Yavuz Erkut Genel Müdür

Yavuz Erkut Genel Müdür

Sektör Gelişmeleri Tüpraş Yatırımlar Fiyatlandırma Fuel Oil Dönüşüm Projesi Diğer Sektörel Sorunlar ve Konular

Dünya Birincil Enerji Tüketimi-2035 Birincil Enerji Kaynaklarının %28 Petrol Nükleer 7% Diğer 18% Kömür 24% 2035 16,96 mlyr TPE Petrol 28% Gaz 23% Talep artışının % 91 i OECD dışından 12,0 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 Toplam 16,96 mlyr tpe 32% 2035 0,0 34% 1990 2009 2015 2020 2025 2030 2035 34% Çin-Hindistan Diğer OECD Dışı OECD Alternatiflerin Payı %12 dan az Çok Ağır HP 1,4% Asfaltik 4,7% Kömürden Sıvı 1,2% Ham Petrol 88,1% D.Gazdan Sıvı 0,3% Tabaka HP 0,4% Bioyakıtlar 4,0% Rafineri Kapasite Artışı, % ESB 5% K.Amerika 8% Avrupa 2% G/O.Amerika Afrika 6% 10% 2016 %69 Asya 40% O.Doğu 29% Kaynak ; UEA, ABD Enerji Ajansı ve Şirket Raporları 3

Global Talep Değişimi (Bin varil/gün) -50 ESB -882 467-50 Kuzey Amerika -200-731 -330-360 Avrupa -207 130 280 160 Asya Latin Amerika 350 260 150 34 Afrika 53 60 289 200 230 50 90 Ortadoğu 114 1.545 650 760 Tüketim 85,52 88,06 88,94 89,77 90,58 Artış -1,15 2,61 0,88 0,84 0,81 % -1,3 % 3,1 % 1,0 0,% 0,9% -90 Global Talep Artışı (mn varil g) Milyon v/gün 2008 2009 2010 2011 2012 2009 2010 2011 2012 2013 Talep Artışı -0,26-1,15 2,61 0,88 0,84 Kapasite Artışı -0,93-2,05-1,37-1,31-1,32 Kapanan Rafineriler 1,33 0,89 0,50 1,68 Toplam -1,19-1,87 2,13 0,07 1,20 Kümülatif -1,19-3,06-0,93-0,86 0,34 Kaynak: UEA Eylül 2012 4

Dünya Benzin Tüketimi- Büyük Tüketiciler 100% 995 mn ton/yıl 991 mn ton /yıl 989 mn ton /yıl 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 25,0 25,2 24,8 4,3 4,5 4,7 7,1 7,4 7,6 6,0 6,1 6,2 6,9 7,4 7,9 11,0 10,6 10,1 Diğer ESB Orta ve G.Amerika Orta Doğu Çin Avrupa ABD 20% 39,9 38,9 38,8 10% 0% 2010 2011 2012 Kaynaklar: UEA- ABD EA- JBC 5

Dünya MotorinTüketimi- Büyük Tüketiciler 100% 1.243 mn ton /yıl 1.268 mn ton /yıl 1.275 mn ton /yıl 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 27,7 27,8 27,8 3,0 3,1 3,2 8,3 8,4 8,6 7,6 7,8 7,9 12,4 12,9 13,2 26,0 25,1 24,5 Diğer ESB Orta ve G.Amerika Orta Doğu Çin Avrupa ABD 10% 0% 15,0 14,9 14,8 2010 2011 2012 Kaynaklar: UEA-ABD EA-JBC 6

Kapatılan / Satılan Rafineriler (2011-2012) K. Amerika Ülke Şirket Alıcı Kapasite Açılacaklar Net Kapanma Marcus Hook ABD 175.000 0 Philadelphia ABD Sunoco Carlye 335.000 335.000 Trainer ABD Conoco Delta 185.000 185.000 Dartmouth Kanada Imperial 82.000 0 Hovensa Virgin Adalar Hess / PDVSA 350.000 0 Aruba Aruba Valero 235.000 0 1.362.000 520.000 842.000 Avrupa Ingolstat Almanya Petroplus Gunvor 110.000 110.000 BRC Antwerp Belcika Petroplus Gunvor 110.000 110.000 Cressier İsviçre Petroplus Vitol / Atlasinvest 68.000 68.000 Coryton İngiltere Petroplus 220.000 0 Petit Corrunne Fransa Petroplus 162.000 0 Linos Ukranya TNK-BP 320.000 0 Roma İtalya TotalErg 86.000 0 Paramo Çek Cum. Unipetrol 15.000 0 1.091.000 288.000 803.000 Diğer Inpex Japonya Kubiki 4.700 Clyde Refinery Avustralya Shell 75.000 79.700 79.700 Toplam 2.532.700 808.000 1.724.700 7

Bin V/gün Net Rafineri Kapasite Değişimi 1.500 1.304 160 1.040 1.000 334 250 681 2011 2010 2009 500 0-500 810 640 181 414 340 135 160 195 272 180 52-103 -195-253 -255-120 -475-576 -280-1.000-161 -1.017-1.500 Kaynak: Tüpraş Çin Hind. O.Doğu Diğer Asya Diğer K.Amerika Japonya Avrupa 8

% Değişim Ocak-Temmuz Petrol Ürünleri Tüketimi* 10 Benzin Motorin Ocak-Temmuz 2011-2012 Değişim % 7,4 5 0-5 -10-15 -0,2-1,9 2,5 1,0 2,9 1,8-3,7-4,4-6,4 0,4-8,2-9,8-5,9-5,9 Pompa fiy.$/lt 1,02 1,09 1,81 1,57 2,21 1,98 2,24 2,32 2,06 1,82 2,44 2,30 1,95 1,86 2,63 2,38-7,1-0,5-2,8 ABD Japonya Almanya İngiltere Fransa İtalya İspanya Türkiye 7 ülke toplamı Ocak-Temmuz 2012 Tüketim milyon ton 250 200 219 Benzin Motorin 150 100 50 0 106 25 16 11 19 8 15 23 16 17 4 5 3 1 ABD Japonya Almanya İngiltere Fransa İtalya İspanya Türkiye 7 ülke toplamı 9 56 115 *17.9.2012 tarihli pompa fiyatları Japonya Ağustos Ort. fiyatı 9

Ürün Fiyatları $/Ton Akdeniz Piyasası Ürün Fiyatları Değişimi Ham Petrol $/Vrl 1.600 1.400 1.200 Benzin Jet Yakıtı Motorin 50 ppm Benzin >Motorin Motorin>Benzin Dtd Brent 190 170 150 1.000 130 800 110 90 600 70 400 50 200 30 10

Bölgesel Rekabet Akdeniz 53 Rafineri 5.5 mn v/g Karadeniz 18 Rafineri 1.6 mn v/g 11

Dağıtım Şirketlerinin Depo ve Terminalleri Akdeniz Ege Marmara Karadeniz Türkiye Depolama Kapasitesi (bin m3) 2.010,8 424,2 1.266,9 132,3 3.834,2 (bin ton) 1.699,1 358,4 1.070,5 111,8 3.239,9 İthalat Kapasitesi (bin ton) 20.389,1 4.301,0 12.846,3 1.341,8 38.878,3 Yerli Dağıtım Şirketleri 50 bin m 3 den büyük 30 terminale sahiptir. 12 12

Akaryakıt Dağıtıcılarının İthalatı-2011 G.Kore 3% Bulg. 3% ABD 5% Malta 6% Diğer (21 ülke) 11% Toplam 7,5 milyon ton Hindistan 27% İsrail 13% Yunan. 16% İtalya 16% 13 13

Ürün ve Yarı Mamül İthalatı (bin ton) Bin ton 4.500 4.000 4.214 209 402 Tüpraş Ülkeler Bazında Dağılımı 3.500 3.000 2.500 533 987 İngiltere 3% ABD 3% Diğer (16 ülke) 13% 2.000 1.500 Hollanda 4% Hindistan 5% Rusya 47% 1.000 1924 Ukrayna 6% 500 0 66 2011 İtalya 9% Malta 10% LPG YK Motorin Motorin D.K.Fuel Oil Jet HVGO,Nafta ve MTBE ASRFO 14

Denge, milyon ton Akdeniz Ürün Dengesi 30 20 Arz Fazlası 10 0-10 -20-30 -40 Arz Açığı LPG Nafta Benzin Jet Motorin Fuel Oil 2000 2005 2008 2010 2015 2020 2025 Kaynak:Wood Mackenzie 15

Türkiye Petrol Ürünleri Talep Projeksiyonu (Milyon Ton) 40 LPG Nafta Benzin Jet Motorin Fuel Oil Asfalt Diğer 37,0 35 30 32,8 3,8 34,1 3,9 1,8 4,1 1,8 1,7 25 1,7 2,0 1,7 3,8 4,2 3,3 20 15 10 14,9 16,5 18,6 5 0 1,5 0,2 0,2 3,0 3,5 3,6 2,6 2,7 2,8 93 95 '00 10 '15 2020 16

Petrol Sektöründeki Gelişmeler ve Türkiye 2007 Türkiye Ulusal Marker 2008 Türkiye 1000 ppm EURO IV 1Temmuz 08 Tüpraş 1 Temmuz 2008 Motorin 10 ppm 2009 AB EURO V Türkiye 1000 ppm Motorin 2011 Türkiye Motorin 10 ppm 17

Tüpraş

Tüpraş Ortaklık Yapısı 26 Ocak 2006 Tüpraş ın %51 Hisse Devri 4 milyar 140 milyon dolara gerçekleşmiştir. Koç Holding %75 Aygaz %20 Opet %3 Shell O. Invt. B.V % 1,9 Enerji Yatırımları A.Ş. Shell Türkiye %0,1 %51 DİTAŞ %79,98 %40 Körfez Hava Ulaştırma A.Ş %99,99 %49 Halka Açık Kısmı (~%85 Yabancı yatırımcı) 19

Deniz Taşımacılığı Dağıtım TÜPRAŞ Varlıkları Karadeniz Bakü İstanbul Marmara İzmit 11,0 mt İzmir NK:7.78 11,0 mt NK: 7.66 Ankara Kırıkkale 5,0 mt NK: 6.32 Batman 1,1 mt NK:1.83 Rafinaj Kapasitesi 28.1 Milyon Ton Tüpraş Nelson Kompleksite :7.25 Ceyhan Kerkük Ditaş %79,98 ine sahip Hampetrol Tankeri 165 kdwt 2 Ürün Tankeri 11*2 kdwt Opet in %40 ına sahip 1.318 Akaryakıt istasyonu 1.076 km 3 Depolama Ticaret, Madeni Yağ & Gemi ve Uçak Yakıtı Faaliyetleri 20

Rakamlarla Tüpraş 2011 Ciro 24,6 Milyar $ Vergi Gelirlerinin ~%9 i Avrupa da 7. Dünya da 29.Büyük FAVÖK 1,3 Milyar $ Rafinaj kapasitesi 28,1 Mn ton İhracat 4,3 Milyar $ 21

Tüpraş Rafinerileri Basit Akım Şeması Nafta Splitter (8) LPG İyileştirme (4) İzomerizasyon (3) Unifiner Reformer (7) Dizel Kükürt Giderme (9) Benzen Saturasyonu (2) 2011 LPG %3.6 Benzin + Nafta %21.6 Jet Yakıtı + Gazyağı %14.8 FCC Benzini Kükürt Giderme (2) Motorin %25.0 HP Distilasyon (8) FCC(2) Madeni Yağ %1.9 Vakum Dist. (6) Hydrocracker (3) Madeni Yağ Ünitesi (1) Asfalt / Fuel Oil %31.4 Diğer %1.7 22

Tüpraş Ham Petrol İkmal Kaynakları (milyon ton) Rusya Kazakistan 5,5 3,6 2,1 0,6 1,5 1,1 0,7 İtalya 0,4 2009 2010 2011 2012 6Ay 2009 2010 2011 2012 6Ay Azerbaycan 0,2 0,1 0,1 2009 2010 2011 %15 2,3 2,5 2,4 1,1 0,1 0,1 0,1 %55 2009 2010 2011 2012 6Ay 2009 2010 2011 2012 6Ay 0,2 0,4 Suriye 0,3 Iran 2009 2010 2011 Irak Libya 0,5 0,1 2009 2010 2011 2012 6Ay 1,8 2,1 3,1 S.Arabistan 1,3 2009 2010 2011 2012 6Ay 3,2 7,5 9,7 4,4 Nijerya 0,3 2,1 2,0 2,0 1,2 2009 2010 2011 2012 6Ay 2009 2010 2011 2012 6Ay 2009 2010 2011 2012 6Ay

Rafineri Kapasite Kullanımı,% Ocak Haziran 100 90 80 70 91 1 89 87 1 87 67 60 9 50 58 71 9 63 78 78 6 5 72 73 40 30 20 10 Hampetrol Yarı Mamül 0 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Diğer şarj: ASRFO, DKFO, HVGO, DG, Petkim Benzin,MTBE 24

Tüpraş 2011 Üretim-Satış Dengesi 1000 ton Üretim Ürün Toplam Toplam İç Satış İhracat İthalatı Satılabilir Satış LPG 760 66 825 883 23 906 Nafta 302 302 198 168 366 Benzinler 4.292 4.292 1.810 2.420 4.230 Hafif Distilat 4.594 4.594 2.008 2.588 4.596 Jet Yakıtı 2.923 94 3.017 2.815 230 3.044 Kırsal Motorin 335 1.924 2.259 78 53 131 Motorin 10 ppm 4.975 987 5.962 7.793 110 7.903 Orta Distilat 8.233 3.005 11.238 10.686 393 11.078 Fuel Oiller 3.712 3.712 1.361 2.148 3.508 Madeni Yağ 399 399 380 380 Asfalt 2.959 2.959 2.951 2.951 Diğer 741 741 477 477 Toplam 21.397 3.071 24.467 18.745 5.152 23.897 25

70 Motorin Pazar Payı- Temmuz 2012 % 60 50 49,9 44,2 45,1 42,8 42,4 48,0 48,4 49,3 49,4 50,8 50,8 48,6 49,4 51,0 50,9 52,5 59,4 58,6 54,3 55,9 53,9 52,5 53,4 54,0 52,4 51,2 52,3 49,6 40 43,9 38,8 38,5 30 %43,5 %49,2 %53,6 20 %46,0 %51,5 Not: İhraç kayıtlı satış miktarları olup, DMA hariçtir. 26

110 Benzin Pazar Payı-Temmuz 2012 % 100 90 80 88,1 87,6 87,5 86,9 85,9 94,7 84,6 87,9 85,3 91,1 87,4 90,1 84,0 91,3 84,4 93,7 91,2 90,9 98,4 98,5 95,9 88,5 89,2 93,7 86,0 100,0 100,0 98,2 96,8 70 77,3 77,2 60 %84,2 %89,6 %95,4 % 85,8 % 91,5 50 Not: Tüpraş satış miktarlarında ihraç kayıtlı dahildir. 27

Tüpraş İhracatı Milyar $ 5,0 4,5 4,0 4,5 4,3 İhracatın Ülkeler Bazında Dağılımı Diğer (21 ülke) 19% BAE 18% 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 3,0 3,4 1,8 2,8 G. Afrika 3% İtalya 3% Cebelitarık 3% Yunanistan 3% Singapur 6% KKTC 8% Suriye 8% Malta 12% Mısır 17% 1,0 0,5 0,0 1. 2. 1. 5. 2. 1. 6 yılda Tüpraş 3 defa Türkiye ihracat şampiyonu olmuş ve toplam 19,8 milyar $ lık ihracat yapmıştır. 2006 2007 2008 2009 2010 2011 28

Tüpraş ve Akdeniz Rafineri Marjı 6 5,5 5,3 5 4,6 4,5 4,4 4 3 2,9 2,9 2 2,3 1,9 1 1,2 0 2008 2009 2010 2011 2012/ 1H Tüpraş Net Rafineri Marjı Akdeniz rafineri Marjı 29

İyileştirme Alanları Üretim verimliliği Enerji verimliliği Organizasyonel Değişim ve İş Süreçleri Yetenek Yönetimi Kültürel Gelişim Projesi Norm Kadro Çalışan Yetiştirme Yetkinlik Modeli Merkezi Sözleşme ve Satın Alma Projesi Sağlık Emniyet Çevre 30

Tüpraş Kaza Sıklık ve Şiddet Oranı 8,0 7,0 6,0 5,0 Kaza Sıklık 7,1 7,1 6,9 6,1 5,0 4,8 5,0 Müteahhit Dahil 4,0 3,4 3,6 3,0 2,0 2,5 1,7 2,2 1,5 1,0 0,0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Oca-Haz 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012P 2012 Oca-Haz Şiddet Oranı 111 193 104 73 57 83 45 49 31

2012 3. Çeyrekteki Önemli Rafineri Yangınları Richmond Rafinerisi Amuay Rafinerisi Reynosa Doğal Gaz Rafinerisi El Palito Rafinerisi Saint John Rafinerisi ABD-Kaliforniya Venezuela Meksika Venezuela Kanada 240,000 v/g 600,000 v/g 22.6 mn m3/g 140,000 v/g 300,000 v/g 6 Ağustos 26 Ağustos 18 Eylül 19 Eylül 26 Eylül Petrokimya 1 Hafta Üretim 1 Ay Üretim 2 Nafta tankı girdisinde 1 %50 Devre dışı kesintisi Etkisi yandı hafta kesinti Çevre kirliliği 42 Kayıp 30 Kayıp Maddi hasar 1 yaralı (EPA Cezası) 32

Yeniden Yapılandırma:İnsan Kaynakları Yeniden Yapılanma İnsan Kaynaklarında İyileştirme Kültürel Değişim Yeni Yönetim Metodları 33

İnsan Kaynağında Değişim Personel Sayısı 5.000 4.500 4.000 3.500 64% 49% 52% 70% 60% 50% 3.000 2.500 2.000 1.500 1.000 500 0 4366 3412 2288 1671 954 617 Kapsam Dışı Kapsam İçi TÜPRAŞ Mevcut Personel Devir Sonrası Alınan Yeni Çalışan Oranı 40% 30% 20% 10% 0% 34 34

Personel Eğitimindeki Değişim 2006 2011 Lise & Ortaokul 34% Endüstri ML 33% Lise & Ortaokul 23% Endüstri ML 35% İlkokul 9% Ön Lisans 7% Lisans 17% Ön Lisans 21% Lisans 21% 35

Adam/1000 saat Eğitim 280 Beyaz Yaka 261 251 240 Mavi Yaka 200 160 137 146 174 135 168 139 120 80 40 0 102 116 73 102 85 68 115 77 50 52 67 34 35 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Mn TL 0,6 0,8 3,0 5,5 3,7 2,7 3,4 36

Tüpraş Çalışan Bağlılığı Gelişimi Çalışan Memnuniyeti 2007 2008 2009 2010 2011 53,00 56,81 57,03 55,00 59,00 Türkiye Genel (2011) 54 Avrupa Genel 52 37

Özelleştirme ve Personel Hareketleri 8.000 7.000 6.000 5.000 4.000 5.141 222 4.919 2.288 2.841 4.366 3.000 2.000 4.919 4.366 1.000 0 Devir Öncesi Ayrılan Alınan Ayrılan 30.06.2012 27.Oca.2006 38

AR-GE Gelişmeleri Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı1. Ar-Ge Merkezleri Zirvesi 141 Ar-Ge Merkezi 4 kategoride değerlendirildi Personel ve projelerin kalite ve katma değeri değerlendirmesi ile Tüpraş Nitelikli Ar-Ge Merkezi kategorisinde 2. Üniversite ile işbirliği kategorisinde 4. Bilimsel yayın kategorisinde ise 6. sırayı aldı. *Ağustos 2010 dan itibaren 39

AR-GE Merkezi Kampüsü 1 2 3 1. Arge Merkezi Binası 2. Laboratuvar 3. Hangar Binası 40

Tüpraş Çevre Projeleri Geri kazanım Sistemleri Atıksu geri kazanım Geri Kazanılan Su 11.1 milyon m 3 /yıl ~122.000 ton CO 2 azaltımı/yıl VOC geri kazanım Flare gaz geri kazanım ~366 bin ağaç /yıl Enerji Tasarrufu 240 mn $ Emisyon azaltıcı projeler 2011: ~317 bin ton/yıl CO2 azaltımı = 951 bin ağaç dikimine eşdeğer 2008-2011: 856,000 ton CO2 azaltılmı = 2.5 milyon ağaç dikimine eşleniği Toplam Çevre Yatırımları ve Harcama 2007-11 döneminde toplam 883 milyon TL 41

Tüpraş Derecelendirme Notları % 92 90 88 86 84 82 80 78 76 74 72 İMKB Kurumsal Yönetim Endeksinde Öncü ve Lider 91,0 85,6 86,2 83,4 82,0 79,1 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Ülke Notunun Üzerinde Kredi Derecelendirme Notu Fitch Ratings Döviz Cinsinden Yerel Para Cinsinden Uzun Vadeli Uzun Vadeli Ulusal Türkiye Cumhuriyeti BB+ (pozitif) BB+ (Pozitif) - TÜPRAŞ BBB- (Durağan) BBB- (Durağan) AAA (tur) (Durağan) 42

Tüpraş Tahvil İhraç Nedenleri Düşük Faiz Ortamı Uzun vadeli alternatif borçlanma enstrümanlarına göre uygun Artan Likidite Piyasada artmakta olan Likidite ve gelişmekte olan piyasaların Euro bond piyasasından artan oranda pay alması Uzun dönemli ek finansman sağlanacak iyi bir alternatif kaynak olması Gelecekteki finansal operasyonlarının basitleştirilmesine ve faiz riskini azaltacaktır. Finansal krizin derinleşmesi ile dalgalanabilecek yüksek HP ve ürün fiyatı ortamında Artabilecek finansman maliyetine karşı bir önlem olacak 43

Tahvil İhracı Gelişmeleri 5-7 yıl vadeli 500-1000 mn $ Tahvil İhracı Kesin tutar faiz oranı gibi şartlara bağlı SPK, EPDK, Londra Borsası na ve diğer başvurular yapıldı 44

Rekabet Soruşturması Takvim 04 Temmuz Kurum 12-36/1040-M(2) sayılı kararı ile soruşturma açılmasına karar verdi. 12 Temmuz 13 Ağustos Karar Şirketimiz tarafından tebliğ alındı. Yazılı savunmamız Kuruma teslim edildi. 45

Fiyatlandırma

Tüpraş Brüt Rafineri Marjı Hesabı Ürün % * Ürün Fiyatı =Ürün Hasılatı 1 V a r i l H a m P e t r o l %3,6 X LPG Fiyatı %1,4 X Nafta Fiyatı %20,2 X Benzin Fiyatı %13,7 X Jet Yakıtı Fiyatı Taşıma Maliyeti Kimyasal / Katkı Maliyeti İşlenen Ham Petrol Maliyeti (Varil) %25,0 X Motorin Fiyatı %17,5 X Fuel Oil Fiyatı %18,7 X Diğer Ürün Fiyatları %100,0 Ürün Hasılatı Brüt Rafineri Marjı Ürün Hasılatı Ham petrol Maliyeti 47

Fiyatlandırma Süreci OFM Öncesi 1998-10745 Sayılı Kararname (OFM) %60 Tüpraş tan alım zorunluluğu OFM 1 Tem. 98 1 Ocak 05 Özelleştirme OFM ye devam 26 Ocak 06 17 Şubat 09 28 Haz 2010 Mevcut Tarife 11 Ocak 2012 Fiyat Sübvansiyonu 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu Serbest Piyasa OFM ye devam İthalat Serbest EPDK tarife Yönetmeliği Tarife Bildirimi 2 ay Dağıtım Marjı sabit CIF çarpanı 1,05 48

OFM Uygulaması Örneği Benzin (3-24 Ağu 2001) 425 400 Milyon TL / TON 6 7 1.03 (x) [CIF Fiyatın Son 5 Günlük Ortalaması (x) Dolar Kurunun Son 5 Günlük Ortalaması] Yeni Tavan Fiyat 375 350 1 2 3 4 5 Yürürlükteki Raf.Çıkış Fiyatı 1 2 3 4 5 6 7 % 3 İthal parite fiyatının son 7 günlük ortalaması eğer bir önceki fiyat hesaplama bazından %3 2001 daha büyük ise yeni tavan fiyat hesaplanır. 325 Agu-03 Agu-06 Agu-07 Agu-08 Agu-09 Agu-10 Agu-13 Aug-14 Agu-15 Agu-16 Agu-17 Agu-20 Agu-21 Agu-22 Agu-23 Agu-24 İthal Parite Fiyatı İthal Parite Fiyatının 7 Günlük Ortalaması Rafineri Çıkış Fiyatı İthal Parite Fiyatının 5 Günlük Ortalaması 49

Motorin ve Benzin Fiyat Mekanizması: Rafineri Çıkış Fiyatı EPDK Tarife 1-5 gün CIF Akdeniz Fiyatı TL Mevcut Baz Fiyatın +/- %3 1-3 gün CIF Akdeniz Ort.Fiyatı Prim Rafineri Satış Fiyatı Benzin ve Motorin Fiili Fiyat Uygulaması-Mevcut 5 gün CIF Akdeniz Fiyatı TL Mevcut Baz Fiyatın +/- %3 Son gün CIF Akdeniz Fiyatı Prim Rafineri Satış Fiyatı Günlük Platts Akdeniz Cenova fiyatları ve döviz kuru takip ediliyor 50 50

Akaryakıt Fiyatı Bileşenleri- 13 Ekim 2012, TL/LT 5,5 5,0 4,5 4,89 ÖTV krş/lt Yeni ÖTV (22.09.12) Artış Benzin 95 217,65 30,0 Motorin 159,45 30,0 Oto Gaz 88,37 16,8 4,27 2011- Akaryakıt tüketimi (Mn Ton) 16 14,7 14 4,0 3,5 3,0 2,5 2,92 %59,8 2,70 2,25 %52,6 2,36 12 10 8 2,0 1,5 1,0 0,5 0,39 1,57 %8,0 %32,2 1,61 0,22 0,87 0,43 1,59 %10,1 %37,2 1,24 0,24 0,88 6 4 2 2,0 0,0 Benzin TL Benzin USD Motorin Motorin USD 0 Benzin Motorin Rafineri Çıkış Fiyatı Dağıtım-Nakliye Vergi 51

Benzin Fiyatı Bileşenlerinin Tarihsel Karşılaştırması TL- USD/LT 5,0 4,5 Rafineri Çıkış Fiyatı Dağıtım-Nakliye Vergi 4,29 4,89 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 3,55 2,03 0,39 1,13 2,88 1,65 0,31 0,92 2,55 0,37 1,37 2,79 1,66 0,24 0,89 2,92 0,39 1,57 2,70 TL USD TL USD TL USD Tarih 08. Temmuz.08 04.Mayıs.11 13.Ekim.12 CIF $/ton 1.113,75 1.120,75 1.119,25 Kur 1,2329 1,5380 1,8126 1,61 0,22 0,87 52

Motorin Fiyatı Bileşenlerinin Tarihsel Karşılaştırması TL- USD/LT 4,5 4,0 Rafineri Çıkış Fiyatı Dağıtım-Nakliye Vergi 4,27 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 2,93 2,94 2,40 2,47 1,44 1,45 1,18 1,22 0,38 0,31 0,40 0,34 1,11 0,91 1,08 0,91 2,25 0,43 1,59 2,39 1,26 0,24 0,89 TL USD TL USD TL USD Tarih 12.Mart.08 19.Ağustos.08 24.Ağustos.12 CIF $/ton 1.032,25 1.029,75 1.029,50 Kur 1,2198 1,1901 1,7898 53

Oca 11 Şub 11 Mar 11 Nis 11 May 11 Haz 11 Tem 11 Ağu 11 Eyl 11 Eki 11 Kas 11 Ara 11 Oca 12 Şub 12 Mar 12 Nis 12 May 12 Haz 12 Tem 12 Ağu 12 Eyl 12 Eki 12 Benzin CIF Fiyatı ve Rafineri Satış Fiyat İlişkisi-13 Ekim 2012 TL/M 3 1.800 1.700 Kayıp Kazanç Rafineri Fiyatı 1.600 1.500 1.400 1.300 1.200 1.100 1.000 900 800 Benzin Adet Gün Sayısı Fiyat Değişimi Artış Azalış Artış Azalış 2011 13 8 13,5 10,4 2012 11 8 11,3 10,8 Yılı Raf.Satış Fiyatı: 2011 CIF+% 1,42 2012 CIF+% 1,54 54

Motorin CIF Fiyatı ve Rafineri Satış Fiyat İlişkisi-13 Ekim 2012 TL/M 3 1.800 Kayıp Kazanç Rafineri Fiyatı 1.700 1.600 1.500 1.400 1.300 1.200 1.100 1.000 900 800 Oca 11 Şub 11 Mar 11 Nis 11 May 11 Haz 11 Tem 11 Ağu 11 Eyl 11 Eki 11 Kas 11 Ara 11 Oca 12 Motorin Adet Gün Sayısı Fiyat Değişimi Artış Azalış Artış Azalış 2011 11 6 14,4 19,0 2012 7 6 13,6 14,2 Raf. Satış Fiyatı: 2011 CIF+% 0,28 2012 CIF+ % 1,80 Şub 12 Mar 12 Nis 12 May 12 Haz 12 Tem 12 Ağu 12 Eyl 12 Eki 12 55

2008-2012 Dönemi Akdeniz Ürün ve Rafineri Satış Fiyat Karşılaştırması CIF AKDENİZ (GENOVA/LAVERA) ÜRÜN FİYATLARININ DEĞİŞİMİ (Temmuz 2008 karşılaştırma) DTD.BRENT K.B. 10 PPM MOT.10 PPM TCMB KUR $/VARİL $/TON $/TON TL/$ 08.07.2008 134,34 1.113,75 1.262,25 1,2329 11.10.2012 116,01 1.119,25 1.054,25 1,8126 % Değişim -14% 0% -16% 47% DTD.BRENT K.B. 10 PPM MOT.10 PPM TCMB KUR TL/VARİL TL/TON TL/TON TL/$ 08.07.2008 165,63 1373,14 1556,23 1,2329 11.10.2012 210,28 2.028,75 1.910,93 1,8126 % Değişim 27% 48% 23% 47% İZMİT RAFİNERİSİ ÜRÜN SATIŞ FİYATLARININ DEĞİŞİMİ (VERGİ VE FONLAR HARİÇ) K.BENZİN 95 OKTAN MOT.10 PPM TL/M 3 TL/M 3 08.07.2008 1.130,41 1.471,06 12.10.2012 1.572,69 1.588,85 % Değişim 39% 8% POMPA FİYATLARI DEĞİŞİMİ K.BENZİN 95 OKTAN MOT.10 PPM TL/lt TL/lt 10.07.2008 3,55 3,29 12.10.2012 4,89 4,35 % Değişim 38% 32% 56

2012 Yılı Akdeniz Ürün ve Rafineri Satış Fiyat Karşılaştırması CIF AKDENİZ (GENOVA/LAVERA) ÜRÜN FİYATLARININ DEĞİŞİMİ (Ocak 2012 Karşılaştırma) DTD.BRENT K.B. 10 PPM MOTORİN TCMB KUR $/VARİL $/TON $/TON TL/$ 01.01.2011 93,7 847,75 806,00 1,5519 11.10.2012 116,01 1.119,25 1.054,25 1,8126 % Değişim 24% 32% 31% 16,8% DTD.BRENT K.B. 10 PPM MOTORİN TCMB KUR TL/VARİL TL/TON TL/TON TL/$ 01.01.2011 145,41 1.315,62 1.250,83 1,5519 11.10.2012 210,28 2.028,75 1.910,93 1,8126 % Değişim 45% 54% 53% 16,8% İZMİT RAFİNERİSİ ÜRÜN SATIŞ FİYATLARININ DEĞİŞİMİ ( VERGİ VE FONLAR HARİÇ ) K.BENZİN 95 OKTAN MOTORİN TL/M 3 TL/M 3 01.01.2011 1.023,88 1.093,85 12.10.2012 1.572,69 1.588,85 % Değişim 53,6% 45,3% POMPA FİYATLARI DEĞİŞİMİ K.BENZİN 95 OKTAN MOTORİN TL/LT TL/LT 01.01.2011 3,88 3,31 12.10.2012 4,89 4,35 % Değişim 26,0% 31,4% 57

Avrupa Pompa Fiyatları 600 500 400 300 200 346 169 Benzin (Krş / Lt) Motorin 10 (Krş / Lt) Vergi Dağıtıcı Payı Vergisiz Pompa 396 401 411 414 216 235 236 238 431 246 489 292 39 450 400 350 300 250 200 150 333 144 353 165 368 169 400 409 415 207 216 237 427 225 43 100 0 178 180 166 175 176 185 157 Not: 13 Ekim 2012 İsp AB17 İng İsv Yun İta TR 100 50 0 189 188 199 193 193 178 159 İsp AB 17 Yun İsv. İtal İng. TR 58

Yatırımlar

Tüpraş Strateji: Yatırımlar Katma Değer Artırımına Yönelik Yatırımlar Fuel Oil Dönüşüm Projesi Fuel Oil -> Motorin 60

Yatırımlar 6.000 Million $ 5.406 5.000 4.000 3.000 2.000 1.950 2.018 1.000 0 1989-2005 2006-2011 2006-2015 61

Özelleştirme Sonrası Tamamlanan Önemli Projeler İzmit CCR Reformer ve DHP Üniteleri Kırıkkale CCR Reformer ve DHP Üniteleri 381 mn $ 372 mn $ İzmir Benzin İyileştirme Ünitesi İzmit Benzin İyileştirme Ünitesi 46 mn $ 105 mn $ 62

2007 2012 Dönemi Yeni Devreye Alınan Üniteler İzmit Rafinerisi Plant-66 Methanatör Plant-73 Benfree Plant-74 Prime G+ İzmir Rafinerisi Plant-37 Kerosen Treatment Plant-3 C3/C4 Splitter ve Seçici Hidrojenasyon Yatırım Tutarı: 1,5 M$ Yatırım Tutarı: 32,3 M$ Yatırım Tutarı: 58,3 M$ Yatırım Tutarı: 18 M$ Yatırım Tutarı: 17,1 M$ 127,2 mn $ U-4800 Prime G+ U-9050 Methanatör Plant-74 Prime G+ Yatırım Tutarı: 38,5 M$ Yatırım Tutarı: 1,37 M$ Yatırım Tutarı: 13,8 M$ U-480 Kirli Kostik U-910 Gaz Türbini Nötralizasyon Ünitesi ve Atık Isı Kazanı Yatırım Tutarı: 3,43 M$ Yatırım Tutarı: 18 M$ 124,5 mn $ U-920 Gaz Türbini ve Sayaçlı Beyaz Ürün BYK Fırınları Buner Kazanlar Burner Atık Isı Kazanı Tanker Dolum Terminali Modernizasyonu Modernizasyonu Yatırım Tutarı: 30,9 M$ Yatırım Tutarı: 10,9 M$ Yatırım Tutarı: 5 M$ Yatırım Tutarı: 2,6 M$ 63

2007 2012 Dönemi Yeni Devreye Alınan Üniteler 17,7 mn $ Kırıkkale Rafinerisi 41,7 mn $ Yeni Asfalt Tankları Plant 5120 Atık Su Plant-7260 Vagon Plant-7500 Boru Hattı İle Denge Tankları Tahliye Ünitesi Ürün Satış Sistemi Tesisi Yatırım Tutarı: 23,7 M$ Yatırım Tutarı: 4,2 M$ Yatırım Tutarı: 7,7 M$ Yatırım Tutarı: 6,1 M$ Batman Rafinerisi Yeni Asfalt Tankları Asfalt Pompa Sahasının Yenilenmesi 64 6,6 kv Elektrik Sisteminin Modernizasyonu Plt-100 F-101 Fırını Yenilenmesi Yatırım Tutarı: 10 M$ Yatırım Tutarı: 2,4 M$ Yatırım Tutarı: 2,3 M$ Yatırım Tutarı: 3 M$ Tüpraş Mühendislerinin fizibilitesini yapıp uygulamaya aldığı 311,1 mn $

Fuel Oil Dönüşüm Projesi

RUP Kilometre Taşları Haziran 2012 Gerçekleşmeler Mühendislik %73,49 Tüpraş Fizibilite Çalışması Mart 2007 Tecnicas Reunidas (TR) ile Sözleşme İmzalandı 17 Aralık 2009 Madrid Liason ofis çalışmaya başladı Mart 2010 İspanya ve İtalya Exim Bankaları Anlaşması 22 Tem.2011 TR ile Anahtar Teslim Sözleşmesi 28 Tem. 2011 Finansman Paketi Anlaşması 13 Ekim 2011 Satınalma %3,20 Yapım İşleri İmalatı %7,7 Proje Geneli %25,23 66

Residiuum Upgrading Projesi Ham Madde Atm. Dip 3.036 Vakum Resid 1.214 Doğal Gaz 246 Toplam Şarj 4.496 Ürünler LPG 69 Benzin 522 Motorin 2.883 Toplam Beyaz 3.474 Kükürt 86 Petro Kok 690 Toplam Ürün 4.250 67 67

RUP Görünümleri 68

Projenin Katkıları FAVÖK Enerji Güvenliği 550 mn $ İstihdam 10.000/ 500 kişi İnşaat ve Montaj 10.000 kişi Sürekli ve Doğrudan 500 personel Dış Ticaret Cari Açığı Açık 1 mlr $ Daha yüksek katma değerli ürün ihracatı Petro kok ithalatında azalış 69

Kompleksite Gelişimi 2014 9,9 10 Kuzey Amerika 8 Nelson Endeksi 6 Asya Pasifik Avrupa Dünya Tüpraş 4 Orta Doğu 2 1989 1993 1997 2001 2005 2009 2013 Kaynak: IHS Midstream database. 70

Operasyonel Mükemmellik Programı (2006-2011) Sağlık, Emniyet ve Çevre Risk Değerlendirmesi Seç Kültürü Kaza Raporlama, Tehlikeli Atıklar ve Etkileri Sözleşme Yönetimi Bütünlük ve Güveninirlik Risk and Güvenirlik Yönetimi Günlük Bakım Planı Vardiya Yönetimi Hidrokarbon Marj Enerji Verimliliği Ekonomi ve Planlama Süreç Optimizasyonu Bu Program ile son 5 yılda 380 milyon dolar FAVÖK katkısı sağlanmıştır. 71

Milyon ton/yıl Türkiye Yıllık Sera Gazı Emisyonları 450 400 350 Tüpraş Türkiye 370 402 300 280 250 200 150 100 170 Tüpraş 2010 Sera Gazı Payı= %1.1 50 0 5,9 4,7 4,5 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Kaynak: BM 72

Diğer Sektörel Sorunlar ve Konular

Otomobil Yakıtları ÖTV Düzenleme Önerisi Mevcut Uygulama 2011 TÜKETİM (Milyon M3) MEVCUT ÖTV 2011 HASILATI (TL/M3) (Mn TL) BENZİN 2,6 2.177 5.666 MOTORİN 17,4 1.595 27.792 Önerilen Uygulama 20,0 33.458 YENİ ÖTV (TL/M3) (Mn TL) BENZİN 2,6 1.670 4.348 MOTORİN 17,4 1.670 29.110 TOPLAM 20,0 33.458 ÖTV HASILAT FARKI, Mn TL 0 74

ÖTV Eşitlenmesi Halinde Akaryakıt Pompa Fiyatları (TL/Lt) Petrol Ürünü Mevcut Yeni Fiyat Fiyat Fiyat Farkı Benzin (lt) 4,89 4,29-0,60 Motorin 10 (lt) 4,27 4,36 0,09 Not: 2011 yılı tüketimleri ve 13.10.2012 tarihi itibariyle İstanbul Avrupa Yakası Fiyatları baz alınmıştır. 75

Benzin ve Motorin e Biyoyakıt İlavesi Ham Yağ Arzı (Milyon Ton) Biyoyakıt İlavesi (27 Eylül 2011) Benzinde biyoetanol Ocak 2013 %2, Ocak 2014 %3 Motorin de biyodizel Ocak 2014 %1, Ocak 2015 %2, Ocak 2016 %3 Yerli tarım ürünlerinden üretilmesi zorunlu Uygulamanın Tüpraş a etkileri Eksik ÖTV dağıtıcılara ilave kar marjı sağlıyor ve ithalatı teşvik ediyor Biyoyakıt enjeksiyon sistemi yatırımı (~18 mn $) 76 2,50 2,00 1,50 1,00 0,50 0,00 2,24 1,0 4 0,54 0,66 2011 İthal % 70,7 İthal Ham Yağ İthal Tohum Ham Yağ Yurt İçi Tohum Ham Yağ Bitkisel ham yağın % 71 i ithal girdi olup 3,1 milyar $ ödenmektedir.

Biyoyakıt Teknik Düzenlemesi Analizi Avrupa Birliği Uygulaması Biyoyakıt kullanımı ihtiyari ve hedef olarak verilmiş AB nin doğrudan verdiği teşvik yok AB hedefi var ama yaptırım yok Avrupa Türkiye Fiyat ($/m3) NWE; FOB Anlaşma Fiyatı Fark Etanol 719,5 1.763 1.044 Biyodizel 1.208 1.673 465 Benzin-RSF 870 Motorin-RSF 879 Türkiye Üretim Kapasiteleri Etanol Kapasitesi 150 bin m 3 /yıl İhtiyaç 70 bin m 3 * Etanol CIF NWE; Biyodizel FAME minus 10 / Rotterdam, FOB 77

RUP Sonrası İzmit Rafinerisi Görünümü 78

S oru Cevap