Irak ta Artan Gerginlik ve FOMC Toplantısı Bu hafta Çarşamba günü ABD Merkez Bankası, FED, Para Politikası Kurulu toplantısı kararları açıklandı. Toplantı sonuçlarına göre tahmin ettiğimiz gibi tahvil alım programı 10 milyar dolar daha azaltılarak 35 milyar dolara indirildi. Faiz oranlarında ise herhangi bir değişikliğe gidilmedi. Toplantı sonrası Yellen ın yaptığı açıklamalara göre, FED gelecek yıl başlayacağı faiz artırımlarında daha hızlı hareket edebilir. Piyasalarda kısa vadede faiz arttırımı zaten bekleniyor olmasına rağmen, uzun vadede hedef faizin düşürülmesi olumlu karşılandı. 16 FED yetkilisinin 12 si ilk faiz artırımının 2015 yılında geleceğini tahmin ediyor. Kararların açıklanmasının ardından dolar endeksinde aşağı yönlü hareketler görüldü. Grafik 1: Dolar Endeksi FED, Amerika Birleşik Devletleri için büyüme ve işsizlik tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Büyüme tahminini yüzde 2.8 3.0 aralığından yüzde 2.1 2.3 aralığına, İşsizlik Oranı için beklentisini de 6.1 6.3 aralığından 6.0 6.1 aralığına indirdi. FED ilk çeyrekteki kötü hava şartlarına bağlı durgunluğun ardından artık ekonominin bir süredir toparlanma sürecinde olduğunu; işsizliğin ise hala hedef seviyenin üzerinde olmasına rağmen önceki aylara göre daha düşük olduğu ve genel verilerin istihdam piyasasında toparlanmaya işaret ettiğini açıkladı. Bu hafta Devam Eden İşsizlik Başvuruları 2.600K lik beklentinin altında 2.561K olarak açıklandı. İstihdam Talepleri ise 314K lik beklentinin altında 312K olarak açıklandı. FED, enflasyon konusunda ise enflasyonun hedefin altında olmaya devam ettiğini fakat uzun vadede beklentilerin istikrarlı olduğunu söyledi. FED, 2014 yılı için Çekirdek Enflasyon rakamını da yüzde 1.5 1.6 seviyesinde bekliyor. FED Amerikan ekonomisinin genel anlamda hedeflere doğru ilerlediğini; faiz artırımlarının zamanlamasının ise ekonominin görünümüne göre şekilleneceğini vurguladı. Dünya Bankası bir önceki hafta yayınladığı raporda 2014 Küresel Büyüme oranını %3.2 den %2.8 e revize etmişti. Amerika, Rusya ve Çin in 2014 yılında ki düşük ekonomik performans beklentileri aşağı yönlü bu revizenin başlıca sebepleri arasında idi. Dünya Bankası, Amerika için büyüme tahminini %2,8 den %2,1 e çekmişti.
FOMC Toplantısı sonrasında USDTRY paritesinde de aşağı yönlü hareketler görüldü. Toplantı sonrasında parite 2.1227 seviyesine kadar düşüş gösterdi. Ancak Musul olaylarının ardından TL varlıklarda oluşan baskı ile paritede yeniden yukarı yönlü hareketler görüldü. USDTRY haftayı 2.1234 ten açarak hafta içerisinde en yüksek 2.1537, en düşük ise 2.1227 seviyelerini görerek haftayı 2.1398 den kapattı. Grafik 2: USDTRY EURUSD paritesinde de yukarı yönlü hareketlerle 1.3643 seviyesine kadar gelindi. EURUSD haftayı 1.3540 tan açarak, hafta içerisinde en yüksek 1.3643; ve en düşük ise 1.3513 seviyelerini gördü ve haftayı 1.3600 dan kapattı. Grafik 3: EURUSD Ayrıca Amerika da bu hafta Sanayi Üretimi ve Enflasyon Verileri açıklandı. Sanayi Üretimi 0.5% lik beklentinin üzerinde 0.6% olarak açıklandı. TÜFE yıllık bazda 2.1%, aylık bazda ise 0.4% olarak gerçekleşti. Çekirdek TÜFE ise yıllık bazda 2.0%, aylık bazda ise 0.3% olarak gerçekleşti.
Amerika dan yine bu hafta gelen Ham Petrol Envanterleri verisine göre ABD de ham petrol stokları geçtiğimiz hafta 600.000 varil azaldı. Beklenti ise 650.000 varilllik bir azalma idi. Stoklarda azalma endişesi ile Musul olayları sonrasındaki sert yükselişlerin ardından son birkaç gündür düşüş gösteren WTI fiyatlarında yine yukarı yönlü hareketler görüldü. WTI daki fiyat artışının aynı sertlikte devam edemeyeceği teknik göstergelerle de destekleniyor, yani WTI fiyatları ilk etapta olaylardan sert bir şekilde etkilenmiş olsa da BRENT petrolünün volatilitesi jeopolitik risklerden daha fazla etkilenmekte. Bu durum WTI BRENT arasındaki makası da etkiliyor. Bir önceki hafta 6 dolar civarı seyreden makas bu hafta 9 dolara kadar yükseldi. Ancak Bloomberg anketleri önümüzdeki hafta WTI da yine yukarı yönlü bir seyir bekliyor. Musul da devam eden gerginlik, en son Bağdat yakınlarında IŞİD ve Irak ordusu arasında yaşanan çatışma ve sonrasında en geniş üretim kapasiteli ikinci rafineri olan ve günlük üretimi 300.000 varil civarı olan Baiji Rafinerisi nin IŞİD tarafından ele geçirilmesi sonrasında üretimin sekteye uğraması ve global petrol arzında sıkıntı yaşanması endişeleri had safhaya ulaştı ve BRENT petrol fiyatlarında sert artışlar görüldü. $115 seviyelerine kadar gelen BRENT petrolü en son Eylül 2013 te yaşanan seviyelere ulaşmış oldu. Özellikle Amerika dan gelen açıklamalar ve olası müdahale söylemleri fiyatlarda volatiliteyi arttırmaya devam ediyor. Grafik 4: WTI Ham Petrolü Grafik 5: BRENT Ham Petrolü
Türkiye de de piyasalar Musul olaylarından etkilenmeye devam ediyor. Geçtiğimiz hafta özellikle Türk Konsolosluğu na yapılan saldırılarından hemen sonra sert düşüşler kaydeden BİST100 endeksinde bu hafta hafif yukarı yönlü hareketler görüldü. Ancak Irak taki gelişmelerin yarattığı baskılar devam ediyor. Grafik 6: BIST100 Mart ayından beri düşen bir trend içerisinde olan ve özellikle Avrupa Merkez Bankasının faiz indirimi kararından sonra Kasım 2013 ten beri en düşük seviyelere ulaşan 2-yıllık ve 10-yıllık faizlerde bu hafta dalgalanmalar görüldü. Musul da Türk Konsolosluğuna saldırı yapılmasının ardından sert yükselmeler görülmüştü. Bu hafta FOMC toplantısına kadar da yükselişler devam etti. Benchmark 8.73% seviyesine kadar yükselirken 10-yıllık faiz de 9.31% e kadar yükseldi. FOMC toplantısı sonrasında ise FED den bir faiz artırımı gelmemesi ve faiz arttırım kararının pek yakında gözükmüyor olması sonrasında hem Amerikan tahvillerinde hem de Türkiye benchmarklarında düşüş görüldü. 8.81% e kadar düşen 10 yıllıklar, Musul olaylarının hafta sonuna doğru daha da alevlenmesi sonrasında tekrar 9% civarına; 2 yıllıklar ise 8.40 a kadar düşüş gösterdikten sonra tekrar 8.65% seviyelerine kadar yükseldiler. 2 yıllık benchmark haftayı 8.41% den açıp 8.63% ten kaparken, 10 yıllık ise 9.19% ten açıp 8.99% ten kapatmış oldu. Grafik 7: Türkiye 10 Yıllıkları
Grafik 8: Türkiye 2 yıllık Benchmark Türkiye Irak olaylarından hem petrol fiyatlarında volatilitenin artması konusunda, hem de Irak ın en önemli trade partnerlerinden biri olması sebebi ile etkileniyor. Irak a yapılan ihracat Türkiye nin toplam ihracatının 7.9% unu oluşturuyor. Yolların kapalı olması Türkiye den Irak a ihracat yapan şirketleri etkilemeye başladı bile. Açıklanan verilere bakacak olursak, bu hafta Türkiye de Çeyreklik İşsizlik Ortalaması 10% lik beklentinin altında 9.7% olarak açıklandı. Bütçe ise 1.50B fazla verdi. Pazartesi günü Konya da Para Politikaları konulu konferansta sunum yapan Erdem Başçı GSYH büyüme hızının %4 e yakın seyrettiğini, yıllık kredi büyüme hızının %15 seviyelerine yaklaştığını, enflasyondaki düşüşün Haziran ayı verisinden itibaren başlayacağının tahmin edildiğini ve cari işlemler açığındaki iyileşmenin devam etmesini beklediklerini açıkladı. Başçı ayrıca para politikasında istikrar için ilave bir ayarlama ihtiyacı olması durumunda her türlü aracın kullanılacağını ifade etti. Küresel gelişmelere dönecek olursak; Irak ta yaşanan gerginlikler sebebi ile artan güvenli liman arayışı sebebi ile özellikle Amerika dan gelen olası müdahale açıklamaları sonrasında altın fiyatlarında sert yükselişler görüldü. Altın fiyatlarında $1.321,68 seviyesine kadar yükselişler görüldü. Grafik 9: Altın
IMF nin ECB ye yönelik açıklamaları da kayda değer idi. IMF ECB nin daha fazla varlık alımına yönelmesi gerektiğini belirtti. IMF Başkanı Lagarde, Avrupa bölgesindeki toparlanmanın ne çok düşük ne de çok yüksek olduğunu belirtti ve düşük enflasyonun korkutucu olduğuna işaret ederek, varlık alımının artırılması opsiyonunun değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. IMF nin açıklamalarının ardından konuşan ECB üyesi Coeure de varlık alımı konusunda IMF ile fikir ayrışması yaşamadıklarını ve varlık alım opsiyonunun varolduğunu belirtti. Avrupa da bu hafta enflasyon verileri açıklandı. Euro Bölgesi TÜFE yıllık bazda beklentiler dahilinde 0.5% artış gösterdi. Aylık bazda ise TÜFE yine beklentiler dahilinde -0.1% olarak açıklandı. Çekirdek TÜFE de yıllık bazda beklentiler dahilinde 0.7% artış gerçekleşti. Çekirdek TÜFE aylık bazda 0.3% lük beklentinin altında -0.1% olarak açıklandı. Euro Bölgesi ZEW Ekonomik Hassasiyeti de 59,6 lık beklentinin altında 58,4 olarak açıklandı. Alman ZEW Ekonomik Kanısı da 35.0 lık beklentinin altında 29.8 olarak açıklandı. Bu hafta İngiltere den de enflasyon rakamları açıklandı. TÜFE yıllık bazda 1.7% lik beklentinin altında 1.5% olarak gerçekleşti. TÜFE aylık bazda ise 0.2% lik beklentinin altında -0.1% olarak gerçekleşti. Çekirdek ÜFE ise yıllık bazda 1.1% lik beklentinin altında 1.0% olarak açıklandı. Çekirdek ÜFE ise aylık bazda 0.1% lik beklentinin altında 0.0% olarak gerçekleşti. İngiltere den Perakende Satışlar verisi ise aylık bazda beklentiler dahilinde -0.5% olarak açıklandı. Yıllık bazda ise 4.3% lik beklentinin altında 3.9% olarak gerçekleşti. BOE toplantısı sonrasında faizlerin beklenenden daha erken arttırılabileceği yönünde gelen açıklamalar sonrasında GBP nin bütün para birimleri karşısında değer kazandığını görmüştük. GBPUSD paritesinin 1.70 seviyelerinin üzerinde kaldığını görmekteyiz. Cuma günü Ian MaCafferty ekonominin beklentilerin üzerinde büyüme gösterdiğini ve büyümenin bu şekilde devam edecek gibi göründüğünü belirterek, bu sebeple faiz arttırımı olasılığının arttığını belirtti. Grafik 10: GBPUSD Asya tarafında bu hafta BOJ aylık raporu raporu açıklandı. BOJ Başkanı Kuroda açıklamalarında 2% enflasyon hedefine bağlılığını tekrarlarken, 2015 Nisan ayında yüzde 2 lik hedefe yükselmeden önce önümüzdeki aylarda bir geri çekilme yaşanması olasılığı gördüğüne dikkat çekti. Para politikasında ilave gevşemlere gerek olamayabileceği yönündeki açıklamalar ise kısa süreli olması olası olsa da JPY nine destek verir nitelikte idi.
Çin Devlet Başkanı Li de Çin ekonomik büyüme hedefinin %7.5 in altına inmeyeceğini ve ekonomi için bu yıl sert bir iniş olmayacağını açıkladı. Çin Merkez bankası 7.5% lik büyüme hedefini desteklemek amacı ile zorunlu karşılıklarda yaptığı azaltmayı daha fazla banka için uygulamaya başladı. Bu hafta açıklanan verilere göre Çin in FDI rakamları Mayıs ayında bir önceki yıla göre 6.7% düşüş gösterdi, Bloomberg beklentileri 3.2% civarı idi. Beklenmeyen bu düşüş gelişmekte olan ülkelerin para birimlerinde zayıflamaya sebep oldu ve MSCI EM Pasifik Endeksi nde düşüşler görüldü. FOMC kararları sonrasında ise FED in faiz arttırmaması Asya borsalarına olumlu olarak yansımıştı, ve MSCI Global Endeksi nde artış görülmüştü. Grafik 11: MSCI EM Pasifik Endeksi Grafik 11: MSCI All-Country World Endeksi
Bu hafta Salı günü Merkez Bankası Para Kurulu Toplantısı gerçekleştirilecek. Kurum olarak Merkez Bankası nın politika faizinde 50 100 baz puanlık indirime gitmesini öngörüyoruz. Merkez Bankası 22 Mayıs ta gerçekleştirdiği Para Politikası Kurulu toplantısı sonrasında bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını %10 dan %9.50 ye indirmişti. Bu hafta Amerika dan Büyüme, Dayanıklı Mallar Siparişleri, Mevcut Konut Satışları ve Şu anki Ev Satışları, Michigan Enflasyon Beklentisi ve Hassasiyeti, Avrupa Bölgesi nden PMI verileri, Japonya dan Enflasyon verileri ve Perakende Satışlar, İngiltere den de Büyüme verileri, Cari Hesap ve GFK Tüketici Güveni açıklanacak. Hepinize sağlıklı ve bol kazançlı bir hafta dileriz...