Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! MateMito AKILLI MATEMATİK DEFTERİ Artık matematikten korkmuyorum. Artık matematiği çok seviyorum. Artık az yazarak çok soru çözüyorum. Artık matematikten sıkılmıyorum. Artık matematik dersinde eğleniyorum. 3 Artık matematiği ezberlemiyorum. Artık matematik sorularını çözüyorum. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! Artık daha fazla matematik etkinliği yapıyorum. 1
Bu kitabın her hakkı Arı Defter ve Dağıtım a aittir. İçindeki şekil, yazı, resim ve grafiklerin yayınevinin izni olmaksızın, elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayıt sistemi ile çoğaltılması, yayımlanması ve depolanması yasaktır. YAZAR Mehmet Ali VARIŞLI KAPAK TASARIM İhsan SONDOĞAN GRAFİK-TASARIM Ebru PEKÜN BASIM YERİ Aykut Basım (0212 428 52 74) Arı Defter ve Dağıtım İnternet Bilişim Hizmetleri Güneşli Yolu Cad. İkebana Evleri H Blok D:26 Bahçelievler/İSTANBUL Tel: 0212 879 20 60 - Faks: 0212 879 20 70 www.ariyayin.com - info@ariyayin.com /ariyayin /ariyayin 2 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! Merhabalar; Hazırlamış olduğumuz bu akıllı matematik defterleri ile siz saygıdeğer öğretmenlerimizin işlerini biraz daha kolaylaştırırken sevgili öğrencilerimizin de matematiği daha da sevmelerini sağlamak istedik. Akıllı defterlerin amacı, not tutma sıkıntısı yaşayan öğrencilerin ve konu yetiştirme telaşına giren öğretmenlerimizin işlerini kolaylaştırmaktır. Akıllı matematik defteri ek bir kaynak olarak algılanmasını istemeyiz. Çünkü bu defter ile öğrenciye ek kaynak aldırmıyoruz, DEFTER İHTİYACINI karşılıyoruz. Bu defteri alan bir öğrencinin başka bir defter almasına gerek yoktur. Akıllı matematik defterlerinde konu anlatım yerleri boş bırakılmıştır. Çünkü her öğretmenin konuyu anlatımı farklı olabilmektedir. Konuyu pekiştirici sorular ise, hazır yazılmış olarak verildiği için hem daha fazla soru çözülebilecek hem de bolca etkinlik yapılarak konu daha kolay ve daha zevkli öğretilecektir. Geometri de ise, çoğunlukla izometrik ve noktalı kağıt kullanılmıştır. Çünkü müfredat içerisinde noktalı ve izometrik kağıda önem veriliyor. Bu konularda bazen şekillerin öğrenciler tarafından çizilmesi istenmekte, bazen de hazır şekiller verilmektedir. Her konunun sonunda yer verilen kareli kağıt bölümüne ise, eksik kalındığını düşündüğünüz bölümleri yazabileceğiniz gibi etkinlikler için de kullanabilirsiniz. Herkese başarılar dileriz. Mehmet Ali VARIŞLI Bu defterin hazırlanma aşamasında desteğini ve sabrını esirgemeyen eşim Zeynep e ve biricik oğlum Fatih e teşekkür ederim. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 3
İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE 1.1. Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Düzlemsel Bölgeler...7 1.2. Simetri...17 1.3. Örüntü ve Süslemeler...23 1.4. Üç Basamaklı Doğal Sayılar...27 1.5. Basamak Adları ve Değerleri...33 1.6. Doğal Sayıları En yakın Onluğa Yuvarlama...39 1.7. Doğal Sayılarla Büyüklük-Küçüklük İlişkisi...43 1.8. Doğal Sayılarla Toplama İşlemi...49 1.9. Doğal Sayılarla Toplama İşleminin Sonucunu Tahmin Etme...59 1.10. Zihinden Toplama İşlemi...63 1.11. Tablo ve Şekil Grafiği...67 2. ÜNİTE 2.1. Nokta - Doğru - Işın - Doğru Parçası... 79 2.2. 100 İçinde Ritmik Sayma... 87 2.3. Örüntü Oluşturma... 91 2.4. Tek ve Çift Doğal Sayılar... 97 2.5. Romen Rakamları...101 2.6. Doğal Sayılarla Çıkarma İşlemi...105 2.7. Zihinden Çıkarma İşlemi...113 2.8. Tartma...117 2.9. Paralarımız...123 3. ÜNİTE 3.1. Açılar...133 3.2. Doğal Sayılarla Çarpma İşemi...139 3.3. Doğal Sayılarla Bölme İşlemi...151 3.4. Kesirler...161 3.5. Kesirleri Sıralama...169 3.6. Uzunlukları Ölçme...175 4 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
4. ÜNİTE 4.1. Üçgen, Kare, Dikdörtgen ve Çember...189 4.2. Bir Çokluğun Belirtilen Kesir Kadarını Bulma...199 4.3. Çevre...203 4.4. Alan...211 4.5. Zamanı Ölçme...215 4.6. Sıvıları Ölçme...225 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 5
1. ÜNİTE KAZANIMLARI Düzlemi ve düzlemsel şekilleri modelleri ile tasvir eder. Küp, kare prizma, dikdörtgenler prizması, üçgen prizma, silindir, koni ve küre modellerinin yüzeylerini belirtir. Prizma, koni ve silindir modellerinin yüzeylerini düzleme açar ve bu modellerin her yüzünün birer düzlemsel şekil olduğunu gösterir. Düzlemsel şekillerde, doğruya göre simetriyi belirler ve simetrik şekiller oluşturur. Üçgensel, karesel, dikdörtgensel bölgeleri kullanarak ve boşluk kalmayacak şekilde döşeyerek süsleme yapar. Üç basamaklı doğal sayıları okur ve yazar. Üç basamaklı doğal sayıların basamak adlarını, basamaklarındaki rakamların basamak değerlerini belirtir. En çok üç basamaklı doğal sayıları en yakın onluğa yuvarlar. 1000'den küçük iki doğal sayıyı karşılaştırır ve aralarındaki ilişkiyi sembol kullanarak belirtir. 1000'den küçük en çok beş doğal sayıyı, büyükten küçüğe veya küçükten büyüğe doğru sembol kullanarak sıralar. Toplamları 100'ü geçmeyen en çok iki doğal sayıyı zihinden toplar. Doğal sayılarla toplama işlemini gerektiren problemleri çözer ve kurar. Çetele ve sıklık tabloları oluşturur. Bir problemle ilgili veri toplar. Şekil grafiğini oluşturur. Şekil grafiğini yorumlar. 6 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Düzlemsel Bölgeler 1. Düzlem ve Düzlemsel Şekil Yanda verilen resimdeki nesnelere dokunduğumuzda, dokunduğumuz yerin düz veya yuvarlak olduğunu belirleyelim ve düzlem, düzlemsel şekli tanımlayalım. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 7
Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Düzlemsel Bölgeler ÖRNEK 1 ÖRNEK 2 Aşağıda verilen resimlerden hangilerinin düzlemsel şekle model olacağını belirleyelim. Günlük hayattan düzlem ve düzlemsel şekil örneği verelim. Düzlem 8 Düzlemsel Şekil 1. 1. 2. 2. 3. 3. 4. 4. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Düzlemsel Bölgeler Geometrik Cisimlerin Yüzeyleri Aşağıda verilen cisimlerin tabanlarındaki yüzeyin hangi şekil olduğunu belirleyelim................... Küpü tanımlayalım, özelliklerini belirleyip aşağıda verilen küpün açılmış halini çizerek yüzeylerini gösterelim. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 9
Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Düzlemsel Bölgeler Kare prizmayı tanımlayalım, özelliklerini belirleyip aşağıda verilen kare prizmanın açılmış halini çizerek yüzeylerini gösterelim. Dikdörtgenler prizmasını tanımlayalım, özelliklerini belirleyip aşağıda verilen dikdörtgenler prizmasının açılmış halini çizerek yüzeylerini gösterelim. 10 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Düzlemsel Bölgeler Üçgen prizmasını tanımlayalım, özelliklerini belirleyip aşağıda verilen üçgen prizmanın açılmış halini çizerek yüzeylerini gösterelim. Silindiri tanımlayalım, özelliklerini belirleyip aşağıda verilen silindirin açılmış halini çizerek yüzeylerini gösterelim. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 11
Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Düzlemsel Bölgeler Koniyi tanımlayalım, özelliklerini belirleyip aşağıda verilen koninin açılmış halini çizerek yüzeylerini gösterelim. Küreyi tanımlayalım, özelliklerini belirleyip yüzeyini gösterelim. 12 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Düzlemsel Bölgeler Buna göre, prizma ve silindirin genel özelliklerini belirleyelim. ÖRNEK 3 Aşağıda verilen geometrik cisimlerin açılmış halleri ile kapalı hallerini eşleştirelim. 1 2 3 4 5 a b c d e 1 2 3 4 5 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 13
Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Düzlemsel Bölgeler ÖRNEK 4 Aşağıda verilen yüzeylerin birleştirilmesiyle oluşturulan geometrik cisimleri bulalım. 14 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Düzlemsel Bölgeler ÖRNEK 5 Aşağıda verilen geometrik cisimlerin yüzeylerinden aynı olanlarını aynı renklere boyayalım. Cisim Yüzeyler Küp Dikdörtgenler Prizması Üçgen Prizma Silindir Kare Prizma Koni Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 15
Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Düzlemsel Bölgeler 16 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Simetri Simetri ve Simetri Doğrusu Aşağıda verilen resimleri inceleyerek, simetriyi ve simetri doğrusunu tanımlayalım. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 17
Simetri ÖRNEK 1 Aşağıda verilen şekillerin ve rakamın simetri doğrularını çizelim. ÖRNEK 2 Aşağıda verilen harflerden simetri doğrusu olanları belirleyelim. 18 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Simetri ÖRNEK 3 Aşağıda verilen şekillerin doğrulara göre simetrilerini çizelim. ÖRNEK 4 Aşağıda verilen simetrik şekillerin, katlanmış kağıtlardan hangisi ile elde edildiğini bulalım. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 19
Simetri ÖRNEK 5 Aşağıda verilen şekillerden simetri doğrusu olanları belirleyelim. ÖRNEK 6 Aşağıda verilen eşkenar üçgen, kare, dikdörtgen ve çemberin simetri doğru sayılarını simetri doğrularını çizerek bulalım. 20 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!
Simetri ÖRNEK 7 Aşağıdaki şekillerin simetri doğrularını çizelim. Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz! 21
Simetri 22 Ar tık Matematiği Çok Seveceksiniz!