2000 Lİ YILLARIN ÖNEMLİ BİR SİLAHI: HAVA MODİFİKASYONU Doç. Dr. Mikdat KADIOĞLU Filiz TÜRK Ġstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Maslak, 80626 Ġstanbul 1
Askeri Meteoroloji Savaşlarda Havanın Rolü Havanın Silahlara Etkisi Askeri İstihbarat Savaşta Hava Tahmini Hava Modifikasyonu Havaya Sahip Çıkmak Öneriler 2
Ak ıbet imiz M eteorolojistlerin elindedir. General Eisenhover, Haziran 1944 D-Day, 6 Haziran 1944 3 Normadiye Çıkartması
Tarihte Meteorolojinin Savaşlara Etkisi M.Ö. 217 Hannibal, İtalya işgali M.S. 1200 ler Cengiz Han, Çin işgali 1708 XII. Charles, Rusya işgali 1788 Fransız Devrimi 1812 Napolyon, Rusya işgali 1776 Delaware in geçilmesi 1854 Kırım savaşı 1863 ABD İç Savaşı 1915 İlk Kimyasal silah kullanımı 1915 Çanakkale Savaşı 1939 Almanyanın Polonya işgali 1941 Hitler, Rusya işgali 1941 Pearl Harbor baskını 1943 ABD nin Almanya bombalaması 1944 D-Day, Normandiye Çıkartması 1944 Japonya nın Bombalanması 1950 Kuzey Kore nin Güneyi işgali 1951 Çin in Kore işgali 1954 Fransa nın Vietnam yenilgisi 1974 ABD nin Vietnam yenilgisi 1974 Kıbrıs Mutlu Barış Harekatı 1980 İran Tutsak Kurtarma Operasyonu 1990 Çöl Operasyonu 1996 Bosna- Hersek 1999 Kosova... 4
Havanın Silahlara Etkisi Hava savaşta tarafsız değildir. Gen. Eisenhower, II. Dünya Savaşı 5
Konvansiyel silahlar, daha çok hava şartları ve iklimin şekillendirdiği çevreden etkilenirdi... 6
Silah sistemlerine havanın Elektro-optik silahlar ise tüm çevre ve atmosferik şartlardan etkilenebilmektedir... etkisi 7
Akıllı silah sistemlerine havanın etkisi 8
F-117A nın Sırbistan da düşmesi, yağmur ve yoğun bulut ortamında Stealth teknolojine göre üretilen boyasının görünmezliğini bozduğuna dair tartışmaları tekrar alevlendirdi... 9
Kosava savaşından örnekler 10
ASKERİ İSTİHBARAT M.Ö. 500 Sun Tzu, Antik Çin de Savaşçı Araziyi bil, Düşmanı bil, Havayı bil. Ancak bundan sonra zafere ulaşırsın 11
Askeri Klimatoloji: Barışta savaş için meteorolojik hazırlık 12
13
ABD Hava Kuvvetlerinin Askeri Klimatoloji Çalışmalarına Örnekler 14
Anadolu da yerel saat 03, 09, 15, ve 21 e göre bulut taban yüksekliklerinin 1000 m nin altına düşme frekansları 15
Karadeniz kıyılarımızda yerel saat 03, 09, 15 ve 21 e göre yatay görüş mesafesinin 1000 m nin altına düşme frekansları 16
Barış anında Türkiye hava tahminlerini büyük ölçüde AVRUPA ORTA HAVA TAHMİN MERKEZİ nden (ECMWF) sağlamaktadır... 17
Doğru Silah ve Doğru Taktik için Askeri Meteoroloji Tahminleri * Personele etkisi * Silah performansına etkisi * Radar performansı * Düşmanın meteorolojik yeteneği * Havanın balistik özellikleri * Eğik görüş * Bulut taban yükseklikleri * Depolanan malzeme * Ulaşım ve yüzey şartları *... 18
Barış anında hava tahmini için hazırlanan bir meteoroloji yer kartı 19
Savaş anında meteorolojik tahmin ve bilgi transferi yapılmaz. Böyle bir gün için barış anında ANALOG HAVA TAHMİN MODELLERİ hazırlanır... 20
Körfez Savaşında hava tahminine bir örnek... 21
Çöl Fırtınası Operasyonunun başlangıç kararında rol oynayan meteorolojik durum... 22
HAVA MODİFİKASYONU Hava iyi bir silâhtır..! Çalışmalarımızın amacı, eğer kullanmak isterse, silahlı kuvvetlerimize, havayı kendi lehlerine veya düşmanın aleyhine çevirebilme yeteneğini kazandırabilmektir. Biz hava şartlarını bir silah olarak görmekteyiz. Zafere ulaşmada kullanılabilecek her şey silahtır ve hava bunların içinde en iyilerden birisidir. Dr. Plerre St. Amand, ABD Deniz Kuv., 1968. 23
Teknolojik AR-GE Hedefleri 2010 a kadar kısa vadeli hava tahminlerinde kesinlik 2040 a kadar 14 günlük hava tahmini Hedefte sis kontrolü Yağışın lokal kontrolü Bulut/siste delik açma Cirrus/kontrail oluşturma/önleme İyonosferik modifikasyon İklim kontrolü 24
Bulut Tohumlama Hedefler Yağışı arttırmak/azaltmak Fırtınaları kuvvetlendirmek /önlemek Haberleşmeyi, keşifi ve radarı engellemek/ kuvvetlendirmek (Ci bulut örtüsünü arttırmak/ kaldırmak) Sis ve bulut örtüsünü kaldırmak/ oluşturmak Denemeler FIDO II. Dünya Savaşı Alaska SSS (1950-60) CO2 (1950-60) Gümüş İyodür (1950-70) Helikopter (1960-70) Ho Chi Minh (1960-70) Kontrail (1970) 25
Görüşü İyileştirme/kötüleştirme 26
Çamurdan-Cirrus Bulutuna kadar Hava Modifikasyonu Bulut Tohumlama Yöntemleri Fırtına önleme çalışmaları 27
Bulut/siste delik açma Hedefler üzerinde göz ve uydu keşifi ile birlikte hedefi tam isabetli bombalamak için bulut ve siste UAV lar ile delikler açılabilmektedir 28
Jet Egzoz Yoğunlaşma İzleri Jet yakıtına kimyasal maddeler ilave edilerek egzoz izlerindeki kızıl ötesi (IR) ışınlar azaltılmak istenmektedir 29
Uzaydan (VIS/IR) keşife karşı koymak için cirrus bulutu ile kalkan oluşturmak 30
Çamurdan-güneşe kadar hava modifikasyonu: İyonesfer araştırmaları 31
Havaya Sahip Olmak Own the night. Own the weather 1994 Gen. Gordon Sullivan, ABD Eski Genel Kurmay Başkanı Klasik: Weather as a Force Multiplier: Kötü hava şartlarından kaç veya onunla mücadele et. Modern: Kötü hava şartlarını bekle ve onu kullan. Owning the Weather in 2025 http://www.au.af.mil/au/2025/volume3/chap15/v3c15-1.htm 32
ABD Hava Kuvvetleri Askeri Meteoroloji Birimlerini 1998 den beri yeniden düzenlemektedir Hedef: Yüksek Teknoloji ve MS/PhD li Meteoroloji Subayları 33
ÖNERİLER Ülkemizin Hava Tahmininde yurt dışına bağımlılığı minimuma indirilmeli TSK bünyesinde Askeri Meteoroloji Birimleri kurulmalı Analog Hava Tahmini çalışmasına hemen başlanmalı Çevre ülkelerinin Askeri Klimatolojisi çıkartılmalı Radyosonde balonlarının yerli üretimine geçilmeli Silah geliştirme ve test çalışmalarına meteoroloji mühendisleri katılmalı Türk Silahlı Kuvvetleri Meteoroloji Yönergesi yenilenmeli Meteoroloji konusunda da Üniversite ile İşbirliği geçekleştirilmelidir... 34