VİNÇ SEÇİMİNE İLİŞKİN TEKNİK BİLGİLER FEM (Federation Europeenne de la Manutention) Malzeme Yükleyici ve Stoklayıcı Ekipmanlarla ilgili Avrupa Federasyonu: FEM Malzeme yükleme, kaldırma ve stoklama ekipmanlarına ait Avrupa imalatçılar derneğidir. Endüstrinin teknik, ekonomik ve politik ilgi alanlarını temsil eder. FEM iş kodları ve yönergeleri tesis ederek, teknik ilerleme ve emniyetli çalışmadaki gelişmeler konularında hizmet eder. FEM Grupları ve Normları FEM 9.5 (06.986)Kaldırma ekipmanı serilerinin dizaynı için kurallar; mekanizmaların sınıflandırılması. FEM 9.5/86'ya göre 9 ana grup vardır. FEM 9.5/86'ya göre FEM grupları Em Dm Cm Bm Am 2m 3m 4m 5m FEM 9.5/86'e göre: Bm Am 2m 3m 4m ISO 430/88'e göre: M3 M4 M5 M6 M7 FEM grubunun yüksek olması, daha fazla yükleme kapasitesinin olduğu anlamına gelmez, ancak operasyon modunda daha uzun süre çalışma ve operasyon çevriminde daha fazla maksimum yüklere ve dinamik kuvvetlere maruz kalabilme kabiliyetinin olduğu anlamına gelir. Dolayısıyla, yüksek FEM gruplu vinçlerde fiyatlar artar. Ürünlerin testi için, FEM grupları ne olursa olsun ünitelere %0 dinamik, %25 statik aşırı yük uygulanır. Bu nedenle, "CE" sertifikalı kaldırma vinci için, vinçte fazla yük yüklenmemesini garanti edecek bir load-cell ünitesi olmalıdır. Yükleme Sınıfı FEM Grubu Seçim Tablosu "t" Günlük Ortalama Çalışma Süresi
2 3 4 HAFİF Genellikle hafif ağırlıkları, sadece özel durumlarda (nadiren) maksimum yükleri ORTA Genellikle hafif yükleri, ancak sık sık da maksimum yükleri AĞIR Genellikle orta derecedeki ağırlıkları, ancak sık sık da maksimum yükleri kaldıran vinçler. ÇOK AĞIR Genellikle maksimum ve maksimuma yakın yükleri < 2 2-4 4-8 8-6 > 6 < - 2 2-4 4-8 8 6 < 0,5 0,5 - - 2 2-4 4 8 < 0,25 0,25-0,5 0,5 - - 2 2 4 Mekanizma Grubu FEM 9.5/86 Bm Am 2m 3m 4m ISO 430/88 M3 M4 M5 M6 M7 Fasılalı Çalışma Oranı (%) FEM 9.683/95 25 30 40 50 60 Saatteki Kalkış Sayısı (h-) FEM 9.683/95 50 80 240 300 360 FEM Grubu Hesaplaması Bir kaldırma vincinin FEM Grubunun yüksek olması, daha fazla yük kaldırma kapasitesine sahip olduğu anlamına gelmez, ancak operasyon çevriminde daha uzun süre operasyon modunda çalışabilme kapasitesine sahip olduğu ve dinamik kuvvetlere ve maksimum yüklere çok daha fazla karşı gelebileceği anlamına gelir. Örnek : Kaldırma Kapasitesi Q : 5000 kg. Yükleme Sınıfı (çalışma koşullarına göre) 3 : Ağır Kanca Yüksekliği H : 0 m Saatteki Çalışma Sayısı n : 7
Günlük Çalışma Saati T : 8 saat Kaldırma Hızı V h : 0 m/dak "t" Günlük ortalama çalışma süresi tahmini değildir ve aşağıdaki gibi hesaplanır. Bu değer, kaldırma ünitesinin FEM grubunun belirlenmesi sağlar. 2 x Kanca Yüksekliği x Saatteki Çalışma Sayısı x Günlük Çalışma Saati 60 x Kaldırma Hızı 2 x H x n x T 60 x V h 2 x 0 x 7 x 8 60 x 0 =,87 saat Tablodan, AĞIR Yükleme Sınıfında ve günlük çalışma süresinin ortalaması t=,87 saat olan bir kaldırma ünitesi için FEM 2m mekanizma grubu bulunur.
Yükleme Sınıfı "t" Günlük Ortalama Çalışma Süresi HAFİF Genellikle hafif ağırlıkları, sadece özel durumlarda (nadiren) maksimum yükleri < 2 2-4 4-8 8-6 > 6 2 3 ORTA Genellikle hafif yükleri, ancak sık sık da maksimum yükleri AĞIR Genellikle orta derecedeki ağırlıkları, ancak sık sık da maksimum yükleri < - 2 2-4 4-8 8 6 < 0,5 0,5 - - 2 2-4 4 8 4 ÇOK AĞIR Genellikle maksimum ve maksimuma yakın yükleri < 0,25 0,25-0,5 0,5 - - 2 2 4 Mekanizma Grubu FEM 9.5/86 Bm Am 2 m 3 m 4 m ISO 430/88 M 3 M 4 M 5 M 6 M 7 Fasılalı Çalışma Oranı (%) FEM 9.683/95 25 30 40 50 60 Saatteki Kalkış Sayısı (h - ) FEM 9.683/95 50 80 240 300 360 Örnek 2: Kaldırma Kapasitesi Q : 5000 kg. Yükleme Sınıfı (çalışma koşullarına göre) 3 : Hafif Kanca Yüksekliği H : 0 m Saatteki Çalışma Sayısı n : 7 Günlük Çalışma Saati T : 8 saat
Kaldırma Hızı V h : 0 m/dak "t" Günlük ortalama çalışma süresi tahmini değildir ve aşağıdaki gibi hesaplanır. Bu değer, kaldırma ünitesinin FEM grubunun belirlenmesi sağlar. 2 x Kanca Yüksekliği x Saatteki Çalışma Sayısı x Günlük Çalışma Saati 60 x Kaldırma Hızı 2 x H x n x T 60 x V h 2 x 0 x 7 x 8 60 x 0 =,87 saat Tablodan, HAFİF Yükleme Sınıfında ve günlük çalışma süresinin ortalaması t=,87 saat olan bir kaldırma ünitesi için FEM Bm mekanizma grubu bulunur.
Yükleme Sınıfı "t" Günlük Ortalama Çalışma Süresi HAFİF Genellikle hafif ağırlıkları, sadece özel durumlarda (nadiren) maksimum yükleri < 2 2-4 4-8 8-6 > 6 2 3 4 ORTA Genellikle hafif yükleri, ancak sık sık da maksimum yükleri AĞIR Genellikle orta derecedeki ağırlıkları, ancak sık sık da maksimum yükleri ÇOK AĞIR Genellikle maksimum ve maksimuma yakın yükleri < - 2 2-4 4-8 8 6 < 0,5 0,5 - - 2 2-4 4 8 < 0,25 0,25-0,5 0,5 - - 2 2 4 Mekanizma Grubu FEM 9.5/86 Bm Am 2 m 3 m 4 m ISO 430/88 M 3 M 4 M 5 M 6 M 7 Fasılalı Çalışma Oranı (%) FEM 9.683/95 25 30 40 50 60 Saatteki Kalkış Sayısı (h-) FEM 9.683/95 50 80 240 300 360
Karşılaştırma ve Sonuç: Her iki örnekte de kapasite, kaldırma yüksekliği, kaldırma hızı gibi parametreler aynıdır. Ancak müşterinin çalışma koşullarına göre belirlenen "Yükleme Sınıfıları" farklıdır: ci örnekte müşteri, genellikle orta derecedeki ağırlıkları fakat sık sık da maksimum ağırlıkları kaldırması gerektiğini belirtmiştir. Bu durumda Yükleme sınıfı "Ağır" olarak seçilmiştir. 2 ci örnekte ise müşteri genellikte hafif ağırlıkları, sadece özel durumlarda (nadiren) maksimum yükleri kaldırabileceğini belirtmiştir. Bu durumda ise Yükleme sınıfı "Hafif" olarak seçilmiştir. Dikkat edilirse, hesaplamalara girmeden önce Yükleme Sınıfının belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. 2 ci örnekte parametrelerden birini, örneğin saatteki çalışma sayısının değiştiğini kabul ettiğimizde mesela n=4 olduğunda aynı hesaplamalara göre t=3.73 bulunur. Buna göre mekanizma grubu Am olarak tespit edilir.