Can Soygür Doğaya Karşı Beton Doğaya adapte olma, doğayı adapte et!. Bu sloganı duyunca aklınıza ilk gelen canlı türü nedir? Bence hepimiz bunun yanıtını biliyoruz, zaten bu duruma uyan ikinci bir varlık yok yeryüzünde. Bizleri, dünyanın geriye kalanıyla ayıran, farklı kılan yegane nitelik bu bence. Hayatta kalma yöntemi olarak çevre ile uyum yerine mücadeleyi seçmek... Bu, bizi dünya üzerinde bu kadar geniş alanlara, değişik iklimlere yayılabilen ve başarılı olan çok az türden biri yapan özelliğimizdir. Peki ne tür bir mücadele? Doğal olan ne varsa onu tümden kaldırmaya tabii ki. İnsanlar olarak, bir bölgeyi özgün nitelikleri ile en etkili kullanmaktansa orayı ihtiyaçlarımıza göre manipüle ederiz. Yerleşim yerlerimiz bunun en göze çarpan örnekleridir. Kendimizi doğal tehditlerden korumak için bir arada yaşar ve şehirler yaparız. Bulduğumuz boş arazilere betondan binalar dikeriz, yollara asfalt dökeriz ve böylece büyük gri yaşam alanlarımızda kendimizi doğanın geriye kalanından soyutlarız. Hayatta kalma endişesi olmadan günlük hayatlarımızı yaşarız. Arada bir-iki boş yer kalmışsa oralara da dikeriz binalarımızı. Şehirlerin alanları bize yetmiyorsa hemen civardaki ovalara, ormanlara yönelir, onları halledip büyütürüz yaşam alanlarımızı. Bu sırada doğaya ve onu paylaştığımız diğer canlılara ne olduğu çok da önemli değildir. Ne gerek var bize hayatı dar eden ağaçlara, çimlere, yırtıcı hayvanlara? Biz bize rahatça yaşıyoruz işte. Ne de olsa her şey bizim için var. Benim yaşadığım şehir olan Ankara da tam yukarıda anlattığım gibi bir yer. Her yerin betonlaştığı, ağaçların kaldırımlara tek tük dikildiği, doğanın insan yaşamı uğuruna adeta katledildiği bir yer. Sanki yetmiyormuşçasına, büyümeye devam eden bir şehir... Dünyanın dört bir yanındaki şehirlerle karşılaştırınca çok farklı değil aslında da, yaşadığım yer olduğu için ayrıca göze çarpıyor işte. Şimdi soracaksınız, tüm bunları neden anlatıyorum size? Aslında durum her zaman bu kadar iç karartıcı değil. Henüz kendi gözlerimle bir örneğini görme şansım olmadı fakat doğa her zaman bize karşı bu kadar teslimiyetçi bir tavır takınmıyor... Ne kadar kabul etmek istemesek de doğa, istediği zaman bizimle girdiği mücadeleden galip çıkabileceğini yeri geldiğinde yüzümüze vuruyor. Şuna bir bakın derim:
Biraz alışılmışın dışında bir tablo ortaya çıkmış. Daha bitmedi:
İşte bu kareler, aslında doğayı kendimize adapte etmenin imkansız olduğunun birer kanıtı... Kendimizi kalıcı zannettiğimiz bu dünyada, ortadan kalktığımızda neler olacağının birer fragmanı... Ne kadar var gücümüzle karşısında dursak da doğa, çok ufak çaba ve uzun bir süre sonra sahip olduğunu geri alacağını söylüyor bize:
Beni öylesine etkileyen, bir başka deyişle aydınlatan bu fotoğraflar, dünyanın en kalabalık şehirlerinden biri olan Hong Kong da çekilmişler. Çarpık kentleşme, betonlaşma ve beraberinde doğa katliamının belki de en fazla olduğu yerlerden biri... Fotoğrafçı Romain Jacquet-Lagréze in Vahşi Beton (Wild Concrete) adlı fotoğraf serisinde açıkladığı gibi doğa, bu şehir ortamında tıpkı insanlar gibi azim, gayret ve bağımsızlık ile direnmektedir (20). Hong Kong da bile bu olabiliyorken, diğer şehirlerde niye olamasın?
Diğer şehirlerde de var aslında... Sadece ortaya çıkmasına fırsat vermiyoruz. Fotoğraflardaki ağaçlar gibi bir durum ortaya çıktığında hemen kesiyoruz. Ama gözümüzden kaçan detaylar da var. Kaldırımlardaki boşluklardan çıkan çimenler gibi mesela... Ankara da da varlar, diğer şehirlerde de... Her gün yolda yürürken görürüm onları. O çimenler müdahale edilmedikleri için oradalar. Biz doğayla mücadeleyi bıraktığımız anda o ağaçlar da binalardan tıpkı çimenlerin çıktığı gibi çıkacak. Biz insanlar ne kadar doğaya üstünlük kurmaya çalışsak da, bu savaşın kazananı en baştan belli. İlk bakışta çok narin ve zayıf gözüken doğa, bulduğu her boşluktan şehirlerimize sızıp kendini iyileştirecek. En sonunda her betonu kıracak, her asfaltı delecek. Şu anda bile örneğini gördüğümüz bu durum, zaman ilerledikçe kendini daha da belli ettiğinde bizler de yaptığımız hatanın farkına varacağız. Doğa ve çevre ile karşıtlık değil, uyum temelli bir ilişki kurarsak; daha çok beton yerine daha çok ağaç dikersek, hayvanları yaşam alanlarından etmek yerine onlara yaşayacak yerler bırakırsak bu hatadan döneriz. Kendimizi soyutladığımız doğanın aslında bir parçası olduğumuz, onla savaşmak yerine onu yaşatmamız gerektiğini anladığımız zaman bizler için yeni bir başlangıç olacak. Kaynakça: 1. Jacquet-Lagréze, Romain. Wild Concrete. European Photography. 37.1 (2016): 20-25. 2..... Wild Concrete #11. 2013. Fotoğraf. European Photography. 37.1 (2016): 25. 3..... Wild Concrete #13. 2013. Fotoğraf. European Photography. 37.1 (2016): 24. 4..... Wild Concrete #62. 2014. Fotoğraf. European Photography. 37.1 (2016): 22.