4270301 FİZİKSEL METALURJİ Teori Uygulama Proje/Alan Ulusal Kredi AKTS Kredisi V 3 0 0 0 3 4 Dersin Verildiği Düzey Zorunlu / Seçmeli Program Yeterlilikleri Öğrenme Kazanımları Ön Lisans ( ) Lisans Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Zorunlu Malzemelerin temel fiziksel özelliklerinin öğretilmesi, temel malzeme kuralları ile pratik uygulamalar arasında köprü kurma becerisi kazandırmak, özellikle ileri çalışmalar ve uygulamada çalışacak mühendisler için malzemelerin temel özelliklerini vermek. PY1 PY2 PY5 1. Atomik seviyeden başlayarak mühendis adaylarının malzeme özelliklerini algılaması, 2. Termodinamik ve kinetik verilerin malzeme özellikleri üzerindeki etkisi, 3. Atom hareketleri, konumları, boşlukların özellikler üzerindeki öneminin kavratılması, 4. Atom yayınmasının olumlu ve olumsuz yönlerinin anlaşılması, 5. Değişik ortamlar için malzeme seçimi mantığının oluşturulması, 6. Malzeme üretiminde çekirdekleşme ve büyümenin etkilerinin bilinmesi, 7. Uygulamada teori ile temel mesleki bilgiler arasında köprü kurulması, Anlatım, problem çözme Ara Sınavlar X 40 Ödevler 1 Faz Dönüşümlerinin Termodinamiğine Giriş 2 Atom Boşluklarının Tanıtımı ve Entropinin İstatiksel Mekanik Anlamı 3 Kristallerde Atom Boşlukları ve Hatalar 4 Kristallerde Atom Boşluklarının Hareketi 5 Difüzyon ve Difüzyon Mekanizmaları 6 Yer Alan Atomların Difüzyonu 7 Difüzyon Katsayısı ve Sıcaklığa Bağımlılığı 8 Yüzeylerin Tanımı ve Sınıflandırılması 9 Arayüzeylerin Enerjileri 10 Tane Sınırlarının Hareketi 11 Nano Ölçekli Sınırlar ve Yüzeylerin Kararlılığı 12 Dihedral Açı kavramı ve Uygulamada Önemi 13 Çekirdekleşme ve Çeşitleri 14 Heterojen Çekirdeklenmenin Metalurjik Uygulamaları
4270305 MALZEMELERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ Teori Uygulama Proje/Alan Ulusal Kredi AKTS Kredisi V 3 0 0 0 3 4 Dersin Verildiği Düzey Zorunlu / Seçmeli Program Yeterlilikleri Öğrenme Kazanımları Ön Lisans ( ) Lisans Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Zorunlu Malzemelerin mekanik özelliklerini öğretmek, bu bilgilerin ürün tasarımında ve üretimde nasıl kullanılacağını öğretmek PY1 PY2 PY3 PY4 PY5 1. Malzemelerin mekanik özellikleri ve etkileyen faktörleri öğretip bunların tasarımlarda kullanım becerisi kazandırmak 2. Deney tasarlama ve deney sonuçlarını yorumlama becerisi kazandırmak Anlatım, problem çözümü Ara Sınavlar X 40 Ödevler 1 Mekanik Metalürjiye Giriş 2 Sertlik 3 Sertlik 4 Gerilme-gerinim değerleri ve eğrileri 5 Gerilme gerinim değerlerini etkileyen faktörler 6 Kırılma tokluğu ve deneyleri 7 Kırılma tokluğu ve deneyleri 8 Darbe dayanımı (tokluk) ve etkileyen faktörler 9 Yorulma ve etkileyen faktörler 10 Yorulma ve uygulama örnekleri 11 Sürünme ve etkileyen faktörler 12 Aşınma 13 Şekillendirmede malzeme tutumu ve testleri 14 Şekillendirmede malzeme tutumu ve testleri
4270307 DEMİR-ÇELİK ÜRETİMİ Proje/Alan Teori Uygulama Ulusal Kredi AKTS Kredisi V 3 0 0 0 3 4 Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans ( X ) Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Zorunlu / Seçmeli Zorunlu Program Yeterlilikleri Öğrenme Kazanımları 1 2 1- Demir ve çelik malzemelerin standartlara ve sınırlandırmalara uygun üretimlerini öğretmek, özelliklerini geliştirmekle ilgili teorik ve pratik bilgileri kazandırmak, 2- Demir çelik üretimi problemlerini belirleme, analiz etme ve temel mühendislik bilgilerini demir çelik üretim proseslerinde görülen problemlere uygulayarak çözümleme ve sonuçlarını analiz edip, yorumlama becerisini kazandırmak, 3- Geleneksel ve yeni geliştirilen demir çelik üretimi yöntemlerini öğreterek, güncel ve çağdaş konulara ilişkin bilgi sahibi olmalarını sağlamak, küresel ve toplumsal boyutlardaki etkilerini kavratmak. PY1. PY2. PY3. PY4. 1- Matematik, fen ve mühendislik bilgilerini demir çelik üretim problemlerine uygulama becerisi kazandırmak, 2- İstenen özellikte çelik üretimi için üretim sürecini tasarlama becerisi kazandırmak, 3- Yüksek fırın hammaddeleri-pik ve çelik ürünler-özellik ilişkilerini kavrayarak mühendislik çözümlerinin, geniş boyutlarda çözümlenmesini öğretmek, 4- Dünya çapında üretim teknolojilerini ve yeni eğilimleri öğrenerek çağın sorunları hakkında bilgi sahibi olmak. Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sunum Ara Sınavlar X 30 Ödevler X 10 Giriş: Dünyada ve Türkiye de demir-çelik sanayii, üretim akım şeması, demir-çelik ürünlerinin endüstriyel uygulamaları ve ekonomideki yeri Ham demir üretiminde kullanılan hammaddeler ve ön işlemleri: Cevher hazırlama, sinterleme, peletleme, demir cevherlerinin karakterizasyonu 3 Metalurjik kok üretimi: Özellikleri ve özelliklere parametrelerin etkisi Yüksek fırında sıvı ham demir üretimi: Yüksek fırın ve tesisleri, Yüksek fırında sıvı ham demir üretiminin 4 prensipleri ve oluşan kimyasal reaksiyonlar 5 Yüksek fırında ham demir üretiminin termodinamiği, demir cevheri redüksiyonunun kinetiği 6 Yüksek fırın şarj hesaplamaları 7 Yüksek fırın şarj hesaplamaları Yüksek fırında pikin bileşimini etkileyen faktörler, yüksek fırında elementlerin sıvı ham demir ve cürufta 8 dağılma özellikleri, yüksek fırında verim arttırıcı önlemler. Çelik üretimi: Çelik üretiminin tarihsel gelişimi ve bugünkü durumu, Çelik üretiminin temel prensipleri ve 9 teknolojisi 10 Çelik üretiminin termodinamiği Siemens-Martin yöntemi ile çelik üretimi, temel prensipleri ve reaksiyonları, Oksijen konverterleri ile çelik 11 üretimi. 12 Elektrik ark fırını ile çelik üretiminin prensipleri, Elektrik Ark Fırınlarındaki teknolojik gelişmeler. 13 İkincil çelik üretimi: Çeliklerin deoksidasyonu, alaşım ilaveleri, prensipler ve uygulamalar. 14 Demir-çelik üretiminde alternatif yöntemler ve yeni teknolojiler. Ders Kitabı veya Kaynakları 1- F. Habashi, Handbook of Extractive Metallurgy, Vol. II, Wiley-VCH, Weinheim, 1997. 2- L. V. Bogdandy and H. J. Engel, The Reduction of Iron Ores, Springer, Verlag, Berlin, 1971. 3- R. A. Sweetser, Blast Furnace Practice, McGraw-Hill, New York, 1938. 4- D. W. Hopkins, Fundamentals of Metallurgical Processes, International Series on Materials Science and Technology, Vol. 27, 221.
4270309 METALURJİ LABORATUVARI I Proje/Alan Teori Uygulama Ulusal Kredi AKTS Kredisi V 0 0 2 0 1 3 Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans ( X ) Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Zorunlu / Seçmeli Zorunlu 1- Metalurji ve Malzeme Mühendisliği eğitimi boyunca verilen tüm derslerin deneysel olarak uygulamasını yapmak, 2- Temel bilimler, alan dersleri ve deneyler arasındaki bağlantıyı kurdurmak, 3- Metalurjide uygulanan prosesleri tanıtmak. PY1. PY2. Program Yeterlilikleri PY3. PY4. PY5. PY7. Öğrenme Kazanımları 1- Deney sonuçlarını analiz etmek, yorumlamak ve deney sırasında karşılaşılabilecek problemleri saptama, çözme becerisini geliştirmek, 2- Uygulama sırasında oluşturulan gruplarla ortak çalışma becerisi ve etkin iletişim kurma becerisi kazanmak, 3- Laboratuar teçhizatı kullanma becerisi kazanmak. Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sunum,, Rapor Hazırlama, Grup Ara Sınavlar X 40 Ödevler X 20 Dönem Sonu Sınavı X 40 1 Üretim Prosesleri Deneyleri Açılış Dersi 2 Kırma, öğütme, elek analizi, 3 Yoğunluk farkına göre zenginleştirme, flotasyon, 4 Kurutma, aglomerasyon. 5 Kalsinasyon, 6 Problem çözümü 7 Problem çözümü 8 Kavurma, 9 Hidrometalurjik işlemler; çözeltiye alma, 10 Hidrometalurjik işlemler; çözeltiden kazanım, elektrokazanım. 11 Seramik çamur hazırlanması, akışkanlık ve yoğunluğunun belirlenmesi 12 Seramiklerde kurutma ve pişirme küçülmeleri, gözenekliliğin belirlenmesi. 13 Problem çözümü 14 Telafi Ders Kitabı veya Kaynakları 1- Cankut, S., Ekstraktif Metalurji, İ. T. Ü. Yayınları, Sayı 884, 1972. 2- Butts, A., Metalurji Problemleri, İ. T. Ü. Yayınları, Sayı 802, (Çeviren Prof. Dr. Veli Aytekin), 1970. 3- Mackowiak, J., Physical Chemistry for Metallurgists, George Allen and Unwin Ltd. 1966. 4- Metz, C. R., 2000 Solved Problems in Physical Chemistry, McGraw-Hill Publishing Company, 1990. 5- Fuat Yavuz BOR, 1977, Ekstraktif Metalurji Prensipleri, Kısım I, İTÜ Yayını, Yayın No: 1079. 6- Güven ÖNAL ve Gündüz ATEŞOK (Editörler), Cevher Hazırlama El Kitabı, Yurt Madenciliği Geliştirme Vakfı Yayını, 1994. 7- Üner İPEKOĞLU, Susuzlandırma (Katı-Sıvı Ayrımı) ve Yöntemleri, DEÜ Yayını, Yayın No: 179, 1997. 8- Mehmet CANBAZOĞLU, Çözelti Madenciliği Ders Notları, C.Ü., 2001. 9- Yalçın KAYTAZ, Cevher Hazırlama, İTÜ Yayını, Yayın No: 1424, 1990. 10- Mustafa AKDAĞ, Üretim Metalurjisi- Temel Prensipler ve Uygulama Örnekleri, DEÜ yayını, Yayın No: 176, 1992.
11- Mevlüt KEMAL, Aglomerasyon, DEÜ Yayını, Yayın No: 041, 1990. 12- Orhan KURAL (Editör), Kömür, 1991.
4270311 TAŞINIM OLAYLARI Teori Uygulama Proje/Alan Ulusal Kredi AKTS Kredisi III 3 0 0 0 3 4 Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans ( X ) Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Zorunlu / Seçmeli Zorunlu Metaller, kimyasallar ve diğer malzemelerin üretimi çeşitli işlemler dizisinden oluşmakta, momentum ve enerji transferi, kütle ve ısı transferi ve değişik fazlar arasındaki kimyasal reaksiyonları içermektedir. Genel olarak, metalurjik prosesler çeşitli fiziksel ve kimyasal dönüşümleri ve taşınımları kapsamaktadır. Bu dönüşüm ve taşınım olaylarının hızı malzemelerin üretim proseslerini, seçimini, dizaynını ve ekonomisini büyük ölçüde etkilemektedir. Bu nedenle metalurjik proseslerde taşınım olaylarının (kütle, ısı, enerji, momentum, vs.) çok iyi bilinmesi gerekmektedir. Bu ders kapsamında metalurjistlerin bu konuda bilgilendirilmesi amaçlanmaktadır. Program Yeterlilikleri PY1 PY2 1.Matematik (cebir ve diferansiyel denklemler) ve fizik (kütle, momentum, ve enerjinin korunumu kanunları) bilgilerini ilgili malzemelerde gerçekleşen taşınım olaylarına uygulayabilmek, 2.İlgili malzemelerde gerçekleşen taşınım olayları problemlerini matematiksel olarak formüle edebilmek (uygun sınır koşullarına sahip diferansiyel denklemlere dönüştürerek) ve analitik olarak Öğrenme Kazanımları veya denklem çözme araçları kullanarak çözebilmek, 3.Taşınım olayları kapsamında malzeme işleme prosesleri (örneğin, döküm, kaynak, kristal büyütme, yarı iletken işleme, vb.) tasarlayabilmek, 4.Malzeme işleme proseslerinde gerçekleşen taşınım olayları hakkında güncel bilgi sahibi olmak, örneğin, malzeme üretiminin ve işlenmesinin bilgisayar simülasyonu. Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma Ara Sınavlar X 30 Ödevler X 10 1 Giriş ve taşınım olaylarında temel kavramların tanıtımı 2 Enerji dengesi 3 Gaz ve sıvıların viskoziteleri, sıvı metal ve cüruflarda viskozite 4 Akış türleri ve problemleri 5 Isı transfer türleri ve ısıl iletkenlik 6 İletim (kondüksiyon) ile ısı transferi 7 Taşınım (konveksiyon) ile ısı transferi 8 Işınım (radyasyon) ile ısı transferi 9 Kombine ısı transfer uygulamaları 10 Kütle transferi kavramı ve difüzivite 11 Kararlı ve kararsız kütle taşınımları 12 Metalurjik kütle transfer olayları 13 Homojen ve heterojen reaksiyonlar 14 Problem çözümleri Ders Kitabı veya Kaynakları 1- Transport Phenomena in Metallurgy, G.H.Geiger, D.R.Poirier, Addison Wesley Pub.Comp., 1973 2- Örneklerle Isı Transferi, S. Kakaç, Tip ve Teknik Yayıncılık, 12. Basım 1998. 3- Conduction of Heat in Solids, H.S. Carlslaw, J.C. Jaeger, 1978
4270231 MESLEKİ YABANCI DİL I Öğrenme Kazanımları Teori Uygulama Proje/Alan Ulusal Kredi AKTS Kredisi V 2 0 0 0 2 4 İngilizce Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Zorunlu / Seçmeli Program Yeterlilikleri Zorunlu Bu dersin amacı, öğrencileri başlangıç seviyesinde teknik İngilizceyi, yazma alanında etkili olarak kullanabilecek şekilde hazırlamak, malzeme, makine, kimya ve fizik ile ilgili konuları okuyabilecek ve bu konularda teknik rapor yazabilecek şekilde eğitmektir. PY8 Teknik İngilizce ile ilgili makaleleri İngilizceden ye çevirebilme yeteneği. Herhangi bir gruptaki fiziksel nesneleri tasvir edebilecek seviyede teknik İngilizceyi kullanma kapasitesi. Anlatım, çeviri çalışmaları, okuma çalışmaları Ara Sınavlar X 30 Ödevler X 10 1 Zamirler, sıfatlar, edatlar, çoğul isimler 2 Cisimleri tasvir etme 3 Şimdiki zaman-aktif 4 Zaman cümlecikleri 5 Sıklık, hal ve yer zarfları 6 Sıfat olarak kullanılan edat cümlecikleri 7 Bağlantı kelimeleri- However, therefore 8 Neden ve sonuç cümleleri 9 Miktar belirten kelimeleri ve bileşik isimler 10 Şimdiki zaman-pasif (düzenli) 11 Şimdiki zaman-pasif (düzensiz) 12 Şart cümleleri 13 Kıyaslama sıfatları 14 Sıfat olarak kullanılan mastarlar
4270323 MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ Teori Uygulama Proje/Alan Ulusal Kredi AKTS Kredisi V 2 0 0 0 2 4 Dersin Verildiği Düzey Zorunlu / Seçmeli Program Yeterlilikleri Öğrenme Kazanımları Ön Lisans ( ) Lisans Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Zorunlu Ekonomik kavramların öğrenilmesi, mühendislik problemlerinin ekonomik analizlerinin yapılabilmesi ve çözüm yollarının değerlendirilebilmesi için gereken bilgi ve becerinin kazandırılması PY2 PY6 PY15 1. Mühendislik problemlerinin ekonomik boyutunun anlaşılması ve çözümlenmesi Teorik dersler, sunumlar Ara Sınavlar X 30 Ödevler X 10 1 Dersin tanımı ve kaynak tavsiye edilmesi 2 Mühendislik Ekonomisine Giriş: 3 Mühendislik Ekonomisi Kararları 4 Maliyet, gelir, başabaş noktası 5 Faiz Çeşitleri: basit, bileşik, reel faiz, nominal faiz 6 Alternatiflerin değerlendirilmesi 7 Ara Sınav 8 Bugünkü ve gelecek değer 9 Paranın zaman değeri 10 Ekonomik analiz 11 Ekonomik analiz 12 Yıllık eşdeğer nakit akışı ve ekonomik olarak incelenmesi 13 Belirsizlik ve risk altında karar verme teknikleri 14 Genel tekrar
4270325 HASARSIZ MALZEME MUAYENESİ Proje/Alan Teori Uygulama Ulusal Kredi AKTS Kredisi VII 2 0 0 0 2 4 Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans ( X ) Yüksek Lisans ( ) Doktora ( ) Zorunlu / Seçmeli Seçmeli Malzemelerdeki bazı yüzey ve içyapı hatalarının belirlenmesinde kullanılan hasarsız muayene yöntemlerini tanıtmak PY2. PY4. Program Yeterlilikleri PY5. Öğrenme Kazanımları 1-Hasarsız malzeme muayene yöntemlerini bilir. 2-Bu muayenelerde kullanılan cihazları ve kullanımını öğrenir. Anlatım, Sunum, Ara Sınavlar X 40 Ödevler 1 Malzemelerdeki hatalar 2 Hasarsız malzeme muayenesinin tanıtılması 3 Hasarsız malzeme muayenesinin tanıtılması 4 Hasarsız test yöntemlerinin sınıflandırılması 5 Penetrant sıvı testi 6 Penetrant sıvı testi 7 Manyetik Toz Testi 8 Manyetik Toz Testi 9 Radyografik Test 10 Radyografik Test 11 Ultrasonik Test 12 Ultrasonik Test 13 Eddy Current Testi 14 Eddy Current Testi Ders Kitabı veya Kaynakları