ULUSLARARASI İKTİSAT Doç.Dr.Dilek Seymen DEÜ.İİBF İktisat Bölümü
Uluslararası İktisat Uluslararası Ticaret Açık Ekonomi Mikro İktisadı Uluslararası Para (Finans) (Ödemeler Bilançosu, Döviz Piyasası vb.) Uluslararası Ticaret Politikası Uluslararası Ticaret Teorisi (Reel, Pür, Soyut) (Dış ticaret politikasının amaç ve araçları, uluslararası ekonomik kuruluşlar, uluslararası ekonomik entegrasyon ve etkileri vb.) Uluslararası Parasal Teori Açık Ekonomi Makro İktisadı Uluslararası Parasal Politika Uluslararası Makro İktisat Politikası Pozitif Normatif
International Economics International Trade Open Economy Microeconomics International Money (Finance) (Balance of Payments, Foreign Exchange Markets etc.) International Trade Policy International Trade Theory (Real-Pure Theory) (Aims and tools of foreign trade policy, international economic organizations, economic integration, etc.) International Monetary Theory Open Economy Macroeconomics International Monetary Policy International Macroeconomic Policy Positive Normative
Giriş ve Temel Kavramlar Ülkeler niçin ticaret yaparlar? İktisadın alt bölümleri ve bunlar arasında dış ticaretin yeri Reel-pür-soyut ticaret teorisi Moneter dış ticaret teorisi Pozitif-normatif dış ticaret teorisi Dış ticaret politikası
Đlk Kent Devlet olarak Bayraklı Smyrna, Akurgal 1993.
Ülkeler Neden Ticaret Yaparlar? Uluslararası iktisadi faaliyetleri, ülke içi iktisadi faaliyetlerden ayıran nedir? Farklı ulusların varlığı; -farklı ulusal paraların varlığı, -ekonomik sistem farklılığı -farklı dil, kültür, din ve tarihi değerler -gelişmişlik farklılıkları (teknoloji, vasıflı işgücü..) -uluslararası fiyat farklılıkları -uluslararası mal farklılaşması Üretim faktörlerinin ülkelerarasında mobil olmayışı bu faktörlerle üretilen mal ve hizmetlerin nispeten mobil oluşu Yerli üretimin yetersizliği; - doğal kaynakların yeryüzünde dengesiz dağılımı, - teknik bilgi ve uzman işgücü yetersizliği Coğrafi uzaklık ve ulaştırma masrafları
Dünya Ticareti Đle Đlgili Temel Değerlendirmeler
Table 1: World Exports as a Percentage of World GDP 2-8
Şekil 1: Dünya Ticaretinin Dünya GSYİH sine Oranı, 1980-2012 Kaynak: DTÖ, www.wto.org, [24.09.2013].
Şekil 2: Dünya Mal Đhracatı ve GDP, 1960-2008
Şekil 3: Dünya Ticaretindeki ve GSYİH ndaki Artış, 2000-2012 (Yıllık Yüzde Değişim) Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü, World Trade Report 2013, s.20.
Şekil 4: Dünya Ticaret Hacmi ve Reel GSYİH, 1980-2011 (Yıllık % Değişim)
Ürün Bazında Dünya Mal Ticareti, 2011 Toplam Mal Ticareti 17,816 Milyar US$ Mamul Mallar 11,510 Milyar US$ Yakıt ve Madencilik Ürünleri 4,007 Milyar US$ Tarımsal Mallar 1,659 Milyar US$ Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü, World Trade Report 2013, s.110.
Şekil 5: Dünya Ticaret Hacmi İçinde Ürünlerin Payları, 1900-2011 n.e.s.: not elsewhere specified.
Şekil 6: The Changing Composition of Developing- Country Exports 2-15 Source: United Nations Council on Trade and Development
Şekil 7: İhracat ve İthalatın Ortalamasının Milli Gelir İçindeki Payı, 2011 50 45 40 35 30 Türkiye Çin 25 Almanya Hindistan 20 ABD 15 10 5 0 Kaynak: Dünya Bankası veritabanından alınan verilerden yararlanarak tarafımızdan oluşturulmuştur.
Şekil 8: Türkiye de İhracat ve İthalatın 35 GSYİH İçindeki Payı (%), 1970-2011 30 25 20 15 Đhracatın GDP Đçindeki Payı Đthalatın GDP Đçindeki Payı 10 5 0 Kaynak: Dünya Bankası veritabanından alınan verilerden yararlanarak tarafımızdan oluşturulmuştur.
Tablo 2: 19. ve 20. Yüzyıllardaki Küreselleşme Dalgası
Tablo 3: GSYİH ve Bölgelere Göre Ticaret, 2010-2012 (Yıllık Yüzde Değişim) Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü, World Trade Report 2013, s.24.
Tablo 4: Liderİhracatçı veithalatçı Ülkeler (2012) Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü, World Trade Report 2013, s.33.
Şekil 9: Dünya Ticaret Hacmi, 1990-2012 (1990=100) Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü, World Trade Report 2013, s.23.
Şekil 10: AB Ülkelerinde Reel GSYĐH ve Ticaret Artışı, 2008-2011 Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü, World Trade Report 2012, s.21.
Tablo 5: Seçilmiş Bazı Ürünlerin Dünya Fiyatları (Yıllık Yüzde Değişim, varil başına ABD Doları) Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü, World Trade Report 2013, s.25.
Kaynakça ACAR, Sadık (2000), Uluslararası Reel Ticaret: Teori, Politika, Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları,İzmir. Dünya Ticaret Örgütü,International Trade Statistics 2012,http://www.wto.org/english/res_e/statis_e/its201 2_e/its2012_e.pdf, [09.11.2012]. Dünya Ticaret Örgütü, World Trade Report 2013, http://www.wto.org/english/res_e/publications_e/wtr13 _e.htm, [04.10.2013]. KRUGMAN, Paul, Maurice OBSTFELD ve Marc MELITZ, (2012), International Economics: Theory and Policy, 9/E, Pearson.