MADAGASKAR ÜLKE RAPORU HAZIRLAYAN GAZİANTEP SANAYİ ODASI TİCARET DAİRESİ MAYIS 2011
GENEL EKONOMİK DURUM Son on yılda, Madagaskar ekonomisinde Antananarivo çevresindeki sanayi sektöründe,(özellikle tekstil ve hazır giyim) ve nüfusun büyük bir çoğunluğunun geçimini sağladığı geleneksel kırsal bölge ürünlerinde çok hızlı gelişmeler yaşanmaktadır. Kırsal bölgede yaşayan ailelerin büyük bir çoğunluğu geçimini tarım ve tropikal ürünlerden sağlamaktadır. Madencilik sektörünün gelecek yıllar içerisinde önemini arttıracağı tahmin edilmektedir. Tarım sektörü ülkenin birincil sektörü konumunda olup, iş gücünün beşte dördünü ve GSYİH'nın ise dörtte birini sağlamaktadır. Ziraat sektörünün en önemli sorunu ise kasırga ve seldir. Tarım ürünleri üretimi düşük ve zayıftır. Üretilen ürünlerin yerli pazarda veya ihracatta değerlendirilmesi amacı ile gerekli olan nakliyat altyapısı ve ulaşımı iyi değildir. Hizmet sektörü (devlet yönetimi, denizyolu nakliye hizmetleri ve turizm) GSYİH da ikinci sıradadır. Madagaskar ihracatı, İhracat İşleme Bölgesi aracılığı ile geliştirilmektedir. EPZ şirketleri Antananarivo'da binlerce kişiye iş imkanı sağlamış ve hizmet sektöründe de ülke ekonomisine önemli katkıları olmuştur. MADAGASKAR SANAYİ YAPISI Madagaskar ın ihracatını etkileyen faktörler arasında alt yapı eksiklikleri, politik istikrarsızlık, işgücünün eğitimsizliği gibi konular gelmektedir. Madagaskar ın sanayisi ihraç ürünleri işleme bölgesinde (Export Processing Zone EPZ) yapılan üretime dayanmaktadır. EPZ nin kuruluşu Madagaskar imalat sanayinin kurulumu için bir üs olmuştur. Bu bölge ABD ve AB ye ihracata yönelik tekstil ürünleri üretiminin merkezi olmuştur. EPZ işletmelerinde çoğu Antananarivo bölgesinde olmak üzere 100.000 den fazla kişi istihdam edilmektedir. Bununla birlikte hükümet 2008 yılında EPZ rejiminin çalışmasını yavaşlatma kararı almış ve ihracatın başka kanallar tarafından geliştirileceğini ilan etmiştir. Tekstil ticaretinin liberalizasyonu Madagaskar ı ucuz Çin malları ile rekabete açık hale getirmiş ve Madagaskar lı tekstil üreticileri fiyattan ziyade kaliteye odaklanmaya başlamışlardır. Ancak, tekstil sektörünün geleceği belirsizliğini korumaktadır.
TÜRKİYE-MADAGASKAR TİCARET İLİŞKİSİ Madagaskar ile dış ticaretimiz 1998 yılında 2.5 milyon $ civarında iken 2008 yılında bu rakam 23.9 milyon dolara ulaşmıştır. Bu dönemde İhracatımız ithalatımızdan fazla olmuştur. YIL İTHALAT İHRACAT 1998 145.491 2.361.869 1999 308.761 2.834.423 2000 12.056 5.293.902 2001 202.104 2.767.853 2002 148.024 4.084.359 2003 171.641 5.419.145 2004 1.444.009 11.786.881 2005 108.697 9.354.326 2006 1.119.978 8.963.244 2007 1.275.957 10.607.089 2008 1.658.594 22.267.774 Madagaskar a ihraç ettiğimiz başlıca sanayi ürünleri, inşaat malzemeleri ve yapı malzemeleri, bitkilerden elde edilen uçucu yağlar, otomobil lastiği ve hijyenik ürünlerdir. Madagaskar a ihraç etiğimiz tarım ürünleri değer olarak oldukça düşük olup 2008 yılında bu ülkeye Türkiye den yaklaşık 3 milyon $ lık tarım ürünü ihracatı yapılmıştır. Bu ürünler genel itibariyle, makarna, maya, bisküvi, buğday unu ve çeşitli gıda müstahzarlarıdır. Madagaskar dan ithal ettiğimiz başlıca ürünler ise, hazır giyim, eşyaları ve vanilyadır. Madagaskar dan 2008 yılında yaklaşık 1.6 milyon $ lık ithalat yapılmıştır. GAZİANTEP-MADAGASKAR DIŞ TİCARET AYRINTILARI YILLARA GÖRE GAZİANTEP MADAGASKAR İHRACATI (BİN DOLAR) 619 711 603 881 593 164 220 306 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Nis.11 OCAK-NİSAN 2010 DÖNEMİ MADAGASKAR İHRACATI OCAK-NİSAN 2011 DÖNEMİ MADAGASKAR İHRACATI : 293 bin dolar : 593 bin dolar DEĞİŞİM ORANI : 102%
GAZİANTEP İN AFRİKA ÜLKELERİNE YAPTIĞI İHRACATTA MADAGASKAR 46 ÜLKE ARASINDA 25. SIRADA YER ALMAKTADIR. GAZİANTEP TEN AFRİKA ÜLKELERİNE YAPILAN İHRACATTA MADAGASKARIN PAYI YÜZDE 0,4 TÜR. OCAK-NİSAN 2011 DÖNEMİNDE GAZİANTEP İN EN FAZLA İHRACAT YAPTIĞI ÜLKELER SIRALAMASINDA MADAGASKAR 98.SIRADA YER ALMAKTADIR OCAK-NİSAN 2011 DÖNEMİ İTİBARİYLE GAZİANTEP TEN MADAGASKAR A BAŞLICA İHRAÇ EDİLEN ÜRÜNLER: Tamamı gıda ürünlerinden oluşmakla birlikte başlıca ihraç ürünleri; Bitkisel Yağlar, Kakaolu Mamuller, Pastacılık Ürünleri, Makarna, Bisküvi, Gofretler ve Buğday Unu dur. YILLAR TÜRKİYE'NİN MADAGASKAR İHRACATI (BİN USD) GAZİANTEP'İN MADAGASKAR İHRACATI (BİN USD) GAZİANTEP'İN İHRACAT PAYI (YÜZDE) 2004 11.578 164 1,4% 2005 9.781 220 2,2% 2006 8.995 306 3,4% 2007 10.863 619 5,7% 2008 22.774 711 3,1% 2009 20.091 603 3,0% 2010 27.993 881 3,1% Ocak-Nisan 2011 19.501 593 3,0% -GENEL DEĞERLENDİRME- Genel anlamda satın alım gücü oldukça düşük bir ülkedir. Ancak ileride turizm ve madencilik sektörlerinin gelişmesi ile birlikte bu ülkede yatırım ve işbirliği olanaklarının hızlı bir şekilde artacağı düşünülmektedir. Turizm sektörünün dışında en önemli sektör olarak tarım sektörü gelmektedir. Tarım sektörü henüz fazla gelişmediği için bu sektörle ilgili olarak her türlü tarım makineleri ve aletleri ile sulama ve benzeri konularda ürünlere ihtiyaçlarının olabileceği düşünülmektedir. Ülkede bitkisel yağlar ve buğday üretimi oldukça azdır. Sadece düşük miktarda fıstık yağı üretimi bulunmaktadır. Dolayısıyla, bitkisel yağ ve buğday ihtiyacının tamamına yakınını ithalattan karşılamaktadır. Çalışanların ücretlerinin çok düşük olmasından dolayı fiyatları düşük her türlü gıda malzemesinin satışı mümkün görünmektedir. Başkent Antananarivo adanın en gelişmiş bölgesidir ve her türlü ticari aktivitenin merkezi olarak kabul edilmektedir.
Ülke sanayisi fazla gelişmediği için özellikle gıda işleme ürünleri ile ilgili makine ve ekipmanlara ihtiyaç duyulmaktadır. İnşaat sektörü de talebin canlı olduğu sektörlerden biridir. Otomotiv sanayiinde Fransızların hakimiyeti gözlemlenmektedir. Otomotiv alımı için alım gücü oldukça zayıftır. Yeni otomobil alım gücü nüfusun % 2 ila 5 i arasında bir orana sahip olup bu oranın büyük bir çoğunluğunun dışarıdan gelen yabancı şirketlere aittir. Ülkede Madagaskarlıların henüz özel sektörde pek hakimiyetleri yoktur. Ticaret özellikle, Fransızlar, eskiden ülkeye gelmiş Hint asıllı Madagaskarlılar (çoğunluğu Müslüman) ve uzak doğu kökenli Madagaskarlılar tarafından yürütülmektedir. Madagaskar zararlı bitkileri yok eden ilaçlar ve böcek ilaçları gibi kimyasalların düzenli bir ithalatçısı konumundadır. Madagaskar devletinin ve kurumlarının Fransız sistemi temel alınarak oluşturulmasından dolayı, Fransız şirketlerinin daha avantajlı olduğu düşünülmektedir. Daha önceden Fransız kolonisi olması dolayısı ile hakim olan dil Fransızcadır. Bu yüzden firmalarımızın bu ülkede zorluk çekmemeleri için, bu ülkeye gelirken tüm tanıtım hazırlıklarının Fransızca dilinde yapılmasının faydalı olacağı ve Fransızca dilini çok iyi bilen elemanlarının seçilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Madagaskar gelecekte hem turizm hem de ticaret konusunda önemli bir merkez adayı konumundadır. Bu ülkede Fransız egemenliği hem devlet kademesinde hem de özel sektörde kendisini hissettirmektedir.