Öğrenme İle İlgili Kavramlar ABDÜLKADİR UÇAR 154-165 Kaynak II; Eğitim Psikolojisi Yazar;B.YEŞİLYAPRAK Hazırlayan; Abdülkadir UÇAR 2005-2006 Slaytları Yeniden Düzenleyen; Doç. Dr. Nasip DEMİRKUŞ Ders Sor.; Doç. Dr. Nasip DEMİRKUŞ, 1-Önce Soruları Tıklayın Yanıtlamaya Çalışın. 2-Verdiğiniz Yanıtların Şıklarını Kenara Yazın. 3-Sonra Yanıtlarınızı Kontrol Ediniz. 4-Yanlış Yanıtları Muhakeme Ediniz. 5-Gösteriyi İzleyin Tekrar Aynı İşlemi Yapınız
Öğrenme İle İlgili Kavramlar Öğrenme: Yaşantı sonucu davranışta meydana gelen nispeten sürekli bir değişikliktir. Tanımda görüleceği üzere üç önemli öğe vardır
Öğrenme renme davranış ışta bir değişiktir. iktir. Tekrar ya da yaşant antı sonucu meydana gelen bir değişikliktir. ikliktir. Herhangi bir olayın ya da durumun öğrenme adını alabilmesi için i in değişikli ikliğin in nispeten sürekli olmasının gereği vurgulanmaktadır, r, yani bir süre s devam etmelidir.
Öğrenme renme çevreye uyum sürecidirs Bu bakımdan öğrenme; davranış ışları,, ihtiyaçlar ları, daha iyi karşı şılayacak biçimde imde düzene d koyma ya da yeni bir durum karşı şısında bunları yeniden örgütleme anlamına na gelir. Öğrenme olabilmesi için i in belli bir olgunluk seviyesi şarttır. r.
Organizma içinde i inde var olan yeteneklerin kendiliğinden inden gelişmesine ve varabileceği düzeye varmalarına olgunlaşma diyoruz. Sonuç olarak olgunlaşma için; in; organizmanın temelindeki potansiyel güçlerin göreve g hazır r bir duruma ulaşmas masıdır diyebiliriz. Örneğin, konuşma yada yürümeyi y öğrenmek için i in ilgili organların n bu işlevi i yerine getirecek yeterliliğe ulaşmas ması gerekir.
Öğrenmenin Niteliği Öğrenme renme davranış ışta bir değişmenin meydana gelmesi halidir. Davranış ıştaki değişme me oldukça kalıcı ve uzun sürelidir. s Yani öğrenme oldukça a kalıcı bir davranış değişikli ikliğidir. idir. Öğrenme renme bireyin aktif oluşunun, unun, bir takım edimlerde bulunmasını veya yaptığı egzersizlerin sonucudur
Öğrenme renme gerçekle ekleşmiş ise transfer edilmesi de söz z konusudur. Öğrenme renme doğrudan doğruya gözlenemez. g Gözleyebildiğimiz imiz bireyin performansıdır. r. Performans ise öğrenme ile birlikte başka değişkenlerin de ortak fonksiyonudur.
Öğrenme renme kişinin inin daha sonra karşı şılaşacağı durumlara farklı bir yaklaşı şım göstermesidir. Öğrenme renme davranışı ışın referans çerçevesindeki evesindeki işaret i ve ipuçlar larında değişme demektir.
Öğrenilmiş Davranış ile Doğuştan Getirilen (içgüdüsel ve Refleksive) ) Davranış ışların n Farkı Refleks bir uyarıcıya karşı meydana gelen istem dışıd tepki olarak tanımlanabilir. Örneğin; gözümüze ze hızla h bir nesne yaklaştığı ığında göz g kapaklarını otomatik olarak kapatma gibi. Resleks davranışı öğrenilmemiştir, bir yaşant antı sonucundan çok, organizmanın genetik olarak getirdiği bir özelliğidir.
Yaşant antı; Bireyin çevresiyle belli bir düzeydeki etkileşimleri imleri sonucunda bireyde kalan izdir. Eğer E bu etkileşim im sonucu, bireyin davranışı ışında bir değişme meydana geliyorsa buna öğrenme yaşant antısı denir.
Öğrenmenin Biyolojik Sinir Sistemi : Bir insanın n yaşam amını sürdürebilmesi rebilmesi için i in çevresiyle sürekli s olarak ilişki içinde i inde bulunması ve organizmanın n alt sistemleri arasındaki etkileşimlerin imlerin sürmesi s gerekir ki, bunu sağlayan bütünleştirici sistemlerin en önemlisi sinir sistemidir. Temelleri
Nöron: Sinir sistemini oluşturan özgül l yapısal ve işlevsel birimlere (hücre) nöron denir. İnsan beyninde 10 milyar dolayında nöron n ile doğar, sonraki yıllarda y beynin büyümesi nöronlarn ronların büyümesi ve aralarındaki bağlant lantıların çoğalmasıyla gerçekle ekleşir. ir.öğrenme, renme, beyinde bir takım m kimyasal, elektriksel değişiklikler iklikler ve sinir sisteminde yeni sinaptik bağlar ların n kurulması ile açıklanmaya a çalışılmaktadır.
Sinir sistemi 2 gruba ayrılır: r: 1. Merkezi Sinir Sistemi A) Beyin (cerebrum( cerebrum). I. Arka beyin: Medulla, beyincik, pons II. Orta beyin:beyin sapı,, RAS (Retik( Retiküler Aktivasyon Sistemi) III. Ön n Beyin: Talamus, hipotalamus, limbik sistem, beyin kabuğu (korteks) B) Omurilik (İstem( dışıd ışı davranış ışlar yani reflekslerin merkezi)
Çevresel evresel sinir sistemi A) Somatik Sinir Sistemi: DışD dünya nya ile uyarıcı-tepki etkileşimi imi sağlar B) Otonom Sinir Sistemi: İç organlar, salgı bezlerinin çalışmasını sağlar.
Sinir Sisteminin GörevleriG Vücudu oluşturan organların n uyumlu bir şekilde ve ihtiyaca göre g çalışmalarını sağlar. Varlığı ığımızın n dışd ortamla olan ilişkilerini düzenler.
Beyin ve Gelişmesi CEREBRUM: Sinir hücreleri h ve onların n uzantılar larından meydana gelmiştir. Miyelin (kılıf) yoktur. Kesit yapılacak olursa, koyu renkte gri, içi kısmı ise açık a k renkte görünür. g r. DışD ıştaki korteks (serebral( korteks) adeta kırışık ışık k bir kumaşı andırır, r, yani kıvrk vrım m kıvrk vrımdır. Bu kısım k beyin kabuğunu unu oluşturur. İç kısımdaki beyaz kısma k ise medulla adı verilir.
Beyin iki yarım m küreden k meydana gelmiştir. Her yarım m küre k 4 lob dan (yumrudan) oluşur. ur. Bu loblar şunlar: Frontal Lob: Beynin ön kısmındadır, alnımızın arkasına gelir, konuşma merkezidir. Buna alın lobu da denir. Temporal Lob (Şakak( Lobu): Şakaklar hizasındad ndadır. İşitmeyi sağlar, ses duyumlarını iletir. Buna yan lob da denir.
Parietal Lob: Duyu ve hareket merkezidir. Buna çeper eper lob da denir. Oksipital Lob: Görme G ve ışık k merkezidir, dolayısıyla yla görmeyi g sağlar, buna ense lobu da denir.
Beynin GörevleriG Beyin zekanın, n, bilincin (şuurun), algının n (idrak( idrakın), iradenin merkezidir. Ayrıca istemli ve istemsiz (iradeli ve iradesiz) motor hareketlerin yapılmas lmasını sağlar. Konuşma ve düşünme gibi karışı ışık olayları idare eder. Duyu organlarından ndan gelen uyarıcılar ları anlamlaştırır r ve duygu haline getirir.
KORTEKS (Beyin kabuğu/zar u/zarı): Yukarıda, beynin iki yarım m küreden k meydana geldiği belirtilmişti. ti. Bu yarım küreler gri bir madde ile kaplıdır. Bu gri madde yani korteks: (serebral( cortex: : beyin kabuğu) u) insan davranış ışlarını kontrol eder. Algılama, lama, bilinçli davranış ışlar, öğrenme, hatırlama, düşünme, heyecan, bilinçlilik lilik ve kişilik ilik bütünlüğü vb. gibi fonksiyonları ifade eder.
Öğrenmede Duyu Organlarının n Rolü İnsan duyuları şunlardır; r; Görme, İşitme, Tat, Koku ve Dokunma,
Ancak deri duyusu bir değil dört d tanedir. Bilim adamları dokunma duyusunu; Sıcak, Soğuk, Ağrı (acı-sızı), için in dört d ayrı duyusal kanal saptamış ışlardır. r. Bunları ek olarak geleneksel duyu sınıflamasında bulunmayan iki duyu daha vardır. r. Bu ikisi; Kinestetik, Bestibüller ller,
Bu duyuların n ikisine birden poprioseptif duyular denir. Kinestetik duyu organları kaslarda, krişlerde lerde,, eklemlerde bulunur. Bu duyu organları kol ve bacakların n pozisyonu ile kasların n gerilimine ilişkin bilgiler verir. Vestibüler duyu dengenin sürdürülmesindeki ana duyu olup başı şın n hareketi ve pozisyonu hakkında bilgi verir.
Bütün n bunların n anlamı nedir? Öğrenme sırasında ortamda sunulan uyarıcılar duyu organlarıyla alınır, sinir sistemi tarafından beyinde ilgili merkezlere iletilir (duyum) ve orada bir anlama kavuşur ur (algı) ve buna göre g tepkide bulunuruz (davranış ış).