Kütüphane Web Sitelerinde İçerik: Planlama ve Yönetim Marmara Üniversitesi Göztepe Kampusu - İstanbul 31 Mayıs 2001 Dr. Hatice Kübra Bahşişoğlu kubra@hacettepe.edu.tr 6/4/2008 ÜNAK 1 Web Sitesi/Sayfası/Dokümanı Site: Aynı sunucu üzerindeki genellikle birbiriyle ilgili- sayfaların koleksiyonu Sayfa: HTML/HTM formatında erişilebilecek il bir dosya Doküman: Bir web sayfası veya bağlantılar Veri Tabanı *.gif *.jpeg *.html *.bmp ftp *.htm *.doc *.ppt Uygulama *.txt *.xls *.pdf Web Sitesi 6/4/2008 ÜNAK 2 ve yönetim 1
Kütüphane Bina x Web sitesi Library Library OPAC Reference Serials New Books E-Datababes E-Journals 6/4/2008 ÜNAK 3 Kütüphane Bina x Web sitesi Giriş Danışma Katalog-Sınıflama Süreli Yayınlar Ödünç Verme Depolar Kapılar Telefon/Faks (Giriş Sayfası) (E-Veri Tabanları) (OPAC) (Listeler) (Kullanıcı Kaydı) (E-Kaynaklar) (Bağlantılar) (Uzak Bağlantılar) 6/4/2008 ÜNAK 4 ve yönetim 2
Başarı için Başlarken Dikkatli planlama Amacınız NE? Hedef kitleniz KİM? Ana Başlıklarınız NELER? Etkili bir tasarım Hazırlık Belgeler Grafikler Hizmetler Uygulamalar Kaynaklar Beceri / Deneyim Parasal kaynak Yazılım ve Donanım Zaman 6/4/2008 ÜNAK 5 Yönetim Planlaması Sitenin amacı, hedefi, politikaları belirlenmeli Kütüphanenin türüne bağlı Site yönetimi kimde olacak? Kütüphane BİM ortaklaşa Kimler tasarımı yapacak? Kimler içerik hazırlayacak? Bir Kişi Merkezi Birim Dağıtık Birim Kim ve ne zaman, neyi kontrol edecek? Görünüm İçerik Doğruluk Güncellik 6/4/2008 ÜNAK 6 ve yönetim 3
Web Sitesi Planlaması-I TASARIM AŞAMASI Tipografi (fontlar) Grafik ve görüntüler Tablolar Çerçeveler Arka alanlar Renkler Boşluklar Diğer unsurlar Çekicilik Düzen Gezinti kolaylığı Hız 6/4/2008 ÜNAK 7 Web Sitesi Planlaması-II İÇERİK AŞAMASI Amaç ve tanıtım Hizmetler E-kaynaklar Bağlantılar İletişim Geri bildirim Doğruluk Erişilebilirlik Kullanılabilirlik Anlaşılabilirlik Anlamlılık 6/4/2008 ÜNAK 8 ve yönetim 4
İçerik Planlaması -I En üst 5-6 adım En Alt 7 +/- 2 kuralı 6/4/2008 ÜNAK 9 İçerik Planlaması -II En üst 1-3 adım En Alt Çok yüzeysel ve geniş: Kullanıcı çok fazla seçenekle karşılaşıyor. Alt sayfalar uzunsa görüntülenme süresi de uzun oluyor. 6/4/2008 ÜNAK 10 ve yönetim 5
İçerik Planlaması - III En üst 7-8 adım En Alt Kullanıcı istediğini araması ve bulması için gereğinden fazla yere tıklaması gerek. 6/4/2008 ÜNAK 11 İçerik Planlaması -IV 6/4/2008 ÜNAK 12 ve yönetim 6
Site Amacı ve Hedef Kitle AMAÇ Kütüphane hakkında bilgi vermek Bilgi hizmetlerini sunmak Bilgi kaynaklarına ve başka sitelere erişim HEDEF KİTLE Öğrenciler Araştırmacılar Halk Kurum personeli Uzak kullanıcılar 6/4/2008 ÜNAK 13 İçeriğin Temel Unsurları-I Web Sitesi / Web Sayfaları Kuruluşun ana sayfasından kütüphane ana sayfasına bağlantı Kütüphanenin ana sayfasından kuruluşun ana sayfasına bağlantı Kütüphane sitesinin sayfaları arasında ve ana sayfaya bağlantısı Web yazarının / sorumlusunun adı, adresi vb... Web sayfalarının yaratılma ve/veya güncelleme tarihi 6/4/2008 ÜNAK 14 ve yönetim 7
Kuruluşun Ana Sayfasından Bağlantısı 6/4/2008 ÜNAK 15 Kuruluşun Ana Sayfasından Bağlantı 6/4/2008 ÜNAK 16 ve yönetim 8
Kütüphane Sayfasından Çıkış -Bağlantılar - Web Yazarı - Güncelleme 6/4/2008 ÜNAK 17 İçeriğin Temel Unsurları-II Kütüphane Hakkında Genel bilgi, tarihçe Kullanım koşulları Hizmetlerin ve koleksiyonun tanıtımı Duyurular Yerleşim düzeni Çalışma ş saatleri İletişim adresleri Telefon ve e-posta rehberi Kullanım istatistikleri 6/4/2008 ÜNAK 18 ve yönetim 9
Kütüphane Hakkında Genel bilgi - Tarihçe 6/4/2008 ÜNAK 19 Kütüphane Hakkında Kullanım Koşulları 6/4/2008 ÜNAK 20 ve yönetim 10
Kütüphane Hakkında Hizmetlerin Tanıtımı 6/4/2008 ÜNAK 21 Kütüphane Hakkında Duyurular 6/4/2008 ÜNAK 22 ve yönetim 11
Kütüphane Hakkında Çalışma Saatleri 6/4/2008 ÜNAK 23 Kütüphane Hakkında İletişim 6/4/2008 ÜNAK 24 ve yönetim 12
Kütüphane Hakkında İletişim 6/4/2008 ÜNAK 25 Kütüphane Hakkında Yerleşim 6/4/2008 ÜNAK 26 ve yönetim 13
Kütüphane Hakkında Yerleşim 6/4/2008 ÜNAK 27 İçeriğin Temel Unsurları-III Bilgi / Kütüphane Hizmetleri OPAC (Çevrim içi katalog) web arayüzü Süreli yayın listeleri Elektronik dergiler Elektronik veri tabanları Yeni yayınlar listeleri Kütüphane tanıtımı / kullanıcı eğitimi 6/4/2008 ÜNAK 28 ve yönetim 14
OPAC Çevrimiçi Katalog 6/4/2008 ÜNAK 29 OPAC Süreli Yayın Listeleri 6/4/2008 ÜNAK 30 ve yönetim 15
E- Dergiler 6/4/2008 ÜNAK 31 E- Veri Tabanları 6/4/2008 ÜNAK 32 ve yönetim 16
Yeni Yayınlar 6/4/2008 ÜNAK 33 Kütüphane Tanıtımı - Kullanıcı Eğitimi 6/4/2008 ÜNAK 34 ve yönetim 17
İçeriğin Temel Unsurları-IV Etkileşimli Sayfalar OPAC tan kitap ayırtma, süre uzatma, kullanıcı bilgilerini görme Sipariş istek formları Kütüphanelerarası işbirliği formları Danışma ş soruları Geri bildirim Yardım sayfaları Site içinde arama 6/4/2008 ÜNAK 35 Kullanıcı Hizmetleri 6/4/2008 ÜNAK 36 ve yönetim 18
Yayın / Kaynak Siparişi 6/4/2008 ÜNAK 37 Kütüphanelerarası İşbirliği Belge Sağlama 6/4/2008 ÜNAK 38 ve yönetim 19
Danışma Soruları Geri Bildirim 6/4/2008 ÜNAK 39 Danışma Soruları Geri Bildirim 6/4/2008 ÜNAK 40 ve yönetim 20
Sıkça Sorulan Sorular ve Yardım Sayfaları 6/4/2008 ÜNAK 41 Site Haritası ve Site içinde Arama 6/4/2008 ÜNAK 42 ve yönetim 21
İçeriğin Temel Unsurları-V Internet kaynakları Diğer kütüphane sitelerine bağlantılar Uzak sitelere bağlantılar Sanal kütüphaneler Tarama motorları Yayınevleri, gazeteler vb... 6/4/2008 ÜNAK 43 Internet kaynakları 6/4/2008 ÜNAK 44 ve yönetim 22
Sonuç Olarak...! Kütüphane sitesi, Internet deki kütüphane binanızdır. Tek farkla kullanıcılar, hizmetlerinizi ve kaynaklarınızı çalışma saatlerinizin dışında da kullanabilmektedir. Internet te Kütüphanenizin kapısını kapatıp gidemezsiniz.!şimdiye kadar kütüphanenize şahsen gelenler okuyucunuzdu, sizi ancak onlar tanırdı. Artık Internet üzerinde yaşayan herkes potansiyel kullanıcınız, her an ekranınıza tıklayabilirler. 6/4/2008 ÜNAK 45 ve yönetim 23