Mühendislikte Veri Tabanları Dersi Uygulamaları (ArcGIS-SQL) İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, Geomatik Mühendisliği Bölümü 2014 2015 Güz Yarıyılı Uygulama 2
ArcGIS Yazılımı ile Mekânsal Veritabanı Sorgulamaları Kullanılan Veriler Vektör Veriler cities_usa.shp (point) major_rivers.shp (line) state_usa.shp (polygon) Raster Veriler landcover.tif Demografik Veri population.xls Verileri ArcGIS yazılımına katman olarak ekleme ArcGIS yazılımında verilerin katmanlar halinde eklenmesi için üst menüde bulunan (+) işareti kullanılır. Daha sonra açılan menüde çalışacağımız klasörü ArcGIS yazılımına tanımlanır. Daha sonra katman olarak ekleyeceğimiz dosyalar seçilerek yazılıma eklenir. Yazılıma eklenen katmanlar yazılımın arayüzünde görüntülenir. Sol tarafta bulunan menüden istenilen katmanlar açılıp kapatılabilir. Uyarı!!! Görüntü ekrandan kaybolduğunda katmana sağ tıklayarak Zoom to Layer seçeneğinden görüntü ekrana ortalanabilmektedir. Öznitelik Tablosunun Görüntülenmesi İlgili katmana sağ tıklanarak Open Attribute Table seçeneği tıklanarak öznitelik tablosu görüntülenir. İlk örnek olarak state_usa katmanının öznitelik tablosunu görüntüleyiniz. Aşağıdaki tablo görüntülenecektir. 1
Öznitelik Tablolarındaki Veri Türlerinin İncelenmesi Öznitelik tablosunda her biri öznitelik farklı özelliklerde ve yapılarda saklanabilir (text, integer vs). Bu özellikler öznitelik oluşturulurken seçilerek belirlenir. Sonrasında ise ilgili katmana sağ tıklanarak Properties penceresinden Fields sekmesi açılarak görüntülenebilir. Obje Özelliklerinin Görüntülenmesi Herhangi bir poligon, çizgi yada nokta hakkında bilgi edinmek istenildiğinde üst menüde bulunan (i) sembolü ile poligonlar üzerine tıklandığından poligonlar ile ilgili bilgiler görüntülenebilmektedir. 2
Öznitelik Tablosuna Yeni Veri Sütünu Ekleme Bu aşamada state_usa veri katmanı için her poligonun çevresinin hesaplanması için Perimeter adında yeni bir veri katmanı eklenecektir. Bu amaçla state_usa katmanına ait öznitelik tablosu açıldıktan sonra. Add Field seçeneği tıklanarak Perimeter adında long integer tipinde bir sütun eklenir. Daha sonra öznitelik tablosunda oluşturulan Perimeter sütünuna sağ tıklanarak Calculate Geometry aracı yardımıyla Perimeter seçilerek Kilometre birimi seçilerek poligonların çevresi hesaplanabilir. Excel Dosyası Yardımıyla Yeni Verilerin Eklenmesi (Join) Bu örnek kapsamında Amerika ya ait nüfüs verisi ile Amerika daki eyaletlere ait sınır verileri birleştirilecektir. Bu amaçla mevcut katmanların yanına population.xls dosyasıda veri katmanı olarak eklenir. Daha sonra state_usa verisine sağ tıklanarak Join and Relates bölümünden Join seçeneği seçilir. Daha sonra aşağıdaki ayarlar ile state_usa sınır verisi ile excel dosyasında bulunan nüfus verileri birleştirilir. 3
Bu işlemler gerçekleştirildikten sonra tablomuz ile vektör veri dosyamızın öznitelikleri birleştirilmiş olacaktır. Sorgular Öznitelikler ile sorgulama (Select by Attributes) Sorgu 1 : Cities_usa dosyasından ortalama yüksekliği 600 den büyük olan şehirlerin bulunması Sorgulamalar için hangi katmanda sorgulama yapılacaksa o katmanın öznitelik tablosu açılır. Sonrasında Select by attributes seçeneği seçilerek sorgulama menüsü açılır. Sorgulama penceresinde ELEVATION sütününa çift tıklanıp eklendikten sonra > sembolü ve değer girilerek sorgulama oluşturulur. Sonrasında ArcGIS yazılımının görsel olarak sorguyu sağlayan poligonları gösterdiği gözlenebilir. Sorgu 2 : Major_rivers verisinden uzunluğu 2000 mil den küçük olan ve Mississipi ye ait olmayan akarsuların bulunması 4
Sorgu 3 : State_usa verisinden ilk harfi A olan ve 2010 nüfüsu 2000000 dan fazla olan eyaletlerin bulunması Sorgu 4 : California dışındaki alanı 50000 km2 den büyük olan eyaletleri bulunuz. Sorgu 5 : 2010 nüfusu 5000000 ile 1000000 arasında olan eyaletleri bulunuz. Sorgu 6 : 2010 Nüfusu 10000000 dan fazla olan veya alanı 50000 km2 den küçük olan eyaletlerini bulunuz. Sorgu 7 : 2000 ile 2010 yılları arasında nüfusu azalan eyaleti sorgulayınız. Sorgu 8 : landcover verisinden Water alanların seçilmesi Sorgu 9 : landcover verisinden alanı 2000 pikselden fazla olan arazi örtüsü türlerini belirleyiniz. 5
Konum sorgulamaları (Select by Location) Konum sorgulamaları yapmak için Selection menüsünden Select by Location seçilir. Sorgu 1: Teksas eyaletinde bulunan Şehirleri bulmak için. state_usa verisi üzerinden Texas eyaletini seçiyoruz. Sonrasında Select by Location sorgusu ile açılan pencere; Target layer olarak cities_usa veri seti, Source layer olarakta state_usa veri setini seçiyoruz. Sorguyu çalıştırdığımızda Texas ile kesişen şehirler seçilmiş olacaktır. Sorgu 2: İkinci olarak Mississippi nehrinin kesiştiği eyaletleri bulmak için. Yine Select By Location aracılığıyla, major_rivers veri setinden Mississippi nehri seçildikten sonra, Hedef katman olarak states_usa ve kaynak katman olarak da major_rivers seçilerek sorgu çalıştırılır. Sorgu sonucu aşağıdaki gibi gerçekleşecektir. 6