oru, ticaret sermaye şirketleri dışında tüm sektörlerde faaliyet gösteren firmalara yöneltilmiştir. Baz: 455
Yılın 3. Çeyreğinde Kullanılan Hammaddelerin Orijinleri // 12 Yurtiçi Yoğun Yurtdışı Yoğun 8,5 19,0 20,3 26,2 34,4 34,9 36,9 39,7 42,1 44,2 56,6 91,5 81,0 79,7 73,9 65,6 65,1 63,1 60,3 57,9 55,8 43,4 Bitkisel Ürünler Toprak Ürünleri ve Madencilik Hububat Bakliyat ve Mamulleri u Ürünleri ve Hayvansal Mamuller GENEL Makine Elektrik Elektronik ve Bilişim Yurt içi Agaç Orman Ürünleri Yurt dışı Tekstil Otomotiv anayi Demirçelik ve Demirdışı Metaller Yukarıdaki grafikte; Temmuz- Eylül döneminde üretimde kullanılan hammaddelerin yurt içi ve yurt dışından temin edilme oranları sektör kırılımında sunulmaktadır. Hammaddede dışa bağımlılığın en yüksek olduğu sektör kimyevi maddeler sektörüdür. Bunu demirçelik ve demirdışı metaller sektörleri ile otomotiv sanayi ile izlemektedir. oru, ticaret sermaye şirketleri dışında tüm sektörlerde faaliyet gösteren firmalara yöneltilmiştir. Kimyevi Maddeler ve Mamulleri Baz: 455
Kullanılan Hammaddelerin Orijinleri// Trend 13 Yurt içi Yurt dışı 65,5 65,5 66,1 67,1 66,5 67,7 67,1 64,9 64,2 63,1 65,6 34,5 34,5 33,9 32,9 33,5 32,3 32,9 35,1 35,8 36,9 34,4 2010-Q4 2011-Q1 2011-Q2 2011-Q3 2011-Q4 2012-Q1 2012-Q2 2012-Q3 2012-Q4 2013-Q1 2013-Q3 Yurt içi 65,5 65,5 66,1 67,1 66,5 67,7 67,1 64,9 64,2 63,1 65,6 Yurt dışı 34,5 34,5 33,9 32,9 33,5 32,3 32,9 35,1 35,8 36,9 34,4
Yılın 3. Çeyreğinde İhracatta Yeni Pazarlar// 14 Geçtiğimiz 3 aylık dönemde (Temmuz- Eylül) döneminde ihracatta yeni pazarlara girebildiniz mi? 2010-35,9% 42% 36% 34% 2011-30,5% 2012-33,6% 34% 34% 32% 31% 30% 31% 31% 33% 34% 34% 32% 34% Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer 33,5% 36,4% 35,2% 30,9% Grafikte Temmuz- Eylül döneminde ihracatta yeni pazarlara girebildiğini belirten firmaların oranı ihracat büyüklükleri kırılımında incelenmektedir. Baz: 471
Yılın on Çeyreğinde İlk Kez Girilmesi Planlanan Ülkeler// 15 Önümüzdeki 3 aylık dönemde (Ekim- Aralık) ilk kez girmeyi planladığınız 5 hedef ülkeyi yazınız. 18,0% 16,1% 11,9% 11,3% 10,4% 7,9% 7,9% 7,4% 6,8% 6,4% 5,9% 5,9% 5,7% 5,5% 5,5% 5,5% 5,5% 5,1% 5% in altındaki ülkeler tabloda yer almamaktadır. Baz: 471
Yılın 3. Çeyreğinde İhracatta Mevcut Pazar Değerlendirmesi// 16 Geçtiğimiz 3 aylık dönemde (Temmuz- Eylül) ihracatta; mevcut pazarlarda yeni müşterilerden sipariş alabildiniz mi? 64,5% 68,6% 67,6% 60,5% Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer Yukarıdaki grafikte; Temmuz- Eylül döneminde ihracatta; mevcut pazarlarda yeni müşterilerden sipariş aldığını belirten firmaların oranı firmaların ihracat büyüklükleri kırılımında sunulmaktadır. Baz: 471
Yılın 3. Çeyreğinde İhracatta Mevcut Pazar Değerlendirmesi// 17 Geçtiğimiz 3 aylık dönemde (Temmuz- Eylül) ihracatta; müşteri kaybettiğiniz pazar oldu mu? 33,8% 32,9% 35,2% 33,6% Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer Yukarıdaki grafikte; Temmuz- Eylül döneminde ihracatta; müşteri kaybettiği pazar olduğunu belirten firmaların oranı firmaların ihracat büyüklükleri kırılımında sunulmaktadır. Baz: 471
Yılın 3. Çeyreğinde İhracat Pazarlamasında Karşılaşılan orunlar// 18 Geçtiğimiz 3 aylık dönemde (Temmuz- Eylül), ihracat pazarlamasında aşağıdaki sorunlardan hangileri ile karşılaştınız? (Çok Cevap) Rekabetçi fiyat sunamama 56,9% Hedef ülkedeki ekonomik koşullar 48,0% Finansman Hedef ülkedeki bürokratik engeller Hedef ülkedeki siyasi engeller 27,4% 27,4% 27,2% Nitelikli personel yetersizliği 18,9% Ürün kalitesi Hedef ülkenin dili 5,9% 3,6% Herhangi bir sorun yaşamadım 16,8% Baz: 471
Yılın 3. Çeyreğinde Dış Finansman Talebi// 19 Geçtiğimiz 3 aylık dönemde (Temmuz- Eylül), dış finansman talebiniz oldu mu? 2010 30,0% 2011 36,6% 2012-40,4% 39% 41% 39% 40% 43% 39% 42% 41% 42% 29% 27% 30% 33% 32% 34% 41,8% 40,7% 44,4% 41,3% Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer Baz: 471 Yukarıdaki grafikte; Temmuz- Eylül döneminde dış finansman talebi olduğunu belirten firmaların oranı firmaların ihracat büyüklükleri kırılımında sunulmaktadır.
Yılın on Çeyreğinde Finansman Talebi// 20 Önümüzdeki 3 aylık dönemde (Ekim- Aralık), dış finansman talebiniz olacak mı? 42,7% 40,7% 46,3% 42,2% Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer Yukarıdaki grafikte; Ekim- Aralık döneminde dış finansman talebi olacağını belirten firmaların oranı firmaların ihracat büyüklükleri kırılımında sunulmaktadır. Baz: 471
Döviz Kuru Riskinden Korunmak İçin Kullanılan Araçlar// 21 Döviz kuru riskinden korunmak için aşağıdaki araçlardan/hedging yöntemlerinden hangilerini kullanıyorsunuz? (Çok Cevap) Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer 38,9% 38,6% 35,4% 37,2% 40,7% 30,1% 25,9% 25,6% 48,9% 46,3% 43,3% 32,1% 16,4% 12,0% 10,0% 4,9% 14,3% 10,2% 10,7% 7,6% 5,7% 6,5% 7,1% 2,2% 2,2% 3,4% 2,8% 1,3% Döviz kredisi / Vadeli işlemler Forward işlemler Opsiyon POT Piyasalar WAP Future işlemler Hiçbiri Baz: 471
Döviz Kuru Riskine Karşı Araç Kullanmama Nedenleri// 22 Döviz kuru riskinden korunmak için herhangi bir araç kullanmama nedenlerinizi belirtir misiniz? (Çok Cevap) Döviz kurlarında artış beklentisinden dolayı 29,4% İthalatımız da olduğundan 26,5% Araçlar hakkında bilgim yok 16,7% Araçların maliyetinin yüksek olması 10,3% Daha önceki kötü tecrübe (zarar ettim) 9,3% Gerek duyulmadı/risk yok 6,4% Kredi limiti yetersizliği Döviz ile alıp satıyoruz 3,9% 2,5% Diğer 6,4% oru, döviz kuru riskinden korunmak için hiçbir araç kullanmadığını belirten firmalara yöneltilmiştir. Baz: 204
Devlet Desteklerinden Yararlanma Durumu// 23 Destekler Temmuz- Eylül Döneminde Yararlanılan Kaynaklar Ekim- Aralık Döneminde Yararlanılması Planlanan Kaynaklar Dahilde İşleme Rejimi 50,5% 51,2% Fuar Teşvikleri 37,8% 41,0% Yatırım Teşvikleri 29,1% 31,8% İstihdam Destekleri 19,1% 22,9% Ar-Ge Destekleri 17,0% 21,0% KOGEB Destekleri 8,3% 12,5% Yurtdışı Ofis Mağaza Destekleri 7,2% 10,4% Diğer 6,8% 8,1% Hiçbiri 21,0% 17,0% BAZ 471 471
Yılın 3. Çeyreğinde Kapatılması/Yenilenmesi Gereken Kredilerin 24 Toplam Krediler İçerisindeki Payı// Ekim- Aralık Döneminde Kapatılması Gereken Kredilerin Toplam Krediler İçerisindeki Payı Ekim- Aralık Döneminde Yenilenmesi Gereken Kredilerin Toplam Krediler İçerisindeki Payı 0 29,7% 36,5% 1-10 22,9% 21,0% 11-20 16,8% 15,1% 21-30 16,3% 15,5% 31-40 4,7% 5,7% 41-50 3,0% 2,3% 51-60 2,3% 1,5% 61-70 1,1% - 71-80 0,6% 0,6% 81-90 0,4% 0,4% 91-100 2,1% 1,3% BAZ 471 471 Ortalama Pay 15,6% 13,1%
Yılın 3. Çeyreğinden İstihdam Verileri// 25 Geçtiğimiz 3 aylık dönemde (Temmuz- Eylül) firmanızda toplam kaç çalışan istihdam ettiniz? Dönemlere Göre Ortalama Personel ayısındaki Değişim Beyaz Yakalı Mavi Yakalı Ar-Ge Personeli Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer 35 (n:471) 119 (n: 471) 5 (n: 249) 83 (n: 140) 276 (n: 140) 10 (n: 77) 50 (n: 108) 201 (n: 108) 9 (n: 60) 15 (n: 223) 50 (n: 223) 2 (n: 112) 200 150 100 174 176 160 165 169 159 162 166 159 139 139 132 142 147 152 140 136 130 130 129 120 123 125 110 100 105 110 118 119 107 Firma büyüklüğüne bağlı olarak çalışan sayısındaki değişkenlik nedeniyle ortalama olarak medyan kullanılmıştır. 50 25 29 35 25 30 30 30 30 35 35 35 36 35 30 35 2013 yılı 3. çeyrekte sektörde ortalama çalışan sayısı 159 olarak hesaplanmaktadır. Bu dönemde ikinci 500 de yer alan firmalarda mavi yakalıların sayısı 158 den 201 e yükselmiştir. Yandaki grafikte dönemlere göre ortalama çalışan sayısındaki değişim incelenmektedir. 3. Çeyrekte firmalar ortalama 7 ek personel istihdam etmişlerdir. 0 5 3 4 4 4 4 2 5 4 5 5 5 5 4 5 Genel Beyaz Yakalı Mavi Yakalı Ar-Ge
Yılın 3. Çeyreğinde İstihdam Değerlendirmesi// 26 Geçtiğimiz 3 aylık dönemde (Temmuz- Eylül) çalışan sayınız, geçen yıla göre nasıl değişti? Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer Beyaz Yakalı 38,2% 39,3% 46,3% 33,6% Mavi Yakalı 41,2% 35,7% 51,9% 39,5% Ar-Ge Personeli 15,1% 15,0% 21,3% 12,1% 62,4% BAZ 471 140 108 223 41,2% 38,2% 43,3% 34,8% Tablodaki oranlar; dönemde çalışan sayısının geçen yılın aynı döneminde göre arttığını belirten firmaları ifade etmektedir. 15,1% 16,8% 13,0% 3,4% 5,5% 7,2% 19,1% Arttı Aynı kaldı Azaldı Cevap vermek istemiyorum Beyaz Yakalı Mavi Yakalı Ar-Ge Personeli Baz: 471
Yılın on Çeyreğine İlişkin İstihdam Beklentisi// 27 Önümüzdeki 3 aylık dönemde (Ekim- Aralık) yeni çalışan istihdam edecek misiniz? Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer Beyaz Yakalı 30,4% 34,3% 35,2% 25,6% Mavi Yakalı 35,7% 35,0% 41,7% 33,2% Ar-Ge Personeli 11,7% 17,1% 11,1% 8,5% BAZ 471 140 108 223 51,2% 45,9% 62,6% Tablodaki oranlar; gelecek dönemde yeni çalışan istihdam edeceğini belirten firmaları ifade etmektedir. 30,4% 35,7% 11,7% 18,5% 18,5% 25,7% Evet Hayır Bilmiyorum / Fikrim yok Beyaz Yakalı Mavi Yakalı Ar-Ge Personeli Baz: 471
Yılın on Çeyreğine İlişkin İstihdam Beklentisi// Önümüzdeki 3 aylık dönemde (Ekim- Aralık) çalışan sayınızda yüzde kaç artış/ azalış bekliyorsunuz? Genel 0,9% Artış İlk 500 0,6% Artış İkinci 500 1% Artış Diğer 1,1% Artış 28 Ortalama Artış 5,7% Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer 30,8% İlk 500 4,3% İkinci 500 4,9% Diğer 7,1% 37,0% 30,0% 28,3% Ortalama Azalış 9,8% İlk 500 10,3% İkinci 500 7,2% Diğer 11,2% 60,9% 63,6% 51,9% 63,7% 8,3% 6,4% 11,1% 8,1% Artış bekliyorum Azalış bekliyorum Değişmeyecek Baz Genel : 471; Baz İlk 500 :140; Baz İkinci 500 :108; Baz Diğer :223
Yılın 3. Çeyreğinde Gerçekleştirilen Yatırımlar// 29 Geçtiğimiz 3 aylık dönemde (Temmuz- Eylül) yaptığınız yurt içi/ yurt dışı yatırımın türlerini belirtiniz. (Çok Cevap) Yurt İçi Yurt Dışı 77,3% 48,8% 25,3% 23,6% 21,0% 11,5% 13,6% 12,1% 7,2% 5,9% 7,9% 4,2% 3,8% 3,4% 3,4% 1,5% 2,5% 1,3% Yeni yatırım - Modernizasyon Mevcut yatırımı genişletme - Kapasite artırımı Mevcut yatırımı genişletme - Modernizasyon Mevcut yatırımı genişletme - Tesis yatırımı Yeni yatırım - Ar-Ge / İnovasyon yatırımı Yeni yatırım - Tesis kurma / satınalma Yeni yatırım - Marka yatırımı / marka satınalma Yeni yatırım - Şirket satınalma Hiçbir yatırım yapılmadı Baz: 471
Yılın on Çeyreğinde Gerçekleştirilmesi Planlanan Yatırımlar// 30 Önümüzdeki 3 aylık dönemde (Ekim- Aralık) yurt içi/ yurt dışı yatırımlarınız hangi alanda olacak? (Çok Cevap) Yurt İçi Yurt Dışı 78,3% 50,7% 22,1% 9,6% 19,5% 18,5% 5,9% 6,4% 11,5% 10,8% 8,5% 4,2% 3,4% 3,0% 3,2% 1,5% 1,9% 1,1% Yeni yatırım - Mevcut Modernizasyon yatırımı genişletme - Modernizasyon Mevcut yatırımı genişletme - Kapasite artırımı Yeni yatırım - Ar-Ge / İnovasyon yatırımı Mevcut yatırımı genişletme - Tesis yatırımı Yeni yatırım - Tesis kurma / satınalma Yeni yatırım - Marka yatırımı / marka satınalma Yeni yatırım - Şirket satınalma Hiçbir yatırım yapılmayacak Baz: 471
Piyasa Beklentileri// 31 2013 Ekim- Aralık Dönemi Beklentileri UD/TL kur tahmini Euro/TL kur tahmini Euro/UD parite tahmini Ekim- Aralık Dönemi 2,00 n: 471 2,68 n: 471 1,34 n: 471 Enflasyon oranı tahmini (%) - MB politika faiz tahmini (%) - Büyüme Beklentisi (%) Rekabetçi ideal UD/TL kur seviyesi Rekabetçi ideal EURO/TL kur seviyesi 3,4 n: 444 1,95 ( n: 471) 2,57 ( n: 471) 2013 Yılı onu 2,02 n:471 2,70 n:471 1,33 n:471 7,9 n:471 5,9 n:471 4,8 n:448
2013 Yılı Genel Ekonomik Beklentileri// 32 2013 yılı sonu itibariyle genel durumuna ilişkin tahmininiz nedir? Daha iyi olacak Değişmeyecek Daha kötü olacak 9,6% 12,7% 19,1% 18,3% 62,4% 60,5% 61,8% 60,7% 28,0% 26,8% 19,1% 21,0% ektör Türkiye Ekonomisi Avrupa Ekonomisi Dünya Ekonomisi Önceki çeyrekle kıyaslandığında, sene sonu itibariyle ekonomik gidişatın daha iyi olacağına dair beklentide olan ihracatçıların payı %10 artmıştır. Baz: 471
2013 Yılı Emtia Fiyatları Beklentisi// 33 Dünya geneli emtia fiyatları Eylül ayına göre nasıl bir seyir izler? Beklentilerinizi sanayi ve tarım olmak üzere belirtiniz. ANAYİ TARIM 7,0% 10,4% 5,3% 6,4% 60,5% 49,9% 51,6% 48,2% 32,5% 39,7% 43,1% 45,4% Kasım onu İtibariyle 2013 onu İtibariyle Kasım onu İtibariyle 2013 onu İtibariyle Artar Aynı kalır Azalır Baz: 471
İhracat ektörünün Öncelikli orunları// 34 Aşağıdakilerden hangileri sektörünüzün öncelikli sorunlarıdır? (Çok Cevap) Enerji maliyetleri 60,9% Döviz kurları Hammadde ve aramal fiyatları 47,6% 47,6% Finansman maliyetleri İstihdam maliyetleri Vergi maliyetleri 41,6% 41,2% 40,6% Lojistik maliyetleri Teşviklerin yetersizliği Kayıtdışı ticaret 34,6% 34,6% 32,5% Bürokratik engeller Dış pazarlardaki yüksek ithalat vergileri Vasıflı eleman sıkıntısı 27,4% 27,2% 26,5% Tanıtım sorunu Diğer 1,3% 9,6% Baz: 471
GÜNDEM BÖLÜMÜ// 35
İhracatta Takas Kullanımı ve İhracata Etkisi// 36 İhracatta takas kullanıyor musunuz? Az önce ihracatta takas kullandığınızı belirttiniz. Peki, ihracatınızı ne yönde etkiledi? Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer 27,3% Olumlu etkiledi 97,5% 95,9% 97,1% 98,6% 72,7% Etkilemedi Baz: 11 2,5% 4,1% 2,9% 1,4% Evet, kullanıyorum Hayır, kullanmıyorum İhracatta takas kullanan ihracatçıların oranı nispeten düşük olmasına rağmen kullananlar arasında olumlu etkilenenlerin yüzdesi oldukça yüksektir (%73). Baz: 438
Merkez Bankası Reeskont Kredi Limiti Arttırımının Etkisi// 37 Merkez Bankası nın ihracatçılara yönelik reeskont kredi limitini 6 milyar dolardan 12 milyar dolara yükseltmesinin bundan sonraki kredi kullanım eğiliminizi nasıl etkileyeceğini düşünüyorsunuz? Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer 35% 34% 39% 38% 37% 40% 28% 27% 21% 14% 15% 17% 12% 20% 12% 13% Zaten kullanıyorum, aynı miktarlarda kullanmaya devam edeceğim. Zaten kullanıyorum, daha fazla kredi kullanacağım. Kullanmıyorum, ama kullanmayı düşünüyorum. Kullanmayı düşünmüyorum Baz: 434
İhracat Gelirleri // İthalat Giderleri 38 İhracat gelirleriniz içerisinde Dolar, Euro ve TL nin payını aşağıdaki boşluğa yazar mısınız? İthalat giderleriniz içerisinde Dolar, Euro ve TL nin payını aşağıdaki boşluğa yazar mısınız? İHRACAT GELİRLERİ Dolar Euro TL 7,7% İTHALAT GİDERLERİ Dolar Euro TL 16,3% 45,7% 46,6% 33,4% 50,4% Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer Dolar 46,6% 48,4% 45,2% 46,4% Euro 45,7% 46,3% 50,4% 43,1% TL 7,7% 5,2% 4,4% 10,6% BAZ 408 107 97 204 Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer Dolar 50,4% 50,0% 52,1% 49,7% Euro 33,4% 39,1% 32,0% 30,5% TL 16,3% 11,0% 15,9% 19,8% BAZ 300 87 75 138
Yurtdışı Gönderilerinde Kullanılan Taşımacılık Yöntemleri// 39 Geçtiğimiz 3 aylık dönemde (Temmuz- Eylül) yurtdışına yaptığınız gönderilerde hangi taşımacılık şeklini/şekillerini kullandınız? (Çok Cevap) Genel İlk 500 İkinci 500 Diğer 90,2% 80,7% 82,0% 75,6% 73,8% 68,6% 65,1% 58,5% 51,0% 43,5% 43,4% 40,1% 24,5% 19,3% 19,7% 16,6% Karayolu Deniz Hava kargo Uluslararası hızlı hava taşımacılığı Baz: 441
Uluslararası Hızlı Hava Taşımacılığı Firmalarından Beklentiler// 40 Yeni pazarlara açılırken Uluslararası Hızlı Hava Taşımacılığı firmalarından talepleriniz nelerdir? Gümrük, ithalat, ihracat bilgilendirmesi 72,5% Online destek 57,5% Ülke spesifik Pazar bilgilendirmesi 45,0% ektörel bilgilendirme 45,0% Diğer 6,3% oru, yurtdışına yaptığı gönderilerde uluslararası hızlı hava taşımacılığını kullandığını belirten firmalara yöneltilmiştir. Baz: 80
Hızlı Hava Taşımacılığı ile Gönderim Yapılan Ülkeler// 41 Geçtiğimiz 3 aylık dönemde (Temmuz- Eylül) yaptığınız 5 ülke hangileridir? uluslararası hızlı hava taşımacılığı ile gönderim 45,1% 42,7% 32,9% 30,5% 23,2% 18,3% 17,1% 9,8% 8,5% 7,3% 6,1% 6,1% 6,1% 6,1% 4,9% 4,9% oru, yurtdışına yaptığı gönderilerde uluslararası hızlı hava taşımacılığını kullandığını belirten firmalara yöneltilmiştir. 5% in altındaki ülkeler tabloda yer almamaktadır. Firmalar 55 farklı ülke belirtmiştir.. Baz: 82
Demokratikleşme Paketi nin Orta ve Uzun Vadede Etkileri// 42 Eylül ayı sonunda açıklanan Demokratikleşme Paketi nin orta ve uzun vadede ekonomimiz ve ihracatımıza katkısıyla ilgili öngörünüz nedir? 8,4% 44,6% 47,0% Olumlu etkisi olacaktır Ekonomiye olumlu ya da olumsuz etkisi olmaz Olumsuz etkisi olacaktır Baz: 453
43 TEŞEKKÜRLER... www.tim.org.tr www.timtv.com.tr