Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 TSE Tehlikeli Madde ve Kombine Taşımacılık Müdürlüğü (CSC KAPSAMI DIŞINDA KALAN) DÖKME YÜK KONTEYNERLER İÇİN TASARIM ONAY, İLK MUAYENE VE PERİYODİK MUAYENE SÜRECİ Bu belge, tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan (CSC kapsamı dışında kalan) dökme yük konteynerlerinin tasarım onay, ilk muayene ve periyodik muayene süreçlerini ortaya koymaktadır. 0 Türk Standartları Enstitüsü
Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 İçindekiler KISALTMALAR... 2 1. GİRİŞ... 2 TABLO 1 TANIMLAR... 2 TABLO 2 İLGİLİ STANDARTLAR ve DOKÜMANLAR... 3 2. KAPSAM... 6 3. UYGULAMA... 6 3.1. SÜREÇ... 6 3.2. BAŞVURU SIRASINDA İSTENEN DOKÜMANLAR... 8 3.3. TESTLER... 9 Dökme Yük Konteynerleri için Testler... 9 3.4. ÜRETİM DENETİMİ... 10 4. İŞARETLEME... 11 5. ARA KONTROL ve PERİYODİK MUAYENE SÜRECİ... 11 6. KAYITLAR VE DOKÜMANTASYON... 11 7. ÜCRETLENDİRME... 11 1
Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 KISALTMALAR CSC UIC The International Convention for Safe Containers 1972 (Uluslararası Emniyetli Konteyner Konvansiyonu) Uluslar arası Demiryolları Birliği 1. GİRİŞ Tehlikeli Madde ve Kombine Taşımacılık alanlarında yapılan düzenlemelere adaptasyon sürecinde olan ülkemizin; ihtiyaç duyduğu tasarım onay ve sertifikalandırma işlemlerine yönelik hazırlanmış olan bu doküman ile TSE Tehlikeli Madde ve Kombine Taşımacılık Müdürlüğü ne yapılacak başvurular ve başvurularda izlenecek sürecin üreticilerimize açıklanması amaçlanmıştır. Bu doküman ilgili uluslararası sözleşmenin dökme yük konteyneri tasarımına, yapımına, ilk muayenesine, test edilmesine ve işaretlenmesine ilişkin zorunlulukları kapsamaktadır. Bu dokuman CSC kapsamına girmeyen Konteynerlere uygulanır. TABLO 1 TANIMLAR TANIM (KOD) AÇIKLAMA Dökme Yük Konteyneri Kuru dökme yük yükün taşınması için tasarlanmış, üstten doldurulup yandan ya da alttan boşaltılan konteynerlerdir. Kapalı Dökme Yük Konteyneri (BK 1) Örtülü Dökme Yük Konteyneri (BK 2) Kutu Tipi Huni Tipi Sert bir çatıya, yan duvarlara, uç duvarlara ve bir zemine (huni tipi ağızlar da dâhil olmak üzere) sahip olan tamamen kapalı bir dökme yük konteyneri anlamına gelir. Sert bir tabana (huni tipi ağızlar da dâhil olmak üzere), yan ve uç duvarlara ve sert olmayan bir örtüye sahip olan, üstü açık dökme yük konteyneri anlamına gelir. Genel amaçlı nakliye konteyneri olarak da kullanılabilen, en azından bir uçta kapı açıklığı ve paralel yüzlü kargo boşluğu olan, eğerek tahliye edilen basınçlandırılmamış kuru dökme yük konteynerleridir. Genel amaçlı nakliye konteyneri olarak kullanılamayan, kapı açıklığı olmayan yatay tahliye için kullanılan basınçlandırılmamış kuru dökme yük konteynerleridir. 2
Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 Firmalar ürettikleri ürünün tasarım, yapım, prototip testleri ve ilk muayenelerini ilgili sözleşmenin yapım kriterlerine ve aşağıda belirtilen ilgili standartlara göre yapacaklar ve bu kriterleri/standartları başvuru sırasında belirtecektir. TABLO 2 İLGİLİ STANDARTLAR ve DOKÜMANLAR STANDART/DOKÜMAN AÇIKLAMA NUMARASI/TARİHİ CSC 1972 Uluslararası Emniyetli Konteyner Anlaşması TS 1357 Yük konteynerleri terimler TS 1358 Seri 1-Yük konteynerleri köşe bağlantı parçaları- Özellikler TS ISO 668 Seri 1 yük konteynerleri - Sınıflandırma, boyutlar ve brüt kütleler TS 1356 Seri 1- Yük konteynerleri- Genel kargo konteynerleri- Genel amaçlar için TS 11763 Seri1-Yük konteynerleri-basınçlandırılmamış kuru yük konteynerleri 3
Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 TS EN 12674-1 Silindirik konteynerler - Bölüm 1: Terimler TS EN 12674-2 Silindirik konteynerler-bölüm 2:Genel tasarım ve güvenlik prensipleri TS EN 12079-1 Kıyı ötesi konteynerler ve kaldırma takımları bölüm 1: Kıyı ötesi konteynerler-tasarım imalat ve işaretleme TS EN 12079-3 Kıyı ötesi konteynırlar ve kaldırma takımları bölüm 3:Periyodik muayene gözden geçirme ve deney TS 1359 EN ISO 6346 Yük konteynerleri - Kodlama, tanımlama ve işaretleme TS ISO 3874 Seri 1- Yük konteynerleri- Taşıma ve emniyete alma EN 283 Yük nakli kasaları-deneyler EN 284 Yük Kasaları-C Sınıfı 4
Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 EN 452 Yük Kasaları-A Sınıfı EN 1432 Yük Kasaları-Çalışma Koşulları EN 452 Yük Kasaları-Sınıf A EN 1432 Yük Kasaları-Çalışma Koşulları EN 12406 Isıl Yük Kasaları-C Sınıfı EN 12410 Isıl Yük Kasaları-A Sınıfı EN 12641-1 Yük Kasaları-Brandalar EN 12641-2 Yük Kasaları-tenteler için asgari şartlar 5
Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 EN 12642 Yük Kasaları-gövde yapısı minimum şartlar EN 13044 Yük Kasaları için kodlama, tanımlama ve işaretleme şartları EN 13853 İstiflenebilir Yük Kasaları EN 14993 İstiflenebilir Yük Kasaları UIC Kitapçıkları 2. KAPSAM Bu bölümde BK1 ve BK2 dökme yük konteynerlerinin onayı, ilgili belgeleri, üretici ve üretimde bulunması gereken teknik ve idari dokümanları ve deneyleri hakkında bilgi verilmektedir. 3. UYGULAMA TSE Ulaşım ve Lojistik Sistemleri tarafından, konteynerler için aşağıdaki akış şemasında belirtilen süreç uygulanarak Tasarım Onayı, Tek Konteyner Onayı ve Çoklu Konteyner Onayı belgeleri düzenlenmektedir. Başvurular web sitesi üzerinden alınmaktadır (www.tse.org.tr). 3.1. SÜREÇ Tasarım onay sürecinin akışı aşağıdaki şemada verilmiştir: 6
ONAY SÜRECİ Ulaşım ve Lojistik Sistemleri Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 TASARIM ONAYI İÇİN BAŞVURU BAŞVURU DOKÜMANLARININ ELEKTRONİK VE BASILI DOKÜMAN OLARAK TMKT MÜDÜRLÜĞÜNE ULAŞTIRILMASI EKSİKLİĞİN BAŞVURU SAHİBİNE İLETİLMESİ DEĞİL DOKÜMAN İNCELEMESİ TESPİT EDİLEN SUZLUĞUN BAŞVURU SAHİBİNE İLETİLMESİ DEĞİL BAŞVURU DOSYASININ TEKNİK YETERLİLİĞİNİN İNCELENMESİ TESPİT EDİLEN SUZLUĞUN BAŞVURU SAHİBİNE İLETİLMESİ DEĞİL ONAY SÜRECİ ÇOKLU KONTEYNER SERTİFİKASI TEK KONTEYNER SERTİFİKASI TASARIM ONAY BELGESİ DÜZENLENMESİ TASARIM TİP DENEYLERİNİN YAPILMASI DENEY VE İNCELEME SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TEK KONTEYNER SERTİFİKASI ÜRETİM YERİ İNCELEMESİ DENEY VE İNCELEME SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TASARIM ONAY BELGESİ DÜZENLENMESİ ÇOKLU KONTEYNER SERTİFİKASI 7
Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 3.2. BAŞVURU SIRASINDA İSTENEN DOKÜMANLAR Üretici firmalar, aşağıdaki belgelere sahip olmalı ve başvuru sırasında WEB sitesinden yüklemelidir. İSTENEN EK DOKÜMANLAR 1. Tasarım ve üretim için kullanılan standartların listesi 2. Dökme yük konteynerlerinde taşınacak tehlikeli malların sınıfı 3. Tahliye kapasitesi dâhil güvenlik aletleriyle ilgili bilgi ve teknik verilerle birlikte hizmet teçhizatının listesi, kapasiteleri ve tip onay sertifikaları 4. Genel montaj çizimi veya çizimleri, hesaplamalar için kullanılan boyutlar; ürünün, hizmet teçhizatının, yapısal teçhizatının boyutları; uygunluğu doğrulamak için gerekli işaretlemeler ve/veya etiketlemeler dâhil ayrıntılı çizimler 5. Hesaplama tları Ve Sonuçları (azami net kütle, kapasite, dolum miktarı hesapları, et kalınlıkları vs.) 6. Hesaplamalar için kullanılan boyutlar; ürünün, contaların/sızdırmazlık elemanlarının/kapakların boyutları; uygunluğu doğrulamak için gerekli işaretlemeler ve/veya etiketlemeler dâhil ayrıntılı çizimler 7. Gövde, kapı ve kapak(metal veya plastik), kaldırma kulpu, takviye teçhizatı, bağlantılar, kilitler ve menteşeler, kaynak süreci, ayrıntılı madde tipi ve kalınlığıyla beraber yapımını ve boyutlarını gösteren mühendislik çizimi A4 formatında kâğıt. Eğer konteyner örtü ile kapalıysa(mesela branda), bu örtüde boyutları ve tutturma metoduyla tanımlanmalıdır 8. İmalat Akış Şeması (hangi aşamadan sonra ilgili hangi testin yapılacağı bu kısımda verilecektir.) 9. Kalite Planı (organizasyon şeması, kuruluş içi yetkilendirmeler, ilgili prosedürlere atıflar burada belirtilecektir.) 10. Tüm başvuru sahiplerince onaylı imza sirküleri getirilecektir 11. Marka tescil belgesi ya da müracaat ettiğine dair belge 12. Kuruluşun tüzel kişiliğini gösterir belgeler (ticari sicil kaydı, oda sicil kaydı gibi) 8
Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 3.3. TESTLER NOT: Aşağıdaki testler bilgi için verilmiştir, işlemler başvuruya göre değişiklik gösterebilir. Dökme Yük Konteynerleri için Testler 1. İstifleme Testi 2. Üst Köşelerden Kaldırma Deneyi 3. Alt Köşelerden Kaldırma Deneyi 4. Uzunlamasına Dış Şekil Değiştirme Deneyi 5. Baş Duvarların Dayanımı Deneyi 6. Yan Duvarların Dayanımı Deneyi 7. Tavan Dayanımı Deneyi 8. Taban Dayanımı Deneyi (sadece kutu tipi için) 9. Enlemesine Rijitlik Deneyi 10. Uzunlamasına Rijitlik Deneyi 11. Fork- Lift Ceplerinden Kaldırma Deneyi (eğer varsa) 12. Kanca Kolu Dayanımı Deneyi (eğer varsa) 13. Sızdırmazlık Deneyi 14. Uzunlamasına İç Şekil Değiştirme Deneyi (Sadece Bunker Tip) 15. Yanlamasına İç Şekil Değiştirme Deneyi (Sadece Bunker Tip) 16. Yürüyüş Yolları deneyi (eğer varsa) 17. Merdivenler Deneyi (eğer varsa) 18. Hava Sızdırmazlık Deneyi (Tip Kodları 23 ve 83) 19. Brüt Kütle Deneyi Yukarıdaki deneylere ait numune alma tablosu aşağıda verilmiştir. Parti Büyüklüğü 0-25 2 25-50 3 50 < 4 Numune Sayısı 9
Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 3.4. ÜRETİM DENETİMİ ÜRETİM DENETİMİ Üretim denetiminde başvurulan tasarım tipi için firmanın yapabilirliği; - Üretim Kayıtları, - Testlerin raporları, - Isıl işlem kayıtları, - Kalibrasyon kayıtları, - Kalite sisteminin, - Firma teknik altyapısı, - İlk muayene testleri İncelenmesi yoluyla denetlenecektir. Kalite denetimi: TSE, başvuru sahibinin kalite sistemini idame ettiğinden ve kalite sistemini uyguladığından emin olmak için yetki süresi boyunca periyodik denetimler yapabilir. Aşağıdaki hükümlere uyulmalıdır: 12 aylık bir süre zarfında asgari iki denetim yapılır; Muayene Kurumu ek ziyaretler, eğitimler, teknik değişiklikler, kalite sisteminde değişiklikler isteyebilir; başvuru sahibi tarafından yapılan muayenelerde ve testlerde sınırlamalar veya yasaklamalar uygulayabilir. Muayene Kurumu, kalite sistemindeki değişiklikleri değerlendirir ve değiştirilen kalite sisteminin ilk denetim zorunluluklarını karşılayıp karşılamayacağına veya tam bir değerlendirmenin gerekli olup olmadığına karar verir; Muayene kurumunun denetçileri, kalite sistemi dahilindeki ürünün uygunluk değerlendirmesini yürütecek yetkinliktedir; Muayene Kurumu başvuru sahibine bir ziyaret veya denetim raporu verir ve bir test yapılmışsa bir test raporu verir. İlgili zorunluluklara uyulmaması durumunda, muayene kurumu düzeltici önlemlerin alındığından emin olur. Düzeltici önlemler belirlenen süre içinde alınmazsa, muayene kurumu kurum içi muayene hizmetinin faaliyetlerine devam etmesi için gerekli izni askıya alır veya iptal eder. Askıya alma veya iptal etme işlemi, ilgili bildirim TSE ye iletilir. Muayene kurumunun aldığı kararın nedenleri ile ilgili ayrıntılı bilgiyi içeren bir rapor başvuru sahibine verilir. İmalatçının Kalite Sistemi Kalite sistemi üreticinin benimsediği tüm unsurları, gereksinimleri ve hükümleri içermelidir. Bu sistem, yazılı politikalar, prosedürler ve talimatlar şeklinde sistemli ve düzenli olarak belgelendirilmelidir.özellikle aşağıda belirtilen hususların yeterli açıklamaları yer almalıdır: Organizasyonel yapı, personelin tasarım ve ürün kalitesi bakımından sorumlulukları; Konteynerlerin tasarımı esnasında kullanılacak tasarım kontrolü ve tasarım doğrulama teknikleri, 10
Doküman ULM-02-SR-004 Yayın 01/07/2013 süreçler kapların tasarımı sırasında izlenecek prosedürler; Konteyner ile ilgili olarak başvurulacak üretim, kalite kontrol, kalite güvence ve süreç işlem talimatları; Muayene raporları, test verileri ve kalibrasyon verileri gibi kalite kayıtları; Kalite sisteminin verimli çalışmasını sağlamak üzere yönetim incelemeleri; Müşteri gereksinimlerinin nasıl karşılandığını açıklayan süreç; Belgelerin ve revizyonlarının kontrolüne ilişkin süreç; Uygun olmayan konteynerlerin, satın alınan aksamların, ara ve nihai malzemelerin kontrol yöntemleri ve İlgili personel için eğitim programları ve kalifikasyon prosedürleri. Kalite sisteminin idame edilmesi Üretici, kalite sistemini idame ederek yeterli ve etkili sürdürülmesini sağlamalıdır. Üretici kalite sistemini onaylayan TSE yi planlanan her türlü değişiklik hakkında bilgilendirmelidir. Değiştirilecek kalite sisteminin ilgili hükümleri karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi amacıyla önerilen değişiklikler değerlendirilmelidir. 4. İŞARETLEME İşaret, ambalajların başarıyla test edilmiş bir tasarım tipine tekabül ettiğini ve sertifikada anılan zorunlulukları karşıladığını ifade etmektedir. Uluslararası anlaşmalara uygun imal edilen ve kullanımı amaçlanan her bir ambalaj kalıcı, okunaklı ve kolayca görülen bir yere yerleştirilmiş olan bir işaret taşımalıdır. 5. ARA KONTROL ve PERİYODİK MUAYENE SÜRECİ Periyodik muayene 2,5 yıl arayla yapılacak olup Tasarım Onayı 5 yıl arayla yenilenecektir. 1 yıl arayla Tasarım Onay Belgesinin süresini uzatacaktır. 6. KAYITLAR VE DOKÜMANTASYON Üretici veya başvuru sahibi tip onayı için teknik belgeler dahil, tasarım tipi onay sertifikalarını ve uygunluk sertifikalarını muhafaza eder. Konteynerin künyesine ek olarak, son muayene tarihi ve muayene yapan kuruluşun bilgilerinin kaydının tutulması yararlı olacaktır. Genel geçer bir kayıt tutma metodunun oluşturulmasına gerek yoktur, var olan kayıt sistemi belli bir geçiş süresi boyunca kabul edilebilir. 7. ÜCRETLENDİRME Ücretlendirmede başvuru işlemleri, tasarım ön değerlendirme aşaması ve Birleşmiş Milletler Numarası Kayıt Ücreti peşin alınmaktadır. Saha denetimi, üretim yeri incelemesi ve varsa prototip üzerinde gerçekleştirilecek deneyler, deney sonuçlarının tasarım şartlarına göre değerlendirilmesi ve raporlama ile onay sertifikası düzenleme aşamalarına yönelik ücretleri kapsamaktadır. Tasarımı yapılan her bir ambalaj veya kaba yönelik gerçekleştirilecek deneyler ve süreçlerdeki faklılıklar nedeniyle; ücret hesaplaması ayrı ayrı yapılarak üreticiye bilgi verilecektir. 11