GÜÇLÜ EKONOMİSİYLE SOSYAL REFAH DEVLETİ FRANSA y Dün d, tn tc cm n sınd t h t tc ş ülk y tc b k lk v dün msnd, s k n B yü n, A ll n Fns b l n y lını hp ol 70 mly k s 5 polt b ol n gö ctıyl l önmyılı vl ndk h, y l dğ Almn nın, do Çn Jpony bşnc v d ABD n düny tçı c h nd dı büyük und. m konu T h v kültül zngnlklyl dkkt çkn Fns, konomk büyüklüğüyl d dünyd tkn b güç olk tnımlnıyo. Blşmş Mlltl (BM) Güvnlk Konsy nn bş dm üys ynı zmnd G-8, G-20, IMF, NATO l Avup Blğ (AB) pltfomlınd d güçlü b vlık göstn Fns, nükl güç shb, uzy çlışmlınd öncü, hç ttğ uydulıyl d dkkt çkyo. Büyük b svunm ndüstsn shp oln Fns, lktk njsnn %75 n nükl nj sntllndn sğlıyo. İnovsyon, AG, tc uçk, hızlı tn, otomobl, gym ndüstsnd ld b ülk olk ğtm, şktld ğtmn pkştlmsn d önm vyo. Fns, 2013 yılınd dünynın n büyük Gysf Yutç Hâsıl (GSYİH) sılmsınd ABD, Çn, Jpony v Almny dn son bşnc sıd y lıyo. Rl büyüm 2013 yılı çn %0,3 olk gçklştğ Fns d, 2014 yılı çn %0,7 büyüm öngöülüyo. 2013 yılı Ağustos v Eylül ylınd %1 oln tüktc fyt nflsyonu (AB uyumlştıılmış) Ekm yınd %0,7 y gldğ, 2014 yılınd s KDV tışlının tksyl zyıf tlbn dvm tms v dolyısıyl nflsyonun %1,1 olcğı thmn dlyo. GENEL EKONOMİK DURUM Avup dk boç kzn bğlı olk v 2013 yıllınd Fnsız konomsnn d olumsuz yönd tklnms ülknn konom poltklınd dğşklğ gdlmsn ndn 43
oldu. Fns, kmu fnnsmnını güçlndmk böylc fnnsmn mlytln düşük, dış pysld kbt gücünü tımk, dolyısıyl hızlı düşüş gçn hctı tımk v yüksk boyutl ulşn şszlğn zltılmsını önclkl hdf olk blld. Alınn konomk tdbl ğmn kybdln kbt gücünün g kznılmsı zmn lcğı v Fns nın knd ml tct dngs üznd büyük çıkl kydtmy dvm dcğ öngöülüyo. Anck hzmtl v gl dngl üzndk fzllık sysnd c şlml çığının nsptn sbt klmsı bklnyo. Ekonomk thmn polınd Euo Bölgs nn knc büyük konoms olk y ln Fns nın 2013 yılı çn GSYİH nın %4,1 olk öngöüln bütç çığının 2014 yılınd %3,7 y glms bklnyo. 2015 yılı çn d GSYİH nın %3 ü olk blldğ bütç çığın ulşcğı v kmu boçlının GSYİH nın %96 sın ulşk zv ypcğı thmn dlyo. Kmu bocunun, 2 tlyon uoy dyndığı ülkd şszlk onı d lınn önlml kşın %9,8 olduğu gözlmlnyo. Fnsız şsz odusu 3,5 mlyon yklştığı bltlyo. Fns, düny tctnd tct hcm n yüksk lk bş ülk sınd y lmsının ynı sı AB nn v düny tct poltklını bllnmsnd d önml b ol shp. yılı vln gö Fns 570 mly dol dğndk hctıyl Çn, Almny, ABD v Jpony nın dındn dünydk bşnc büyük hctçı konumund y lıyo. Almny, Fns nın n önml tc otğı olup, yılınd Fns nın hctındn %16,5 thltındn 16,9 py ldığı bltlyo. Fns pzınd Almny dışındk dğ önml tdkç ülkl Çn, Blçk, İtly, Hollnd v İspny olk sılnıyo. Tüky 16 ncı sıdk tdkç ülk olk Fns pzındn yı- Bşlıc Ülkll İhct (Mlyon $) İthltçı Ülk Tml Ekonomk Göstgl GSYİH (Nomnl/Mly $) Rl Büyüm Onı (%) Kş Bşın Düşn GSYİH ($) Enflsyon Onı (TÜFE %) Enflsyon Onı (ÜFE %) İşszlk Onı (%) 2013 2014* 2,569 2,777 2,608 2,723 2,744 1.6 1.7 0-0.2 0.7 35,276 1.7 36,164 2.3 36,619 2.2 36,989 0.9 37,731 1.5 3 5 3 2 2 9.3 9.2 9.9 10.6 10.5 Kynk: EIU Fnc County Focst 2013 * Thmn 44 Almny 82,989 96,160 92,484 Blçk 38,472 41,858 41,841 İtly 41,338 47,480 41,524 İspny 37,980 42,281 38,235 İnglt 34,344 38,471 37,970 ABD 29,231 32,468 34,094 Hollnd 21,334 24,888 23,860 Çn 14,551 18,716 19,382 İsvç 15,054 18,229 17,655 Rusy Fdsyonu 8,319 10,353 11,761 Jpony 7,793 9,065 9,485 Tüky 8,303 9,320 8,884 8,683 Polony 7,850 9,229 Czy 6,933 8,005 8,179 Hong Kong 5,579 6,108 7,670 Sngpu 6,663 7,146 7,524 İsvç 6,694 7,793 6,589 Bzly 4,731 5,551 5,943 Fs 5,281 5,965 5,185 Düny 511,651 581,542 569,845 Toplm 383,438 439,087 426,948 Kynk: Td Mp, 2013
lınd1,2 onınd py ldığı göülüyo. Bütün bu vl kşın Fns Mkz Bnksı, 2013 t %0,3 oln büyüm onının hızlnmsını bkldğn v 2014 ün lk k yınd ndüstyl ütmn ttığını, lk çykt büyümnn %0,2 olcğını çıkldı. Avup Komsyonu d, Fns y bütç çığını %3 ndms çn k yıllık sü tnıyo. Fnsız hükümt d stk poltklınd klı olduklını, kmu bütç çığını 2014 yılınd 3,6 y ndckln bltyo. GENEL EKONOMİK YAPIDA SEKTÖREL DAĞILIM Gnş ylpzl b ml sktöün shp oln Fns d ön çıkn sny sktöl hvcılık v otomotvd. Otomotv sktöü yttığı ktm dğl mll gln %6 sını oluştuuyo v 272 bn kşy d sthdm sğlıyo. Bu sktöd n büyük fml Rnult, PSA Pugut v Cton d. Fns nın kmy sktöü d, Avup nın n büyüğü olk İnglt v Almny yı gd bıkıyo v bu sktöd 300 şkt bulunuyo. Fns nın mlt snys, bş n bölgd yoğunlşıyo. P- s v çvs çştl sny dllının çkm bölgs olukn, kuzydoğu Fns d (NodPs-ds Cls) dm, çlk, çştl mtl snyl v otomotv ön çıkıyo. Lyon bölgs kmy sktöünd, Toulous bölgs hvcılık v uçk ütmnd, büyük Ps l Alsc bölglnd d KOBİ düzynd çştl hzmt v ütm sktöl y lıyo. Dış Tct Göstgl (Mlyon $) Dış Tct Konusu İhct İthlt Dış Tct Hcm Dış Tct Dngs 511,651,043 581,541,871 569,845,186 599,171,506 700,851,646 674,687,971 1,110,822,549 1,282,393,517 1,244,533,157-87,520,463-119,309,775-104,842,785 Kynk: Td Mp, 2013 45
Fns nın hzmt sktöünd 2015 dönmnd şmlı olk %1,6-2 sınd büyüm bklnyo. Yn önümüzdk dönmld ytıımld hff b büyüm özllkl ynlnbl nj sktöünd kullnıln nşt mlzms v kpmn konusund Fnsız pyssınd büyüm öngöülüyo. Fnsız gymnkul v nşt sktöünd südüülbl b glşm çn çv dostu yşl ypıl gdk tn ond lg göstlyo. Fnsız hükümt d düşük vy sıfı nj tüktn vln glştlms konusund klı dvnıyo. Enj bğımlılığını zltmy yönlk çştl poltkl uygulyn Fns, ptol bğımlılığını bşk nj kynklı bulk zltmk, nj thltını Novç gb dh stklı ülkldn ypmk v yl nj ütmn tımk şklnd öztlnblck uygulml bşvuuyo. Enj ütmnd nükl njnn önml b y olduğu Fns d tüktln lktğn yklşık %78 nükl njdn ütlyo. Enj ütmd üzgâ njs l ynlnbl njnn pyı %10, klsk tmk sntlln (kömü v ptol) ütmdk pyı d %12 d. Jpony dk nükl flktn dındn AB d sts tstndn gçln nükl sntlln ndys hpsnd güvnlk çıklı tspt dl46 d. AB Komsyonu nun d çıklnn poun gö, Fns lktk htycının %80 n toplm 58 nükl sntldn sğlıyo v nükl güvnlkt n kötü duumdk ülk olk göstlyo. AB komsyonu, Fns d cln 19 nükl sntld Bşlıc Ülkll İthlt İhctçı Ülkl (Mlyon $) Almny 103,434 118,608 128,262 Blçk 46,993 54,402 74,834 İtly 44,971 50,752 49,815 Hollnd 25,188 30,108 48,759 İspny 37,185 41,947 43,565 ABD 35,235 39,593 33,693 İnglt 25,974 30,586 33,537 Çn 48,873 56,189 32,771 İsvç 14,600 16,081 18,039 Rusy Fdsyonu 16,136 19,349 14,199 Polony 9,124 10,685 10,418 İsvç 7,474 8,369 7,964 Çk Cumhuyt 6,640 8,131 7,602 7,345 Avustuy 5,876 6,461 İlnd 7,745 9,001 6,967 Suud Abstn 3,532 6,340 6,800 Jpony 11,719 12,996 6,733 Kzkstn 4,246 7,170 6,721 Tüky 7,160 8,173 6,277 Potkz 5,579 6,623 6,233 Toplm 467,686 541,561 550,524 Kynk: Td Mp, 2013
stndtlın yüksltlmsn styo. Fns, lvşl coğf konumu, klmsl özllkl, kş bşın ½ hktlık gnş v vml tım lnıyl Avup Blğ nn (AB) bnc tım ülksd. Aynı zmnd ABD dn son dünynın n büyük tım hctçısı oln Fns nın bşlıc tım üünl sınd thıl, şk pncı, şp, myv v sbz, süt üünlyl çştl hyvnsl üünl y lıyo. Anck tımın Fns konoms çndk önm göl olk zlm ğlm göstyo. Ülky gn kş syısı dkkt lındığınd düny tust kışı çısındn lk sıd y ln Fns doğl güzllkl, th zngnlğ, zngn mms, y glşmş tşımcılık lt ypısı v zngn mutfk msıyl tustln lgsn çkyo. Fns d tuzm sktöü yklşık 894 bn kşy sthdm dyo. mly dol ulşıyo. yılı sttstkln gö, Tüky nn Fns y hctı yılın gö %8,87 onınd zlk, 6,8 mly doldn 6,2 mly dol düşüyo. Tüky nn Fns dn thltı s %6,12 onınd zlk 9,2 mly doldn 8,6 mly dol glyo. 1 Ock-10 Myıs 2013 thl sınd Tüky dn Fns y toplm 2.1 mly dollık hct gçklştlyo. Tüky nn toplm yut dışı ytıımlı çnd (kyıtlı smy hcı) Fns, fm syısı çısındn 13 üncü, smy mktı çısındn s 15 nc sıd y lıyo. Fns pzınd Almny dışındk dğ önml tdkç ülkl Çn, Blçk, İtly, Hollnd, İspny olk sılnıyo. Tüky nn 16 ncı sıdk tdkç ülk olduğu Fns pzındn yılınd1,2 onınd py ldığı göülüyo. Tüky d kuuln ybncı smyl şkt syısı bkımındn Fns 7 nc sıd y lıkn, Fnsız şktl ytıımd bulunduklı Tük şktlnn toplm smysnn otlm % 62 sn shp olduğu göülüyo. Tüky d ylşk Fnsız fmlının önml bölümü büyük ölçkl olup, dh çok sttjk sktöld ytıım ypıyo. Bunlın bşınd otomotv, otomotv yn sny, pknd dğıtım, gıd v çmnto, sgot, fnns-bnkcılık gb lnl glyo. Rnult, Pugot, Schnd, Vlo, Lfg, Av, Dnon sny lnınd Cfou, Ax, Goupm, BNP Pbs, Sodxo, Acco s hzmt sktöünd Tüky d ytıımı oln Fnsız fmlı sınd bulunuyo. Tüky dk Fnsız smyl fmld yklşık 50 bn kş sthdm dlyo. YABANCI YATIRIMCILAR AÇISINDAN FRANSA Fns, ğtml ş gücü, kltl ltypısı v büyük pzı dolyısıyl önml ölçüd doğudn ybncı smy çkn b ülk olk tnınıyo. Anck dğ glşmş ülkl kıysl düşük düzyd A-G ytıımlı, yüksk vg yükü v ğı büokss ndnyl ybncı smy çkmd gçk potnsyln yklymdığı, htt Fnsız fmlının Doğu Avup, Uzk Doğu, Ot Doğu v Kuzy Afk nın düşük vg v ucuz ş gücündn ylnmk çn yut dışın ytıım yptıklı gözlmlnyo. Fns y n çok doğudn ybncı smy ytıımınd bulunn ülkl Hollnd, İnglt, ABD, Almny, Blçk, İsvç, İtly, Jpony, İspny v Knd olk sılnıyo. Fns d şkt kumk styn uluslsı ytıımcıl çn hhng b kısıtlm bulunmuyo. Dolyısıyl şkt kuuluşlıyl lgl büoksnn zltılmsı sonucund Fns dünyd n hızlı şkt kuulbln ülk konumund göstlyo. TÜRKİYE İLE FRANSA ARASINDAKİ TİCARİ İLİŞKİLER 2009 d tksn tın kz Tüky l Fns sındk kl dış tctn d olumsuz yönd tkldğ göülüyo. Tüky nn Fns y hctı 2009 yılınd b önck yıl gö %6,1 onınd zlk, 6,2 mly dol olk gçklşyo. yılınd b önck yıl onl %2,7 zlk 6 mly dol olk gçklşn hct, yılınd %12,4 lük tışl 6,8 mly dol yükslyo. Tüky nn Fns dn thltı s yılınd yılın kıysl %12,87 onınd yükslk, 9,2 Tüky-Fns Tc İlşkl (Bn $) Yıll İhct (FOB) Dğşm (%) İthlt (CIF) Dğşm Hcm Dng 6,054,499-2.77 8,176,599 15.29 14,213,328 2,139,402 6,805,821 12.45 9,229,557 12.87 16,035,378-2,423,736 2,565,647-11.5 3,802,974-8.5 6,368,622-1,237,327 2013 2,592,946 1.1 3,426,781-9.9 6,019,728-833,834 Kynk: T.C. Ekonom Bknlığı 47