TEZ ÖZETLERİ HAZIRLAYANLAR: ASLI KAYHAN MERVE MENEKŞE ÖZER TÜRKİYE'DE SENDİKA SİYASET İLİŞKİSİ: DİSK ÖRNEĞİ (1967-1975) YAZAR: SÜREYYA ALGÜL DANIŞMAN: Prof. Dr. DENİZ VARDAR Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi Anabilim Dalı Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı, 2013 Bu çalışmada Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) sendika-siyaset ilişkisi çerçevesinde ele alınmıştır. Odaklanılan dönem, DİSK in kurulduğu 1967 yılı ile 5. kongresini topladığı 1975 arası dönemdir ve dönem içinde izi sürülen konular, DİSK kadrolarının politizasyon süreçleri, bu süreçlerin genel olarak sendikal hareket ve siyasal örgütler ile siyaset, özel olarak adı geçen Konfederasyon içindeki yansımaları ile sendikal ve siyasal söylemi ile eylemlerine olan etkisidir. DİSK in 1967-1975 arasındaki dönemi sendika-siyaset ilişkisi çerçevesinde incelendiğinde bu dönemin, Türkiye sendikal hareketinin bir kolunun sol siyaset ile ilişki kurarak siyasallaşmasının kurumlaşmasını ifade ettiği daha ilk anda göze çarpmaktadır. Sendika-Siyaset ilişkisi çerçevesinde DİSK in kuruluşunu ve çalışma kapsamındaki dönemlerini doğru anlayabilmek için öncelikle DİSK in bir aktör olarak içinde bulunduğu iktisadi, siyasal ve toplumsal yapıyla ve o yapı içinde, başta ilişki kurduğu siyasal aktörler olmak üzere diğer aktörlerle kurduğu ilişkiselliğe odaklanılmıştır. DİSK bu ilişkiselliğin gerek yapıyı ve gerekse aktörleri etkileyen, değiştiren diyalektiği içinde ele alınmıştır. Süreyya Aygül ün bu doktora tez çalışması 2013 Cahit Talas Sosyal Politika Ödülüne layık görülmüştür.
Kadın işçiler kadın oldukları için kendilerini güvensiz, güvencesiz, şiddet, istismar ve aşağılanmayla örülü bir iş yaşamın içinde bulurlar. Doğrudan bedenlerine yönelik baskıları yaşamak zorunda kalırlar. Hamilelik sözleşmesi, tuvalet izni ya da eğer evliyse işe alınırken ne zaman çocuk doğurmayı düşündüğü sorusu bunlardan bazılarıdır. Antalya Serbest Bölgede Petrol-İş Sendikası üyesi olan kadın işçiler Eylül 2007 den itibaren 448 süren bir grev gerçekleştirdiler. Bu çalışma, serbest bölgede yaşanan grev deneyimini, kadın işçi olmanın ne anlama geldiğini esas olarak serbest bölgede çalışmayı deneyimlemiş kadın işçilerin tanıklıklarından yola çıkılarak tartışmaktadır. Çalışmanın kavramsal haritası olarak, patriyarka tahlili için üretim, yeniden üretim, toplumsallaşma/iktidar ve cinsellik alanlarının önemi belirtilerek; sınıf analizinin önemi vurgulanıp habitus, deneyim, tecrübe gibi kavramların sınıfsal güzergâhta rollerine değinilmeye çalışılmaktadır. En önemlisi de bu çalışmanın başoyuncusu olanların pasif değil, şu andaki ve gelecekteki durumlarıyla ilgili söz söyleyen, kendileriyle ilgili karar veren kolektif birer özne olduklarını kabullenerek ve onlara kulak vererek direniş mekanizmalarının yolu tartışılmaktadır. TÜRKIYE'DE NEOLİBERAL POLİTİKALAR VE KADIN EMEĞİ: SERBEST BÖLGEDE KADINLARIN GREVİ YAZAR: FERYAL SAYGILIGİL GÜNDÜZ DANIŞMAN: Ydr. Doç. Dr. YILDIRIM ŞENTÜRK Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı, 2011 Feryal Saygılıgil Gündüz doktora tez çalışmasında Türkiye de neoliberal politikalar ve kadın emeğini Novamed Direnişi örneği üzerinden incelemiştir.
İşçi bütün hayatı boyunca emek gücünden başka bir şey değildir; bu nedenle de, bütün kullanılabilir zaman, hem doğal nedenlerle hem de yasalarla, sermayenin kendi büyümesine adanmış emek zamanından ibarettir... Kör ve önüne geçilmez tutkusuyla, artı-değere duyduğu kurt açlığı ile sermaye, işgücünün yalnız manevi değil, fiziksel en üst sınırlarını da çiğner geçer... Emek-gücünün ömrünün uzunluğu sermayeye vız gelir. Onu ilgilendiren tek şey, bir işgünü boyunca akışı sağlayabilecek azami emek gücüdür. (Marx, Kapital, Cilt I)