ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR 11 1.1. İktisat Biliminin Temel Kavramları 12 1.1.1.İhtiyaç, Mal ve Fayda 12 1.1.2.İktisadi Faaliyetler 14 1.1.3.Üretim Faktörleri 18 1.1.4.Bölüşüm 19 1.1.5.Fırsat Maliyeti 19 1.1.6.Mübadele (Değişim) 20 1.1.7.Tüketim 20 1.1.8.Gelir, Tasarruf ve Yatırım 20 1.2. İktisat Biliminin Analiz Araçları 23 1.2.1.Denge 23 1.2.2.Durağanlık 23 1.2.3.Ex Post ve Ex Ante 24 1.2.4.Kısmi ve Toplam Analiz 24 1.2.5.Ceteris Paribus 24 1.2.6.Pozitif ve Normatif Analiz 25 1.2.7.Mikro İktisat ve Makro İktisat 25 Yararlanılan Kaynaklar 26 Bölüm 2 TALEP, ARZ VE PİYASA DENGESİ 27 2.1 Talep 28 2.1.1.Talep Kavramı, Tanımı ve Talep Fonksiyonu 29 2.1.2.Talep Çizelgesi ve Talep Eğrisi 30 2.1.3.Piyasa Talep Eğrisi 32 2.1.4.Talep Miktarındaki Değişme ve Talep Kaymaları 33 2.1.5.Talep Değişmesinin Nedenleri 35 2.2. Arz 37 2.2.1.Arz Kavramı, Tanımı ve Arz Fonksiyonu 37 2.2.2.Arz Çizelgesi ve Arz Eğrisi 39 2.2.3.Piyasa Arz Eğrisi 40 2.2.4.Arz Miktarındaki Değişme ve Arzdaki Değişme 41 2.2.5.Arzın Değişmesinin Nedenleri 44 2.3. Piyasa Dengesi 45 2.3.1.Piyasa Kavramı, Tanımı ve Türleri 46 2.3.2.Piyasa Dengesinin Oluşumu 46 2.3.3.Piyasa Dengesindeki Değişmeler 48 Yararlanılan Kaynaklar 56
Bölüm 3 ÜRETİM VE MALİYET TEORİSİ 57 3.1.Üretim Teorisi 58 3.1.1.Üretim Teknolojisi ve Üretim Yöntemleri 59 3.1.2.Üretim Fonksiyonu 60 3.1.3.Uzun Dönem Üretim Fonksiyonu ve Ölçeğe Göre Getiriler 64 3.1.4.Eş Ürün Eğrisi- Marjinal Teknik İkame Oranı,Eş Maliyet Doğrusu ve Üretici Dengesi 65 3.2.Üretim Maliyetleri 74 3.2.1.Maliyet Yapılarına Göre Üretim Maliyetleri 74 3.2.2.Sabit Veya Değişkenliklerine Göre Üretim Maliyetleri 75 3.2.3.Dönemlerine Göre Üretim Maliyetleri 76 3.2.4.Öğrenme Eğrisi ve Öğrenme Maliyet İlişkisi 82 Yararlanılan Kaynaklar 83 Bölüm 4 TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI TEORİSİ 85 4.1.Temel Kavramlar 87 4.1.1.İhtiyaç 87 4.1.2.Mal ve Hizmetler 87 4.1.3.Fayda 91 4.1.4.Fayda Maksimizasyonu 93 4.1.5.Tüketici Dengesi 93 4.2.Geleneksel Faydacı Yaklaşım (Kardinal Fayda Teorisi) 94 4.2.1.Tanımı 94 4.2.2.Tüketici Dengesinin Oluşması (Eş Marjinal İlkesi) 95 4.3.Farksızlık Eğrileri Yaklaşımı 96 4.3.1.Tüketici Tercihlerine İlişkin Varsayımlar 97 4.3.2.Farksızlık Eğrileri 97 4.3.3.Farksızlık Eğrilerinin Özellikleri 99 4.3.4.Bütçe Doğrusu 102 4.3.5.Tüketici Dengesinin Oluşması 104 4.4.Tüketici Dengesinde Değişme 105 4.4.1.Fiyatın Değişmesi 105 4.4.2.Gelirin Değişmesi 108 4.5.Bireysel Talep Eğrisinin Elde Edilişi 109 4.6.Kardinal Fayda ve Ordinal Fayda Arasındaki İlişki 109 Yararlanılan Kaynaklar 111 Bölüm 5 FİRMA DENGESİ (FİYAT TEORİSİ) 113 5.1. Üretim İmkanları Eğrisi 115 5.2. Marshall Analizi 117 5.3. Üretim Fonksiyonu 117 5.4. Hicks Analizi 118 II
5.5. Ölçeğe Göre Getiri 118 5.6. Eş Ürün Eğrileri 119 5.7. İki Çıktı İle Üretim (Çeşit Ekonomisi) 123 5.8. Eş Maliyet Doğrusu 124 5.9. Firma Dengesi 124 5.9.1.Firma Dengesinde Değişmeler 126 5.10. Kâr Maksimizasyonu 127 5.10.1.Kısa Dönem Firma Dengesi 128 5.10.2.Uzun Dönem Firma Dengesi 129 Yararlanılan Kaynaklar 131 Bölüm 6 TALEP VE ARZ ESNEKLİKLERİ 133 6.1. Talep Esneklikleri 134 6.1.1.Talebin Fiyat Esnekliği 134 6.1.2.Talebin Gelir Esnekliği 145 6.1.3.Talebin Çapraz Esnekliği 147 6.2. Arz Esnekliği 150 6.2.1.Arz Esnekliğinin Geometrik Olarak Ölçülmesi 152 Yararlanılan Kaynaklar 155 Bölüm 7 FAKTÖR PİYASALARI VE GELİR DAĞILIMI 157 7.1. Faktör Piyasaları Özellikleri ve Faktör Piyasalarında Denge 159 7.1.1.Faktör Piyasalarının Özellikleri 159 7.1.2.Faktör Piyasalarında Denge 162 7.2. Gelirin Yeniden Dağılımı ve Eşitsiz Gelir Dağılımı 175 7.2.1.Gelirin Yeniden Dağılımı 176 7.2.2.Eşitsiz Gelir Dağılımı 176 Yararlanılan Kaynaklar 178 Bölüm 8 PİYASA ŞEKİLLERİ 179 8.1. Tam Rekabet Piyasası 180 8.1.1.Tam Rekabet Piyasasının Özellikleri 180 8.1.2.Tam Rekabet Piyasasında Arz ve Talep Eğrileri 181 8.1.3.Kısa Dönemde Kâr Maksimizasyonu 182 8.1.4. Uzun Dönemde Kâr Maksimizasyonu 184 8.2. Eksik Rekabet Piyasaları 187 8.2.1.Tekel Piyasası : Monopol 188 8.2.2.Tekelci Rekabet Piyasası (Monopolcu Rekabet) 194 8.2.3.Oligopol Piyasaları 196 Yaralanılan Kaynaklar 202 III
Bölüm 9 MİLLİ GELİR 203 9.1. Milli Gelir ile İlgili Tanımlar 204 9.1.1.Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) 204 9.1.2.Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) 206 9.2. Milli Gelir ile İlgili Diğer Kavramlar 207 9.2.1.Net Yurtiçi Hasıla (NYİH) 207 9.2.2.Net Milli Hasıla (NMH) 207 9.2.3.Milli Gelir (MG) 207 9.2.4.Kişisel Gelir, Harcanabilir Kişisel Gelir 208 9.2.5.Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, Kişi Başına Gayri Safi Milli Hasıla 208 9.3. Nominal ve Reel Hesaplamalar, Gayri Safi Yurtiçi Deflatörü ve Satınalma Gücü Paritesi 209 9.3.1.Nominal ve Reel Hesaplamalar 210 9.3.2.Gayri Safi Yurtiçi Deflatörü 211 9.3.3.Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) 212 9.4. Milli Gelir Hesaplama Yöntemleri 213 9.4.1.Harcamalar Yöntemi 213 9.4.2.Gelirler Yöntemi 216 9.4.3.Üretim (Katma Değer) Yöntemi 217 Yararlanılan Kaynaklar 219 Bölüm 10 İKTİSADİ BÜYÜME VE KALKINMA 221 10.1. İktisadi Büyüme 222 10.2. İktisadi Büyümenin Temel Kaynakları 224 10.2.1.İşgücü 224 10.2.2.Sermaye 225 10.2.3.Doğal Kaynaklar 225 10.2.4.Teknoloji 226 10.3. Büyüme Modelleri 226 10.3.1.Klasik Büyüme Modeli 226 10.3.2.Neoklasik Büyüme Modeli 229 10.3.3 İçsel Büyüme Modelleri 233 10.4. İktisadi Kalkınma 238 10.4.1.Gelişmekte Olan Ülkelerin Özellikleri 238 10.4.2.Kalkınma Stratejileri 240 Yararlanılan Kaynaklar 243 Bölüm 11 İKTİSAT POLİTİKALARI(PARA-MALİYE) 247 11.1. Para Politikasının Genel Teorik Çerçevesi 249 11.1.1.Para Politikası, Amaçları, Araçları 249 11.1.2.Para Politikası Organı 267 IV
11.1.3.Para Politikasının Stratejileri, Hedefleri Göstergeleri 268 11.1.4.Para Politikasının Etkinliği 272 11.1.5.Para Politikasının Türleri 274 11.2.Maliye Politikasının Genel Teorik Çerçevesi 276 11.2.1.Maliye Politikası, Amaçları, Araçları 276 11.2.2.Maliye Politikasında Otomatik Stabilizatörler 281 11.2.3.Maliye Politikasının Türleri 285 Yararlanılan Kaynaklar 292 Bölüm 12 EKONOMİK DALGALANMALAR 295 12. Ekonomik Dalgalanmaların Tanımlanması 296 12.1. Ekonomik Dalgalanmaların Türleri 297 12.1.1.Seküler Hareketler (Trend) 297 12.1.2.Mevsimlik Dalgalanmalar 297 12.1.3.Arızi (Geçici) Dalgalanmalar 298 12.1.4.Konjonktürel (Devresel) Dalgalanmalar 298 12.2. Ekonomik Dalgalanmaların Süreleri 301 12.3. Ekonomik Dalgalanmaların Nedenleri 302 12.3.1.İçsel Nedenler 302 12.3.2.Dışsal Nedenler 302 12.4. Ekonomik Dalgalanma (Konjonktür) Teorileri 302 12.4.1.Dışsal Ekonomik Dalgalanma Teorileri 303 12.4.2.İçsel Ekonomik Dalgalanma Teorileri 305 Yararlanılan Kaynaklar 315 Bölüm 13 MAKRO EKONOMİK İSTİKRARSIZLIKLAR (İŞSİZLİK VE ENFLASYON) 317 13.1. Temel Kavramlar 319 13.1.1.Toplam Talep (AD) 319 13.1.2.Toplam Arz (AS) 327 13.1.3.Denge 334 13.2. Enflasyon ve İşsizlik 338 13.2.1.Phillips Eğrisi 338 13.2.2.İstikrar Politikasının Açmazı 342 13.2.3.Doğal Oran Hipotezi 346 13.2.4.Toplam Arz Eğrisinin Kısa ve Uzun Dönem Analizi 352 13.2.5.Kısa ve Uzun Dönem Analizinin İktisat Politikalarına Yansıması 356 13.2.6. Talep ve Maliyet Enflasyonu 357 Yararlanılan Kaynaklar 361 V
Bölüm 14 ULUSLARARASI İKTİSAT 363 14.1 Uluslararası İktisat Konuları 364 14.2. Merkantilizm Düşünce Akımı 365 14.3. Uluslararası İktisadın Temelini Oluşturan Bazı Dış Ticaret Teorileri 365 14.3.1.Adam Smith in Mutlak Üstünlük Teorisi 365 14.3.2.Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi 367 14.3.3.Karşılıklı Talep Kanunu 368 14.3.4.Heckscher-Ohlin Faktör Donatımı Teorisi 369 14.4. Dış Ticaret Politikası Amaç ve Araçları 372 14.4.1.Dış Ticaret Politikası Amaçları 372 14.4.2.Dış Ticaret Politikası Araçları 373 14.5. Uluslararası Parasal Analiz 382 14.5.1.Döviz Kuru ve Döviz Piyasası 382 14.5.2.Döviz Kuru Sistemleri 384 14.5.3.Ödemeler Bilançosu 385 Yararlanılan Kaynaklar 389 VI