HAVACILIK KURALLARI Öğr. Gör. Gülaçtı ŞEN
İÇERİK Hava İşletici Sertifikaları Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği (SHY-6A), Havacılık Teknik Denetleme Yönetmeliği (SHY 21), Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Bakım Sistemi Yönetmeliği (SHY-M)
HAVAALANI YÖNETİM SERTİFİKALARI Tanımlar "İşletmeci" terimi; ticari amaçla ücret karşılığında hava araçlarıyla yolcu ve yük veya yolcu ve yük taşıyan gerçek ve tüzel kişileri, "Hava aracı" terimi; havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracı, "Uçak" terimi; havadan ağır, motor gücü ile seyreden, kara deniz veya kara ve denize inip kalkabilen hava aracını,
HAVAALANI YÖNETİM SERTİFİKALARI "Küçük uçak" terimi; uçağın uçuş el kitabında belirtilen azami ağırlığı 5700 Kg.dan az olan uçakları, "Büyük Uçak" terimi; uçağın uçuş el kitabında belirtilen azami ağırlığı 5700 Kg.dan fazla olan uçakları, "Azami ağırlık" terimi; uçağın işletme el kitabında uçmasına yetki verilen yakıt ve her türlü yükü ihtiva eden azami ağırlığı, "Sorumlu kaptan pilot" terimi; uçuş süresince uçağın her türlü harekatından sorumlu bulunan Kaptan Pilot statüsünde ve belirli ehliyete sahip pilotu,
HAVA İŞLETİCİ SERTİFİKALARI Her türlü hava aracı kullanarak, ücret karşılığında yolcu, yük ve posta taşımak, bunun için Türkiye hava sahası içinde veya Türkiye ile yabancı ülkeler arasında, tarifeli ve tarifesiz seferler yapmak üzere kurulan kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilere ait işletmelere ticari hava taşımacılığı yapan işletmeler denir.
HAVAALANI YÖNETİM SERTİFİKALARI Ticari Hava Taşımacılığı yapan işletmeler ülkelerindeki yetkili otoritelerden, işletme ruhsatı alırlar.
HAVAALANI YÖNETİM SERTİFİKALARI Türkiye de Ticari Hava Taşımacılığı yapan işletmeler T.C. Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü nden işletme ruhsatı alırlar.
HAVAALANI YÖNETİM SERTİFİKALARI Sözü edilen bu aşamaların detayları yetkili otoritelerin, (Türkiye de Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) çıkardığı ve 16/6/1984 tarihli ve 18433 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği (SHY-6A), 14/6/1984 tarihli ve 18431 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Sivil Havacılık Teknik Denetleme Yönetmeliği (SHY 21), 19/8/2004 tarihli ve 25558 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Bakım Sistemi Yönetmeliği (SHY-M) içeriklerinde mevcut olup, günümüz şartlarında sürekli yenilenmektedir. Sözü edilen yönetmeliklerde belirtilen form, ruhsat, belge ve dokümanlardan bazılarına ait örnekler aşağıda verilmiştir.
Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği (SHY-6A) Bu Yönetmelik; Ticari hava taşımacılığı yapmak için izin ve işletme ruhsatı almak üzere başvuracak gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartları, İzin ve işletme ruhsatı verilmesine ait esasları ve Bu işletmelerin faaliyetlerinde uymak zorunda bulunduğu usul ve standartları kapsar.
SHY-6A İşletme ruhsatı alınması aşağıdaki aşamalardan oluşur. Başvuru öncesi aşaması Resmi başvuru aşaması Ön İzin aşaması Doküman uyum aşaması Asıl ruhsat aşaması Denetleme aşaması Değerlendirme aşaması İşletme ruhsatı verilmesi aşaması
Havacılık Teknik Denetleme Yönetmeliği (SHY 21) Bu Yönetmeliğin amacı; Sivil hava aracı ve ilgili ürün, parça ve cihazın uçuşa elverişlilik ve çevresel sertifikasyonları ile Bunları gerçekleştirecek olan tasarım ve üretim organizasyonlarının yetkilendirilmesi ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.
Havacılık Teknik Denetleme Yönetmeliği (SHY 21) Bu Yönetmelik, Türkiye de tasarlanan, üretilen veya Türk uçak siciline kayıtlı hava aracının, ilgili ürün, parça ve cihazın uçuşa elverişlilik ve çevresel sertifikasyonu ile Bunları gerçekleştirecek olan tasarım ve üretim organizasyonlarının uymak zorunda oldukları kuralları kapsar.
SHY - 21 Tip Sertifikası, tahditli tip sertifikası, tamamlayıcı tip sertifikası ve bu sertifikalara gelecek değişikliklerin yayımlanması, Uçuşa elverişlilik sertifikası, tahditli uçuşa elverişlilik sertifikası, özel uçuş izni ve servise verme (çıkış) sertifikalarının yayımlanması, Tamir tasarım onaylarının yayımlanması, Çevresel koruma gereksinmelerine uyum gösterimi, Gürültü sertifikalarının yayımlanması, Ürün, parça ve cihazların tanımlanması, Parça ve cihazların sertifikasyonu, Tasarım ve üretim organizasyonlarının yetkilendirilmesi, Uçuşa elverişlilik direktiflerinin yayımlanması.
Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Bakım Sistemi Yönetmeliği (SHY-M) Bu Yönetmeliğin amacı, sivil hava taşımacılığı yapmak üzere yetkilendirilen hava taşıma işletmelerinin bünyelerinde bulunan hava araçlarına uçuşa elverişlilik sertifikası düzenlenmesi, faaliyette bulunduğu süre boyunca sürekli uçuşa elverişliliğinin sağlanması için gereken bakım sisteminin kurulması ve önlemlerin alınması konusundaki usul ve esasları düzenlemektir.
SHY - M Bu Yönetmelik, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından ticari, genel ve balonla hava taşımacılığı yapmak üzere yetkilendirilmiş gerçek ve tüzel kişileri, Bu amaçla kullanılacak hava araçlarını ve hava araçlarına takılan her türlü komponent de dâhil olmak üzere, Sürekli uçuşa elverişlilik hizmeti vermek üzere yetkilendirilmiş kuruluşları ve bu kuruluşlarda görev yapan yönetici ve ilgili teknik personeli ve sürekli uçuşa elverişliliğin sağlanması için alınacak önlemleri kapsar.
SHY M UYGULAMA ESASLARI Sürekli Uçuşa Elverişlilik Bakım Programı Uçuşa Elverişlilik Direktifleri Modifikasyon ve Tamir Verileri Sürekli Uçuşa Elverişlilik Kayıt Sistemi İşletmecinin Hava Aracı Teknik Kayıt Sistemi Sürekli Uçuşa Elverişlilik Kayıtlarının Devredilmesi
SHY M Bakım Çıkış Sertifikası Uçuşa Elverişlilik Gözden Geçirme Sertifikası
KAYNAKLAR SHGM ve EASA Resmi Web Sitesi Modül 10 Aviation Legislation Regulations Commission Regulations (EU) No 965/2012, Official Journal of the European Union, Ekim 2012.
Bir sonraki derste görüşmek dileğiyle Öğr.Gör. Gülaçtı ŞEN İstanbul Aydın Üniversitesi Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği Bölümü