Global Warming Images / WWF-Canon SOLARTR 2014, 19 Kasım 2014 Mustafa Özgür Berke WWF-Türkiye, İklim ve Enerji Programı
+100 5 kıtada, 100 den fazla ülkede faaliyet gösteriyor +4000 4000 çalışanla 2000 den fazla doğa koruma projesi gerçekleştiriyor 1961 1961 yılında kuruldu +5M 5 milyondan fazla üye ve destekçi
1951 2010 arasındaki küresel ortalama sıcaklıklardaki artış, kesin olarak (%95 - % 100 ihtimalle) insan faaliyetlerinden kaynaklanmıştır. PCC, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli 5. Değerlendirme Raporu, Eylül 2013
Karbondioksit emisyonlarının şu andaki artış hızıyla 2060 yılında ortalama sıcaklıklardaki artış 4 C yi bulacak. Türkiye nin
"Ontolojik varoluşunuz olmazsa ne siyasi ne ekonomik varoluşunuz olur. İnsanlığın bugün yaşadığı en büyük sıkıntı iklim değişikliğidir. Ahmet Davutoğlu, T.C. Başbakanı G-20 Zirvesi, Avustralya. 14.11.2014
#1 emisyon kaynağı: Fosil yakıtlar ve endüstriyel süreçler Türkiye nin
2 C hedefini tutturmak için yeryüzündeki fosil yakıt rezervlerinin 2/3 ünün yeraltında bırakılması gerekiyor. 2017 e kadar yeni yatırımlar yenilenebilir enerjiye yönelmezse, enerji altyapısı iklim değişikliğiyle mücadeleyi imkansız kılacak.
3 C 2 C Emisyonları azaltmak için ulusal ve küresel enerji sisteminde köklü değişikliklere gidilmesi gerekiyor. Enerji verimliliği + Enerji sisteminin karbondan arındırılması (fosil yakıtlar yer altında kalsın)
1. 2030 yılına doğru Türkiye elektrik enerjisi üretiminde daha temiz bir kaynak dağılımı yakalayabilir mi? 2. Böyle bir senaryonun maliyeti ne olur?
Şekil: Avrupa ekonomilerinde kişi başına yıllık elektrik tüketimi ve milli gelir, 1990-2012 Türkiye nin
TWh Türkiye nin 600 Mevcut Politikalar Senaryosu 400 200 Yenilenebilir Enerji Senaryosu 0 2014 2018 2022 2026 2030 Resmi Planlar Senaryosu Şekil: Farklı BNEF senaryolarına göre elektrik talep projeksiyonları, 2014-2030 (TWh)
700 600 500 400 300 200 100 0 2014 2017 2020 2023 2026 2029 Biyokütle Güneş Rüzgâr Jeotermal Hidroelektrik Nükleer Doğal gaz Petrol Linyit Taş kömürü Şekil: Resmi Planlar Senaryosu na göre elektrik üretiminin kaynaklara göre dağılımı 2014-2030 (TWh)
500 400 300 200 100 Biyokütle Güneş Rüzgâr Jeotermal Hidroelektrik Nükleer Doğal gaz Petrol Linyit Taş kömürü 0 2014 2017 2020 2023 2026 2029 Şekil: Mevcut Politikalar Senaryosu na göre elektrik üretiminin kaynaklara göre dağılımı 2014-2030 (TWh)
500 400 300 200 100 0 2014 2017 2020 2023 2026 2029 Biyokütle Güneş Rüzgâr Jeotermal Hidroelektrik Nükleer Doğal gaz Petrol Linyit Taş kömürü Şekil: Yenilenebilir Enerji Senaryosu na göre elektrik üretiminin kaynaklara göre dağılımı 2014-2030 (TWh)
100% 90% 80% 70% 60% 29% 8% 8% 31% 47% Nükleer 50% Yenilenebilir 40% 30% 71% 61% Fosil yakıt 20% 44% 10% 0% Bugün MPS 2030 YES 2030 Şekil: Elektrik enerjisi üretiminin kaynaklara göre dağılımı, 2030
8 7 6 5 4 3 2 1 0 2014 2018 2022 2026 2030 Biyokütle Güneş Rüzgâr Jeotermal Hidroelektrik Nükleer Doğal gaz Petrol Linyit Taş kömürü 8 7 6 5 4 3 2 1 0 2014 2018 2022 2026 2030 Biyokütle Güneş Rüzgâr Jeotermal Hidroelektrik Nükleer Doğal gaz Petrol Linyit Taş kömürü 8 7 6 5 4 3 2 1 0 2014 2018 2022 2026 2030 Biyokütle Güneş Rüzgâr Jeotermal Hidroelektrik Nükleer Doğal gaz Petrol Linyit Taş kömürü Şekil: Farklı senaryolara göre kurulu güç ilaveleri
25 20 15 10 Mevcut Politikalar Senaryosu Yenilenebilir Enerji Senaryosu 5 Resmi Planlar Senaryosu 0 2014 2018 2022 2026 2030 Şekil: Farklı BNEF senaryoları altında sermaye giderlerinin yıllık toplamı, 2014-2030
20 15 Mevcut Politikalar Senaryosu 10 Yenilenebilir Enerji Senaryosu 5 Resmi Planlar Senaryosu 0 2014 2018 2022 2026 2030 Şekil: Farklı BNEF senaryoları altında yakıt harcamalarının yıllık toplamı, 2014-2030
50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 2014 2018 2022 2026 2030 Mevcut Politikalar Senaryosu Yenilenebilir Enerji Senaryosu Resmi Planlar Senaryosu Şekil: Farklı BNEF senaryoları altında sermaye giderleri ve işletme maliyetlerinin yıllık toplamı, 2014-2030
Şekil: Türkiye, Avrupa ve küresel ölçekte çeşitli teknolojilere ait Seviyelendirilmiş Enerji Maliyet (SEM) değerleri, 2014 (ABD Doları/MWh)
200 180 160 140 120 EU coal (with carbon) 100 80 60 EU coal (without carbon) 40 20 0 2013 2015 2017 2019 2021 2023 2025 2027 2029 Şekil: Avrupa da Avrupa da fotovoltaik güneş enerjisi için hesaplanan SEM aralığı, 2013-2030 (ABD Doları / MWh)
140 120 EU coal (with carbon) 100 80 EU coal (without carbon) 60 40 20 0 2013 2015 2017 2019 2021 2023 2025 2027 2029 Şekil: Avrupa da onshore rüzgâr enerjisi için hesaplanan SEM aralığı, 2013-2030 (ABD Doları / MWh)
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 3% 4% 3% 8% 10% 17% 26% 17% 17% 17% 8% 21% 41% 15% 25% 8% 18% 13% 26% 15% 16% 22% 10% 12% 11% 8% Bugün RPS 2030 MPS 2030 YES 2030 Biyokütle Güneş Rüzgâr Jeotermal Hidroelektrik Nükleer Doğal gaz Petrol Linyit Taş kömürü Şekil: Farklı senaryolar altında elektrik enerjisi üretiminin kaynaklara göre dağılımı, 2030
100% 90% 80% 70% 60% 11% 4% 10% 17% 32% %16 36% Biyokütle Güneş 50% 40% 85% Rüzgâr 30% 20% 17% 55% 45% Jeotermal 10% 0% Bugün RPS 2030 MPS 2030 YES 2030 Hidroelektrik Şekil: Farklı senaryolar altında yenilenebilir elektrik enerjisi üretiminin kaynaklara göre dağılımı, 2030
Ppm (Co2e) Türkiye nin 250 200 150 100 50 0 2000 2004 2008 2012 2016 2020 2024 2028 Mevcut Politikalar Senaryosu Yenilenebilir Enerji Senaryosu Resmi Planlar Senaryosu Şekil: Farklı BNEF senaryoları altında elektrik üretimi kaynaklı emisyonların seyri, 2014-2030
2 Taş kömürü ithalatından yapılan tasarruf 1 50% ithal % 50 yerli 0-1 Sermaye maliyetlerinin %50'sinin ithal ekipmana harcanması durumunda dış ticaret dengesi üzerindeki etki -2 2014 2016 2018 2020 2022 2024 2026 2028 2030 Dış ticaret dengesi üzerinde net azami etki Taş kömürüne harcanan tutarın farkı Sermaye maliyetinin ithalata harcanan kısmı (%50 yerli ekipman kullanımı varsayımıyla) Şekil: BNEF senaryoları dış ticaret dengeleri üzerindeki etki (milyar ABD Doları)
50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 9 37 Mevcut Politikalar Senaryosu 5 26 Yenilenebilir Enerji Senaryosu Karbon maliyeti IED maliyeti 9 36 Resmi Planlar Senaryosu Şekil: BNEF senaryoları altında 2020 sonrasında AB mevzuatına uyumun maliyeti
Yenilenebilir enerji ağırlıklı bir yol izlenirse 2014-2030 arasında yakıt harcamalarını 18 milyar ABD Doları seviyesinde düşürmek mümkün.
BNEF analizi, Türkiye nin 2030 yılında elektrik ihtiyacının %47 sini yenilenebilir enerjiden karşılayabileceğini öngörüyor.
Alım Garantisi (ABD Doları sent / kwh) Garanti Süresi Nükleer (Akkuyu NGS) 12,35* 15 yıl Hidroelektrik 7.3 10 yıl Rüzgâr 7.3 10 yıl Güneş (PV) 13.3 10 yıl Güneş (CSP) 13.3 10 yıl Biyokütle (çöp gazı dâhil) 13.3 10 yıl Jeotermal 10.5 10 yıl Yerli kömür 5. bölge teşviki: - KDV istisnası - Gümrük vergisi muafiyeti - Vergi indirimi: %40-60 - Sigorta primi işveren hissesi desteği: 7-10 yıl - Yatırım yeri tahsisi: - Faiz desteği: 2-5 puan
Yenilenebilir enerjiye verilen destekler daha etkin kılınmalı. Başta kömür olmak üzere fosil yakıtlardan elektrik üretimi için sağlanan teşvikler kaldırılmalı.
COP 15 Paris: Yeni bir İklim Sözleşmesi Çin ve ABD emisyon azaltım hedeflerinde anlaştı AB Üyeliği EBRD, EIB, Dünya Bankası: Kömüre dayalı projelerin finansmanı zorlaşıyor Türkiye emisyon sınırlamalarına maruz kalabilir. Bazı fosil yakıt projeleri atıl duruma düşebilir
Tablo: Yenilenebilir enerji teknolojilerinin GWh başına yarattığı iş miktarı 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0
Tablo: 1990-2009 arasında enerji yoğunluğunda değişim (SGP ye göre) 0-10 -20-30 -40-50 -60-70 Kaynak: OECD Factbook 2011: Economic, Environmental and Social Statistics - ISBN 978-92-64-11150-9 - OECD 2011
WWF-Türkiye web sitesi http://awsassets.wwftr.panda.or g/downloads/turkiye_nin_yenile nebilir_gucu_son.pdf BNEF web sitesi http://about.bnef.com/whitepapers/turkeys-changingpower-markets/
Teşekkürler wwf.org.tr /wwfturkiye /wwf_turkiye