10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.)İLAÇLARIN FARMASÖTİK ŞEKİLLERİ Slayt No : 11 İLAÇLAR HAKKINDA GENEL BİLGİLER 2 İLAÇ : Hastalıkların; DOZ : Hastaya bir defada verilen ilaç miktarı...teşhisi,..tedavisi,..profilaksisi,..cerrahi girişimlerin kolaylaştırılması ve..bazı fizyolojik olayların değiştirilmesi amacıyla kullanılan kimyasal maddelerdir. DOZ ARALIĞI : Dozlar arasındaki zaman. GÜNLÜK DOZ : Bir gün içinde verilmesi önerilen miktar. 3 4 İLAÇLARIN SINIFLANDIRILMASI : 1.) Farmakolojik Etki ve Kullanım Amaçlarına Göre :..antipiretik ( ateş düşürücü ) ilaçlar,..analjezik ( ağrı kesici ) ilaçlar,..antibiyotik ( bakteriyel enfeksiyon tedavisi) ilaçlar vb. 2.) Kaynaklarına Göre :..bitkisel,..hayvansal vb. 5 3.) Kimyasal Yapılarına Göre :..glikozitler,..alkoloidler,..steroidler vb. 4.) Etki Yerlerine Göre : kardiyovasküler ilaçlar( kalp ve damarlar üzerine etkili ilaçlar) vb. 5.) Hazırlanış Şekillerine Göre :..ofisinal,..majistral ve..spesiyaliteler 6 1
ofisinal ilaç Bir farmakopedeki tanıma uygun olarak bir eczanede hazırlanan ve söz konusu eczane tarafından doğrudan hastaya sunulmak üzere üretilen herhangi bir tıbbi ürün. Farmakope veya yürürlükte olan resmi ilaç kitaplarının kabul ettiği formüllere göre hazırlanıp saklanan ilaç şekilleridir. Örneğin Türk Kodeksi ne göre bazı ofisinal ilaç örnekleri şunlardır: Sitrik asit şurubu T.K.; Nane şurubu T.K.; Kireç suyu T.K. Majistral ilaç, eczanelerde hazır bulunmayan fakat doktor tarafından reçeteye yazılmış formüle göre eczanelerde eczacılar tarafından hazırlanan ilaçlara verilen isimdir. Günümüzde pek çok ilacın Müstahzar formları eczanelerde bulunduklarından giderek yapımı azalmıştır. Majistral ilaçların haricen kullanılanları kırmızı, dahilen kullanılanları beyaz etiketle etiketlenir. Etikette: içerik, kullanım şekli, son kullanma tarihi gibi bilgilere yer verilmelidir. 7 8 Fransız Farmokopesine göre çeşme Suyu ile hazırlanan ancak ülkemizde Distile su kullanılması gereken (Aksi halde Berrak rengi kaybeder) tek yapma ilaç Eau De Goulard'tır. Günümüzde her hastalığa özel jenerik ilaçların geliştirilmesi ile majistral ilaçlar doktorlar tarafından oldukça az tercih edilir hale gelmiştir. Bazı hekimlerin yazdığı ve bazı Cildiye uzmanlarının yazdığı birkaç preparat dışında reçete edilmiş majistral ilaçlara rastlamak pek mümkün değildir. Farmasötik Spesiyaliteler ( Farmasötik Müstahzarlar ) Konusu 'Sağlık' forumundadır ve ~TaBita tarafından 18 Ağustos 2010 başlatılmıştır. Offline ~TaBita Beşikt aşk. Mesajlar:547 Aldığı Beğeni:19 Ödül Puanları:18 Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından izin verilen (ruhsatlandırma) yerli ve yabancı ilaç firmaları tarafından firmaların kendilerince verdikleri özel isimlerle satışa sunulan hazır,fabrikasyon ilaç şekillerine denir. 9 10 İLAÇLARIN FARMASÖTİK Farmasötik Şekil : İlaçların hastaya verilebilecek şekilde, özel kalıplara sokulmuş halleri. İlaçların hastalara kolaylıkla verilebilmesi veya uygulanabilmesi için, uygulama yerlerine göre değişik farmasötik şekillerde hazırlanması gerekir. ŞEKİLLERİ 11 12 2
İlaçların Farmasötik Şekilleri : 1.) Katı Farmasötik Şekiller 2.) Yarı Katı Farmasötik Şekiller 3.) Sıvı Farmasötik Şekiller 1.) Katı Farmasötik Şekiller : A.) Ağızdan Kullanılanlar ( per-os = oral ) (tablet,draje,pilül,kapsül,toz(pudra),paket,pastil ) B.) Diğer Yollardan Kullanılanlar ( supozituvar-fitil, ovul, transdermal terapotik sistem) 13 14 15 16 2.) Yarı Katı Farmasötik Şekiller : Merhem (pomad) : Deri ve mukoza hastalıklarının tedavisinde sürülerek kullanılır. Etken ilaç maddesinin lanolin, vazelin gibi ana maddeler içinde eritilmiş yarı katı ilaç şeklidir. Daha koyu kıvamlı merheme pat denir. Merheme göre içindeki su oranı fazla ve daha yumuşak ilaç şekline krem denir. Deri ve mukozaya dıştan uygulanır. 17 18 3
3.) Sıvı Farmasötik Şekiller : Solüsyon, tentür, eliksir, şurup, damla, süspansiyon, emülsiyon, lavman,aerosol,ampul,viyal, flakon,losyon 19 20 21 22 23 24 4
HAZIRLAYAN HARİKA ATA 25 26 5