KATI MODELLERDEN İKİ BOYUTLU GÖRÜNÜŞLERİ ÜRETMEK Katı modeli çizilen bir objenin bize sağladığı avantajlar görsellik yanında parçanın iki boyutlu görünüşlerini de birkaç dakika içinde çizilmesini sağlamasıdır. Bunun için gerekli işlemleri sıra ile inceleyelim. 1. Öncelikle yukarıda çizdiğimiz ve solid2004.dwg adını verdiğimiz dosyayı kaydederek çıkınız. 2. Çizdiğimiz üç boyutlu parçamızın içine yerleşebileceği büyüklükte uygun bir şablon dosyası (sheet title block) seçiniz. Yukarıda çizimi yapılan modelimizin 1/1 ölçekli üç görünüşü en küçük A3 (tercihen A2) ölçüsünde bir sayfa başlığı bloğu içine sığması mümkündür. Bunun için ; AutoCAD ortamına Startup mönüsünden Use a template (şablon dosyası kullan) seçimi ile giriniz. Açılan şablon dosyalarından Iso a2 color dependent named plot styles.dwt dosyasını seçerek açınız. Bu dosya çizimimizin içine sığabileceği A2 formatında antet çizimi hazır bir şablon dosyasıdır. Şablon dosyasının görünüş penceresinin iç sınır çizgisini aşağıdaki görünüşte olduğu gibi seçerek klevyedeki Delete tuşuna basınız. ( Seçilen sınırlar mavi renge dönüşür! ) Çerceve seçilip Delete tuşuna basılıyor. View>Viewports> 1 Viewport seçimini yaptıktan sonra çizim alanı içinde yaklaşık toplam çizim alanının 1/4 ünü içine alacak şekilde çapraz iki nokta arasında açılan pencere içini aşağıda görüldüğü gibi bir görünüş penceresi yapınız. ( Ekranda henüz değişen hiçbir şey olmayacaktır! ) 1
View>Viewport> 1 Viewport yolu ile bakış penceresi oluşturuluyor. File>Save as ile dosyanızı solid2004_title.dwg adı ile kaydediniz. Artık antedi çizilmiş görünüşü kağıt düzlemine benzeyen fakat yüzen model düzleminde bir bakış penceresinin içindesiniz. (Floating Model Space) 3. Sıra son işlemde oluşturulan yüzen bakış penceresine (Floating Viewport) önceden çizdiğimiz solid2004.dwg katı modelini indirmeye geldi. Katı modelinizi indirmeden ölçülendirme ve eksen çizgilerinin çizildiği katmanları OFF yapınız. Daha sonra aşağıdaki yolu izleyiniz. Yüzen bakış penceresine çift tıklayarak seçili hale getirin ve resminizi Insert>Block File penceresi ile çağırarak açınız. Yalnız Insert penceresinde Explode onay tiki bulunmalı, Specify On Screen tikleri bulunmamalıdır. Aktif yüzen bakış penceresinin içinde yerleşen görünüş önceden kaydettiğiniz üç boyutlu modelinizin ön görünüşü olarak, View>3D views>front seçimini yaparak parçanın görünüşünü ön görünüş olarak ayarlayınız. View>Zoom>Scale seçmini yapın ve bakış pencerenize çizimin 1/1 ölçekli yansıması için Enter a scale factor iletisine 1xp yazarak uygulayın. Ön görünüş açtığınız pencereye sığmıyor ise, görünüş penceresi dışına (paper space) çift tıklayarak oluşan griplerden tutup pencereyi uygun boyuta aşağıdaki ekran görünüşünde olduğu gibi ayarlayın. Bakış penceresi dışına çift tıklayarak gripler ile pencerenin uygun boya ayarlanma seçimi. 2
Ayarlanmış uygun büyüklükteki bakış penceresi 4. Sıra diğer ortoganal görünüşlerin (üst ve yan görünüşlerin) oluşturulmasına geldi. Bunun için aşağıda önerilen yolu izleyiniz. Draw>Solids>Setup>View seçimini yapınız. Komut satırında çıkan Ucs/Ortho/Auxiliary/Section/<Exit> iletisine Ortho seçimini yapınız. Bakış penceresinin sağ kenar çizgisine yaklaşarak Midpoint seçimi belirince sol tıklayın Specify side of viewport to project mesajında pencerenin sağ yanında midpoint kenetlenmesi varken tıklayınca beliren çizgiyi oluşturacağınız görünüş penceresinin yaklaşık merkezine gelecek bir yere sağa sürükleyip tıklayınız. Aşağıdaki görüntü oluşur. İhtiyaç duyarsanız bundan sonra çıkan Specify view center mesajı için muhtelif noktaları tıklayarak görünüş penceresini yukarıdakine yakın bir konuma getirip basınız. Specify first corner of viewport yeni oluşmasını istediğiniz bakış penceresi çerçevesinin sol alt köşe yerini, çıkacak Specify opposite corner of viewport iletisine sağ üst köşe hizasını göstererek onay veriniz. 3
Enter view name iletisine rightside diyerek cevap veriniz. Bu durumda front view pencersine geri dönülmüş olur. Komut satırında yeniden çıkan Ucs/Ortho/Auxiliary/Section/<Exit> iletisine Ortho seçimini yaparak devam edip yukarıdaki yolu izleyerek Top yani üst görünüşü ve penceresinin ayarını tamamlayınız. Böylelikle üç görünüşün çizimi aşağıdaki görünüşte olduğu gibi tamamlanmış olur. Son olarak çıkan Ucs/Ortho/Auxiliary/Section/<Exit> iletisini Exit seçimi ile yani ile onaylayıp komuttan çıkınız. Aşağıdaki görünüşü elde etmiş olacaksınız. 5. Şimdi de çizim alanının sağ üst köşesine üç görünüşünü çizdiğimiz parçanın perspektif görünüşünü aşağıdaki işlem sırasına uyarak ekleyelim. Model sekmesini tıklayarak çizim düzlemine geçiniz. View>3D Views > SE seçimi ile perspektif objemizde bakış istikametini South East istikametine ayarlayınız. Tools>New UCS>View seçilerek yöneldiğiniz bakış istikametine UCS yi paralelleştiriniz. Model Space üzerinde SE istikametine UCS paralel hale getirilmiş durumda. 4
Tools>Named UCS seçimi ile perspektifte kurduğunuz bakış istikametine SEIsometric adını verdikten sonra Layout sekmesine basarak geri dönünüz. Bu durumda Model Space için görünüşü kurmuş olmanıza rağmen bunun Layout sekmesindeki bakış pencerelerinde değişiklik oluşturmadığını göreceksiniz. Solids araç çubuğunda Setup View düğmesini seçiniz. Ucs/Ortho/Auxiliary/Section/<Exit> iletisine UCS diye cevap veriniz. Enter view scale <1.0000> iletisini ile geçiniz. View center iletisini seçtikten sonra perspektifin uygun yerleştiğine karar verene kadar muhtelif yerleri tıklayarak yerleşimi uygun şekle getiriniz. Son durumda izometrik perspektif ile birlikte din a2 formatında 1/1 ölçekli görünüşlerin yerleşimi 6. Bu aşamadan sonra sıra görünmemesi gereken ayrıtları gizlenerek kesik çizgili hale getirilmiş teknik resim kurallarına göre oluşturulacak görünümleri oluşturmaya geldi. Bunun için Setup Profile aracı aşağıdaki yöntemle uygulanmalıdır. Sol alt görünüş penceresinin içini çift tıklayın. Solid araç çubuğundan Setup Profile seçimini yapın. Pencere içindeki katı modeli tıklayıp seçerek tuşuna basın. Display hidden profile lines on separate layer? [Yes/No] <Y> iletisine tuşuna basarak olumlu cevap verin. Project profile lines onto a plane? [Yes/No] <Y> iletisine tuşuna basarak olumlu cevap verin. Delete tangential edges? [Yes/No] <Y> iletisine tuşuna basarak olumlu cevap verin. Bu durumda program bir süre çalışır bize yansıyan bir değişim olmamasına rağmen komut satırı yeniden belirir. Bu aşamada Setup Profile aracının etkisini henüz izleyemezsiniz! İstenilen değişikliklerin yansıması için aşağıdaki işlemleri de sıra ile yapmanız gerekmektedir. 5
Aktif pencerenin dışındaki alana çift tıklayarak bakış penceresinden paper space e çıkın Sonra bakış penceresine tekrar içe çift tıklayarak girin. Gerekiyorsa önden görünümü bakış pencerenizi dolduracak şekilde zoom yapın. Katı modelinizi çizdiğiniz katmanı ( 0 katmanında çizmiştik!) kapatın. Ancak bu durumda ön görünüşün oluşumu ekrana yerleşecektir, Setup Profile aracının etkisi yansımış olacaktır. Fakat hala görünmemesi gereken ayrıtlar kesik çizgi olarak aşağıda da görüldüğü gibi izlenememektedir! Setup Profile aracı uygulamasının sonucu. Object Properties araç çubuğundan, Layers düğmesine basarak PH ile başlayan katmanı seçip aşağıda görüldüğü gibi çizgi tipini hidden olarak ayarlayıp çıkınca bakış penceresindeki görünüş aşağıdaki sol şekilden görünmezlerin gizlendiği sağ şekle dönüşecektir. 6
Ön görünüşün görünmemesi gereken ayrıtlarının gizlenmesi öncesinde ve sonrasında bakış penceresi Bu durumda Model Space açılırsa aşağıdaki görünüş benzeri bir görünüş ile karşılaşılacaktır. Model Space görünüşünde perspektifin yanına düşürülen iki boyutlu görünüş. Benzeri yolla diğer bakış pencerelerindeki görünüşleri de ön görünüşe benzer şekilde üreterek aşağıdaki şekli tamamlayınız. İstenirse ölçülendirme de yapılabilir. Daha fazlası için kaynak kitaplardan faydalanınız. 7