KATILIM BANK ORANI beri biridir. 2006 tarihli yla kazan Kredilendirme mevduat toplamakta, kredi tahsis etmekte mevduat sahiplerine hedefleyen, B i etkileyen nitel ve nicel parametreler in nm Anahtar Kelimeler:, K ler ; mevduat kredi kredi riski ve likidite riski PROFIT RATE TARGETING IN PARTICIPATION BANKS ABSTRACT Participation Banks, operating since 1985 in Turkey, are one of the prominent players of banking sector. Participation Banks, gaining by Banking Law No: 5411 dated 2006, converged further to. Participation Banks, based their crediting function value of me value of money, takes deposits, allocates credits and provides banking services with the claim of In this study, A new approach is recommended that depends on the targeting of fund transfer pricing and costing of credits. In according to this approach; the quantitative and qualitative parameters in deposit credit process are evaluated and besides the importance of credit risk and liquidity risk management are also emphasized. Key Words: Participation Banks, Participation Accounts, Profit Rate Targeting. 38
Faizsiz esasa olarak 60 siyasal ve, an finansal sistemlerin., nde biriken kapital bu ilk 16.12.1983 tarih ve 83 Kararnamesi Kararname 2 zel Finans Kurumu ( Bank, ( zel Finans Kurumu) ile devam etmektedir. 1: ve Kronolojisi 1985 1989 1991 1995 1996 1999 2001 2005 2006 Al Baraka 1 2 Faisal Finans Family Finans Anadolu Finans 3 Asya Finans 4 buyana konvansiy ir. ; derin finansal kriz nedeniyle b 1%, 12 5,5 kat m le birlikte, 39
kalitesinin ve siyasal hukuki yasal bir al edilmesine imk 2: gibi Kaynak: BDDK, 22.05.2013. (fon finansal. mevduat (kaynak) toplama ve kredi ma Uygulamada ise; m n; emtia, hisse senedi, menkul, gayrimenkul, hak ve hizmetler 40
Konunun dinsel ve siyasal, ile k r fark kavramsal boyutu ;, matematiksel hesaplama, K r ise; gelir hesaplanabilen,, muhasebesel ve vergisel elde edilebil izafi bir sorunu, bu izafi. Sorun; onlarca lerden sadece belirli bir tutar murabaha (kesin k r) i Zaten k zarar ihtimali, var o ada; (vade) mesi, oran a d kredi maliyetini etkileyen parametrelerin hesaplamaya ilmektedir. Y, verilen getiri (k r) kadar ; ne denli, risk ve sair getirmektedir. 1. MEVDU, ; zel Cari H (vadesiz) bu kurumlarca ( ) (mevduat) (belirli vadelerde) (mevduat) sahibine (aynen geri. 1) Kurumsal Finansman D (kurumsal murabaha), 2) Bireysel Finansman D (bireysel murabaha), 3) K r Zarar O Y ( mudaraba), 4) Finansal Kiralama (icara), 5) Mal K Vesaikin F kurumsal murabaha) ve 6) Ortak Y ( ) verebilmektedir. 41
Kurumsal Finansman D (kredi) fonu kullanacak ; sadece murabaha (kesin k r) makta, ancak (belirsiz k r) bir maliyeti k r belirsizdir. Ancak, olarak kabul edilmesi rasyonel bir yakla a) Mudiye (mevduat sahibine) r hedeflenmesi ve b) Mudiye reel bir getiri ; r piyasa realiteleri ve beklentileri, c) tek bir (fon transfer fiyatlama merkezinde) ; kaynak kullanan (kredi tahsis eden) birimlere (kurumsal krediler, bireysel krediler, vb.) etkin bir fon transfer ile, d) ; ve maliyetlerinin e) Kredi riskinin tahsis kredi fiyat kredi riskine prensibinin f), birim mesi, performans g) Mevduat 1.1. M yield curve rasyonel bir Konvansiyonel bankalarda gerekse at gerekmektedir. TCMB i 42
TABLO 1: Zorun 11,25 % 11,25 % 11,25 % 8,25 % 6,25 % 5,00 % Kaynak: 22.01.2013 tarih ve 2013 B Duyurusu. k cari he 10 in 4. Maddesinin TABLO 2: Primleri 0,0011% 0,0013% 0,0015% grubunda ise 0,0019% ( Likidite Riski; Likidite riski; anet ve Alacaklara (bankalar) e getirebilmek 43
ere Bu param KM : M M : Mevduat ZK : Zorunlu Kar, AN : S : Tasarruf M Sigorta Primi, ifade etmektedir. Hesaplanan ku birimlere aktarma maliyetinin ( ) na HBK : Hedeflenen B K t FTF% : Fon Transfer F, ifade etmektedir. hedeflenen k r HBKO% : Hedeflenen B K O T% : t, HNKO% : Hedeflenen Net K O, ifade etmektedir. yla y matematiksel FTF% 44
F le N 1.2. 1%), SD) k tedir. Mevduat 5. Maddesi ; K B, r ve az belirleyebilmektedir (ilgili T sadece ktedir). ; TL k 80% iken, 12 ay k 90% olabilmektedir. K ; elde edilen k 8 mudiye, kalan 20% Uygulamada daha uzun vadeli ve gidilmektedir. la k ma 100% kabul edilmekte ve ilgili mevduat grubu K ra K O (KKO%) ile fon transfer fiyatlama merkezi fark a performans k (100% KKO%) olarak kabul edilmektedir. KKO% : K ra K O 1.3. Fon Transfer Fiyatlama Merkezinde Maliyetlendirme mevduat donuk krediler ve 45
tutularak, FTF Merkezi maliyeti ve kredi tahsis eden krediler; a) Standart Nitelikli Krediler, b) Y zlemedeki Krediler, c) Tahsil S Krediler (en az 90, d) Tahsili Krediler (en az 180 fazla ve e) Zarar N Krediler ( ve daha fazla geciken) Genel ve zel K Tablo 3 ve Tablo 4 TABLO 3: Kredi Kategorisi Oran Standart Nitelikli Krediler 1% 2% TABLO 4: Kredi Kategorisi Donuk K Oran 20% 90 180 50% 180 365 100% 1+ F (FTF 3 ) KMM : Mevduat, DK : Donuk K GK : Genel K, ifade etmektedir. K Merkezinin maliyeti olarak birimin maliyeti olarak 46
tenzil edilebilir., birim k 1.4. K FTF 3 M nihai KF% : Kredi F, K : a) Likidite Primi 1 ay vadeli 1 ay vadeli kredi pek (t 1 ) (t 2 ) vadeli (vade transformasyonu) bir likidite primi ilave edilmelidir. 3 3: Likidite Primi a% Likidite Primi (a% -b%) b% Vade Transformasyonu (t 1 -t 2 ) t 1 t 2 47
LP% : Likidite P b) Kredi Riski Primi redi kull hesaplanmakta nde k, ( ifade etmektedir. ilk ve krediye konu / ise; gereklidir. (Family Finans, 2003) a) st y sisteminin lenebilir: b) Kredilerin risk d etmek, c) d) ve/ aza indirmek, e) Sorunlu kredi potansiy incelemek, f) Risk getiri perspektifinden, kredi fiyatlama g) tarihsel veri seti b tutarl 48
yasal sermaye yeterlilik ancak BDDK hedef sermaye yeterlilik rasyosunu 12% uygula maliyetine ilave edebilmektedir. TABLO 5: Basel II Kredi Riski Stand 8% kabul edilmektedir, Basel II kredi Kredi Derece Notu AAA/AA A+/A BBB+/BB B Derecesiz (RW%) %20 %50 %100 %150 %100 Kaynak: BIS, Basel II: International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards, 2003. BK : Beklenen K, KRA% : Kredi Risk A o, SYR% : Sermaye Yeterlilik Rasyosunu, ifade etmektedir. ve NBK% : Net o etmektedir. Beklenen net for vergilerden en bilinenleri, Banka Sigorta Muamele Vergisi (BSMV) ile Kaynak K Destekleme Fonu (KKDF). de nihayetlenmektedir. 49
BV% : Banka Sigorta Muamele Vergisi, KV% : Kaynak K Destekleme Fonu, ifade etmektedir. ile kredilerini (BBDK, 2003). nden tahsil edilmektedir Faizsiz esasa konusudur. modern Faizsiz finansal sistem olan zel Finans K, rol 2. Bu kt 2006 banka, K vaadiyle kaynak (mevduat) toplamakta ve kredi tahsis etmektedir. yerine ni benimseyen K, m p etmektedir. Bu z mevduat kabul hedeflenmesi ektedir. ; mevduat daha rasyonel y k r, mevduat maliyetlendirme ve kredilerini ortaya kon da 50
etkin bir mevduat, fon transfer olma gereklili KAYNAKLAR 01.11.2006 tarih Gazete. 01.11.2006 ta Gazete. smi Gazete. BIS, Basel II: International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards, 2003. 75 16.12.1983 tarih ve 83 Gazete. 51