TSE Tehlikeli Madde ve Kombine Taşımacılık Müdürlüğü (CSC KAPSAMI DIŞINDA KALAN) DÖKME YÜK KONTEYNERLER İÇİN TASARIM ONAY, İLK MUAYENE VE PERİYODİK Bu belge, tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan (CSC kapsamı dışında kalan) dökme yük konteynerlerinin tasarım onay, ilk muayene ve periyodik muayene süreçlerini ortaya koymaktadır. Sayfa 0 / 10 Türk Standartları Enstitüsü
İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ...2 TABLO 1 TANIMLAR...2 TABLO 2 İLGİLİ STANDARTLAR ve DOKÜMANLAR...3 2. KAPSAM...4 3. UYGULAMA...4 3.1. SÜREÇ...5 3.2. BAŞVURU SIRASINDA İSTENEN DOKÜMANLAR...6 3.3. TESTLER...7 Basınçlandırılmamış BK 1ve BK2 Dökme Yük Konteynerleri için Testler...7 Basınçlandırılmamış BK3 Dökme Yük Konteynerleri için Testler(IMDG için)...7 3.4. ÜRETİM DENETİMİ...8 4. İŞARETLEME...9 5. ARA KONTROL ve PERİYODİK MUAYENE 9 6. KAYITLAR VE DOKÜMANTASYON...10 7. ÜCRETLENDİRME...10 Sayfa 1 / 10
KISALTMALAR CSC: The International Convention for Safe Containers 1972 (Uluslararası Emniyetli Konteyner Konvansiyonu) IMDG: 1974'te Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından Londra'da yayınlanan, Deniz Yaşamının Güvenliği (SOLAS) Uluslararası Anlaşması'nın Bölüm VII, Kısım A'nın yerine getirilmesi için, Uluslararası Denizcilik Tehlikeli mallar Kanunnamesi'dir. RID: Tehlikeli Malların Demiryolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Düzenlemeler (COTIF'in C Eki) anlamına gelir. 1. GİRİŞ Tehlikeli Madde ve Kombine Taşımacılık alanlarında yapılan düzenlemelere adaptasyon sürecinde olan ülkemizin; ihtiyaç duyduğu tasarım onay ve sertifikalandırma işlemlerine yönelik hazırlanmış olan bu doküman ile TSE Tehlikeli Madde ve Kombine Taşımacılık Müdürlüğü ne yapılacak başvurular ve başvurularda izlenecek sürecin üreticilerimize açıklanması amaçlanmıştır. Bu doküman ilgili uluslararası sözleşmenin dökme yük konteyneri tasarımına, yapımına, test edilmesine ve işaretlenmesine ilişkin zorunlulukları kapsamaktadır. Bu dokuman CSC kapsamına girmeyen Konteynerlere uygulanır. TABLO 1 TANIMLAR TANIM (KOD) Dökme Yük Konteyneri Kapalı Dökme Yük Konteyneri (BK 1) Örtülü Dökme Yük Konteyneri (BK 2) AÇIKLAMA Kuru dökme yük yükün taşınması için tasarlanmış, üstten doldurulup yandan ya da alttan boşaltılan konteynerlerdir. Sert bir tabana (huni tipi ağızlar da dâhil olmak üzere), yan ve uç duvarlara ve sert olmayan bir örtüye sahip olan, üstü açık dökme yük konteyneri anlamına gelir. Sert bir çatıya, yan duvarlara, uç duvarlara ve bir zemine (huni tipi ağızlar da dâhil olmak üzere) sahip olan tamamen kapalı bir dökme yük konteyneri anlamına gelir Esnek Yük Konteyneri (BK 3) Kutu Tipi Huni Tipi 15 m³ ü geçmeyen tutamakları ve servis ekipmanlarını içeren esnek konteyner anlamına gelir. Genel amaçlı nakliye konteyneri olarak da kullanılabilen, en azından bir uçta kapı açıklığı ve paralel yüzlü kargo boşluğu olan, eğerek tahliye edilen basınçlandırılmamış kuru dökme yük konteynerleridir. Genel amaçlı nakliye konteyneri olarak kullanılamayan, kapı açıklığı olmayan yatay tahliye için kullanılan basınçlandırılmamış kuru dökme yük konteynerleridir. Sayfa 2 / 10
Firmalar ürettikleri ürünün tasarım, yapım, prototip testleri ve ilk muayenelerini ilgili sözleşmenin yapım kriterlerine ve aşağıda belirtilen ilgili standartlara göre yapacaklar ve bu kriterleri/standartları başvuru sırasında belirtecektir. TABLO 2 İLGİLİ STANDARTLAR ve DOKÜMANLAR STANDART/DOKÜMAN NUMARASI/TARİHİ CSC 1972 TS 1356 TS 11763 TS EN 12674-1 TS EN 12674-2 TS EN 12079-1 TS EN 12079-3 TS ISO 3874 AÇIKLAMA Uluslararası Emniyetli Konteyner Anlaşması Seri 1 - Yük konteynerleri - Genel kargo konteynerleri - Genel amaçlar için Seri 1 - Yük konteynerleri - Basınçlandırılmamış kuru yük konteynerleri Silindirik konteynerler - Bölüm 1: Terimler Silindirik konteynerler - Bölüm 2: Genel tasarım ve güvenlik prensipleri Kıyı ötesi konteynerler ve kaldırma takımları - Bölüm 1: Kıyı ötesi konteynerler - Tasarım imalat ve işaretleme Kıyı ötesi konteynerler ve kaldırma takımları - Bölüm 3: Periyodik muayene gözden geçirme ve deney Seri 1 - Yük konteynerleri - Taşıma ve emniyete alma 2. KAPSAM Bu bölümde ADR / RID kapsamında BK1 ve BK2 ve IMDG kapsamında BK2 vebk3 dökme yük konteynerlerinin onayı, ilgili belgeleri, üretici ve üretimde bulunması gereken teknik ve idari dokümanları ve deneyleri hakkında bilgi verilmektedir. Bu süreçte Emniyetli Konteynerler için Uluslar Arası Sözleşme CSC Madde II Tanımlar maddesinde tanımlanan tüm konteynerler hariç tutulmuştur. Not: Örtülü konteynerler (BK1) deniz taşımacılığına uygun olmayıp, kullanılmasına müsaade edilmez. Sayfa 3 / 10
3. UYGULAMA TSE Ulaşım ve Lojistik Sistemleri tarafından, konteynerler için aşağıdaki akış şemasında belirtilen süreç uygulanarak Tasarım Onayı, Tek Konteyner Onayı ve Çoklu Konteyner Onayı belgeleri düzenlenmektedir. Başvurular web sitesi üzerinden alınmaktadır (www.tse.org.tr). 3.1. SÜREÇ TASARIM ONAYI İÇİN BAŞVURU BAŞVURU DOKÜMANLARININ ELEKTRONİK VE BASILI DOKÜMAN OLARAK TMKT MÜDÜRLÜĞÜNE ULAŞTIRILMASI EKSİKLİĞİN BAŞVURU SAHİBİNE İLETİLMESİ DEĞİL DOKÜMAN İNCELEMESİ TESPİT EDİLEN SUZLUĞUN BAŞVURU SAHİBİNE İLETİLMESİ DEĞİL BAŞVURU DOSYASININ TEKNİK YETERLİLİĞİNİN İNCELENMESİ TESPİT EDİLEN SUZLUĞUN BAŞVURU SAHİBİNE İLETİLMESİ DEĞİL ONAY SÜRECİ ÇOKLU KONTEYNER SERTİFİKASI TEK KONTEYNER SERTİFİKASI TASARIM ONAY BELGESİ DÜZENLENMESİ Sayfa 4 / 10
TASARIM TİP DENEYLERİNİN YAPILMASI DENEY VE İNCELEME SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TEK KONTEYNER SERTİFİKASI ONAY SÜRECİ ÜRETİM YERİ İNCELEMESİ DENEY VE İNCELEME SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TASARIM ONAY BELGESİ DÜZENLENMESİ ÇOKLU KONTEYNER SERTİFİKASI 3.2. BAŞVURU SIRASINDA İSTENEN DOKÜMANLAR Üretici firmalar, aşağıdaki belgelere sahip olmalı ve başvuru sırasında WEB sitesinden yüklemelidir. İSTENEN EK DOKÜMANLAR 1. Tasarım ve üretim için kullanılan standartların listesi 2. Dökme yük konteynerlerinde taşınacak tehlikeli malların sınıfı 3. Tahliye kapasitesi dâhil güvenlik aletleriyle ilgili bilgi ve teknik verilerle birlikte hizmet teçhizatının listesi, kapasiteleri ve tip onay sertifikaları 4. Genel montaj çizimi veya çizimleri, hesaplamalar için kullanılan boyutlar; ürünün, hizmet teçhizatının, yapısal teçhizatının boyutları; uygunluğu doğrulamak için gerekli işaretlemeler ve/veya etiketlemeler dâhil ayrıntılı çizimler 5. Hesaplama Notları Ve Sonuçları (azami net kütle, kapasite, dolum miktarı hesapları, et kalınlıkları vs.) 6. Hesaplamalar için kullanılan boyutlar; ürünün, contaların/sızdırmazlık elemanlarının/kapakların boyutları; uygunluğu doğrulamak için gerekli işaretlemeler ve/veya etiketlemeler dâhil ayrıntılı çizimler 7. Gövde, kapı ve kapak(metal veya plastik), kaldırma kulpu, takviye teçhizatı, bağlantılar, kilitler ve menteşeler, kaynak süreci, ayrıntılı madde tipi ve kalınlığıyla beraber yapımını ve boyutlarını gösteren mühendislik çizimi A4 formatında kâğıt. Eğer konteyner örtü ile kapalıysa(mesela branda), bu örtüde boyutları ve tutturma metoduyla tanımlanmalıdır 8. İmalat Akış Şeması (hangi aşamadan sonra ilgili hangi testin yapılacağı bu kısımda verilecektir.) Sayfa 5 / 10
9. Kalite Planı (organizasyon şeması, kuruluş içi yetkilendirmeler, ilgili prosedürlere atıflar burada belirtilecektir.) 10. Tüm başvuru sahiplerince onaylı imza sirküleri getirilecektir 11. Marka tescil belgesi ya da müracaat ettiğine dair belge 12. Kuruluşun tüzel kişiliğini gösterir belgeler (ticari sicil kaydı, oda sicil kaydı gibi) 3.3. TESTLER NOT: Aşağıdaki testler bilgi için verilmiştir, işlemler başvuruya göre değişiklik gösterebilir. Basınçlandırılmamış BK 1ve BK2 Dökme Yük Konteynerleri için Testler 1. İstifleme Testi 2. Üst Köşelerden Kaldırma Deneyi 3. Alt Köşelerden Kaldırma Deneyi 4. Baş Duvarların Dayanımı Deneyi 5. Yan Duvarların Dayanımı Deneyi 6. Tavan Dayanımı Deneyi 7. Taban Dayanımı Deneyi (sadece kutu tipi için) 8. Enlemesine Rijitlik Deneyi 9. Uzunlamasına Rijitlik Deneyi 10. Fork- Lift Ceplerinden Kaldırma Deneyi (eğer varsa) 11. Araçla Kaldırma ve Çekme Deneyi 12. Sızdırmazlık Deneyi 13. Hava Şartlarına Dayanım Deneyi Basınçlandırılmamış BK3 Dökme Yük Konteynerleri için Testler 14. Düşürme Deneyi 15. Üsten Kaldırma Deneyi 16. Devrilme Testi 17. Eğme Testi 18. Yırtma Testi 19. İstif Testi Yukarıdaki deneylere ait numune alma tablosu aşağıda verilmiştir. Parti Büyüklüğü 0-25 2 25-50 3 50 < 4 Numune Sayısı Sayfa 6 / 10
3.4. ÜRETİM DENETİMİ ÜRETİM DENETİMİ Üretim denetiminde başvurulan tasarım tipi için firmanın yapabilirliği; - Üretim Kayıtları, - Testlerin raporları, - Isıl işlem kayıtları, - Kalibrasyon kayıtları, - Kalite sisteminin, - Firma teknik altyapısı, - İlk muayene testleri İncelenmesi yoluyla denetlenecektir. Kalite denetimi: TMKT Müdürlüğü, başvuru sahibinin kalite sistemini idame ettiğinden ve kalite sistemini uyguladığından emin olmak için yetki süresi boyunca periyodik denetimler yapabilir. Aşağıdaki hükümlere uyulmalıdır: 12 aylık bir süre zarfında asgari bir denetim yapılır; TMKT Müdürlüğü ek ziyaretler, eğitimler, teknik değişiklikler, kalite sisteminde değişiklikler isteyebilir; başvuru sahibi tarafından yapılan muayenelerde ve testlerde sınırlamalar veya yasaklamalar uygulayabilir. TMKT Müdürlüğü, kalite sistemindeki değişiklikleri değerlendirir ve değiştirilen kalite sisteminin ilk denetim zorunluluklarını karşılayıp karşılamayacağına veya tam bir değerlendirmenin gerekli olup olmadığına karar verir; TMKT Müdürlüğü başvuru sahibine bir ziyaret veya denetim raporu verir. İlgili zorunluluklara uyulmaması durumunda, TMKT Müdürlüğü düzeltici önlemlerin alındığından emin olur. Düzeltici önlemler belirlenen süre içinde alınmazsa, TMKT Müdürlüğünce belge askıya alınır veya iptal edilir. İmalatçının Kalite Sistemi Kalite sistemi üreticinin benimsediği tüm unsurları, gereksinimleri ve hükümleri içermelidir. Bu sistem, yazılı politikalar, prosedürler ve talimatlar şeklinde sistemli ve düzenli olarak belgelendirilmelidir. Özellikle aşağıda belirtilen hususların yeterli açıklamaları yer almalıdır: Sayfa 7 / 10
Organizasyonel yapı, personelin tasarım ve ürün kalitesi bakımından sorumlulukları; Ürünün tasarımı esnasında kullanılacak tasarım kontrolü ve tasarım doğrulama teknikleri, süreçler kapların tasarımı sırasında izlenecek prosedürler; Başvurulacak ürünle ilgili üretim, kalite kontrol, kalite güvence ve süreç işlem talimatları; Muayene raporları, test verileri ve kalibrasyon verileri gibi kalite kayıtları; Kalite sisteminin verimli çalışmasını sağlamak üzere yönetim incelemeleri; Müşteri gereksinimlerinin nasıl karşılandığını açıklayan süreç; Belgelerin ve revizyonlarının kontrolüne ilişkin süreç; Uygun olmayan ürünün, satın alınan aksamların, ara ve nihai malzemelerin kontrol yöntemleri ve ilgili personel için eğitim programları ve kalifikasyon prosedürleri. Kalite sisteminin idame edilmesi Üretici, kalite sistemini idame ederek yeterli ve etkili sürdürülmesini sağlamalıdır. Başvuru sahibince TMKT Müdürlüğünü planlanan her türlü değişiklik hakkında bilgilendirmelidir. Değişikliklerin kalite sisteminin ilgili hükümleri karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi amacıyla önerilen değişiklikler değerlendirilir. 4. İŞARETLEME İşaret, ambalajların başarıyla test edilmiş bir tasarım tipine tekabül ettiğini ve sertifikada anılan zorunlulukları karşıladığını ifade etmektedir. RID/ADR/IMDG koşulları kapsamında kullanımı amaçlanan ve üretilen her BK1 ve BK2 dökme konteyner; kalıcı, okunaklı ve kolayca görülebilir bir yere/noktaya yerleştirilmiş işaret taşımalıdır. İşaret plakası, en az 200 mm 100 mm ölçülerinde, sabit, korozyona uğramayan, yanmaz dikdörtgen şeklinde olacaktır. İşaretleme plakasında onay numarasındaki harfler, rakamlar ve semboller en az 5 mm yüksekliğinde olmalıdır ve görülebilmelidir. Onay No: TR/TSE/0000/BK1/2 IMDG koşulları kapsamında kullanımı amaçlanan ve üretilen her BK3 dökme konteyner; kalıcı, okunaklı ve kolayca görülebilir bir yere/noktaya yerleştirilmiş işaret taşımalıdır. Harfler, rakamlar ve semboller en az 24 mm yüksekliğinde olmalıdır ve görülebilmelidir UN BK3/Z/11 09 TR/NTT/MK-14-10 56000/14000 Sayfa 8 / 10
5. ARA KONTROL ve PERİYODİK MUAYENE SÜRECİ Periyodik muayene 2.5 yıl arayla yapılacak olup, tasarım onayı 5 yıl arayla yenilenecektir. BK 3 esnek konteynerlerin kullanımına 2 yıl izin verilir. 6. KAYITLAR VE DOKÜMANTASYON Üretici veya başvuru sahibi tip onayı için teknik belgeler dahil, tasarım tipi onay sertifikalarını ve uygunluk sertifikalarını muhafaza eder. Tasarım geçerlilik süresi 5 yıl olup, tasarıma ait kayıtların saklama süresi 20 yıldır. 7. ÜCRETLENDİRME Ücretlendirmede başvuru işlemleri, tasarım ön değerlendirme aşaması ve Birleşmiş Milletler Numarası Kayıt Ücreti peşin alınmaktadır. Saha denetimi, üretim yeri incelemesi ve varsa prototip üzerinde gerçekleştirilecek deneyler, deney sonuçlarının tasarım şartlarına göre değerlendirilmesi ve raporlama ile onay sertifikası düzenleme aşamalarına yönelik ücretleri kapsamaktadır. Tasarımı yapılan her bir ambalaj veya kaba yönelik gerçekleştirilecek deneyler ve süreçlerdeki farklılıklar nedeniyle; ücret hesaplaması ayrı ayrı yapılarak üreticiye bilgi verilecektir. Sayfa 9 / 10