ALLERJİK HASTALIKLAR STAJI STAJIN TANITIMI EĞİTİM DÖNEMİ STAJ SÜRESİ YERLEŞKE EĞİTİM BİRİMLERİ DERSHANE : Dönem IV : 4 iş günü : Cebeci Hastanesi : İmmünoloji ve Allerji Hastalıkları Bilim Dalı Kliniği, Polikliniği ve Dershanesi : Prof. Dr. Ragıp Üner Dershanesi EĞİTİCİLER Prof. Dr. Vesile Dilşad MUNGAN Prof. Dr. Zeynep MISIRLIGİL Prof. Dr. Yavuz Selim DEMİREL Prof. Dr. Betül Ayşe SİN Prof. Dr. Sevim BAVBEK Prof. Dr. Gülfem Elif ÇELİK Doç. Dr. Ömür AYDIN EĞİTİM SORUMLUSU: Prof. Dr. Vesile Dilşad MUNGAN ADRES İLETİŞİM : Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Cebeci Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, İmmünoloji ve Allerji Hastalıkları Bilim Dalı TELEFON : 0312 595 72 96 E-POSTA SEKRETER : allerjik@medicine.ankara.edu.tr : Yelda ATEŞ
ALLERJİK HASTALIKLAR STAJININ AMACI Allerjik hastalıkların epidemiyoloji, patogenez, tanı, tedavi ve korunma ilkeleri bilgisini; acil allerjik durumları tanıma ve tedavi etme becerisini; allerjik hastalıklar yönünden sorgulama ve risk değerlendirmesi yapma ve sevk etme bilgi, beceri ve tutumlarını kazandırmaktır. ALLERJİK HASTALIKLAR STAJININ ÖĞRENME KAZANIMLARI 1. Allerjik hastalıkların epidemiyolojsi ve patogenezini açıklar. 2. Allerji ve allerjik inflamasyonun oluşum mekanizmalarını açıklar. 3. Allerjik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçları ve etki mekanizmalarını açıklar. 4. Allerjik hastalıkların tanı ve tedavisindeki temel yaklaşımları açıklar. 5. Allerik hastalıklardan korunma yöntemlerini açıklar. 6. Etkili iletişim becerilerini kullanarak allerjiye özel anamnez alır. 7. Solunum, deri ve burun muayenesi başta olmak üzere allerji hastasını tam muayene eder. 8. Tanısal test raporlarını yorumlar (deri testleri ve IgE, solunum fonksiyon testleri, erken ve geç reversibilite testleri, bronş provakasyon testi). 9. Anamnez, fizik muayene ve tanısal test sonuçlarını değerlendirerek ayırıcı tanı yapar. 10. Acil allerjik durumları tanır, tedavi eder ve gerektiğinde uygun şekilde sevk eder. 11. Allerjik hastalıkların tanı ve tedavisinde yeri olan bazı cihazları kullanabilir ve uygulamayı tarif edebilir (inhaler ilaçlar, epi-pen, peak-flowmetre kullanımı). 12. Birinci basamak düzeyinde (astım, allerjik rinit ve ürtiker için) akılcı ilaç kullanım ilkelerine uygun reçete düzenler. 13. Allerjik hastalıklarda ileri tetkik ve tedavi için sevk kriterlerini açıklar. 14. Hasta ve hasta yakınları ile etkili iletişim kurar.
ALLERJİK HASTALIKLAR STAJININ ÖĞRENME KAZANIMLARI İLE PROGRAM YETERLİKLERİNİN EŞLEŞTİRME MATRİKSİ ÖĞRENME KAZANIMLARI Allerjik hastalıkların epidemiyolojsi ve patogenezini açıklar. Allerji ve allerjik inflamasyonun oluşum mekanizmalarını açıklar. Allerjik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçları ve etki mekanizmalarını açıklar. Allerjik hastalıkların tanı ve tedavisindeki temel yaklaşımları açıklar. Allerik hastalıklardan korunma yöntemlerini açıklar. Etkili iletişim becerilerini kullanarak allerjiye özel anamnez alır. Solunum, deri ve burun muayenesi başta olmak üzere allerji hastasını tam muayene eder. Tanısal test raporlarını yorumlar (deri testleri ve IgE, solunum fonksiyon testleri, erken ve geç reversibilite testleri, bronş provakasyon testi). Anamnez, fizik muayene ve tanısal test sonuçlarını değerlendirerek ayırıcı tanı yapar. Acil allerjik durumları tanır, tedavi eder ve gerektiğinde uygun şekilde sevk eder. Allerjik hastalıkların tanı ve tedavisinde yeri olan bazı cihazları kullanabilir ve uygulamayı tarif edebilir (inhaler ilaçlar, epi-pen, peakflowmetre kullanımı). Birinci basamak düzeyinde (astım, allerjik rinit ve ürtiker için) akılcı ilaç kullanım ilkelerine uygun reçete düzenler. Allerjik hastalıklarda ileri tetkik ve tedavi için sevk kriterlerini açıklar. Hasta ve hasta yakınları ile etkili iletişim kurar. KARŞILADIĞI PROGRAM YETERLİKLERİ, İletişimci-1 İletişimci-2, Hekim-4 Ekip üyesi-3 İletişimci-1, İletişimci-2 İletişimci-3
ALLERJİK HASTALIKLAR STAJI SEMPTOMLAR / DURUMLAR LİSTESİ Burun akıntısı / tıkanıklığı Deri döküntüleri / lezyonları (makülopapüler, büllöz, veziküler, ülseratif vb) Dispne Gözde kaşıntı / sulanma Hapşırık Hışıltılı solunum (wheezing) İlaçların istenmeyen etkileri / ilaç etkileşimleri Kaşıntı Öksürük Sokmalar (böcek) / Isırıklar
ALLERJİK HASTALIKLAR STAJI HASTALIKLAR / KLİNİK PROBLEMLER LİSTESİ Astım İlaç yan etkileri Ürtiker, anjioödem Allerjik rinit Anafilaksi Allerjik reaksiyon Dermatit (atopik) Mesleksel allerjik hastalıklar Besin aşırı duyarlılık reaksiyonları TT-A-K-İ TT-A-K-İ TT-A TT-K T-A-K T-A T-İ ÖnT-K-İ ÖnT-K ÖĞRENME DÜZEYİ A ÖnT T TT İ K AÇIKLAMA Acil durumu tanıyarak acil tedavisini yapabilmeli, gerektiğinde uzmana yönlendirebilmeli. Ön tanı koyarak gerekli ön işlemleri yapıp uzmana yönlendirebilmeli. Tanı koyabilmeli ve tedavi hakkında bilgi sahibi olmalı, gerekli ön işlemleri yaparak uzmana yönlendirmeli. Tanı koyabilmeli, tedavi edebilmeli. Birinci basamak koşullarında uzun süreli izlem ve kontrolünü yapabilmeli. Korunma önlemlerini (birincil, ikincil, üçüncül korunmadan uygun olan/ olanları) uygulayabilmeli.
ALLERJİK HASTALIKLAR STAJI HEKİMLİK UYGULAMALARI LİSTESİ UYGULAMA DÜZEYİ ASGARİ SAYI Genel ve allerjiye yönelik öykü alabilme Yardımsız yapma 1 Baş-boyun muayenesi Yardımsız yapma 1 Deri muayenesi Yardımsız yapma 1 Solunum sistemi muayenesi Yardımsız yapma 1 Reçete düzenleyebilme Yardımsız yapma 2 Peak-flowmetre kullanabilme ve değerlendirebilme Gözleme 1 Akılcı ilaç kullanımı Yardımsız yapma 1 Nebul-inhaler tedavisi uygulayabilme Yardımsız yapma 1 Adrenalin otoenjektör (EpiPen) uygulaması yapabilme ve öğretebilme Yardımsız yapma 1
ALLERJİK HASTALIKLAR STAJI ÖLÇME-DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ STAJ SONU SÖZLÜ SINAV Olguya dayalı yapılandırılmış sözlü sınav STAJ SONU YAZILI SINAV KARNE NOTU STAJ BAŞARI NOTUNUN HESAPLANMASI Toplam 25 çoktan seçmeli sorudan oluşur. 1. Düzey: Klinik bilgileri değerlendiren çoktan seçmeli sorular. 2. Düzey: Klinik karar vermeyi değerlendiren olguya dayalı çoktan seçmeli sorular (Soruların % 30-50 sini oluşturur). Aşağıdaki hekimlik uygulamaları değerlendirilecektir: Genel ve allerjiye yönelik öykü alma Fizik muayene (baş-boyun, deri ve solunum sistemi) Akılcı ilaç kullanım ilkelerine uygun reçete düzenleme Nebul-inhaler tedavisi uygulama Adrenalin otoenjektör (EpiPen) uygulaması yapma Staj sonu sözlü sınav % 50 Staj sonu yazılı sınav % 40 Karne notu % 10
ALLERJİK HASTALIKLAR STAJI EĞİTİM ETKİNLİKLERİ MATRİKSİ ETKİNLİĞİN TÜRÜ ETKİNLİĞİN ADI SÜRESİ Kuramsal ders Allerjiye giriş ve alerjik inflamasyon 1 saat ÇSS ÖLÇME-DEĞERLENDİRME YÖNTEMİ Kuramsal ders Allerjide anamnez, muayene ve iletişim 1 saat ÇSS, O-ÇSS, Sözlü sınav Kuramsal ders Solunum yolu allerjileri: Allerjik rinit ve tek havayolu hastalığı 1 saat ÇSS, O-ÇSS, Sözlü sınav Kuramsal ders Allerjiye özgü tedaviler ve korunma 1 saat ÇSS, O-ÇSS, Sözlü sınav Kuramsal ders Anafilaksi 1 saat ÇSS, O-ÇSS, Sözlü sınav Kuramsal ders İlaç reaksiyonları 1 saat ÇSS, O-ÇSS, Sözlü sınav Kuramsal ders Deri allerjileri 1 saat ÇSS, O-ÇSS, Sözlü sınav Kuramsal ders Besin reaksiyonları 1 saat ÇSS, Sözlü sınav Kuramsal ders Mesleksel allerjiler 1 saat ÇSS, Sözlü sınav Tanısal yöntemler Hekimlik uygulaması Hekimlik uygulaması Hekimlik uygulaması Allerjik hastalıklarda tanı yöntemlerine yaklaşım Arı venomu allerjili olguda anafilaksi yönetimi Akılcı ilaç kullanım ilkelerine uygun reçete yazma pratiği (Astım) Akılcı ilaç kullanım ilkelerine uygun reçete yazma pratiği (Allerjik rinit ve ürtiker) 1 saat ÇSS, O-ÇSS, Sözlü sınav 1 saat O-ÇSS, Sözlü sınav 1 saat Karne notu, Sözlü sınav 1 saat Karne notu, Sözlü sınav Bağımsız çalışma Allerjiye özgü hekimlik uygulamaları 2 saat Karne notu, Sözlü sınav Hasta başı eğitim Klinikte hasta viziti ve tartışması 2 saat Karne notu İş başında öğrenme Poliklinik ve laboratuvarda pratik 2 saat Karne notu ÇSS: Çoktan seçmeli soru; O-ÇSS: Olguya dayalı çoktan seçmeli soru
ALLERJİK HASTALIKLAR STAJI İÇİN ÖNERİLEN KAYNAKLAR 1. Middleton s Allergy Principles & Practice. Franklin Adkinson, Bruce Bochner, Wesley Burks, William W. Busse, Stephen T. Holgate, Robert F. Lemanske, Robyn E. O'Hehir (Editors); Elsevier Saunders. 2. GINA (Global Initiative for Asthma) (http://www.ginasthma.org). 3. ARIA (Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma) (http://whiar.org). 4. Allerjik Rinit Rehberi (http://aid.org.tr). 5. UpToDate (http://www.uptodate.com). 6. Öğretim Üyelerinin Ders Notları. Ankara Üniversitesi Moodle Sistemi.