FAALİYET RAPORLARI
1. BÖLÜM GİRİŞ
GELENEKSEL KAMU YÖNETİMİ ANLAYIŞI MERKEZİ PLANLAMA MERKEZİ YÖNETİM VE KONTROL MEVZUAT ODAKLI - KURALLARA DAYALI GİRDİ ODAKLI HATA ARAMAYA ODAKLI, USULSÜZLÜK VE YOLSUZLUĞU ARAŞTIRAN DENETİM TEK TARAFLI VE KAPALI
ÇAĞDAŞ KAMU YÖNETİMİ ANLAYIŞI KATILIMCI VE PAYLAŞIMCI ŞEFFAF VE HESAP VEREBİLİR STRATEJİK PLANLAMA VE PERFORMANS YÖNETİMİNE DAYALI GELECEK YÖNELİMLİ SONUÇ VE HEDEF ODAKLI YEREL VE YERİNDEN YÖNETİM AĞIRLIKLI YATAY ORGANİZASYON YAPISI VE YETKİ DEVRİ YÖNETİME DEĞER KATAN SİSTEM ODAKLI DENETİM
AB YE ÜYE ÜLKELERDE MALİ KONTROL 1. KUZEY MODELİ (İNGİLTERE, HOLLANDA, İSVEÇ, DANİMARKA) -YÖNETİM SORUMLULUĞU ANLAYIŞI HAKİMDİR -KURUMUN MALİ KONTROL SİSTEMİNE KURUM DIŞINDAN MÜDAHALE YOKTUR 2. GÜNEY MODELİ (FRANSA, PORTEKİZ, İSPANYA, YUNANİSTAN) -DENETİM HARCAMACI KURULUŞ DIŞINDA ÖRGÜTLENMİŞTİR -MALİYE BAKANLIĞI VE BENZERİ İDARELERİN MÜDAHALESİ VARDIR
MALİ KONTROL SİSTEMİ REFORMLARI İÇİN AB STANDARTLARI 1. MALİ KONTROL SÜRECİNİ TANIMLAYAN BİR YASA 2. AMACA UYGUN İÇ KONTROL SİSTEM VE YÖNTEMLERİ -Muhasebe ve Raporlama Standartları ile Politika Belgesi -Otomasyona Dayalı Muhasebe -Fonların Denetimini Ortaya Koyan Mekanizma -Ödeme ve Taahhütler Üzerinde Harcama Öncesi Kontrol -İhale Kontrol Sistemi -Kamu Gelirleri Kontrolü 3. FONKSİYONEL OLARAK BAĞIMSIZ BİR İÇ DENETİM 4. USULSÜZLÜK VE YOLSUZLUKLARI ÖNLEYİCİ BİR MEKANİZMA
Sağlıklı Bir Mali Yönetim Sistemi İçin Gerekenler Etkin Bütçe Etkin Muhasebe Sistemi Etkin Nakit Yönetim Sistemi Etkin Borç Yönetimi Etkin İç Kontrol Etkin Denetim
KAMU MALİ YÖNETİMİNDE DEĞİŞİM ÇALIŞMALARI 8. Beş Yıllık Kalkınma Planında Özel İhtisas Komisyonu Raporunda 2001, 2002, 2003 Yılları Programlarında Ulusal Programda (2001),(2003) Katılım Ortaklığı Belgesinde IMF ye verilen Niyet Mektuplarında Türkiye de Saydamlığın Arttırılması ve Kamuda Etkin Yönetimin Geliştirilmesi Eylem Planında 59. Hükümet Programında ve Acil Eylem Planında Eleştirilen konularda yapılması düşünülen değişikliklere yer verilmiştir.
KAMU MALİ YÖNETİM SİSTEMİNDE YENİ DÜZENLEMELER 1-4749 SAYILI KAMU FİNANSMANI VE BORÇ YÖNETİMİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN 2-4734 SAYILI KAMU İHALE KANUNU 3-4735 SAYILI KAMU İHALE SÖZLEŞMELERİ KANUNU 4-5018 SAYILI KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU 5-5217 SAYILI ÖZEL GELİR VE ÖZEL ÖDENEK KANUNU (Fonların tasfiyesi) 6-5216 SAYILI BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ KANUNU 7-5393 SAYILI BELEDİYE KANUNU 8-5302 SAYILI İL ÖZELİDARELERİ KANUNU 9-5510 SAYILI SOSYAL GÜVENLİK KANUNU KAMU YÖNETİMİNİN TEMEL KANUNU SAYIŞTAY KANUN TASARISI PERSONEL KANUNU TASARISI
2001-2007 Döneminde Neler Yapıldı? Kamu Harcama Disiplini Görev Zararları Ödenek Üstü Harcamaya Sınır Sağlık Harcamaları (İlaç vb.) Dış Proje Kredilerinin Ödenek ile Sınırlandırılması Maaş ve Ücretlerin Enflasyon Çerçevesinde Artırılması Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Kamu İhale Kanunu Kamu Mali Yönetim Kanunu Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçe Çalışmaları Orta Vadeli Program ve Bütçe Denetim Sisteminde Değişiklik Bütçenin Kapsamının Genişletilmesi Kurumlara Bütçeleri Üzerinde Daha Fazla Yetki Verilmesi
5018 SAYILI KANUN ÖNCESİ MALİ SİSTEMİMİZDEKİ EKSİKLİKLER Bütçe birliği ilkesinden uzaklaşılmış olması, Bütçe planlaması ve uygulamalarının mali yılla sınırlı olması, Kalkınma planları ve bütçeler arasında gereken ölçüde bir bağ kurulamaması, Bütçe uygulamalarında kamu idarelerine yeterli inisiyatif tanınmaması, Kamu harcamalarında etkin bir denetimin gerçekleştirilememesi, Sayıştay denetiminin sınırlı olması, Kamuoyuna istenilen düzeyde bilgi üretilememesi, Kamu mali yönetimi ve kontrol sistemimizin uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği normlarına uygun olmaması,
EKONOMİNİN SEKTÖREL AYIRIMI Genel Kamu Sektörü Genel Yönetim Kamu Şirketleri Merkezi Yönetim Sosyal Güvenlik Kurumları Mahalli İdareler Mali Şirketler Mali Olmayan Şirketler Genel Bütçe Özel Bütçe
KANUNUN TEMEL FELSEFESİ Erkan KARAARSLAN
Mali Yönetim ve Kontrol Yapısı ÜST YÖNETİCİ Mali Hizmetler Birimi Muhasebe Birimi İç Denetim Birimi Harcama Birimi Harcama Birimi Harcama Birimi Ön Mali Kontrol Harcama sonrası Denetim İç Kontrol
Harcama Süreci MERKEZ Harcama Yetkilisi Harcama Talimatı Gerçekleştirme Görevlileri Ödenek Gönderme Belgesi Ödeme Emri TAŞRA Harcama Yetkilisi Mali Hizmetler Birimi Muhasebe Yetkilisi Muhasebe Yetkilisi Harcama Talimatı Gerçekleştirme Görevlileri Görevler Stratejik plan Performans programı Bütçe Kesin hesap Muhasebe Ön mali kontrol Faaliyet raporu Mali istatistikler Diğer Raporlar Muhasebe Yetkilisi
Kurumdan Beklentiler Hizmet Alanlar Daha az süre bekleme Yüksek müşteri memnuniyeti Bütçe Daha az maliyet İş Süreçleri Süreç tekrarlarının azaltılması Süreç adımlarının azaltılması Teşkilat Beceri düzeyinin geliştirilmesi Otomasyonun artırılması Teşkilat kanunu Yetki devri
Hesap Verme Sorumluluğu Meclis Başkan Harcama Yetkilisi Gerçekleştirme Görevlileri
Stratejik Plan Misyon Vizyon Stratejik amaçlar Stratejik hedefler Performans Programı Öncelikler Performans hedefleri Faaliyet/projeler Kaynak ihtiyacı Performans Göstergeleri İdare Bütçesi Harcama birimleri Kaynak tahsisi Temel performans göstergeleri UYGULAMA Faaliyet Raporu Faaliyet/proje sonuçları Performans hedef ve gerçekleşmeleri Performans göstergeleri hedef ve gerçekleşmeleri Sapma ve nedenleri Öneriler Denetim ve Değerlendirme Performans Denetimi Performans Değerlendirmesi TBMM/Yerel Meclis Hesap verme sorumluluğu
FAALİYET RAPORLARI
Faaliyet Raporları Madde 41.- (5436 Sayılı Kanunla Değişik) Üst yöneticiler, ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerince, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, her yıl faaliyet raporu hazırlanır. Üst yönetici, harcama yetkilileri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarını gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açıklar. Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve sosyal güvenlik kurumları, idare faaliyet raporlarının birer örneğini Sayıştaya ve Maliye Bakanlığına gönderir.
Mahalli İdarelerin Faaliyet Raporları Madde-41 (5436 sayılı Kanunla Değişik) Mahallî idarelerce hazırlanan idare faaliyet raporlarının birer örneği Sayıştay ve İçişleri Bakanlığına gönderilir. İçişleri Bakanlığı, bu raporları esas alarak kendi değerlendirmelerini de içeren mahallî idareler genel faaliyet raporunu hazırlar ve kamuoyuna açıklar. Raporun birer örneği Sayıştay a ve Maliye Bakanlığına gönderilir.
Faaliyet Raporları ve Sayıştay ca Yapılacak İşlem Madde- 41 (5436 S.K. Değişik) Sayıştay, mahallî idarelerin raporları hariç idare faaliyet raporlarını, mahallî idareler genel faaliyet raporunu ve genel faaliyet raporunu, dış denetim sonuçlarını dikkate alarak görüşlerini de belirtmek suretiyle Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar. Türkiye Büyük Millet Meclisi bu raporlar ve değerlendirmeler çerçevesinde, kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasına ilişkin olarak kamu idarelerinin yönetim ve hesap verme sorumluluklarını görüşür. Bu görüşmelere üst yönetici veya görevlendireceği yardımcısının ilgili bakanla birlikte katılması zorunludur.
5393 sayılı Belediye Kanunu Faaliyet raporu MADDE 56.- Belediye başkanı, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen biçimde; stratejik plân ve performans programına göre yürütülen faaliyetleri, belirlenmiş performans ölçütlerine göre hedef ve gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerini ve belediye borçlarının durumunu açıklayan faaliyet raporunu hazırlar. Faaliyet raporunda, bağlı kuruluş ve işletmeler ile belediye ortaklıklarına ilişkin söz konusu bilgi ve değerlendirmelere de yer verilir. Faaliyet raporu nisan ayı toplantısında belediye başkanı tarafından meclise sunulur. Raporun bir örneği İçişleri Bakanlığına gönderilir ve kamuoyuna da açıklanır.
FAALİYET RAPORLARI Harcama yetkililerince Birim Faaliyet Raporu Üst yöneticilerce İdare Faaliyet Raporu İçişleri Bakanlığınca Mahalli İdareler Değerlendirme Raporu Maliye Bakanlığınca Genel Faaliyet Raporu Sayıştay sözkonusu raporları değerlendirir ve TBMM ni bilgilendirir.
RAPORUN ADI HAZIRLAYAN SUNULAN SÜRESİ BİRİM FAALİYET RAPORU Harcama Yetkilisi Üst Yönetici Şubat İDARE FAALİYET RAPORU Üst Yönetici Sayıştay Maliye Bakanlığı İçişleri Bakanlığı Kamuoyu Nisan MAHALLİ İDARELER DEĞERLENDİRME RAPORU İçişleri Bakanlığı Sayıştay Maliye Bakanlığı Mayıs Kamuoyu GENEL FAALİYET RAPORU Maliye Bakanlığı Sayıştay Kamuoyu Haziran SAYIŞTAY DEĞERLENDİRMESİ Sayıştay TBMM Ağustos
Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Şekli..YILI.. FAALİYET RAPORU ÜST YÖNETİCİ SUNUŞU İÇİNDEKİLER I- GENEL BİLGİLER A- Misyon ve Vizyon B- Yetki, Görev ve Sorumluluklar C- İdareye İlişkin Bilgiler 1- Fiziksel Yapı 2- Örgüt Yapısı 3- Bilgi ve Teknolojik Kaynaklar 4- İnsan Kaynakları 5- Sunulan Hizmetler 6- Yönetim ve İç Kontrol Sistemi D- Diğer Hususlar
II- AMAÇ ve HEDEFLER A- İdarenin Amaç ve Hedefleri B- Temel Politikalar ve Öncelikler C- Diğer Hususlar III- FAALİYETLERE İLİŞKİN BİLGİ VE DEĞERLENDİRMELER A- Mali Bilgiler 1- Bütçe Uygulama Sonuçları 2- Temel Mali Tablolara İlişkin Açıklamalar 3- Mali Denetim Sonuçları 4- Diğer Hususlar B- Performans Bilgileri 1- Faaliyet ve Proje Bilgileri 2- Performans Sonuçları Tablosu 3- Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi 4- Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi 5- Diğer Hususlar
IV- KURUMSAL KABİLİYET ve KAPASİTENİN DEĞERLENDİRİLMESİ A- Üstünlükler B- Zayıflıklar C- Değerlendirme V- ÖNERİ VE TEDBİRLER EKLER
BİRİM FAALİYET RAPORLARI
HARCAMA BİRİMİ FAALİYET RAPORU Basit bir dosya olarak düzenlenir. Önemli olan Kamu İdaresi Faaliyet Raporudur. Kamu İdaresi Faaliyet Raporunun Hazırlanmasını Kolaylaştıracak Şekilde Oluşturulur. Harcama Yetkilisinin Sunuşuyla Başlar
I- GENEL BİLGİLER Harcama Biriminin misyon ve vizyonu Varsa Stratejik Planlamadan Harcama Biriminin Teşkilat yapısı Belediye Kanunu Norm Kadro Bütçelerdeki Kurumsal Sınıflandırma Harcama Biriminin Sunduğu Hizmetler - Birimler 2007 mali yılı boyunca sundukları tüm hizmetleri yazacaklardır. (Harcamalardan, gelirlerden, evrak kayıt sistemlerinden, projelerden, yazışmalardan) Harcama Biriminin İnsan kaynakları - Kaç kişi çalışıyor - öğrenim durumları - yabancı dil bilgileri - unvanları vs. Harcama Biriminin Fiziki kaynakları - Bina, taşıt vs varlıkları - maddi ve maddi olmayan kaynakları - çalışma alanı bu konudaki imkan ve sıkıntıları
II- AMAÇ VE HEDEFLER - Harcama biriminin stratejik amaç ve hedefleri bu bölümde yer alır.
III- Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler: 1) Mali bilgiler başlığı altında, Bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, 2) Performans bilgileri başlığı altında, faaliyet ve projelere ilişkin bilgilere
IV- KURUMSAL KABİLİYET ve KAPASİTENİN DEĞERLENDİRİLMESİ A- Harcama Biriminin Üstünlükleri B- Harcama Biriminin Zayıflıkları C- Değerlendirme V- ÖNERİ VE TEDBİRLER EKLER - Güvence Beyanı - Fiziki Kaynaklar Listesi - Bütçe Tabloları
KAMU İDARESİ FAALİYET RAPORU BÖLÜMLERİ
KAMU İDARESİ FAALİYET RAPORUNUN BÖLÜMLERİ
Genel bilgiler: Bu bölümde; İdarenin misyon ve vizyonuna, Teşkilat yapısına, Mevzuatına, Sunulan hizmetlere, İnsan kaynaklarına, Fiziki kaynaklarına, İç vedış denetim raporlarındaki tespitlere, kısaca yer verilir.
İdarenin misyon ve vizyonu Stratejik Planlama Teşkilat yapısı Belediye Kanunu Kurumsal Sınıflandırma Norm Kadro Bütçelerdeki Sunulan hizmetler - Birimler 2007 mali hizmetleri yazacaklardır. yılı boyunca sundukları tüm (Harcamalardan, gelirlerden, evrak kayıt sistemlerinden, projelerden, yazışmalardan) İnsan kaynakları - Kaç kişi çalışıyor - öğrenim durumları - yabancı dil bilgileri - unvanları vs. Fiziki kaynakları - Bina, taşıt vs varlıkları - maddi ve maddi olmayan kaynakları sıkıntıları - çalışma alanı bu konudaki imkan ve
Amaç ve hedefler: Bu bölümde; - İdarenin stratejik amaç ve hedeflerine, - Faaliyet yılı önceliklerine, - İzlenen temel ilke ve politikalara, yer verilir.
Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler: 1) Mali bilgiler başlığı altında, Kullanılan kaynaklara, Bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, Varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, Temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilir. İç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgiler yer alır. 2) Performans bilgileri başlığı altında, İdarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, Performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, Diğer performans bilgilerine yer verilir.
Mali Bilgiler Kullanılan kaynaklar, -Gelirler, -Nakit mevcudundaki azalma, -Borçlanma, -Varlıklardaki azalma, -Borçlanma dışında yükümlülüklerde artış
Mali Bilgiler -Bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenleri, * Bütçe hedefleri Bütçe tahminlerinden * Bütçe gerçekleşmeleri Kesin hesaplardan alınır * Sapma nedenleri detaylı bir şekilde yazılır.
BİRİM FAALİYET RAPORLARI Bu bölümde Sadece Bütçe Tabloları Yer Alır Sadece, faaliyet ve projelere ilişkin bilgilere yer alır.
Mali Bilgiler -Varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, Muhasebe kayıtlarına uyumlu bir şekilde varlıklar ve yükümlülükler yazılır. İdarenin faaliyet raporlarında bu yazılanların kesin mizan ve diğer tablolarla ilişkili olması istenir.
Mali Bilgiler Temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilir. a) Bilanço b) Faaliyet Sonuçları Tablosu c) Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu ç) Nakit Akım Tablosu d) Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu e) Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu
Performans Bilgileri Kamu idareleri ilk performans programlarını hazırladıkları yıla kadar, faaliyet raporlarının performans bilgileri bölümünde sadece faaliyet ve projelere ilişkin bilgilere yer verirler.
Kurumsal kabiliyet ve kapasitenin değerlendirilmesi: Bu bölümde, orta ve uzun vadeli hedeflere ulaşılabilmesi sürecinde -Teşkilat yapısı, -Organizasyon yeteneği, -Teknolojik kapasite gibi, unsurlar açısından içsel bir durum değerlendirmesi yapılarak idarenin üstün ve zayıf yanlarına yer verilir.
Öneri ve Tedbirler: Yılı sonuçları ile genel ekonomik koşullar, bütçe imkânları ve beklentiler göz önüne alınarak, idarenin gelecek yıllarda faaliyetlerinde yapmayı planladığı değişiklik önerilerine, hedeflerinde meydana gelecek değişiklikler ile karşılaşabileceği risklere, Bunlara yönelik alınması gereken tedbirlere bu bölümde yer verilir.
EKLER
EK 5- BİLANÇO VE DİĞER TEMEL RAPORLAR
EK -9
FAALİYET RAPORU İÇİNDEKİLER
Üst Yöneticinin İç Kontrol Güvence Beyanı Üst yönetici olarak yetkim dahilinde; Bu raporda yer alan bilgilerin güvenilir, tam ve doğru olduğunu beyan ederim. Bu raporda açıklanan faaliyetler için bütçe ile tahsis edilmiş kaynakların, planlanmış amaçlar doğrultusunda ve iyi mali yönetim ilkelerine uygun olarak kullanıldığını ve iç kontrol sisteminin işlemlerin yasallık ve düzenliliğine ilişkin yeterli güvenceyi sağladığını bildiririm. Bu güvence, üst yönetici olarak sahip olduğum bilgi ve değerlendirmeler, iç kontroller, iç denetçi raporları ile Sayıştay raporları gibi bilgim dahilindeki hususlara dayanmaktadır. Burada raporlanmayan, idarenin menfaatlerine zarar veren herhangi bir husus hakkında bilgim olmadığını beyan ederim. (Yer-Tarih) İmza Ad-Soyad Unvan
Harcama yetkilileri tarafından imzalanan iç kontrol güvence beyanı birim faaliyet raporlarına eklenir. Yıl içinde harcama yetkilisi değişmişse benden önceki harcama yetkilisi/yetkililerinden almış olduğum bilgiler ibaresi de eklenir. Harcama yetkilisinin herhangi bir çekincesi varsa bunlar liste olarak bu beyana eklenir ve beyanın bu çekincelerle birlikte dikkate alınması gerektiği belirtilir.
Faaliyet Raporlarının Kamuoyuna Açıklanması İdare faaliyet raporları belirlenmiş olan sürelere uyularak basın açıklaması yapılmak suretiyle kamuoyuna duyurulur ve ilgili idarenin internet sayfasında yayımlanır. İnternet sayfası bulunmayan idareler, faaliyet raporlarına kamuoyunun erişimini sağlamak üzere gerekli tedbirleri alırlar.
Dünyada PEB Uygulamalarında kullanılan araçlar Performans Planları/programları Performans göstergeleri-ölçütleri Stratejik Planlama Faaliyet Raporları- Performans Raporları Değerlendirme 76
TEŞEKKÜRLER Erkan KARAARSLAN Maliye Bakanlığı Muhasebat Kontrolörü www.erkankaraarslan.org erkankaraarslan2000@yahoo.com info@erkankaraarslan.org