Dicle Bölgesi Çevre ve Altyapı Mevcut Durum Raporu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dicle Bölgesi Çevre ve Altyapı Mevcut Durum Raporu"

Transkript

1

2 Dicle Bölgesi Çevre ve Altyapı Mevcut Durum Raporu T.C. Dicle Kalkınma Ajansı Araştırma Strateji Geliştirme ve Programlama Birimi 2010

3 DİCLE BÖLGESİ TARIM SEKTÖR RAPORU İçindekiler ŞEKIL LISTESI...5 TABLO LISTESI...5 HARITA LISTESI...5 GİRİŞ ÇEVRE Doğal Kaynaklar Ormanlık Alanlar Flora ve Fauna Su Kaynakları Ülkemiz Su Kaynakları Potansiyeli Dicle Bölgesi Su Kaynakları İklim Mardin İli İklimi Batman İli İklimi Şırnak İli İklimi Siirt İli İklimi Çevre Kirliliği Hava Kirliliği Toprak ve Su Kirliliği Altyapı İçme ve Kullanma Suyu Altyapısı Atık Su Altyapısı Katı Atık Altyapısı Genel Değerlendirme Ekler

4

5 DİCLE BÖLGESİ ÇEVRE ve ALTYAPI DURUM RAPORU Şekil Listesi Şekil 1: Orman Arazileri Büyüklük ve Durum Karşılaştırması 9 Şekil 2: Dicle Bölgesi İlleri Kış Ayları SO2 Oranları Karşılaştırması 23 Tablo Listesi Tablo 1: Dicle Bölgesi Yüz Ölçüm ve Rakım Değerleri 8 Tablo 2: Dicle Bölgesi Flora Varlığı Tablosu 11 Tablo 3: Türkiye nin Su Kaynakları Potansiyeli 12 Tablo 4: Dicle Bölgesi Akarsuları 15 Tablo 5: Dicle Bölgesi İşletme Halindeki Barajlar 16 Tablo 6: Dicle Bölgesi İşletme Halindeki Göletler 16 Tablo 7: Dicle Bölgesi İşletme Halindeki Sulama Tesisleri 16 Tablo 8: Dicle Bölgesi İnşa Halindeki Sulama Tesisleri 17 Tablo 9: Mardin İli Sıcaklık ve Yağış Değerleri ( ) 18 Tablo 10: Batman İli Sıcaklık ve Yağış Değerleri ( ) 19 Tablo 11: Şırnak İli Sıcaklık ve Yağış Değerleri ( ) 20 Tablo 12: Siirt İli Sıcaklık ve Yağış Değerleri ( ) 21 Tablo 13: Dicle İlleri Hava Kalitesi Ölçüm İstasyon Raporları Verileri 22 Tablo 14: Dicle İlleri İstasyon Raporları Sonuçlarına Göre Hava Kalitesi Sınıflandırması 23 Tablo 15: Atık Su Deşarj Miktarları ve Deşarj Yerleri 24 Tablo 16: İçme Suyu Altyapısı Karşılaştırması 25 Tablo 17: Atık Su Altyapısı Karşılaştırması 26 Tablo 18: Katı Atık Miktarları 28 Tablo 19: Katı Atık ve Bertaraf Yöntemleri 29 Harita Listesi Harita 1: Dicle Bölgesi ve İlleri Haritası 8 Harita 2: Dicle Bölgesi Orman Varlığı Haritası 10 Harita 3: Dicle İlleri Orman Varlığı Haritası 10 05

6 DİCLE BÖLGESİ ÇEVRE ve ALTYAPI DURUM RAPORU Giriş Dicle Bölgesi il ve ilçe merkezleri hızlı bir şekilde köyden kente göç alırken, Bölge illerinin kentleşme hızı nüfus artışına yetişememekte, mevcut altyapı ile nüfusun bir kısmının içme suyu ve atık yönetimi gibi temel altyapı ihtiyaçları karşılanamamaktadır. Bölge de kentsel altyapının ve çevresel koşulların yetersizliği Bölge nin yaşanabilirliği algısını ve Bölge nin rekabet gücünü olumsuz bir şekilde etkilemektedir. Bölge nin kentsel ve çevresel altyapıya ilişkin sorunlarının başında, şehirlerde yaşanan su sıkıntısı, katı atık toplanması ve geri dönüşümüne yönelik tesislerin eksikliği, doğalgaz altyapısının bulunmaması gibi sorunlar gelmektedir. Bölge deki belediyelerin sunduğu içme suyu, katı atık yönetimi ve kanalizasyon hizmetleri Türkiye ortalamalarının altında kalmakta ve Bölge nin kentleşme ihtiyaçlarına yetişememektedir. Bölge de sanayinin çok gelişmemiş olmasına bağlı olarak endüstriyel kirlilik çok yüksek oranlarda yaşanmamaktadır; ancak gelişmekte olan sanayi için önlemlerin şimdiden alınması, müşterek sanayi alanlarında arıtma tesislerinin kurulması gerekmektedir. Bölge deki önemli çevre sorunlarından bir tanesi de özellikle Şırnak taki kükürt oranı yüksek kömürlerin yakıt olarak kullanımına bağlı olarak yaşanan yüksek hava kirliliğidir. Yeşil alanların arttırılması, bozuk ormanların rehabilite edilmesi Dicle Bölgesi nde daha yaşanabilir bir çevre için alınması gerekli diğer önlemlerden bazılarıdır. Dicle Bölgesi kentsel altyapı ve çevre durumunun güncel verilere dayalı analizini içeren bu raporda, doğal kaynaklar, iklim, çevre kirliliği, altyapı konularına yer verilmiştir. 7

7 1. ÇEVRE Harita 1: Dicle (TRC3) Bölgesi ve İlleri Haritası Tablo 1: Dicle Bölgesi Yüz Ölçüm ve Rakım Değerleri Kaynak: TÜİK Dicle (TRC3) Bölgesi ,11 km2 yüz ölçüm değeri ile Türkiye nin %3,33 lük alanını kaplamaktadır. Bölge illerinin büyüklük sırası Mardin, Şırnak, Siirt ve Batman şeklindedir. Bölgenin illerinden olan Mardin ili Suriye ile Şırnak ili ise Suriye ve Irak ile komşudur. Şırnak ili metre rakımı ile Dicle bölgesinin en yüksek rakıma sahip ilidir. T.C. DİCLE KALKINMA AJANSI

8 DİCLE BÖLGESİ ÇEVRE ve ALTYAPI DURUM RAPORU 1.1 Doğal Kaynaklar Orman Alanları Dicle Bölgesi sınırları içerisindeki toplam orman alanı ,5 hektardır. Bu miktar bölgenin toplam alanı içerisinde %25,2 oranında yer kaplamaktadır. Türkiye genelinde toplam ormanlık alanların, toplam alana oranının %27,2 olduğu göz önüne alındığında, bölgenin toplam ormanlık alan bakımından Türkiye ortalamasına yakın olduğu söylenebilir. Ancak, Türkiye genelinde toplam orman alanlarının %50,12 si normal, %49,88 i bozuk orman alanı iken bölge toplam orman alanlarının %25,96 sı normal, %74,04 ü bozuk orman alanları olduğu tespiti ile beraber bölge toplam orman alanları içerisindeki bozuk orman alanlarının yüksekliği dikkat çekmektedir. Şekil 1: Orman Arazileri Büyüklük ve Durum Karşılaştırması Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü 9

9 Harita 2: Dicle Bölgesi Orman Varlığı Haritası Kaynak: OGM Harita 3: Dicle İlleri Orman Varlığı Haritası Kaynak: OGM T.C. DİCLE KALKINMA AJANSI

10 DİCLE BÖLGESİ ÇEVRE ve ALTYAPI DURUM RAPORU Flora ve Fauna Tablo 2: Dicle Bölgesi Flora Varlığı Tablosu Kaynak : TÜBİVES Mardin Mardin ili bitki ve orman varlığı yönünden çok fakir bir haldedir. Step kenarında yer alan meşe ağaçları bölgede Akdeniz iklimine yaklaşan karasal bir iklim tipi hüküm sürdüğü için kurakçıl orman niteliğindedir. Quercus İnfecoria (Mazı Meşesi) meşe türleri arasında en yaygın olanıdır. Bununla beraber Quercus Brantii, Quercus Vesca gibi türler de vardır. Havzayı kuzey ve kuzeydoğudan kuşatan Bitlis ve Hakkâri toroslarında da başlıca ağaç türlerini meşeler (Quercus İberica, Quercus Castaneafolia, Quercus İnfectoria vb.) oluşturmaktadır. Kışların uzun sürdüğü yüksek kesimlerde meşelerin yerini soğuğa karşı dayanıklı olan Ardıçlar almaktadır. Kuytu ve sulak vadi tabanlarında ise Söğüt, Çınar, Ceviz, Kavak ve Melengiç gibi ağaç türlerine rastlanır. Havza ve çevresindeki step bitkilerinin başlıcaları; Velbuscum, Astragalus, Delphinium, Eryağlum, Euphorbia, Gentiana, Silene, Trifolium, Bromus, Thymus, Achillea ve Convulvulus ların çeşitli türleridir. Mardin ili doğal orman alt sınırının KızıltepeMardinNusaybin Ovaları kuzey sınırından metre yüksekliğe Siirt ve Diyarbakır il sınırına kadar uzanır. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde hayvan varlığı üzerine yapılan çalışmalar yeterli değildir. Muhtelif habitatlarda da tespit edilen türlere ilaveten, literatür çalışmaları ve bölgede yaşayanlardan elde edilen bilgiler fauna envanteri içinde incelenmiş ve listeler halinde Ekler de verilmiştir. Batman Alçak ve düz alanlarda Yavşan (Pelin) ile Kekik türleri yaygındır. Bunlar arasına bazı Gramanie cinslerine ait alt türler ile diğer bölgelerde rastlanmayan tipik step türleri girmektedir. Daha yüksek ve eğimli yamaçlarda ise yastık formundaki Astragalus sp.(gevenler),onobrychis sp. Acantholimon sp. gibi bitkiler yaygın bulunmaktadır. Bunlar arasında; Genista, Thymus, Verbascum, Phlomis, Salvia, Cousinia, Stachys, Sideritis ve daha pek çok cins tür bulunmaktadır. Bu bitkiler arasında aşırı hayvan otlatmanın az olduğu yerlerde Gramineae türleri diğer türlere göre uzun boyları ve örtüş alanları ile dikkati çeker. İl faunasını oluşturan türlerin büyük bir kısmı Türkiye genelinde, az bir kısmı ise diğer birkaç bölgede yayılış gösteren türlerdir. Ayrıca bu türlerin popülasyon yoğunlukları oldukça azdır. Kirpi, tarla faresi, çöl sıçanı, avurtlak, kayalık faresi, cüce yarasa memeli türler olarak ön sıralarda yer almaktadır. Kuş faunasının tespiti oldukça zor olmasına rağmen çaylak türleri, kartal türleri, keklik türleri, bülbül türleri, ötleğen, ardıç, sinekkapan, çekirge kuşu, toygar türleri, baykuş türleri bölgede yaşayan bazı kuş türleridir. Sürüngen türleri, bölgede bol olarak bulunmakta ancak, tehlikeli olmayan canlılardır. Başlıcaları; tosbağa, keler, kertenkele türleri ve yılan türleridir. 11

11 Şırnak Bölgedeki maki formasyonu, özellikle tektonik kökenli depresyonlar aracılığı ile Doğu Anadolu ya kadar sokulur. Bölge ormanlarının tahrip edildiği sahalar çoğunlukla makilerle kaplanmıştır. Ancak tür itibarı ile önemli değişme görülür. Kuru dere yataklarında ve sel bölgelerinde Platanus orientalis, Nerium oleander gibi bitkiler yaygındır. Doğu Anadolu palamut meşesi, mazı, meşe, çalı toplulukları, yabani incir, akçaağaç, badem, erguvan, mahlep, alıç, çitlembik, antepfıstığı ağaçlarıdır. İlde bulunan hayvan varlığı türleri; ak leylek, atmaca, kınalı keklik, kaya güvercini, kumru, ebabil kuşu, arı kuşu, tepele toygar, tarla kuşu, saka kuşu, leş kargası, saksağan, kırlangıç, kuyruksallayan, sinekkapan, taş serçesi, sarı gagalı serçe, kar ispinozu, sığırcık, karatavuk, tilki, yaban tavşanı, çakal, yaban domuzu gibi türlerdir. Siirt Siirt ili orman varlığı bakımından oldukça zayıftır. En çok rastlanan ağaç türü meşedir. Belli baslı ağaç türleri; mazı meşesi, Lübnan meşesi ve palamut meşesidir. Bunlardan başka; öğüt, kavak, kızılçam, huş, ceviz, çınar, akçaağaç türleri ve serpeli olarak dişbudak, çitlembik ve az miktarda ardıç görülmektedir. Bunların dışında geyik dikeni, sumak, karaçalı, bıtım (Pistacia Khinjuk), böğürtlen ve ilgana rastlanmaktadır. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde fauna üzerine yapılan çalışmalar yeterli değildir. Dicle Üniversitesinin hazırlamış olduğu fauna varlığı envanterinden elde edilen bilgilere göre ilimizdeki faunaya ait türler ve alttürler Ekler de sıralanmıştır Su Kaynakları Türkiye nin Su Kaynakları Potansiyeli Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suların % 97,5 i okyanuslarda ve denizlerde tuzlu su olarak, % 2,5 i ise nehir ve göllerde tatlı su olarak bulunmaktadır. Bu kadar az olan tatlı su kaynaklarının da % 90 ının kutuplarda ve yer altında hapsedilmiş olarak bulunması sebebiyle insanoğlunun kolaylıkla yararlanabileceği elverişli tatlı su miktarının ne kadar az olduğu anlaşılmaktadır. Tablo 3: Türkiye nin Su Kaynakları Potansiyeli Kaynak : TÜBİVES T.C. DİCLE KALKINMA AJANSI

12 DİCLE BÖLGESİ ÇEVRE ve ALTYAPI DURUM RAPORU Türkiye de yıllık ortalama yağış yaklaşık 643 mm olup, yılda ortalama 501 milyar m3 suya tekabül etmektedir. Bu suyun 274 milyar m3 ü toprak ve su 5,42 milyon hektarlık sulamaya açılmış alanın 3,13 milyon hektarı DSİ tarafından inşa edilmiş modern sulama şebekesine sahiptir. Ülkemize yılda 501 milyar m³ yağış düşmekte, bunun % 37 sine karşılık gelen 186 milyar m³ ü akışa geçerek, 95 km³ ü ekonomik olarak kullanılabilir forma dönüşmektedir. Ülke yüzeyine yılda düşen ortalama mm yağışa karşılık ülkemizin yenilenebilir su potansiyeli 234 km3 olup, bunun 41 km³ ü yeraltı suları, 193 km³ ü ise akarsulardan meydana gelmektedir. Ülkemizde çeşitli amaçlara yönelik kullanımlarda teknik ve ekonomik anlamda tüketilebilir yerüstü ve yeraltı suyu miktarı, yurt içindeki akarsulardan 95 km³, komşu ülkelerden yurdumuza gelen akarsulardan 3 km³ olmak üzere yılda ortalama toplam 98 km³ yerüstü ve 12 milyar m³ yeraltı suyu olmak üzere toplam 110 milyar m³ olarak belirlenmiştir. DSİ nin 2005 yılı verilerine göre, ülkemizin tüketilebilir yüzey ve yer altı suyu potansiyeli miktarı, 98 milyar m³ yerüstü ve 14 milyar m³ yeraltı suyu olmak üzere toplam 112 milyar m³/yıl olarak belirtilmektedir. Bu miktarın bölgesel ve mevsimsel dağılımındaki dengesizlik önemli bir sorundur. Bu suyun % 35 i çeşitli amaçlara yönelik olarak kullanıma sunulmuş, kalan % 65 i ise halen kullanılmamaktadır. Su zengini olmayan ülkemizde kişi başına düşen yenilenebilir su potansiyeli, 2000 yılında belirlenen nüfusumuz göz önüne alındığında yaklaşık m³ dür. Dünya ortalaması olan m³ ün yaklaşık yarısına karşılık gelen bu değer nedeniyle ülkemiz, su fakiri olmamakla birlikte, su kısıtı bulunan ülkeler arasında sayılmaktadır. Kişi başına düşen teknik ve ekonomik olarak kullanılabilir yıllık su miktarı m³ civarındadır ve ülkemiz su azlığı yaşayan bir ülke konumundadır. TÜİK in tahminlerine göre 2030 yılına kadar ülkemiz nüfusunun 100 milyona ulaşması durumunda, kişi başına kullanılabilir su miktarı m³ e düşecektir. Türkiye de sektörler itibarıyla su kullanımında en büyük pay % 75 ile tarım sektöründedir Dicle Bölgesi Su Kaynakları Bölge nin en önemli akarsuyu Dicle Nehri dir. Türkiye topraklarında kalan bölümün uzunluğu 523 km olmak üzere, toplamda 1900 km dir. Debisi ortalama 360 m3/sn, minimum 55m3/sn, maksimum 2263m3/sn dir. Doğu Anadolu Dağlarından doğup Basra Körfezine dökülmektedir. En önemli kolları Batman Çayı, Botan Çayı, Habur Suyu, Büyük ve Küçük Zap Suları dır. Dicle Bölgesi nin 40 km lik Suriye sınırını çizer. 13

13 Dicle Nehri Türkiye de doğup birçok kolları olan ve Irak topraklarına geçip orada Fırat la birleşerek Şattülarap ta Basra Körfezi ne dökülen nehirdir. Nehir ana kaynaklarını Doğu Anadolu dağlarından ve dipten sızma yoluyla Elazığ yakınlarındaki Hazar (Gölcük) gölünden alır. Türkiye nin önemli akarsularındandır. Doğu Anadolu dağlarından çıkar, Basra Körfezi ne dökülür. Toplam uzunluğu 1900 km dir. Türkiye topraklarında kalan bölümün uzunluğu ise 523 km dir. En önemli kolları Batman ile Garzan, Botan, Habur, Büyük Zap ve Küçük Zap tır. Debisi ortalama 360 m³/sn dir. Eylül ayı ortalarında 55 m³/sn ile en küçük, şubat sonunda 2263 m³/sn akımı ile büyük değişiklik gösterir. Akarsuda genellikle yaz sonu kuraklığı ve sonbahar başı yağış noksanlığı nedeniyle su azalır. Buna rağmen kış sonu yağışı ile ilkbahar başındaki karların erimesinden oluşan su ile kabarır. Dicle Nehri, güneye doğru akarken Cizre ilçesinin içinden Habur Suyu kavşağına kadar 40 km uzunlukta TürkiyeSuriye arasında sınırı meydana getirir. Habur Suyu ile birleştikten sonra Irak topraklarına girer. Dicle, Irak toprağında çöküntü çukurdan akarak, dar boğazları aşar Musul da Büyük ve Küçük Zap sularıyla birleşir. Mezopotamya ovasına iner, bundan sonra Bağdat yakınlarında Fırat a 35 km yaklaşır. Burada yine İran dan gelen Piyale Nehri ile birleşir. Bu birleşmeden sonra tekrar Fırat a yaklaşır ve Kurna yakınında Basra nın 64 km yukarısında Fırat la birleşerek Şatt ülarab ismini alır. Basra Körfezi ne dökülür. Dicle Nehrini besleyen en önemli kolları; Batman ili sınırları içerisinde Batman ve Yanarsu (Garzan) Çayları, Siirt il sınırları içerisinde Uluçay (Botan Çayı), Şırnak il sınırları içerisinde ise Hezil Çayıdır. Hezil Çayı Türkiye, Suriye ve Irak sınırı birleşiminde Dicle nehrine karışmaktadır. Dicle Bölgesi Dicle ve Fırat havzası sınırları içerisinde yer almaktadır. Mardin ve Şırnak ın bir kısmı Fırat havzasında yer alırken, bölgenin geri kalanının tamamı Dicle Havzası sınırları içerisindedir. Mardin ilinin önemli akarsuyu Çağ Çağ Suyu dur. Mardin Nusaybin ilçesi sınırlarında olup, Karasu ve Beyazsu adındaki iki koldan oluşur. Çağ Çağ Suyu kapasitesi minimum 8 m3/sn, maksimum kapasitesi 12 m3/sn dir. Beyazsu kaynağı Mardin ve Kızıltepe nin içme suyu kaynağı olarak kullanılmaktadır. İlin diğer akarsuları şunlardır: Gümüş Suyu, Habur Çayı, Buğur Çayı, Reşan Çayı, Hınız Deresi, Gülizar Deresi, Sultan Deresi, Gurs Deresi, Büyük Dere ve Cehennem Deresi dir. Siirt ilinin önemli akarsuyu Botan Çayı dır. Minimum debisi 31 m3/sn iken, maksimum debisi 274 m3/sn dir. Batman ilinin önemli akarsuyu Batman Çayı dır. Batman Çayı, Batman ile Diyarbakır arasında doğal bir sınır oluşturmaktadır. Şırnak ilinin önemli akarsuları şunlardır: Kızılsu, Nerdüş (Çağlayan) Çayı, Hezil ve Habur Çayları dır. T.C. DİCLE KALKINMA AJANSI

14 DİCLE BÖLGESİ ÇEVRE ve ALTYAPI DURUM RAPORU Tablo 4: Dicle Bölgesi Akarsuları AKARSU ADI Dicle Nehri Çağ Çağ Suyu AÇIKLAMA Bölgenin en önemli akarsuyu Dicle Nehri dir. Türkiye topraklarında kalan bölümün uzunluğu 523 km olmak üzere, toplamda 1900 km dir. Debisi ortalama 360 m3/sn, minimum 55m3/sn, maksimum 2263m3/sn dir. Doğu Anadolu Dağlarından doğup Basra Körfezine dökülmektedir. En önemli kolları Batman Çayı, Botan Çayı, Habur Suyu, Büyük ve Küçük Zap Suları dır. DİCLE Bölgesinin 40 km lik Suriye sınırını çizer. Çağ Çağ Deresi Mardin ili Nusaybin İlçesinin sınırlarında olup, Karasu ile Beyazsu adındaki iki koldan oluşur. Karasu kolu Beyazsu kavşağına kadar sarfiyatı 2,4 3,0 m3/sn oranında değişen membalarla beslenir. Beyazsu Karasu kavşağına kadar 5,0 6,0 m3/sn oranında değişen pınarlarla beslenir. Çağ Çağ Suyu nun kapasitesi minimum 8 m3/sn, maksimum kapasitesi de 12 m3/sn olarak kabul edilir. Beyazsu akarsuyunun bir kısmı içme suyu olarak kullanılmaktadır. Gümüş Suyu Sulama suyu olarak kullanılmakta olup, Mardin ilinin batısında Erdem köyünde doğan bu su Akdoğan köyünün güneyinden Suriye Devleti ne geçer. Habur Çayı Mardin ili Savur ilçesinin Suçi köyünden çıkan bu su; içme kullanma ve sulama suyu olarak kullanılmakta olup, Savur ilçesinin can damarını oluşturur. Buğur Çayı Mardin ili Derik İlçesinin Buğur Köyü nün yakınlarında bir kaynaktan doğar. Bu sudan sulama suyu olarak faydalanılır. Reşan Çayı (Karasu) Mardin ili Mazıdağı İlçesi Yücebağ Köyü ile Diyarbakır ili arasında bulunmakta olup üzerinde yüksek kapasiteli ve nitelikli alabalık yetiştiriciliği yapılan faydalı bir sudur. Batman Çayı Dicle Nehri batıdan doğuya akarak il topraklarının içinden geçer. Batman Çayı, BatmanDiyarbakır il sınırını çizerek Dicle Nehri ile birleşir. İl merkezi Batman Çayı havzasında düz bir arazi üzerine yerleşmiştir Basur Çayı Bitlis ilinin kuzeyinden çıkan bu su il hudutları içindeki uzunluğu 45 km.dir. SiirtKurtalan yolu üzerindeki Basur Köprüsünün 2 km. güneyinde Kezer Çayı ile birlesir. Kezer Çayı Bitlis in doğusunda Güzeldere denilen yerden çıkar ve Kırkçeşme sularının birleşmesinden oluşur. Mağaralı Mezrası (Hümriyan) önünde Basur Çayı ile birleştikten sonra Botan Çayı na karışır. Çayın oluşturduğu vadilerde sebze yetiştirilir. Ganan Çayı Sason Dağlarının güney yamaçlarından inen kollardan oluşur. Kozluk ilçesi yakınlarından geçer. Kurtalan ilçesinde bir kısım araziyi suladıktan sonra Kaşüstü Köyü (Hendük) yakınlarında Dicle Irmağı ile birleşir. Botan Çayı Kollarıyla birlikte Siirt in dağlık kesimlerinin sularını toplayan Botan Suyu, düzenli yağışlar ve kar sularıyla beslendiği için yaz kış bol suludur. Botan suyunun saniyede taşıdığı ortalama su miktarı Eylül ayında 31 m3 ile en düşük düzeyine inmekte, Mayıs ayında ise 274 m3 e kadar çıkmaktadır. Resinan Suyu Pervari nin Çemikari Yaylasından çıkarak Şırnak ilinde oldukça geniş vadileri sular ve Dergül Köyü önünden geçerek Kasrik Boğazından sonra Dicle Irmağı ile birleşir. Kaynak: Çevre ve Orman İl Müdürlükleri Faaliyet Raporları (2008) 15

15 Tablo 5: Dicle Bölgesi İşletme Halindeki Barajlar Kaynak : DSİ Tablo 6: Dicle Bölgesi İşletme Halindeki Göletler Kaynak : DSİ Tablo 7: DİCLE Bölgesi İşletme Halindeki Sulama Tesisleri Kaynak : DSİ Bölgede; Batman, Şırnak il sınırlarları içerisinde 1 er, Mardin il sınırları içerisinde 2 adet sulama tesisi bulunmaktadır. Bölgede toplam 4 adet sulama tesislerinin net sulama kapasiteleri hektardır. T.C. DİCLE KALKINMA AJANSI

16 DİCLE BÖLGESİ ÇEVRE ve ALTYAPI DURUM RAPORU Tablo 8: DİCLE Bölgesi İnşa Halindeki Sulama Tesisleri Kaynak : DSİ 1.2 İklim Mardin İli İklimi Mardin ili iklimi Akdeniz iklimine benzer özellikler taşır. Yazlar çok sıcak ve kurak, kışları ise bol yağışlı ve ılımandır. Mardin de kış mevsiminde oluşan yüksek basınç alanı kış aylarının soğuk geçmesine yol açar. Bir yandan güneydeki çöl ikliminin etkisi altında bulunması (Basra Alçak Basıncı), diğer yandan kuzeydeki yüksek dağların serin hava kütlelerinin bölgeye girmesine mani olması sebebiyle ilin ovalık kesiminde yazlar çok sıcak geçer. İlin kuzey kesiminde zaman zaman kara iklimine benzer özellikler görülür. Mardin in iklimini ova ve dağ kesimi olarak iki şekilde değerlendirmek mümkündür. İki kesimdeki farklılık yağış, sıcaklık ve rüzgâr değerlerinde ortaya çıkar. Ova kesiminde yazlar çok sıcak geçer, kışlar ise ılıman ve yağmurludur. Bu kesimde az miktarda ve kalıcı olmayan kar yağışları görülür. Dağ kesiminde ise yazları ovaya nispeten daha serin, kışlar ise şiddetli rüzgâr, bol yağmur ve kar yağışlı geçer. Mardin, ilçeleri ve komşu illerden rüzgâr hızının ve yağış miktarının yüksekliği; nem ve sıcaklık değerlerinin düşüklüğü ile dikkat çekici bir farklılık gösterir. 17

17 Tablo 9: Mardin İli Sıcaklık ve Yağış Değerleri ( ) MARDİN Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Uzun Yıllar İçinde Gerçekleşen Ortalama Değerler ( ) Ortalama Sıcaklık ( C) Ortalama En Yüksek Sıcaklık ( C) Ortalama En Düşük Sıcaklık ( C) Ortalama Güneşlenme Süresi (saat) Ortalama Yağışlı Gün Sayısı Ortalama Yağış Miktarı (kg/m2) Uzun Yıllar İçinde Gerçekleşen En Yüksek ve En Düşük Değerler ( )* En Yüksek Sıcaklık ( C) En Düşük Sıcaklık ( C) En Çok Yağış kg/m2 En Hızlı Rüzgar km/sa En Yüksek Kar cm Tarih Miktar Tarih Miktar Tarih Miktar Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü T.C. DİCLE KALKINMA AJANSI

18 DİCLE BÖLGESİ ÇEVRE ve ALTYAPI DURUM RAPORU Batman İli İklimi Güneydoğu Anadolu Bölgesinin kuzey ucunda yer alan Batman İlinde karasal iklim egemendir. Ancak bozkır iklimiyle, Doğu Anadolu nun yüksek yayla iklimi arasında bir geçiş yeri oluşturduğundan kışlar ılık, yazlar ise çok sıcak ve kurak geçmektedir. Merkeze en fazla yağış Nisan ayında düşmektedir. Kış aylarında yağışlar Kozluk ve Sason ilçelerinde daha çok kar şeklinde olmaktadır. Tablo 10: Batman İli Sıcaklık ve Yağış Değerleri ( ) BATMAN Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Uzun Yıllar İçinde Gerçekleşen Ortalama Değerler ( ) Ortalama Sıcaklık ( C) Ortalama En Yüksek Sıcaklık ( C) Ortalama En Düşük Sıcaklık ( C) Ortalama Güneşlenme Süresi (saat) Ortalama Yağışlı Gün Sayısı Ortalama Yağış Miktarı (kg/m2) Uzun Yıllar İçinde Gerçekleşen En Yüksek ve En Düşük Değerler ( )* En Yüksek Sıcaklık ( C) En Düşük Sıcaklık ( C) En Çok Yağış kg/m2 En Hızlı Rüzgar km/sa En Yüksek Kar cm Tarih Miktar Tarih Miktar Tarih Miktar Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü 19

19 1.2.3 Şırnak İli İklimi Şırnak ilinin iklimini belirlerken, ilin bulunduğu bölgelere göre değerlendirme yapmak gerekir. Doğu Anadolu Bölgesi ne yakın kalan kısmında kışlar serttir. Kuzeyden gelen soğuk havalar kışın bu yörenin sert ve karlı geçmesine neden olur. Karla örtülü, dolu ve sisli gün sayısı Şırnak ilinin güney bölgesine göre fazladır. Güneydoğu Anadolu Bölgesi içinde kalan kısmında kışlar daha ılık geçer fakat yazları aşırı sıcaktır. İklimin karasal olması doğal bitki örtüsü üzerinde etkili olmuştur. Mevsim içindeki yağışların az olması, doğal bitki örtüsünün bozkır olmasına neden olmuştur. Yükseklerde, özellikle Beytüşşebap ve Uludere civarında bulunan dağların yüksek yerlerinde alpin çayırları bulunur. İlde Doğu Anadolu ikliminin birbirine karşıt iki hava kütlesinin etki gösterdiği görülür. Bunlardan birisi, bölgeyi özellikle kış aylarında etkisi altında bulunduran, buna karşılık yaz aylarında kuzeye çekilen soğuk kuru hava kütlesidir. İl merkezi ve Cizre ilçesinde olmak üzere 2 adet meteoroloji ölçüm istasyonu mevcuttur. Tablo 11: Şırnak İli Sıcaklık ve Yağış Değerleri ( ) ŞIRNAK Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Uzun Yıllar İçinde Gerçekleşen Ortalama Değerler ( ) Ortalama Sıcaklık ( C) Ortalama En Yüksek Sıcaklık ( C) Ortalama En Düşük Sıcaklık ( C) Ortalama Güneşlenme Süresi (saat) *.* *.* *.* *.* *.* *.* *.* *.* *.* *.* *.* *.* Ortalama Yağışlı Gün Sayısı Ortalama Yağış Miktarı (kg/m2) Uzun Yıllar İçinde Gerçekleşen En Yüksek ve En Düşük Değerler ( )* En Yüksek Sıcaklık ( C) En Düşük Sıcaklık ( C) En Çok Yağış kg/m2 En Hızlı Rüzgar * * En Yüksek Kar * * Tarih Miktar Tarih Miktar Tarih Miktar Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü T.C. DİCLE KALKINMA AJANSI

20 DİCLE BÖLGESİ ÇEVRE ve ALTYAPI DURUM RAPORU Siirt İli İklimi Siirt ilinde kara iklimi hüküm sürer. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlı geçer. İlin kuzey ve doğusu kışın daha soğuk ve yazın daha serin olur. Senelik yağış ortalaması 757 mm dir. Tablo 12: Siirt İli Sıcaklık ve Yağış Değerleri ( ) SİİRT Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Uzun Yıllar İçinde Gerçekleşen Ortalama Değerler ( ) Ortalama Sıcaklık ( C) Ortalama En Yüksek Sıcaklık ( C) Ortalama En Düşük Sıcaklık ( C) Ortalama Güneşlenme Süresi (saat) Ortalama Yağışlı Gün Sayısı Ortalama Yağış Miktarı (kg/m2) Uzun Yıllar İçinde Gerçekleşen En Yüksek ve En Düşük Değerler ( )* En Yüksek Sıcaklık ( C) En Düşük Sıcaklık ( C) En Çok Yağış kg/m2 En Hızlı Rüzgar km/sa En Yüksek Kar cm Tarih Miktar Tarih Miktar Tarih Miktar Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü 21

21 1.3 Çevre Kirliliği Hava Kirliliği Bölgemizde bulunan 4 il merkezlerinde Çevre İl Müdürlüklerine ait hava kalitesi ölçüm istasyonları bulunmaktadır. 30 Kasım 2010 tarihine kadar son 365 günlük istasyon raporları kayıtları incelenmiştir. Şırnak ta istasyon raporu kayıtlarında partikül madde ölçüm sonuçları 247, Kükürt dioksit ölçüm sonuçlarına 236 gün kadarına ulaşılmıştır. Şırnak istasyonu veri sağlama ile konunda diğer bölge illerine göre oransal olarak geri kalmaktadır. Tablo 13: DİCLE İlleri Hava Kalitesi Ölçüm İstasyon Raporları Verileri BATMAN PM µg/m3 Mardin SO2 µg/m3 PM µg/m3 Batman SO2 µg/m3 PM µg/m3 Şırnak SO2 µg/m3 PM µg/m3 Siirt SO2 µg/m3 ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM Ölçülen maksimum değer Maksimum değerin ölçüldüğü tarih Yıllık Ortalama değer Ölçüm yapılabilen gün sayısı Ölçüm yapılabilen gün sayısı yüzdesi (%) Kaynak: DİCLE Bölgesi illeri hava kalitesi ölçüm istasyonu verileri derlenerek üretilmiştir. Partikül madde ölçüm sonuçlarına göre maksimum miktar Mardin de tarihinde ölçülmüştür. Mardin de ve Şırnak ta dönem dönem partikül miktarları yüksek değerlerde gözlenirken, Siirt ve Batman da yıl içerisine yayılmış olarak partikül madde kirliliği gözlenmektedir. T.C. DİCLE KALKINMA AJANSI

22 DİCLE BÖLGESİ ÇEVRE ve ALTYAPI DURUM RAPORU Şekil 2: DİCLE Bölgesi İlleri Kış Ayları SO2 Oranları Karşılaştırması Kaynak: İllere Ait İstasyon Raporları Tablo 14: DİCLE İlleri İstasyon Raporları Sonuçlarına Göre Hava Kalitesi Sınıflandırması 1 Saatlik Ortalama SO2 miktarı (µg/m3) Hava Kalitesi Endeksi Çok İyi İyi Yeterli Orta Kötü Çok Kötü Ölçüm Sayıları Mardin Batman Şırnak Siirt Kaynak: İllere Ait İstasyon Raporları

23 Çevre Bakanlığı Hava Kalite Endeksine göre sınıflandırılan bölge illeri istasyonları SO2 ölçüm sonuçlarına bakıldığında Şırnak istasyonu SO2 verilerinin diğer üç ilden de farklılık göstererek orta, kötü ve çok kötü sınıfında yüksek sayıda ölçüm sonuçları görülmektedir. SO2 bazında hava kalitesi açısından en iyi durumda olan ilimiz Batman olmakla beraber, bölge illerinde; özellikle Şırnak ta, SO2 miktarının azaltılması yönünde çalışmalar ortaya koyulmalıdır. Konutların ısıtılmasında kullanılan kalitesiz ve kükürt oranı yüksek fosil yakıtların yakılması sonucunda ortaya çıkan kükürt dioksit gazının solunum yolları rahatsızlıklarına yol açtığı bilinmektedir. Şırnak ta çıkarılan ve ilin temel istihdam ve geçim kaynağı olarak değerlendirilen asfaltit kömürünün yüksek kükürt oranının düşürülmesi yönünde fizibilitelerin yapılmasının desteklenmesi ve projelerin uygulanması ile birlikte Şırnak SO2 sorununa sürdürülebilir bir çözüm ortaya koyulabilir. Temiz enerji kaynağı olan Doğalgaz ın bölgeye ulaşması sonrasında, kullanımını teşvik edecek, doğalgaz talebini artıracak tedbirler alınması gerekmektedir Toprak Su Kirliliği Bölge de 2008 yılında kanalizasyon şebekesi ile toplanan atık suların %93 ü akarsulara, %7 si araziye arıtılmadan deşarj edilmektedir. Türkiye genelinde 2008 yılında kanalizasyon şebekeleri ile toplanan atık suyun %44,7 si denize, %43,1 i akarsuya, %3,5 i baraja, %2,1 i gölegölete %1,5 i araziye ve %5,1 i diğer alıcı ortamlara deşarj edilmiştir. Tablo 15: Atık Su Deşarj Miktarları ve Deşarj Yerleri Toplam belediye sayısı Kanalizasyon şebekesi ile hizmet verilen belediye sayısı Deşarj edilen toplam atıksu miktarı (1000m3/yıl) Denize (1000 m3/yıl) Göle Gölete (1000 m3/yıl) Akarsuya (1000 m3/yıl) Araziye (1000 m3/yıl) Baraja (1000 m3/yıl) Diğer ortamlara (2) (1000 m3/yıl) Deşarj edilen kişi başı atıksu miktarı (litre/kişi gün) Türkiye DİCLE Mardin Batman Şırnak Siirt Kaynak: TÜİK 2008 T.C. DİCLE KALKINMA AJANSI

10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ

10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ TR41 Bölgesi 2008 2010 10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ 10.1. Atık İstatistikleri 10.1.1. Belediye- Atık Hizmeti Verilen Nüfus ve Atık Miktarı 2008,2010 Toplam nüfus Belediye Anket uygulanan Anket uygulanan Atık

Detaylı

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri Türkiye de Sıcaklık Türkiye de Yıllık Ortalama Sıcaklık Dağılışı Türkiye haritası incelendiğinde Yükseltiye bağlı olarak

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin güney doğusunda yer alan bölge nüfus ve yüzölçümü en küçük bölgemizdir. Akdeniz, Doğu Anadolu Bölgeleriyle, Suriye ve Irak Devletleriyle

Detaylı

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5. Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.Arkensis, 6.Kapensis Flora alemleri flora bölgelerine (region), flora

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI

3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI 3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI 3.10.1. İstanbul da Çevresel Konular 3.10.1.1. Hava Kalitesi İstanbul un nüfusunun hızlı artışı ve kalitesiz yakıt kullanımı nedeniyle 1985 li yıllardan itibaren

Detaylı

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014 BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER 26 ŞUBAT 2014 1 19.02.2014 TANIŞMA, DERSLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER, DERSTEN BEKLENTİLER 2 26.02.2014 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 3 05.03.2014 DOĞAL

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA CEVAP 1: (TOPLAM 10 PUAN) 1.1: 165 150 = 15 meridyen fark vardır. (1 puan) 15 x 4 = 60 dakika = 1 saat fark vardır. (1 puan) 12 + 1 = 13 saat 13:00 olur. (1 puan) 1.2:

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler :

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler : TÜRKİYE NİN İKLİMİ İklim nedir? Geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca görülen atmosfer olaylarının ortalaması olarak ifade edilir. Bir yerde meydana gelen meteorolojik olayların toplamının ortalamasıdır.

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Bölge geniş ovalar ve alçak platolardan

Detaylı

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Bölge yurdumuzun güneyinde, Akdeniz boyunca bir şerit halinde uzanır. Komşuları Ege, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu Bölgeleri, Suriye, Kıbrıs

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: DOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin doğusunda yer alan bölge kabaca üçgene benzer. Marmara ve Ege Bölgeleri hariç her bölge ile komşudur. Suriye hariç bütün doğu komşularımızla

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU

IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU Rapor No. :1 Tarihi: 04/12/2012 IĞDIR ARALIK RÜZGÂR EROZYONU ÖNLEME PROJESİ İZLEME RAPORU Projenin Adı: Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır İli Aralık İlçesinde

Detaylı

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den İKLİM TİPLERİ Dünya'nın hemen her bölgesinin kendine özgü bir iklimi bulunmaktadır. Ancak, benzer iklim kuşaklarına sahip alanlar büyük iklim kuşakları oluştururlar. Yüzlerce km 2 lik sahaları etkileyen

Detaylı

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir.

Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir. Çaldıran Tarihçesi: İlçe birçok tarihi medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Medler, Bizanslılar, Urartular, İranlılar ve son olarak Osmanlı devleti bu ilçede hâkimiyet sürmüşlerdir. İlçenin tarih içerisindeki

Detaylı

Yazar Administrator Perşembe, 26 Nisan 2012 17:25 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Mayıs 2012 14:22

Yazar Administrator Perşembe, 26 Nisan 2012 17:25 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Mayıs 2012 14:22 Batman'ın tarihi hakkında en eski bilgiler halk hikayeleri, mitler ve Heredot tarihinde verilmektedir. Ortak verilere göre MED kralı Abtyagestin'in torunu Kyros karsıtı Erpagazso M.Ö. 550 yilinda yenilince

Detaylı

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon

CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon CEV 314 Yağmursuyu ve Kanalizasyon Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Türkiye Çevre Durum Raporu 2011 www.csb.gov.tr/turkce/dosya/ced/tcdr_20 11.pdf A3 Su ve Su Kaynakları 3.4 Kentsel

Detaylı

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik

Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik TARIM VE EKONOMİ Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik düzeyine bağlıdır. Bazı ülkelerde tarım tekniği

Detaylı

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi

Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Iğdır Aralık Rüzgâr Erozyonu Önleme Projesi Proje Alanının Genel Özellikleri: Iğdır ili Türkiye nin en kurak ili olup yıllık yağış miktarı 250 mm civarındadır (Meteoroloji kayıtları). Yağan yağış ya da

Detaylı

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır.

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır. Büyük İklim Tipleri Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi Hisar Okulları İçindekiler Büyük İklim Tipleri... 3 Ekvatoral İklim... 3 Görüldüğü Bölgeler... 3 Endonezya:... 4 Kongo:... 4 Tropikal İklim:...

Detaylı

Silivri Nüfus Bilgileri Yıl Toplam Kadın Erkek

Silivri Nüfus Bilgileri Yıl Toplam Kadın Erkek SİLİVRİ Coğrafi Durum: Silivri 41 derece 03 kuzey paraleli ve 28 derece 20 doğu meridyenlerinin birleştiği noktada,istanbul iline bağlı ve il merkezinin 67 km batısında, Marmara Denizi sahilindedir. İlçe

Detaylı

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler Nüfusun Dağılışında Etkili Faktörler Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler 1-Doğal Faktörler: 1.İklim : Çok sıcak ve çok soğuk iklimler seyrek nüfusludur.

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU

Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Horzumalayaka-ALAŞEHİR (MANİSA) 156 ADA 17 PARSEL DOĞAL MİNERALLİ SU ŞİŞELEME TESİSİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU Yerkabuğunun çeşitli derinliklerinde uygun jeolojik şartlarda doğal olarak oluşan,

Detaylı

EGE BÖLGESİ BÖLGENİN YERİ VE SINIRLARI

EGE BÖLGESİ BÖLGENİN YERİ VE SINIRLARI 1/5 EGE BÖLGESİ BÖLGENİN YERİ VE SINIRLARI Türkiye nin 7 coğrafi bölgesinden biri olan Ege Bölgesi, 85.000 km2 lik yüzölçümüyle Türkiye topraklarının %11 ini kaplar. (Harita:1) Ege Bölgesi, Anadolu nun

Detaylı

GAP BÖLGESEL TAŞIMACILIK VE ALTYAPI GELİŞTİRME PROJESİ

GAP BÖLGESEL TAŞIMACILIK VE ALTYAPI GELİŞTİRME PROJESİ GAP BÖLGESİ ULAŞIM VE ALTYAPI GELİŞTİRME PROJESİ (Türkçe ve İngilizce); Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi (TBDST - Temel Mühendislik, Dapta Mühendislik, Su-Yapı Mühendislik ve Danışmanlık,

Detaylı

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir?

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? 1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? a. Ova b. Vadi c. Plato d. Delta 2- Coğrafi bölgelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? a. Coğrafi özellikleri

Detaylı

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU AKÇAKALE KÖYÜ (MERKEZ/GÜMÜŞHANE) 128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 2016 AKÇAKALE KÖYÜ-MERKEZ/GÜMÜŞHANE 128 ADA 27 VE 32 NUMARALI PARSELLERE

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ İLİNİN GENEL MEYVECİLİK DURUMU Mehmet SÜTYEMEZ*- M. Ali GÜNDEŞLİ" Meyvecilik kültürü oldukça eski tarihlere uzanan Anadolu'muz birçok meyve türünün anavatanı

Detaylı

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5. Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.Arkensis, 6.Kapensis Flora alemleri flora bölgelerine (region), flora

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 6.3.2.4. Akdeniz Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Akdeniz kıyıları boyunca uzanan Toros

Detaylı

Tanımlar. Bölüm Çayırlar

Tanımlar. Bölüm Çayırlar Çayır-Mer a Ders Notları Bölüm 1 1 1.1. Çayırlar Bölüm 1 Tanımlar Genel olarak düz ve taban suyu yakın olan alanlarda oluşmuş, gür gelişen, sık ve uzun boylu bitkilerden meydana gelen alanlardır. Toprak

Detaylı

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

T.C. Dicle Kalkınma Ajansı RAKAMLARLA MARDİN

T.C. Dicle Kalkınma Ajansı RAKAMLARLA MARDİN T.C. Dicle Kalkınma Ajansı RAKAMLARLA MARDİN 20 Rakamlarla T.C. Dicle Kalkınma Ajansı Yatırım Destek Ofisi 20 RAKAMLARLA MARDİN İçindekiler İçindekiler TABLO LİSTESİ... 4 ŞEKIL LİSTESI... 5 HARİTA LİSTESİ...

Detaylı

ANKARA GÖLBAŞI 1.1.COĞRAFİ KONUM

ANKARA GÖLBAŞI 1.1.COĞRAFİ KONUM ANKARA GÖLBAŞI 1.1.COĞRAFİ KONUM Gölbaşı, Ankara iline bağlı ilçedir. Şehir merkezine olan uzaklığı 20 km dir. İç Anadolu platosu üzerine kurulmuştur. Doğusunda Bala, batısında Yenimahalle, güneyinde Haymana,

Detaylı

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701

COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 COĞRAFYA ARAZİ KULLANIMI VE ETKİLERİ ASLIHAN TORUK 11/F-1701 Türkiye de Arazi Kullanımı Türkiye yüzey şekilleri bakımından çok farklı özelliklere sahiptir. Ülkemizde oluşum özellikleri birbirinden farklı

Detaylı

Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ. Doruk Aksel Anil

Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ. Doruk Aksel Anil Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ Doruk Aksel Anil YERYÜZÜNDEKİ BAŞLICA İKLİM TİPLERİ Dünya'nın hemen her bölgesinin kendine özgü bir iklimi bulunmaktadır. Yüzlerce km² lik sahaları

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA Doğu Anadolu Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Ülkemizin en yüksek ve engebeli bölgesidir.

Detaylı

14 NOLU HOMOJEN ALAN ĐÇERĐSĐNDE YER ALAN ESKĐŞEHĐR ĐLĐ MERA TOPRAKLARINDA BULUNAN BĐTKĐLERĐNĐN BELĐRLENMESĐ OZET:

14 NOLU HOMOJEN ALAN ĐÇERĐSĐNDE YER ALAN ESKĐŞEHĐR ĐLĐ MERA TOPRAKLARINDA BULUNAN BĐTKĐLERĐNĐN BELĐRLENMESĐ OZET: 14 NOLU HOMOJEN ALAN ĐÇERĐSĐNDE YER ALAN ESKĐŞEHĐR ĐLĐ MERA TOPRAKLARINDA BULUNAN BĐTKĐLERĐNĐN BELĐRLENMESĐ Celalettin AYGÜN 1, Đsmail KARA 1, A. Levent SEVER 1, Đlker ERDOĞDU 1, A.Kadir ATALAY 1, Arife

Detaylı

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ. NÜFUS ve KENTLEŞME

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ. NÜFUS ve KENTLEŞME TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ NÜFUS ve KENTLEŞME 211 İÇİNDEKİLER 1.NÜFUS... 1 1.1. Nüfus Büyüklüğü, Nüfus Yoğunluğu ve Nüfus Artış Hızı... 3 1.2. Yaş ve Cinsiyet Dağılım Özellikleri... 8 1.2.1. Nüfusun

Detaylı

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ Dr. Bülent SELEK, Daire Başkanı - DSİ Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı, ANKARA Yunus

Detaylı

YEDİGÖLLER MİLLİ PARKI

YEDİGÖLLER MİLLİ PARKI YEDİGÖLLER MİLLİ PARKI Ülkemizin nadide şehirlerinden birisi olan Bolu alanlarında bulunan ve yedi adet gölden oluşan Yedigöller milli parkı adeta bir saklı cennet köşesi gibidir.. Gerçek huzur ve doğa

Detaylı

Grafik 16 - Yıllara Göre Çevre ve Çevresel Harcamaların GSYH deki Payları (%)

Grafik 16 - Yıllara Göre Çevre ve Çevresel Harcamaların GSYH deki Payları (%) ÇEVRE Çevreye ayrılan harcamaların payı giderek artmaktadır. Grafik 16 da sunulan 2008-2010 yılları arasındaki göstergelere göre yapılan çevre ve çevresel harcamaların GSYH içindeki payının 2008 de %1,09

Detaylı

BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA SUCUL BİYOMLAR Sucul biyomlar, biyosferin en büyük kısmını oluşturur. Fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre tuzlu su ve tatlı su biyomları olmak üzere iki kısımda incelenir.

Detaylı

Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce

Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce Düzce nin Çevre Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı 04 Aralık 2012, Düzce İÇERİK Enerji Kaynakları HES Faaliyetlerinin Aşamaları Düzce İlindeki HES Faaliyetleri Karşılaşılan Çevresel Sorunlar Çözüm

Detaylı

TRABZON İLİ SÜRMENE İLÇESİ ÇAMBURNU YÖRESİNDE ÇIKAN ORMAN YANGINI HAKKINDA RAPOR

TRABZON İLİ SÜRMENE İLÇESİ ÇAMBURNU YÖRESİNDE ÇIKAN ORMAN YANGINI HAKKINDA RAPOR TRABZON İLİ SÜRMENE İLÇESİ ÇAMBURNU YÖRESİNDE ÇIKAN ORMAN YANGINI HAKKINDA RAPOR 1. Giriş Türkiye Ormancılar Derneği genel merkezinin talebi ve görevlendirmesi üzerine TOD KTÜ Orman Fakültesi temsilcisi

Detaylı

TÜRKİYE DE BİTKİ ÇEŞİTLİLİĞİ VE ENDEMİZM. Özet

TÜRKİYE DE BİTKİ ÇEŞİTLİLİĞİ VE ENDEMİZM. Özet TÜRKİYE DE BİTKİ ÇEŞİTLİLİĞİ VE ENDEMİZM Mesut Uyanık 1*, Ş. Metin Kara 2, Bilal Gürbüz 1, Yasin Özgen 1 1 Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü, Dışkapı-Ankara 2 Ordu Üniversitesi,

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları Merinos AKKM

BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları Merinos AKKM 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 28.05.2013 Merinos AKKM Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Akıllı Büyüme Eğitime, bilgiye ve yeniliğe

Detaylı

COĞRAFYA PROJE ÖDEVİ KONU:Güney Doğu Anadolu Projesi AD/SOYAD:Onur Türkarslan NO:2277 SINIF:10/C

COĞRAFYA PROJE ÖDEVİ KONU:Güney Doğu Anadolu Projesi AD/SOYAD:Onur Türkarslan NO:2277 SINIF:10/C COĞRAFYA PROJE ÖDEVİ KONU:Güney Doğu Anadolu Projesi AD/SOYAD:Onur Türkarslan NO:2277 SINIF:10/C Kuruluş Amaçları: Temel Hedefi:, Güneydoğu Anadolu Bölgesi halkının gelir düzeyi ve hayat standardını yükselterek,

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 16.05.2013 Anadolu Üniversitesi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları. 16.05.2013 Anadolu Üniversitesi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Özel İhtisas Komisyonu Çalışmaları 16.05.2013 Anadolu Üniversitesi Çevre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Akıllı Büyüme Eğitime, bilgiye

Detaylı

USBS Ulusal Su Bilgi Sistemi Projesi

USBS Ulusal Su Bilgi Sistemi Projesi USBS Ulusal Su Bilgi Sistemi Projesi USBS YAPISI 08.12.2014 Su Yönetimi Genel Müdürlüğü İzleme ve Su Bilgi Sistemi Dairesi Başkanlığı Su Bilgi Sistemi Şube Müdürlüğü 1 Sunum Planı Geçmiş Süreçler Gelecek

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce

DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce İNGİLTERE DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce DİNİ: Hıristiyanlık PARA BİRİMİ: Sterlin 1.

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması. Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Su ayak izi ve turizm sektöründe uygulaması Prof.Dr.Bülent Topkaya Akdeniz Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Kapsam Ayak izi kavramı Türkiye de su yönetimi Sanal su Su ayak izi ve turizm Karbon ayak

Detaylı

ORTAK GÖSTERİMLER ALAN RENK KODU (RGB) ÇİZGİ TİPİ SEMBOL TARAMA SINIRLAR İDARİ SINIRLAR ÜLKE SINIRI İL SINIRI İLÇE SINIRI BELEDİYE SINIRI

ORTAK GÖSTERİMLER ALAN RENK KODU (RGB) ÇİZGİ TİPİ SEMBOL TARAMA SINIRLAR İDARİ SINIRLAR ÜLKE SINIRI İL SINIRI İLÇE SINIRI BELEDİYE SINIRI EK-1a ORTAK GÖSTERİMLER ÇİZGİ TİPİ SEMBOL TARAMA ALAN RENK KODU (RGB) SINIRLAR İDARİ SINIRLAR ÜLKE SINIRI İL SINIRI İLÇE SINIRI BELEDİYE SINIRI MÜCAVİR ALAN SINIRI 1 PLANLAMA SINIRLARI PLAN ONAMA SINIRI

Detaylı

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31 İçerik Dünyadaki su potansiyeline bakış Türkiye deki su potansiyeline bakış Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Görevleri Mevzuat Çalışmaları Yapılan Faaliyetler Su Tasarrufu Eylem Planı Su Ayakizi Çalışmaları

Detaylı

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1)

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1) Yer altı Suyu Yeraltı Suyu Hidrolojisi Giriş Hidrolojik Çevrim Enerji Denklemleri Darcy Kanunu Akifer Karakteristikleri Akım Denklemleri Akım Ağları Kuyular Yeraltısuyu Modellemesi 1 Su, tüm canlılar için

Detaylı

MURADİYE Nüfus Erkek Kadın Toplam Gürpınar Oran %52 % Kaynak: Tüik

MURADİYE Nüfus Erkek Kadın Toplam Gürpınar Oran %52 % Kaynak: Tüik Muradiye Tarihi: Muradiye, cumhuriyet ilanına kadar Kandahar ve Bargıri adıyla iki yerleşim birimi olarak anılırken cumhuriyet sonrası birleşerek Muradiye ismini almıştır. Tarihi ile ilgili fazla bilgi

Detaylı

SARAY Saray İlçesinin Tarihçesi:

SARAY Saray İlçesinin Tarihçesi: Saray İlçesinin Tarihçesi: Saray İlçesinin ne zaman ve kimler tarafından hangi tarihte kurulduğu kesin bilinmemekle beraber, bölgedeki yerleşimin Van Bölgesinde olduğu gibi tarih öncesi dönemlere uzandığı

Detaylı

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Sanayi tesislerinin alıcı ortama olan etkilerinin ve kirlilik yükünün azaltılması, yeni tesislerin kurulmasına karar verilmesi aşamasında alıcı ortam kapasitesinin dikkate alınarak

Detaylı

COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA

COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA Yeryüzünün belli bir bölümünü FİZİKİ coğrafya BEŞERİ ve gösterir. EKONOMİK -Doğa olaylarını -Kıtalar coğrafya konu alır. -Ülkeler -İnsanlar ve -Klimatoloji

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20142012 YILI ALANSAL YILI YAĞIŞ YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2014

Detaylı

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29 1.1. Orman ve Ormancılık Türkiye yaklaşık olarak 80 milyon hektar (ha) yüzölçümüyle dağlık ve eko-coğrafya bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu ekolojik zenginliğe paralel olarak ormanlar da

Detaylı

Büyük baş hayvancılık

Büyük baş hayvancılık Büyük baş hayvancılık hayvancılık faaliyetleri özellikle dağlık bir araziye sahip kırsal kesimlerde ön plana geçerek, birinci derecede etkili ekonomik Yakın yıllara kadar bir tarım ülkesi olarak kabul

Detaylı

Konya Ovasında Su Yönetim ve Ağaçlandırma Stratejisi

Konya Ovasında Su Yönetim ve Ağaçlandırma Stratejisi Konya Ovasında Su Yönetim ve Ağaçlandırma Stratejisi Prof. Dr. Mehmet BABAOĞLU Abdurrahman AYAN Mevlüt VANOĞLU KOP İdaresi Başkanlığı NEVŞEHİR - 2011 KONYA KAPALI HAVZASI Aksaray Konya Niğde Karaman KOP

Detaylı

TÜRKĠYE NĠN ĠKLĠMĠ BĠTKĠ ÖRTÜSÜ VE TOPRAK TĠPLERĠ

TÜRKĠYE NĠN ĠKLĠMĠ BĠTKĠ ÖRTÜSÜ VE TOPRAK TĠPLERĠ COĞRAFYA TÜRKĠYE NĠN ĠKLĠMĠ BĠTKĠ ÖRTÜSÜ VE TOPRAK TĠPLERĠ Türkiye nin Matematik Konumunun İklim Üzerindeki Etkileri Dört mevsim belirgin olarak yaşanır Akdeniz iklim kuşağında bulunur Batı rüzgarlarının

Detaylı

PROJE - FAALİYET KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE 1 HAVZA KORUMA EYLEM PLANI STRATEJİSİNİN OLUŞTURULMASI

PROJE - FAALİYET KISA VADE ORTA VADE UZUN VADE 1 HAVZA KORUMA EYLEM PLANI STRATEJİSİNİN OLUŞTURULMASI 1 HAVZA KORUMA EYLEM PLANI STRATEJİSİNİN OLUŞTURULMASI ÇOB, DSİ, İB, Valilikler, Belediyeler, Üniversiteler, TÜBİTAK HSA/ÇİB 2 KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN SAĞLANMASI ÇOB, Valilikler HSA/ÇİB

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Ø Bağımsız, tarafsız ve kâr amacı gütmeyen uluslararası bir

Detaylı

ULUSLARARASI SU DAYANIŞMA YILI

ULUSLARARASI SU DAYANIŞMA YILI İZMİR KENTİNİN MEVCUT VE İLERİYE DÖNÜK İÇMESUYU PROJELERİ ULUSLARARASI SU DAYANIŞMA YILI ASLI ERDENİR SİLAY İnşaat Yüksek Mühendisi Bölge Müdür Yardımcısı ULUSLARARASI SU DAYANIŞMA YILI DÜNYADAKİ SU

Detaylı

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ

5. SINIF FEN BİLİMLERİ YER KABUĞUNUN GİZEMİ TESTİ 1) Aşağıdaki anıtlardan hangisi diğerlerinden farklıdır? A) B) C) D) 2) I Arazide daha önce olmayan, kaynak suların, suya doygun alanların ve su sızıntılarının oluşması. II Bina temelleri altında çatlama,

Detaylı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı

Neden Malatya ya yatırım yapmalı Neden Malatya ya yatırım yapmalı 11 2011 Temel Bilgiler Malatya, Doğu Anadolu Bölgesinin ekonomik açıdan en gelişmiş ilidir. 2010 ADNKS verilerine göre il nüfusu 740.643, merkez nüfusu 500 bin civarında,

Detaylı

Yüz ölçümü: 301 225 km² Nüfusu : 61.261.254 (2012) Önemli Şehirleri: Napoli, Milano, Torino, Venedik, Cenova

Yüz ölçümü: 301 225 km² Nüfusu : 61.261.254 (2012) Önemli Şehirleri: Napoli, Milano, Torino, Venedik, Cenova Yüz ölçümü: 301 225 km² Nüfusu : 61.261.254 (2012) Önemli Şehirleri: Napoli, Milano, Torino, Venedik, Cenova Başkenti: Roma Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500dolar

Detaylı

GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI

GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI Prof. Dr. Veysel EROĞLU Çevre ve Orman Bakanı 18 Ağustos 2009 - Şanlıurfa GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI EK-2 FAALİYET BAŞVURU FORMU

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI EK-2 FAALİYET BAŞVURU FORMU 1. Başvuru sahibine ilişkin bilgiler: 1.1 Adı Soyadı 1.2 Adresi 1.3 T.C. Kimlik No 1.4 Telefon (GSM) 1.5 E-Posta 2. Firmaya ilişkin bilgiler: 2.1 Firma Adı 2.2 Adresi 2.3 Telefon No 2.4 Faks No 2.5 Sicil

Detaylı

Şimdiye kadar özelliklerini belirtmeye çalıştığımız Kütahya Yöresi'nin kuzey kesimi içerisinde de farklı üniteler ayırd etmek mümkündür.

Şimdiye kadar özelliklerini belirtmeye çalıştığımız Kütahya Yöresi'nin kuzey kesimi içerisinde de farklı üniteler ayırd etmek mümkündür. Akarsularla boşaltılmış ovalar daha çok Kütahya'nın güneyinde ve güneybatısında, başka bir tarifle Murat Dağı'nın kuzey ve kuzeydoğusunda yer almaktadırlar. Bunlar: Adırnaz Çayı ve Kocaçay'ın yukarı çığırlarındaki

Detaylı

Sorun Analizi (Sorunların Sektörlere Ayrılarak Belirlenmesi)

Sorun Analizi (Sorunların Sektörlere Ayrılarak Belirlenmesi) 1.1 Sorun Analizi I. Beş Yıllık Yönetim planı sürecinde oluşturulan sorun analizi, II. Beş Yıllık Yönetim Planı sürecinde gerçekleştirilen anket ve saha çalışmaları, ayrıca yönetim planı hazırlama sürecinde

Detaylı

MARMARA BÖLGESi. IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132

MARMARA BÖLGESi. IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132 MARMARA BÖLGESi IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132 COĞRAFİ KONUMU Marmara Bölgesi ülkemizin kuzeybatı köşesinde yer alır. Ülke yüz ölçümünün %8,5'i ile altıncı büyük bölgemizdir. Yaklaşık olarak

Detaylı

Konu: Bölgeler Coğrafyası Özet-2

Konu: Bölgeler Coğrafyası Özet-2 AKDENİZ BÖLGESİ Tarımsal ürün çeşitliliği fazladır. Yüksek sıcaklık isteyen ürünler yetiştirilebilir. Yıl içinde aynı yerden birden fazla ürün alınabilir. Tarım ürünlerinin en erken olgunlaştığı Yer şekilleri:

Detaylı

BÖLÜM 1. Eskipazar Dere ve Sırt Havzaları Sulama ve Tarımsal Dönüşüm Projesi Sayfa 3

BÖLÜM 1. Eskipazar Dere ve Sırt Havzaları Sulama ve Tarımsal Dönüşüm Projesi Sayfa 3 BÖLÜM 1 PROJE ALANININ TANITILMASI 1.1. DOĞAL COĞRAFYA 1.1.1 Projenin Yeri Proje Sahası; Karabük İli Eskipazar ilçesi, Merkez ve 49 köyü kapsayan Adiller-Göksu ve Haslı Sulama göleti havzasıdır. Yapımı

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

Diyarbakır Ticaret Borsası Laboratuar Rapor No:002-08

Diyarbakır Ticaret Borsası Laboratuar Rapor No:002-08 2008 Diyarbakır Ticaret Borsası Laboratuar Rapor No:002-08 Diyarbakır Ticaret Borsası Laboratuar Rapor No:002-08 GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ SON DURUMU( GAP): Dünyadaki toplam su tüketiminin %70 i sulama

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Şubat 216 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Ormanların yağışlardan yararlanmayı artırma, su ekonomisini düzenleme ve sürekliliğini sağlama, su taşkınlarını önleme, dere, nehir, bent, baraj, su kanalı ve benzeri

Detaylı

YABANİ BİTKİLERİN KORUNMASI, SÜRDÜRÜLEBİLİR HASADI ve KULLANIMI

YABANİ BİTKİLERİN KORUNMASI, SÜRDÜRÜLEBİLİR HASADI ve KULLANIMI YABANİ BİTKİLERİN KORUNMASI, SÜRDÜRÜLEBİLİR HASADI ve KULLANIMI Türkiye nin bitkisel zenginliği Ülkemizde 12.500 farklı bitki türü bulunuyor. Bu bitkilerin 4.000 tanesi yaklaşık 1/3 ü endemik (ülkemize

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME

UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME UZUN DEVRELİ GELİŞME PLANI HAZIRLAMA SÜRECİ VE BÖLGELEME DOĞA KORUMA VE MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Milli Parklar Daire Başkanlığı Cihad ÖZTÜRK Orman Yüksek Mühendisi PLANLAMA NEDİR? Planlama, sorun

Detaylı