Dr. Ergini NOMER istanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Devletler Husust Hukuku Profesörü DEVLETLER HUSUSÎ HUKUKU GENEL PRENSİPLER - UYGULAMA - USUL HUKUKU MİLLETLERARASI FAKÜLTELER MATBAASI İSTANBUL 1984
İÇİNDEKİ LER ÖNSÖZ, vn İÇİNDEKİLER XIII KISALTMALAR XXI Devletler Hususi Hukukuna GİBÎŞ 1. Kavram I. Genel Olarak 3 II. Kanunlar İhtilafı Kaideleri 4 1. Devletler Hususî Hukuku 4 a) Kavram 4 b) Devletler Hususî Hukuku Kaideleri ve Maddî Hukuk Kaideleri 9 c) Devletler Hususî Hukukunun Niteliği 11 d) İsim 24 2. Bölgelerarası Hususî Hukuk 25 3. Şahıslararası Hususî Hukuk 32 4. Zamanlararası Hususî Hukuk 34 5. Statü Değişikliği ("conflit mobile") 36 2- Devletler Hususî Hukukunun Komşu Alanları I. Kamu Hukukuna Giren Komşu Alanlar 39 1. Milletlerarası Medenî Usul Hukuku 39 2. Diğerleri 42 n. Yabancılar Hukuku 45 III. Devletler Hukuku 46 1. Devletler Hukuku ile Devletler Hususî Hukuku Arasındaki Sınır îlialrisi 47 2. Devletler Hukuku ile Devletler Husus! Hukuku Arasındaki "özel" İlişkiler 50
XIV IV. Anayasa Hukuku 51 V. Karşılaştırmalı Hukuk 54 VI. Avrupa Hukuku 58 3. Devletler Hususî Hukukunun Tarihçesi I. Statüler Teorisi (1300-1800) 60 II. İlk Kanunlaştırma Hareketleri ı." 64 UT. Devletler Hususî Hukukunun Modem Çağı 65 4. Devletler Hususî Hukukunun Kaynakları I. Genel Olarak 75 II. Kanunlar 75 III. Örf ve Adet Hukuku, 76 IV. Milletlerarası Sözleşmeler 77 1. İki Taraflı Sözleşmeler. 77 2. Çok Taraflı Sözleşmeler 77 5. Literatür I. Türk Devletler Hususî Hukuku 85 II. Yabancı Literatür 86 1. Kaynak Eserler 86 2. Genel Eserler 86 3. Karşılaştırmalı Hukuk 89 4. Dergiler 90 5. İlmî Kuruluşlar 91 Birinci Bölüm Devletler Hususî Hukukunun GENEL KISMI 6. Devletler Hususi Hukuku Kaidelerinin Niteliği ve Nevileri I. Maddî Hukuk Kaidelerine Gönderme (Atıf) 95 II. Boşluklar 97 IH. Devletler Hususî Hukuku Kaidelerinin Kullanılması 99 IV. Devletler Hususî Hukuku Kaidelerinin Nevileri 104
XV 7. Bağl anma L Devletler Hususî Hukuku Kaidelerinin Unsurları 109 II. Bağlanma Konusu ve Tefsiri (Vasıflandırma) 110 1. Kavram i 110 2. Vasıflandırma Hukuku 113 III. Bağlanma Noktası ve Tefsiri 119 1. Kavram 119 2. Tefsir ı 120 IV. Şahsî Statü (Ahkâmı Şahsiye) 124 8. Şahsi Statünün Bağlanma Noktalan: Tabiiyet. İkametgâh veya Mntad Mesken I. Genel Olarak 128 H. Tabiiyet : 131 1. Kavram i, 131 2. Birden Fazla Tabiiyet (sujets mbrtes) 132 3. Taıbüyetsizlik 133 4. Mülteciler 134 IH. İkametgâh 135 IV. Mutad Mesken 137 9. Hileli Bağlanma: Devletler Hususî Hukukunda Kanuna Karsı Hile ("fraus legis") I. Kavram 139 II. Hukukî Durum ve Çözüm 141 S 10. Normlar Çelişkisi ve İntibak ("adaptation") I. Problem 149 n. Normlar Çelişkisi...,...; 150 1. Norm Kümelenmesi 150 2. Norm Eksikliği 151 3. Diğer Uyumsuzluklar 152 11. Önmesele ("Vorfrage") I. Kavram 154 II. Çözüm 155
XVI 12. İade-Atıf ve Devam Eden-Atıf ("renvoi") I. Kavram 160 II. Renvoi Probleminin Gelişimi 161 III. Çözüm 168 13. Kamu Düzeni ("ordre pnblic") I. Kavram 178 II. Kamu Düzeninin Görevi 184 III. Kamu Düzeninin Müdahalesine İlişkin Bazı Meseleler... 189 IV. Kamu Düzeni Müdahalesinin Sonuçlan 196 V. Yabancı Kamu Düzeni 199 14. Yabancı Hukukun Tatbiki I. Genel Olarak 202 II. Yabancı Hukukun Tesbiti 204 IH. Temyiz Mahkemesinde Yabancı Hukuk 2,14 İkinci Bölüm Devletler Hususî Hukukunun ÖZEL KISMI 15. Türk Devletler Hususi Hukukunun Kaideleri I. Genel Esaslar 221 1. 1330 Tarihli Muvakkat Kanun 221 2. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Kanunu... 223 3. Hukukî Muamelelerde Şekil 224 4. Zamanaşımı 226 II. Şahsın Hukuku Alanında 227 IH. Aile Hukuku Alanında, 235 1. Kan Koca Hukuku 236 a) Nişanlanma 236 b) Evlenme 236 aa) Evlenmenin Maddî Şartlan 236 bb) Evlenmenin Şekli 238 c) Boşanma 243 d) Evliliğin Genel Hükümleri 246 e) Mal Rejimleri 247 2. Nesep Hukuku 249 a) Sahih Nesep 249
XVII aa) Evlilik İçi Çocuklar 249 bb) Nesebin Düzeltilmesi 251 cc) Evlâd Edinme 252 dd) Sahih Nesebin Hükümleri 234 b) Evlilik Dışı Çocuklar,255 c) Nafaka 257 3. Vesayet Hukuku 259 IV. Miras Hukuku Alanında, 261 V. Eşya Hukuku Alanında 268 1. Lex Rei Sitae 268 2. Statü Değişikliği...: 269 3. Lex Rei Sitae Kaidesinin İstisnaları...ı 271 a) Res in transitu..., 271 b) Nakil Vasıtaları ; 271 c) Maddî Olmayan Mallar 272 VI. Borçlar Hukuku Alanında 273 1. Akitler 275 a) Genel Olarak 275 b) İrade Muhtariyeti Esası..., 276 2. Haksız Fiiller 280 Üçüncü Bölüm Milletlerarası MEDENİ USUL HUKUKU (Ek) 16- Kavram I. Genel Olarak 287 II. Milletlerarası Usul Hukukunun Nitelikleri 291 17. Leoc Fori Prensibi I. Genel Olarak 296 n. Lex Fori'nin Etki Alam 298 İS. Vasıflandırma I. Genel Olarak 301 II. Çözüm 301
XVIII 1». Maddi Hukuk İle İlişki I. Genel Olarak 311 II. Karşılıklı Etki Alanları 312 20. Milletlerarası Yetki I. Kavram 316 n. Kapsam 317 21. Türk Milletlerarası Yetki Sistemi I. Genel Olarak 334 II. Milletlerarası Yetkinin Sınırlan 336 22. Milletlerarası Yetki Kaideleri I. Genel Olarak 343 n. Türk Milletlerarası Yetki Kaideleri 344 1. İç Hukukun Yetki (Selâhiyet) Kaideleri 344 2. Türklerin Kişi Hallerine İlişkin Davalar 346 3. Yabancıların Kişi Hallerine İlişkin Bazı Davalar 348 4. Miras Davaları 349 5. İstisnaî Hallerde Milletlerarası Yetki, 350 6. Milletlerarası Yetkisizlik İtirazı 353 7. Yetki Anlaşması 354 23. Teminat 24. Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi [. Genel Olarak 362 1. Tanıma 362 2. Tenfiz 363 II. Türk Hukukunda Tanıma ve Tenfiz 363 25. Milletlerarası Tahkim I, Tahkimin Unsurları ; 375 II. Hakem Mahkemesinin Tatbik Edeceği Hukuk 379 m. Daimî Hakem Mahkemeleri 379
XDC IV. Millî ve Yabana Hakem Kararlan 380 V. Tenfiz... 383 VI. Hakem Mütalâalan 386 26. İstinabe (Adli Yardım) Kanunlar 23 Şubat 1330 tarihli Türkiye'de Bulunan Yabancıların Hukuk ve Vazifeleri hakkında Muvakkat Kanun, m. 4 393 Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku hakkında Kanun... 395 Madde İndeksi 409