Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Aslı İşler, Enerji Ekonomisi Derneği Filiz Karaosmanoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi 29 Mayıs 2013
İÇERİK Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Örnekler Sonuçlar
YAŞAM DÖNGÜSÜ DEĞERLENDİRMESİ Ürün veya hizmetin yaşam döngüsünün farklı aşamalarındaki çevresel etkilerinin belirlenmesi İklim Değişikliği Asidifikasyon/Ötrofikasyon Toksik ve Kanserojen Etkiler İnsan Sağlığı, Ekosistem Kalitesi, Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Diğer Çevresel Etkiler Karbon ve su ayak izi
YAŞAM DÖNGÜSÜ DEĞERLENDİRMESİ Belirlenen çevresel etkilerin raporlanması ve yönetimi Kaynaktan son kullanıma enerji gereksinimi, su tüketimi, hammadde tüketimi ve atık üretimleri Karar verme ve karşılaştırma aracı
YAŞAM DÖNGÜSÜ DEĞERLENDİRMESİ Karar Verme ve Karşılaştırma Aracı Ürünler Hammaddeler Enerji Kaynakları Ambalaj Ürün Tasarımı Ürün Geliştirme Çevre Performans Göstergeleri Atık Yönetimi Kullanım Kılavuzu Pazarlama Stratejisi Fosil Kaynak Yenilenebilir Kaynak Enerji Su Hava Çeşitlilik Ekoyaşam Biyobozunurluk Sürdürülebilirlik
YAŞAM DÖNGÜSÜ DEĞERLENDİRMESİ Amaç ve Kapsamın tanımlanması Veri Toplama Etki Değerlendirme Yorum ISO 14040: Çevre yönetimi Hayat boyu değerlendirme İlkeler ve çerçeve ISO 14044: Çevre yönetimi Hayat boyu değerlendirme Gerekler ve kılavuz
YAŞAM DÖNGÜSÜ DEĞERLENDİRMESİ-AVANTAJLAR Alternatif ürün, işlem veya malzemelerin yol açacağı olumlu/olumsuz çevresel etkileri belirleme Ürünün yaşam döngüsünün her bir adımının etkilerini belirleme ve mevcut ürün/proseste yapılacak değişikliklerin hangi yaşam döngüsü basamağında çevresel etkileri nasıl değiştireceğini belirleme Hangi teknoloji veya prosesin en az miktarda çevresel etkiye neden olacağını belirleme Ürün veya proseslerin çevresel etkileri azaltmak için nasıl değiştirilebileceğini belirleme
YAŞAM DÖNGÜSÜ DEĞERLENDİRMESİ İLE SERTİFİKASYON Kurumsal Karbon Ayakizi (ISO 14064) Ürün Karbon Ayakizi (ISO 14067, PAS 2050) Çevresel Ürün Deklarasyonları (ISO 14025) AB Ekoetiket
DOĞALGAZ VE YAŞAM DÖNGÜSÜ DEĞERLENDİRMESİ Doğalgazın diğer fosil yakıtlarla karşılaştırılması Doğalgazın kaya gazı ile karşılaştırılması Doğalgazın biyokütle ile karşılaştırılması Doğalgazın birlikte yakma teknolojileri ile karşılaştırılması Karbondioksit tutma teknolojisine sahip olan ve olmayan sistemlerin karşılaştırılması Doğalgazın farklı sektörlerdeki kullanımının karşılaştırılması
DOĞALGAZ VE YAŞAM DÖNGÜSÜ DEĞERLENDİRMESİ Sistem Sınırları Doğalgazın keşfi Doğalgazın çıkarılması Elektrik santrallerinin ve doğalgaz boru hatlarının kurulması Üretim Taşıma Depolama Dağıtım
Örnek 1: Doğalgaz İle Kömürün Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Fulton, M., Mellquist, N., 2011. Comparing Life-Cycle Greenhouse Gas Emissions from Natural Gas and Coal. (Climate Change Investment Research, Worldwatch Institute, ICF International Raporu) Çalışmanın sonuçları Amerika da doğalgaz ile elektrik üretimi sonucu oluşan sera gazı emisyon değeri kömür ile elektrik üretimi sonucu oluşan sera gazı emisyon değerine göre %47 oranında daha az Metanın toplam sera gazı emisyonundaki yeri önemli olmakla beraber yüksek metan değeri doğalgazın kömüre göre olan sera gazı avantajını ortadan kaldırmaya yetmemekte
Örnek 1: Doğalgaz İle Kömürün Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi
Örnek 2: Kombine Isı-Elektrik Sistemlerinde Doğalgaz Kullanımı National Energy Technology Laboratory Raporu, 2010. Life Cycle Analysis: Natural Gas Combined Cycle (NGCC) Power Plant Doğalgaz ile çalışan kombine ısı/elektrik sistemleri için emisyon ayakizi hesabı 1. Senaryo: Karbondioksit tutma teknolojisi yok 2. Senaryo: Karbondioksitin %90 ı tutuluyor 3. Senaryo: İthal doğalgaz 4. Senaryo: İhraç edilen doğalgaz
Örnek 2: Kombine Isı-Elektrik Sistemlerinde Doğalgaz Kullanımı Girdiler: Fosil enerji kaynakları Yakıt dışı kaynaklar Su Sistem sınırları Hammadde kazanımı Taşıma Enerji dönüşümü Ürünün taşınması Son kullanıcı Çıktılar: Elektrik Sera gazı emisyonları Hava kirleticileri ve diğer ilgili salımlar Su ve toprak salımları (Katı atıklar, tehlikeli atıklar) Net su tüketimi
Örnek 2: Kombine Isı-Elektrik Sistemlerinde Doğalgaz Kullanımı Sonuçlar CO 2 tutma ve depolama teknolojisinin eklenmesi yaşam döngüsü maliyetini %42 arttırmış CO 2 tutma teknolojisinin eklenmesi ile sera gazı emisyonlarında ithal doğalgaz kullanımında %61 azalma, yerel doğalgaz kullanımında ise %71 oranında azalma İthal doğalgaz kullanımının toplam emisyon değerini arttıran temel etken sıvılaştırma/gazlaştırma ile taşıma
Örnek 3: Kombine Isı-Elektrik Sistemlerinde Doğalgaz Kullanımı Spath, P., Mann, M.K., Life Cycle Assessment of a Natural Gas Combined- Cycle Power Generation System, National Renewable Energy Laboratory Sistem Sınırları Santralin yapımı ve yıkımı Santralin işletilmesi Doğalgaz boru hattının döşenmesi Doğalgaz üretim ve dağıtımı Amonyak üretimi ve NOx bertarafının dağıtımı aşamaları
Örnek 3: Kombine Isı-Elektrik Sistemlerinde Doğalgaz Kullanımı Havaya salınan emisyonların %99 u:co 2 Metan (Doğalgaz üretim ve dağıtımı) Metan dışı hidrokarbonlar NOx CO Partiküller Benzen
SONUÇLAR Yaşam döngüsü değerlendirmesi çevresel değerlendirme ve karşılaştırma yöntemi Sektör kuruluşlarının çevresel performanslarını geliştirmeleri Mevcut sistemler için olumlu yönde iyileştirme/geliştirme olanakları Ulusal/uluslararası alanlarda çevresel faktörlerin iyileştirilmesi Çevresel yönetmeliklere uyum
SONUÇLAR Doğalgazın tek bir kaynak olarak kullanılması Birlikte yakma teknolojileri ile kullanımı Doğalgazın diğer kaynaklarla karşılaştırılması Doğalgazın farklı sektörlerdeki kullanımları Bölgeye, üretim ve işletim sistemine göre farklı sonuçlar Her sisteme özgü olarak YDD çalışması yürütülmesi yararlı
İGDAŞ ve YDD İGDAŞ YDD
TEŞEKKÜRLER