FORUM FOR AEROSPACE NDT BOARDS Ulusal Havacılık NDT kurullarının faaliyet ve etkinliklerinin gözden geçirilmesi forumu Mehmet SAYGIOĞLU Türk Hava Kurumu En 4179/NAS 410 Seviye II Uzmanı Rev: 2008-12-06
NANDTB nedir? EASA part 145 de yer alan (NDT bakımlarını içeren) kurallara, EN 4179 (NAS 410) standardına göre uyulmasıdır. Kuralların detayları ve sorumluluklar. gibi hususlarda, EN 4179 Ulusal Havacılık NDT Kurullarına (NANDTB) başvurulur. ve aşağıdaki tanımları kapsar: NANDTB ulusal havacılık endüstrisini temsil eden bir topluluktur. Havacılık sektöründeki ana yüklenici ve alt yüklenicilerden oluşur, Ulusal havacılık otoritesi tarafından tanınır. 2
NANDTB nin rolü nedir? NDT personelinin vasıflandırma ve sınav hizmetlerini sağlamak yada desteklemek Sertifikasyona katılımı kapsayan işlemler: EN 4179 a göre vasıflandırma ve sertifkasyon için idari prosedürler, Vasıflandırma ve sertifkasyon eşitliklerinin tanınması, Sınav soruları ve prosedürleri gibi NDT eğitim, kurs araç ve gereçleri için rehberlik ana hatlarının sağlanması. 3
Form niçin gerekli? Formun genişlemesini ve uyumluluğunu (harmonizasyonu) etkilemeden, NANDTB nin söylemleri de dikkate alınarak EN 4179 daki değişik yol ve yöntemlere göre gereksinimlerin belirlenmesi, EN 4179 gereksinimlerine göre arzu edilen amaçlara ulaşmak için Kurullar arasındaki tartışma ortamı ve bilgi alış veriş şansının yaratılması, NANDTB nin oluşumuna katılım sağlayan ulusal sektör temsilcilerine en mükkemel hizmetin sunulması maksadıyla gerekli bilgi ve tavsiyelerde bulunmakdır. 4
Form ne zaman kuruldu? 26 Eylül 2006 tarihinde ilgili katılımcıların Berlinde düzenlemiş olduğu 9 ncu Avrupa NDT konferansında, Avrupa Havacılık NDT Federasyonu (EFNDT) nin şemsiyesi altında kurulması için görüş birliğine varılmıştır. 2006 Aralık da Paris te düzenlenen Forumun ilk toplantı açılışına 40 kişi katılmış ve NANDTB 16 asil üye ile temsil edilmiştir. 5
Amaçlar ve hedefler Forum un sağlayacakları NANDTB üyelerinin müşterek sorunlarını birlikte tartışma şansını verecek, Ulusal seviyedeki havacılık NDT eğitimleri ve EN 4179 (NAS-410) vasıflandırma sınavlarının kontrolunun sağlanabilmesi için yöntem bilim (metodoloji), uyumluluğu sağlayacaktır. Üyelerin müşterek istek ve kaygıları Avrupa Sivil Havacılık Emniyet Ajansına (EASA) ya resmi yoldan anlatılacak, Uygulanabilir yeni NANDTB kural ve standartlarının yürürlüğe konulması için danışma gurubu oluşturulacaktır. 6
Amaçlar ve hedefler Forum un sağlayacakları Teknik şartnamelerde görüş birliğine varmak için ulusal seviyede, nitelikli ajanslar tarafından verilen eğitim programı ve sınav hizmetlerinin sağlanması, Belirli bir format ve ortak düşünce yapısında EN 4179 (NAS-410) ile uyumlu şirket yazılı talimatlarının hazırlanmasına katkıda bulunmak, Uygulanabilir kural ve standartların yerine getirilmesinde karşılaşılan şüpheli durumlarda konuya ilişkin yorumlamalar için tartışma mekanizması yaratmaktır. 7
Amaçlar ve hedefler Forum un sağlayacakları Ulusal seviyede, üye ülkelerin benimsediği ve yerine getirdiği özel havacılık eğitim programı hazırlamak ve geliştirmek, NDT dergileri ve web siteleri ile Uluslar arası seviyede bilgi yayımlamaktır. Çok uluslu tanınmaların özendirilmesi; Üyeler arasındaki, Benzer amaçlara sahip organizasyonlar ile, IAQG, vb. Havacılık endüstrisindeki diğer düzenli benzer yapıların çalışmalarının yararlı hale getirilmesi, sektördeki ikilemleri ve çoklu denetlemeleri minimize etmektir. 8
Temsilcilik Havacılık NDT Kurulları Forumu (ANDTBF), temsilciliklerin elde edilmesi ve yaygınlaştırılması için NANDTB kurullarını, Avrupa birliği dışında ki benzer organizasyonları yada serbest ticari alandaki üyelik uygulamaları ile farklı araştırmalara ilişkin etkinlikleri teşfik eder. Yalnız Avusturalya ve Rusya halihazırda Avrupa kurullarından değildir, Diğerleri önceden tahmin edip ona göre davranmıştır. 9
Kuruluş yapısı (ANDTBF) Avrupa Havacılık NDT Kurulları Forumu, NANDTB üyeliklerine uygun, üye yapısında iki görev içermektedir. 21 Kurula ilave olarak ANDTB/02 referans listesinde yer alan güncel ve devamlı üye gözlemci temsilcilerden oluşmaktadır. Benzer diğer oluşumların kurula katılımı için davet edilmesine ilişkin kararları Havacılık NDT Kurulları Forumu (ANDTBF) verecektir. 10
Kuruluş Temsilciler arasından yapılan seçimler sonucunda Başkan ve başkan yardımcılığı görevlerine iki yıllık süre için atamalar yapılmıştır. Halihazırda Jon Biddulph Başkan (UK), ve Manfred Podlech Başkan Yardımcısı (Germany) Forum tarafından İki yıllık sekretarya görevine de atama yapılmış olup; Halihazırda John Thompson Genel Sekreterdir. (UK) john.thompson@bindt.org 11
Üyeler Avusturalya Avusturya Belçika Cekoslovakya Danimarka* Finlandiya Fransa Almanya Yunanistan Macaristan İzlanda. İrlanda İtalya Luksemburg (gözlemci) Malta (gözlemci) Holanda Norveç* Polonya Portekiz Sırbistan (gözlemci) Slovakya (gözlemci) Slovenya (gözlemci) İspanya İsveç.* İsviçre Rusya Türkiye İngiltere * İskandinav kurulları 12
Üyeler Her hangibir organizasyon Havacılık NDT Kurulları Forumu na üye olmak yada forumun toplantılarına resmi temsilcisi olarak katılmak isterse, ANDTBF nin resmi web adresinden (www.efndt.org) Kurul sekretaryası ile temas kurmak zorundadır. Sekretarya üyelik başvuru forumunu onaylarsa, Forumun bir sonraki toplantısına katılabilir. 13
Çalışma yöntemi Forum en az yılda bir kez olağan toplanır. Tüzük değişiklikleri, dönemsel başvuru ve çalışma yöntemi değişiklikleri veya ANDTBF kurulunu temsil edecek diğer kuruluşların davet edilmesi ile ilgili değişiklerin onaylanması olağan bir toplantıda yapılır ve mevcut bulunan temsilcilerin en az dörtte üçünden az olmayan bir çoğunlukla karara bağlanır. Diğer hususlar basit çoğunlukla karara bağlanır. ANDTBF tarafından kurulan çalışma gurupları ve komitelerinin yetkilendirilmesi, onların ANDTBF ye bağlı olarak vereceği raporların ilgili prosedür, referans ve terimlerini tespit etmektir. 14
Eylem planı Kurulun 2007 Haziran tarihinde Istanbul da yapmış olduğu ikinci toplantısında, Yavaş, yavaş gelişmekte olan eylem planının devam etmesi yönünde görüş birliğine varılmıştır. Plan, formun amaçları ile aynı çizgide olan objektif sayı ve miktarı içermelidir. Toplantıya çağırma sorumluluğu için temsilciler dağıtılan sonuçlarda hem fikir olmalıdır. 15
EASA Kuralları Amaçlar: EASA Acceptable Means of Compliance 145 AMC kurallarının (EN 4179 : 2000 e göre) güncellenmesi ve gözden geçirilmesi için amaç ve gayeler ile zaman takviminin tespit edilmesi, EASA kısım 21 ve 145 deki kuralların birbirine uyumluluğu (harmonizasyonu) ve birleştirilmesi arzu edilmektedir. Deneyim ve ustalık isteyen çalışmalara katkıda bulunmak yada yardımcı olma şansını sunmaktadır. Statü: EASA yanlızca geçerli güvenlik kurallarında ki gözden geçirme ve değişiklikleri yada ulusal düzenleyicilerden gelen baskı ile yapılmış değişiklikleri üstlenecektir. 16
Nadcap Amaçlar Nadcap (National Aerospace and Defence Contractors Accreditation Programme) etkinliklerini gözden geçirmek ve NANDTB etkinlikleri ile ortak çözüm ilişkilerini sağlamaktır. Nadcap ile iletişim yöntemleri belirlemek (Ulusal seviyedeki kurulların özerkliklerinin koruması sürecinde) Statüler: 2007 de kazanılmıştır. 17
Çalışmaların uyumluluğu Çalışmalar ANDTBF nin ulusal kurullar ile yaptığı çalışmaların uyumluluk politikasını tasarlamak ve dökümante etmek, Dış ajans denetleme kriterlerini tasarlamak, Diğer ulusal kurulların kontrolü altında yayımlanan tanınma ve onaylama politikalarını önermektir. Statüler: Forumun 3 Aralık 2008 tarihinde yaptığı beşinci toplantısında teknik şartnameler onaylanmış ve listelenmiştir. 18
Standartların yorumlanması Çalışmalar : Havacılık sektöründe uygulanabilir ( e.g. EN 4179 ve EN 473 aero) vasıflandırma standartlarının yorumlanması için mekanizma oluşturmak. (EN 4179 Tablo Not 2) deki deneyim- dönüşümler ile ilgili süreç hakkında tavsiyelerde bulunmak. Pratik sınavların (ilk ve yeniden sertifikalandırma) kapsamına ilişkin tavsiyelerde bulunmak. Statüler: Statünün korunması, fakat EN 4179:2008 in yayımlanması ile yeniden yürürlüğe konulması 19
Konferanslar Çalışmalar : Gelecek (2010 da Moskova da yapılacak olan) Avrupa NDT konferansında yarım gün içinde Havacılık NDT personelinin vasıflandırılması /sertfikasyonu oturumunu sunmak ve yönetmek, İlgilenenler ve katılmak isteyenlere bir günlük ANDTBF nin 2008 çalışma alanındaki konular için zemin oluşturulmuştur. Statüler 3 Aralık 2008 tarihinde Fuerth, Almanya da yapılan açık oturumlar ile kısmen tamamlanmıştır. 20
Eğitim Özetleri Çalışmalar : Havacılık sektöründe ki teknolojik üretimlerin ve beş ana NDT metodunu içeren özel eğitim programlarının geliştirilmesi Statüler: Faaliyet alanında hedeflenen çalışmalar ve güncel öneriler, tablolaştırılmış teknolojik eğitim paket ürün taslakları ile birlikte 23 Haziran 2009 tarihinde Berlin, Almanya düzenlenecek olan toplantıda rapor edilecektir. 21
Sonuçlar Forum hedefler ve amaçlar doğrultusunda belirlenen eylem planı ile kusursuz başlamış ve devam etmektedir. Toplantılara epeyce katılım sağlanmış, ve Forum oldukça desteklenmiştir. Forum ulusal kurullar arasında ki ilişkilerde güzel iletişim kanalları açmıştır. 3 Aralık 2008 deki beşinci toplantı da, üç yeni eylem planı ile genişletilmiştir. 22
Kapanış EFNDT kendi web sitesinde forumun yapmış olduğu çalışmaların yayınlaması için yer açmıştır. Forumun bir sonraki toplantısı 23 Haziran 2009 tarihinde Berlin de gerçekleştirilecektir. Daha fazla bilgi www.efndt.org adresinden yada email ile John.Thompson@bindt.org den rica edilecektir. 23
Türkiye FORUM Ulusal FOR AEROSPACE Havacılık NDT Tahribatsız BOARDS Muayene Kurulu Mehmet SAYGIOĞLU Türk Hava Kurumu En 4179/NAS 410 Seviye II Uzmanı 23.01.2013
Ulusal Kurulun Rolü ve Amacı Mevzuat ve Standartlar Amaç ve Gereksinimler Kuruluş Süreci Mevcut Durum Kurul Çalışma Prensipleri 25
Uluslararası Organizasyonlar Havacılık sektöründeki; Joint Aviation Authorities (JAA) European Aviation Safety Agency (EASA) International Civil Aviation Organization (ICAO) Federal Aviation Administration (FAA) NDT alanındaki ; American Society for Nondestructive Testing (ASNT) European Federation for Non-Destructive Testing (EFNDT) National Aerospace and Defence Contractors Accreditation Programme (Nadcap) 26
Uluslararası NDT standartları AIA-NAS-410 : Aerospace Industries Association National Aerospace Standard for qualification and certification of non-destructive testing personnel SNT-TC-1A : ASNT recommended practice for the qualification and certification of nondestructive testing personnel. EN 4179 : Aerospace series - qualification and approval of personnel for non-destructive testing 27
EASA uygulaması nedir? Avrupa Sivil Havacılık Emniyet Ajansı (EASA) AMC 145.A.30 (f) : EN 4179 (NAS 410) strandartına göre D1-Class Rating e sahip bir EASA Part 145 onaylı bakım kuruluşunun bulunduğu ülkede, NDT personelinin vasıflandırma ve belgelendirme faaliyetleri o ülkede ki (NANDTB) kurulu tarafından yürütülmelidir. Söz konusu ülkede böyle bir kurulun olmaması halinde bu faaliyetlerin yürütülmesi, NANDTB kurulu olan EASA üyesi başka bir ülkeden destek almak yoluyla yapılabilir. 28
Ulusal Kurul Ne Zaman Kuruldu? Uçuş emniyeti açısından son derece önemli olan TM faaliyetlerinin sağlıklı olarak yürütülebilmesi ve Türk havacılık sektöründe TM personelinin eğitim, vasıflandırması ve belgelendirilmesi ile ilgili faaliyetlerinde SHY 145-01, EASA 145 ve TS EN 4179 da tanımlanan öngörülerin yerine getirilmesi, Standardizasyonun sağlanması ve dışarıya olan bağımlılığın ortadan kaldırması amacıyla Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü gözetiminde 21 Haziran 2007 tarihinde Ulusal Havacılık Tahribatsız Muayene Kurulu (NANDTB-TR) kurulmuştur. 29
Ulusal Kurul Ne Zaman Kuruldu? Ulusal Havacılık Tahribatsız Muayene Kurulu nun ev sahipliğinde 29 Haziran 2007 tarihinde düzenlenen 2 nci EF NANDTB (Avrupa Ulusal Havacılık Tahribatsız Muayene Kurulları Federasyonu) toplantısında yapılan tam üyelik başvurusu sonucunda Ulusal Kurulumuz, Avrupa Ulusal Havacılık Tahribatsız Muayene Kurulları Federasyonu (EF NANDTB) na tam üye olarak kabul edilmiştir. 30
EF-NANDTB ye tam üyelik 31
Mevcut yönetmelik ve uygulama Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Onaylı Bakım Kuruluşları Yönetmeliği (SHY 145-01) 13 ncü maddesinin (f) bendinde; Hava aracı ve/veya komponentleri üzerinde Tahribatsız Muayene (TM) işlemi yapacak personel, TS EN 4179 standartlarına uygun niteliklere sahip olmalıdır. hükmü yer almaktadır. 32
Mevcut yönetmelik ve uygulama Ayrıca Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) 145.A.30 (f) ve AMC 145.A.30(f)/ 4 paragraflarında TS EN 4179 Mart 2010 standardına göre D1-Class Rating e sahip bir EASA 145 onaylı bakım kuruluşunun bulunduğu ülkede TM personelinin ilgili metotlarda belgelendirme sürecinde yapılan sınav faaliyetlerinin, O ülkedeki Ulusal Havacılık Tahribatsız Muayene Kurulu (National Aerospace Non-Destructive Test Board - NANDTB) tarafından yürütülmesi gerektiği ve söz konusu ülkede böyle bir kuruluşun olmaması halinde sınav faaliyetlerinin yürütülmesi, NANDTB kurulu olan başka bir EASA üyesi ülkeden destek almak suretiyle yapılabilir. ifadesi yer almaktadır. 33
Mevcut yönetmelik ve uygulama Ulusal Kurul, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından tanınan bir organizasyondur. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından havacılık sektöründe SHY Part-145 ve Part 21 e uygun olarak faaliyet göstermekte olan TM ve eğitim faaliyetlerinin EASA kurallarına göre disipline edilmesi, Gerekli yasal düzenlemelerin yapılması, sivil havacılık sektöründeki şirket temsilcilerine eğitim programlarının bir elden yürütülmesi ve duyurabilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmıştır. 34
Mevcut yönetmelik ve uygulama Bu kapsamda, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan 24.10.2011 tarihli Sivil Havacılık Tahribatsız Muayene Talimatı (SHT- NDT) ve 02 Nisan 2012 tarih ve B.11.1.SHG.0.15.01.00/sayılı genelge ile Ulusal Havacılık Tahribatsız Muayene Kurulu yeniden yapılandırılmıştır. 35
KURULUN ROLÜ ve AMACI nedir? Ulusal Kurulun görev ve amacı; Türk havacılık sektöründe TM alanında sertifikasyon hizmeti veren kurumların EN 4179 (Aerospaces Series- Qualification and Approval Personnel for Nondestructive Testing) standardı çerçevesinde denetlenmesi, vasıflandırması ve belgelendirmesi, desteklenmesi ve ihtiyaç duyduğunda rehberlik hizmeti verilebilmesi amaçlanmakta olan Ulusal Kurul un faaliyetleri; 36
KURULUN ROLÜ ve AMACI nedir? Ulusal Havacılık Tahribatsız Muayene Kurulu, Türk havacılık sektörünün EN 4179 standardında tanımlanan ihtiyaçlarını karşılamak, EN 4179 standardının gereklerini yerine getiren eğitim organizasyonlarının tanınırlığını sağlayan bir sistem oluşturmak, Vasıflandırma ve belgelendirme hizmeti vermek isteyen kuruluşların EN 4179 standardının gereksinimlerini denetleyen bir sistem kurmak, Vasıflandırma ve belgelendirme hizmeti veren kuruluşların, yazılı olarak beyan ettikleri eğitim ve sertifikasyon uygulamalarının EN 4179 standardına uygunluğunu kontrol etmek, Bir plan dâhilinde Türk havacılık sektörüne uygun projeleri araştırmak, diğer ülke kurullarının veya yetkili kuruluşların kullanmakta olduğu benzer projeleri üretmek ve uygulamak olarak özetlenebilir. 37
Kurul Temsilcileri ÜYE GÖREVİ ÇALIŞTIĞI KURUM / KURULUŞ M. İlker SUNAOĞLU Başkan Türk Hava Yolları Teknik A.Ş. Mehmet SAYGIOĞLU Sekreter Türk Hava Kurumu Teknik A.Ş. Buket TOPEL Üye TEI TUSAŞ Motor Sanayi A.Ş. Ahmet GÜDÜK Üye Hava Kuvvetleri Komutanlığı Mustafa AKKAŞ Üye Kara Kuvvetleri Komutanlığı Ferhat SONAT Üye TAI TUSAŞ Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş. Başar YİĞİT Üye Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. 38
Kurul Temsilcileri 39
Kurul Temsilcileri 40
Organizasyon yapısı Türk Havacılık Sektörü SHGM (tanıma) NANDTB Sınavların kontrolu NANDTB-TR (yönetim) Türk Havacılık Endüstrisi Part 145 Bakım Merkezleri (MRO lar) Türk Havacılık Endüstrisi Part 21 Ana Üreticiler kontraktöler Türk Havacılık Endüstrisi Part 147 Eğitim Merkezleri Alt kontraktörler, Test labotatuvarları 41
Sınavların Kontrolu Nadcap akreditasyonun tanınması NDT personel eğitimi & çalışanların sınav edilmesi NDT personelinin eğitilmesi & Dış ajans tarafından sınavların yapılması Çalışanlara Eğitim &Sınav hizmeti veren Dış Ajansların akreditasyonu Not. Tüm NandtB üyelerinin adaptasyonu kabul etmemesi durumunda Nadcap akreditasyonu tanınmayabilir. NandtB üyelerinin tamamının Nadcap den İstenilenlerin doğru ve kusursuz bir şekilde yapılamadığı görüşünde olmaması gibi. NDT personelinin eğitilmesi & Sertifikalandırma merkezi tarafından sınav yapılması NANDTB tarafından tanınan EN 4179 a uygun eğitim alan Özel Sektör 42
KURULUN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ Kurul asgari beş kişiden oluşur. Her bir Kurul üyesi TS EN 4179 konusunda son 10 yıl içinde asgari beş yıllık pratik deneyime sahip ve asgari Seviye 2 tahribatsız muayene uzmanı olmalıdır. Kurul, Türk Hava Kuvvetleri, Türk Hava Yolları Teknik A.Ş. Türk Hava Kurumu THK Teknik A.Ş., Kara Kuvvetleri Komutanlığı 5 inci Ana Bakım Merkezi Komutanlığı, Tusaş Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş. (TAİ), Pegasus Teknik ve Tusaş Motor Sanayi A.Ş. (TEİ) temsilcilerinden oluşmaktadır. 43
KURULUN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ Kurulun çalışma prensipleri Kurul Tahribatsız Muayene El Kitabı (KTMEK) nda tanımlanmaktadır. Bu El Kitabının amacı, her türlü sivil hava aracına ve/veya komponentine tahribatsız muayene yöntemleri ile muayene işlemlerini gerçekleştirecek ve/veya tahribatsız muayene eğitimi verecek kurum/kuruluşlar ile gerçek/tüzel kişilerin denetleme ve değerlendirme faaliyetlerinde, Ulusal Havacılık Tahribatsız Muayene Kurulunun çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. Kurul yılda en az iki kez toplanır. 44
HAVACILIK SEKTÖRÜNDE TM PERSONELİNİN VASIFLANDIRILMASI VE BELGELENDİRİLMESİ TM faaliyetleri, EN 4179 standardında açıklandığı gibi Seviye 1, 2 ve 3 olarak uygun şekilde vasıflandırılmış personel tarafından yürütülmelidir. EN 4179, havacılık üretiminde, hizmetlerinde ve bakım kuruluşlarında yürütülen TM faaliyetlerinde görev alacak personelinin vasıflandırılması ve belgelendirilmesi için asgari gereklilikleri belirler. Bu kapsamda, ilgili organizasyonlar, TM personeli vasıflandırma ve belgelendirme faaliyetlerini yürütmesi için EN 4179 da belirtildiği üzere Sorumlu Seviye 3 görevlendirmelidir. Sorumlu Seviye 3 bahse konu faaliyetleri işveren adına yürütür. 45
HAVACILIK SEKTÖRÜNDE TM PERSONELİNİN VASIFLANDIRILMASI VE BELGELENDİRİLMESİ Eğer organizasyonda Sorumlu Seviye 3 yer almıyorsa TM personeli vasıflandırma ve belgelendirme faaliyetleri onaylı bir dış kurumlardan sağlanabilir. Dış kurumlar, ilgili organizasyonun personelini vasıflandırır fakat belgelendiremez, belgelendirme her durumda işverenin sorumluluğundadır. TM personelinin vasıflandırılması işlemleri, Onaylı Eğitim Kuruluşu tarafından TS EN 4179 standardına uygun gerçekleştirilir. Onaylı Eğitim Kuruluşu tarafından sağlanan eğitim ve sınav gerekliliklerini yerine getiremeyen TM personeli, TS EN 4179 da belirtilen TM yöntemleri ile muayene işlemi gerçekleştiremez. 46
HAVACILIK SEKTÖRÜNDE TM PERSONELİNİN VASIFLANDIRILMASI VE BELGELENDİRİLMESİ TM personelinin Onaylı Eğitim Kuruluşu haricindeki kuruluşlardan aldığı eğitimlerin yeterliliği ve belgelerin denkliği Kurul tarafından değerlendirilir. TM personelinin vasıflandırılma seviyelerine göre belgelendirilmesi ve yetkilendirilmesi, yetki, sorumluluk ve iş tanımları TS EN 4179 a uygun olarak, Kurul tarafından uygun görülen ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından onaylanan TMEK e göre işveren tarafından yapılır. 47