DIfi KULAK YOLU VE ORTA KULAK LT HAPLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DIfi KULAK YOLU VE ORTA KULAK LT HAPLARI"

Transkript

1 Eğitimi Etkinlikleri.Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Solunum Yolu Enfeksiyonlar Sempozyumu 21 Ocak 2000, stanbul, s Sürekli Tıp İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Komisyonu DIfi KULAK YOLU VE ORTA KULAK LT HAPLARI Doç. Dr. Mehmet Ada DIfi KULAK YOLU LT HAPLARI (EKSTERNAL OT T) Özellikle s cak, tropikal ülkelerde daha s k rastlan r. klimin, s cak ve nemli olmas, deniz ya da havuzda yüzme s kl d fl kulak yolu derisinde hastal n oluflumunu kolaylaflt r r. Temizlik veya baflka amaçlarla, d fl kulak yolunun suyla s k temas, pamuk uçlu kulak temizleme araçlar ile s k kulak temizleme al flkanl, d fl kulak yolu derisindeki sebase ve apokrin bezlerin koruyucu rol oynayan sekresyonlar n n ç kmas na sebep olur. Böylece, d fl kulak yolunun enfeksiyonlara karfl direncindeki ana faktör olan PH' n bozulmas na sebep olur. Timpanik membran n (TM) d fl keratinize epiteli ve d fl kulak yolunun d fl tabakas migrasyon özelli ine sahiptir, bunun sonucunda d fl kulak yolu girifline do ru olan bu hareket serumen ve küçük kirleri d flar tafl yarak yüzeyin temizlenmesini ve yenilenmesini sa lar. Bu sebeple, pamuk uçlu veya benzeri kulak temizleme araçlar n n kullan m sak ncal d r. S n fland rma ve tedavi D fl kulak yolu derisi hastal klar ; akut diffüz, fronküler, ekzamatöz ve mikotik eksternal otittir. Bafllang çta, bir dermatozis oluflur, enfekte olarak eksternal otitis geliflir. D fl kulak yolunda bir enfeksiyon, bir etyolojik ajana ya da tedavide kullan lan topik bir ilaca ekzamatöz bir reaksiyon olarak meydana gelebilir. Hastan n hikayesi ve dikkatli bir muayene hastal k sebebini ortaya koyar. Akut diffüz eksternal otit Akut diffüz eksternal otit, hiperemi, ödem ve pürülan eksüda ile karakterize d fl kulak yolu derisinin diffüz enfeksiyonudur. Enfeksiyon ilerledikçe, d fl kulak yolu lümeninde bariz bir daralma meydana gelir ve mastoidite ben- 19

2 ADA, M zer flekilde retroauriküler bölgeye uzanabilen ödem ve hiperemi ile karakterize bir selülit oluflabilir. Esas belirti a r d r, genellikle fliddetlidir, pinna hareket ettirildi inde a r artar, buna karfl l k otomastoiditte kulak kepçesi hareket ettirildi inde a r de iflmez. flitme hafifçe azal r ve a r l lenf nodlar olabilir. Enfeksiyondan sorumlu organizma s kl kla Pseudomonas aeruginosa d r (yeflilimsi pürülan ak nt ile karakterizedir). Staphylococcus aureus, Proteus mirabilis ve Escherichia coli di er rastlanan organizmalard r. Tedavide, topikal kulak damlalar kullan l r, antienflamatuar etkileri ile olay düzelttiklerinden dolay kortizonlu antibiyotikler tercih edilir. Polymixyn B, neomycin ve kloramfenikol, siprofloksasin ve gentamisin en s k kullan lan antibiyotiklerdir. Daha ciddi vakalarda, enflamasyon retroauriküler bölgeye ilerledi inde, sistemik antibiyotikler kullanmal y z. Seçilebilecek antibiyotikler, amoksisilin, amoksisilin/ potasyum klavulanat ya da sefalosporinlerdir. Baz hekimler, önce d fl kulak yoluna küçük bir parça pamuk ya da merosel yerlefltirirler ve sonra onun üzerine kulak damlalar damlat rlar. Böylece damlalar kanal duvar na daha uzun temas eder. Fronküler eksternal otit Fronküler eksternal otit, d fl kulak yolu (DKY) 1/3 d fl k sm ndaki k l foliküllerinde lokalize bir enfeksiyondur ve genellikle Staphylococcus aureus sorumludur. Küçük bir abse d fl kulak yolunda k l n oldu u fibrokartilajinöz bölgede oluflur. Muayenede, s n rl bir ödem, otoskop kullanmay önleyecek fliddette, dokunmakla son derece a r l bir tablo vard r. Olay n ilerlemesi ile, ödem bu bölgenin gerisine yay labilir ve abse h zl bir flekilde büyüyebilir. A r esas belirtidir ve iflitme hafifçe azal r. Diffüz eksternal otitte oldu u gibi aurikulan n manipülasyonu ile a r n n artmas, orta kulak enfeksiyonu ile ay r c tan s nda son derece faydal d r. Antibiyotikli kulak damlalar (neomycin ya da kloramfenikol), lokal s uygulamas ve aneljezikler absenin erken evrelerinde kullan l r. Abse büyür ve spontan rüptür meydana gelmezse, abse drene edilebilir; fakat nadiren uygulan r. Tekrar eden vakalarda sistemik antibiyotiklerin kullan lmas gerekir. Ekzamatöz eksternal otit Ekzamatöz eksternal otit, bir dermatit ya da ilaç gibi (örn. neomycin) bir ajana karfl bafllayan bir deri reaksiyonudur. Esas belirti kafl nt d r ve çok fliddetli olabilir. Otore bafllang çta suludur, sekonder enfeksiyon meydana gelirse pürülan olur. Fizik muayenede, aurikula konkas ve DKY giriflinde, hiperemi, ödem ve epitelyal deskuamasyon ile karakterize DKY lezyonlar, ka- 20

3 DIfi KULAK YOLU LTAHAPLARI (EKSTERNAL OT T S) buklu lezyonlar takiben seröz eksüda oluflumu izlenir. Tedavi, sekonder enfeksiyona karfl antibiyotikli (kloramfenikol ya da gentamisin) kortizonlu kulak damlalar na dayan r. lac n damlat lmas, aspirasyon ya da pamuk uçlu çubukla yap lan dikkatli bir lokal temizlik sonras yap lmal d r. Antihistaminik ürünleri kafl nt y rahatlatmak için faydal d r. Mikotik eksternal otit Baz fungus türleri, mikotik eksternal otite sebep olarak d fl kulak yolunu enfekte edebilirler. Bu hastal k, özellikle yüzmenin s k oldu u, s cak ve nemli bölgelerde s k görülür. Antibiyotikli kulak damlalar n n sürekli kullan m da mikotik eksternal otite sebep olabilir. En s k türler Aspergillus (A. niger ve A. fumigatus) ve Candida albicans d r. lk belirti, iflitmede azalma ve kulak t kan kl d r. Olay ilerledikce, d fl kulak yolu epiteli ve timpanik membranda enflamasyon vard r. leri evrelerde, a r genellikle kafl nt ve otore ile birliktedir. Otoskopide, enfeksiyon sebebi Candida albicans oldu unda beyaz miçel, Aspergillus niger oldu unda siyah, Aspergillus fumigatus oldu unda kahverengi miçeller görülür. Tedavide, fungus kolonilerinin dikkatli bir flekilde aspirasyonla ya da bir stile ucuna yerlefltirilmifl pamukla temizlenmesi önemlidir. Temizli in yukardaki metodlar kullanarak zor yap ld vakalarda, saline solüsyonu kula irrige etmek için kullan labilir. Fungus kolonilerini temizlemek iyileflme ve mikotik enfeksiyona ba l a r y rahatlatmak için önemlidir. Miconazole, tolciclate ve ketoconazole gibi antimikotikler krem losyon ya da likid olarak damla gibi kullan l r. Renksiz, thimerosal, 14 günden az olmamak üzere daha uzun bir süre kullanmak gerekir, karateristik miçeller bir hafta içinde kaybolsa dahi devam edilmelidir. AKUT OT T S MED A Tan m Akut otitis media (AOM), akut lokal iltihabi bir hastal n belirtileri ile birlikte orta kulakta s v varl olarak tan mlan r. Bu belirtiler, otalji ya da otore gibi AOM'ya spesifik ya da atefl gibi nonspesifik olabilir. AOM, orta kula n ve komflu boflluklar n (östaki tüpü, aditus, mastoid hücreler gibi) akut enflamatuar bir olay d r. AOM, nadiren tek bafl na meydana gelir. Genellikle, bir üst solunum yolu enfeksiyonu (ÜSYE) sonras nda oluflur ve orta kula n kontaminasyonu östa- 21

4 ADA, M ki tüpü, hemotojenik ve/veya peritubal lenfatik yollar ile meydana gelir. Rinit, rinosinüzit, farenjit ve Waldeyer halkas n n viral ya da bakteriyel enfeksiyonlar otitis media s kl n artt ran nedenlerdir. Etyolojisine göre, AOM üç flekilde olabilir; Viral ÜSYE'una sebep olan virüsler: ADN virüs, RNA virüs, Coksackie, Mixovirus lerdir. Genellikle iyileflme süresi 5-7 gündür. Viral AOM, genellikle orta fliddette bir otalji ve düflük bir atefl ile karakterizedir, viral bir ÜSYE ile birlikte ya da sonras nda meydana gelir. Hastan n genel durumu iyidir, otoskopide genellikle timpanik membran pars tensa bölümünde yayg n hiperemi vard r. K sa sürelidir ve genellikle rezolüsyon komplikasyonsuz tamamlan r. Büllöz mirenjit Cocksakie, Herpes virus ve Mixovirus virüs grubunun oluflturdu u otitis media'n n özel bir fleklidir saat içinde h zl geliflir, fliddetli otalji vard r, bu belirtileri bazen berrak renkte bir otore takip eder. Otoskopide, yayg n bir hiperemi, timpanik membranda, d fl kulak yolunda ve jukstatimpanik bölgede büllöz veziküller gözlenir. Bu büllerin pamuk uçlu portkoton ile patlat lmas a r y çok azalt r. Viral sebepli AOM tedavisi semptomatiktir; analjezikler, nazal dekonjestanlar ve lokal s tatbiki ço unlukla yeterlidir. Bakteriyel Genellikle Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae ya da Moraxella catarrhalis (önceden Branhamella catarrhalis) sebeptir. yileflme süresi ço unlukla 1-2 haftad r. Çocukluk ça n n en s k rastlanan kulak hastal - d r. Ayaktan tedavi edilen hastal klar grubunun en s k görülenlerindendir. Patoloji Bakteriyel AOM patolojisinde özellikle orta kulak mukoperiostu etkilenir; ödem, vazodilatasyon, submukozan n bakteriyel invazyonu ile polimorfonüklear nötrofillerle birlikte eksüda sal n m mevcuttur ve esas olarak orta kulak ve östaki tüpü mukozas nda düzensizlik vard r. Daha ileri vakalarda, enfeksiyon yay l r ve mastoid hücrelerde de inflamasyon meydana gelir. Östaki tüpündeki disfonksiyon nedeniyle orta kulak bofllu unda mukopü birikir. Bakteriyoloji AOM da en s k rastlanan mikroorgonizmalar s ras yla flu flekildedir; 22

5 DIfi KULAK YOLU LTAHAPLARI (EKSTERNAL OT T S) Streptococcus pneumoniae (% 20-40), Haemophilus influenzae (% 15-30) ve Moraxella catarrhalis (% 10-15). Tüm dünyada, Haemophilus influenzae (% 30-50) ve Moraxella catarrhalis (% )'in aminopenisilinlere direnç gösteren betalaktamaz üreten flufllar nda art fl rapor edilmifltir. Streptococcus pneumoniae'da penisiline dirençli sufllardaki art fl birçok ülkede son zamanlarda rapor edilmifltir, bu direncin kayna penicillin binding protein'lerdir (PBP). Klinik Bakteriyel AOM da klinik tablo bakterinin virülans na, kona n direncine ve enfeksiyonun yay l m na göre de iflir. Bakteriyel otitis media da otoskopide 7-14 gün süresince birbirinden farkl devreler izlenir; Hiperemi: Otitin bafllang ç dönemidir, atefl ve otalji belirtileri görülür. Otoskopide, timpanik membranda de iflik derecelerde hiperemi izlenir. Genellikle 1-2 gün sürer. Eksüdasyon: Otalji ve atefl daha fliddetli görülür, de iflik derecelerde toksemik tablo oluflur. Otoskopide, orta kulak kavitesinde mukopü birikimi, bombelik oluflumu, ödem ve timpanik membranda opasifikasyon izlenir. Genellikle 2-3 gün içinde oluflur. Süpürasyon: Otalji ve atefl azal r, d fl kulak yoluna otore meydana gelir. Bafllang çta serosanguinözdür, sonra mükopürülan olur ve kokusuzdur. Otoskopide, d fl kulak yolu temizli i yap ld ktan sonra, küçük nokta fleklinde perforasyonlu bir timpanik membran görülür ve genellikle burdan pulsatil karakterde bir mükopü'nün geldi i (Scheibe's sign) izlenir. Bu devre en uzun devredir ve 4-8. güne kadar devam edebilir. Süpürasyon devresi sonras nda AOM vakalar n n (% 80) büyük bir k sm rezolüsyon dönemine geçer; di er k sm ise mastoidit ve komplikasyon dönemine girer. Mastoidit, enfeksiyöz ve enflamatuar olay n mastoid hücrelere yay lmas - d r. Bir otitis media ata s ras nda geliflen devrelerden biri olabilir. Çocukta, atefl, toksemi ve retroauriküler bölgeye yay lan tekrarlayan bir otalji vard r. Otore nadirdir, oldu unda yüksek vizkozitededir. Retroauriküler bölgenin muayenesinde, a r l ödem ve hiperemi vard r. D fl kulak yolu genellikle ödem ve hiperemi ile postero-superior ve jukstatimpanik bölgeye do ru yer de ifltirir. Timpanik membranda, bombelik üzerinde pulsatil ak nt l mikroperforasyonlar ve yüksek vizkozitede sekresyon görülür. Otitis media n n bu evresi kesin olarak tan nmal d r, çünkü ciddi komplikasyonlar mastoidit nedeniyle ortaya ç kar. Bazen hasta antimikrobiyal tedavi alt ndad r, o zaman dirençli bir mikroorganizmadan flüphe edilmelidir. 23

6 ADA, M Tan Timpanik membran arkas nda görülen bulan k ya da sar bir effüzyon ile birlikte, TM da k zar kl k ya da bombeleflme, orta kulaktan otore ya da kulak a r s gibi belirtiler genellikle tan y koydurur. Yukar daki belirtiler olmaks - z n sadece kulakla oynama AOM tan s için yeterli de ildir. Atefl AOM n n belirtisi olabilir, ancak kulak a r s veya timpanik membranda k zar kl k ya da bombeleflme gibi bulgular n herhangi birisinin yoklu unda, ateflin genellikle orta kulaktaki effüzyonla iliflkisi yoktur. Rinore, öksürük, bafla r s, irritabilite, anoreksi, kusma ya da ishal gibi belirtiler mevcut olabilir, ancak bu belirtilerde AOM ye özel de ildir. Pnömatik otoskopi, timpanik membran n dört özelli ini ortaya koyar; pozisyon, renk, geçirgenlik ve hareketlilik. Timpanometri, önce effüzyonun tespitinde, daha sonraki kontrollerde tekrar ve de otoskopi ile karfl laflt r lmas ile tedavinin etkinli ini belirlemede yard mc d r. Tedavi Bakteriyel akut otitis media medikal tedavisi flunlar içerir; Aneljezikler: Otitis media'n n evresine göre farkl fliddettedir. Acetaminophen ya da paracetamol deriveleri kullan labilir. Antimikrobiyaller: Amoksisilin, AOM bafllang c nda ilk tercih edilecek ilaçt r. Çünkü, Streptococcus pneumoniae ve Haemophilus influenzae türlerinin ço una karfl aktiftir (hem in vivo hem de in vitro), çocukta emniyetle uzun süre kullan labilir ve fiyat düflüktür. Bütün bu avantajlar n yan nda beta-lactamase üreten mikroorganizmalar n art fl (Haemophilus influenzae ve Moraxella catarrhalis), Streptococcus pneumoniae'n n penisiline dirençli türlerinde art fl ile gelecekte bu seçim de iflebilir. Tedavide 72 saat içinde klinik cevap yetersiz olursa, ilaca karfl geliflen Streptococcus pneumoniae direnci ya da Haemophilus influenzae ve Moraxella catarrhalis taraf ndan beta-lactamase üretimi oldu u düflünülmelidir. Amoksisilin/potassium clavulanate ya da sefalosporinler gibi genifl spektrumlu antibiyotiklerle tedavi gereklidir. Penisiline allerjik hastalarda klaritromisin gibi makrolidler de bir opsiyondur. Parenteral seftriakson mastoiditli otitis media ve/veya komplikasyonlarda gerekir. Antibiyotik süresi 10 gün olmal d r. 10 günden fazla antibiyotik kullan mlar ; timpanik membran perforasyonlu otitis media'l larda, genel t bbi problemleri nedeniyle tedavi yetersizli inde yüksek riski olan ve kronik (ya da rekürren) otitis media'l çocuklarda tercih edilmelidir. 6 ay ile 2 yafl aras ndaki tedavi yetersizli i olan çocuklarda standart dozlarda tedavide risk artar. laca 24

7 DIfi KULAK YOLU LTAHAPLARI (EKSTERNAL OT T S) dirençli Streptococcus pneumoniae (DRSP) n n giderek artmas karfl s nda, amoksisilin standart dozlardan daha yüksek dozlarda emniyetle kullan labilir. Yüksek dozlarda, amoksisilin orta kulak s v s nda etkili konsantrasyonlara ulaflabilmekte, 40 mg/kg/gün'den 80 mg/kg/gün'e yüksek riskli hastalar için emniyetle artt r labilir. DRSP'li düflük riskteki hastalarda enfeksiyon için 40 mg/kg/gün dozda amoksisilin kullan labilir. Dirençli bir tür ile enfeksiyon geliflme riskini belirlemede gözönünde tutulacak faktörler son antibiyotik kullan m, yafl, krefl ve yaflan lan co rafi bölgeyi içerir. Örne in, 3 ayd r antibiyotik kullanmam fl 2 yafl ndan büyük ve krefle gitmeyen hastada standart dozda amoksisilin kullan m uygundur. Antihistaminikler/Dekonjestanlar: Klinik araflt rmalarda AOM n n herhangi bir evresinde bu ilaçlar n yararl etkisine ait bir bulguya rastlanmam flt r. Miringotomi ya da Timpanosentez ve orta kulak s v s n n aspirasyonu, a r dan dolay ileri derecede huzursuz bir çocukta a r y (otalji) azalt r. Miringotominin AOM'daki endikasyonlar flunlard r; 1) fiiddetli hastal olan ya da toksik görünen hastalar 2) Antibiyotik tedavisi olan bir hastan n AOM ata geçirmesi. 3) Hastal n bafllang c nda uygun tedaviye bafllanmas na ra men AOM da ilerleme varsa, mastoidit veya süpüratif komplikasyonlar meydana gelirse. 4) Klinik ve otoskopik muayenede antibiyotik tedavisine yetersizli in tespiti, tam de erlendirmenin yap lamad bakteriyolojik araflt rman n gerekli oldu u durumlarda. 5) mmün yetmezlikli veya yenido an çocuklarda hastal k etkeni olarak nadir görülen mikroorganizmalara rastlanabilir. Miringotomi ve aspirasyon gereklidir. 12 ay n üzerindeki çocuklarda miringotomi hastanede ve tercihen genel anestezi alt nda yap lmal d r. Bebeklerde bu prosedür topikal anestezi alt nda, özellikle a r y azaltmak için, eksüdatif fazda yap lmal d r. Miringotomi ve orta kulak s v s n n aspirasyonu ayn zamanda bakteri kültürü ve antibiyotik duyarl k testlerinin yap labilmesine olanak sa lar. Sekel Çocukluk ça nda bakteriyel AOM n n en s k sekellerinden biri sekretuar otitis media'd r. Normal olarak AOM ata nda sonra 2 ile 8 hafta aras nda orta kulakta effüzyon devam edebilir. Hasta 2 haftada bir otoskopik bulgular 25

8 ADA, M tam normale dönene kadar takip edilmelidir. Semptomlar tekrar ederse daha genifl spektrumlu antibiyotiklerle yeni bir kür tedavi gerekir, buna ra men tedavi yetersiz kal rsa miringotomi ve orta kulak s v s n n aspirasyonu yap lmal d r. NEKROT ZAN AKUT OT T S MED A Nekrotizan AOM, B gubu hemolitik streptokok ve/veya Streptococcus pneumoniae nedeniyle meydana gelir. 1-2 günde h zl bir ilerleme ile karakterizedir. Timpanik membranda ve kemikçiklerde harabiyet yapar. yi beslenmemifl, debil ve afl lanmam fl çocuklar genel ekzantomatöz hastal klara (k zam k, suçiçe i, k zam kç k gibi) yatk nd rlar. Bu durum kronik otitis media etyolojisinde önemli bir yer tutar. Nekrotizan akut otitis media h zl ca geliflir; hastada yüksek atefl, otalji ve muko-sanguinöz otore ile birlikte ekzantomatöz hastal k mevcuttur. Otoskopide, de iflik büyüklükte timpanik membran pars tensa bölümünde perforasyon izlenir, genellikle pulsatil ve kokulu bir ak nt vard r. Kötü koku bakteriyel osteitis sonucudur. Çocuk hastaneye yat r lmal ve 4 saatte bir IV prokain penisilin tedavisine al nmal d r. Nekrotizan otitis media sekeli, süpürasyonlu ya da süpürasyonsuz TM pars tensa s nda perforasyon, kronik otitis media, iflitme azl, lisan ve iletiflim bozukluklar ve orta kulakta kronik enflamatuar olay n sebep oldu u tedrici komplikasyonlard r. SEKRETUAR OT T S MED A (SOM, EOM) REKÜRREN OT T S MED A (ROM) ABD'de her y l orta kulak enfeksiyonlar tedavisi için yaklafl k 30 milyon çocuk muayene olmaktad r. Yine ABD'de otitis media tedavisinde yaz lan antibiyotik reçeteleri, ayaktan tedavide yaz lan tüm antibiyotik reçetelerinin %38 ini oluflturmaktad r. ABD'de FDA çal flmalar na göre otitis media tedavisi için yaz lan reçetelerin %42 sinin 10 yafl n alt ndaki çocuklar için oldu u rapor edilmifltir. Otitis media s kl ndaki art fl sebebi çok aç k de ildir. Baz görüfller, bunun çocuk bak m yuvalar n n s kl n n art fl ile orant l oldu unu ileri sürmüfltür. Akut otitis media (AOM), sekretuar otitis media (SOM) [ya da effüzyonlu otitis media (EOM)], çocukluk ça n n en s k rastlanan hastal klar d r. Örne in, ABD'de t p merkezlerine yap lan çocuk hastal klar baflvurular n n %33 ünü oluflturmaktad r. Bu oranlar otitis media'y önemli bir halk sa l problemi yapmaktad r. Çünkü, hastal k çocu u, aileyi ve t bbi yard m sistemini büyük oranda etkiler. 26

9 DIfi KULAK YOLU LTAHAPLARI (EKSTERNAL OT T S) Tan m Otitis media'n n bafllang c nda fizyopatoloji ortak olmakla birlikte, daha sonra geliflen otitis media formlar klinik olarak birbirinden ayr lmaktad r. Bu yüzden, AOM tan m n tekrarl yoruz; Akut otitis media (AOM), orta kula n bir enflamasyonudur ve çocuklarda görülen en s k kulak rahats zl d r. A r, atefl gibi belirtiler ile, orta kulakta s v ile karakterize, orta kulak mukozas n n eksüdatif enflamasyonudur. Sekretuar otitis media (SOM) [Effüzyonlu otitis media (EOM)], akut enfeksiyon bulgular olmaks z n, orta kulakta s v varl ile karakterizedir. Rekürren otitis media (ROM), AOM epizodlar n n s k tekrarlanmas ile karakterizedir. Baz çocuklar, otitis media ya di er çocuklara göre daha yatk nd rlar. 6 ay içerisinde 3 ya da daha fazla AOM veya 12 ay içerisinde 4 ya da daha fazla AOM geçiren k z ya da erkek çocuk, otite e ilimli çocuk (otitis prone child) olarak tan mlan r. Epidemiyoloji nsidans ve risk faktörleri Otitis media oldukça yayg n bir hastal kt r, yüksek morbidite ve düflük mortalitiye sahiptir. Yaklafl k tüm çocuklar n %75'i 5 yafl ndan önce en az bir kez otitis media ata geçirmifltir ve yaklafl k %30'u 3 yafl ndan önce 3 ya da daha fazla AOM ata geçirir. Bunlar n %10 unda orta kulak effüzyonu en az 8 hafta devam etmeye e ilimlidir. Cinsiyet: Erkek çocuklar k z çocuklar na nazaran otitis media geliflimine daha e ilimlidirler. Mevsimsel de ifliklikler: Otitis media insidans k fl aylar nda yükselir ve yaz aylar nda düfler. Bunun sebebi genellikle k fl aylar nda artan üst solunum yolu enfeksiyonlar d r. Yafl: Otitis media 6 ay ile 18 ay aras nda daha s k meydana gelir ve otitis media n n ilk epizodu genellikle çocuk 6 ayl kken meydana gelir. Bir çocuk ilk otitis media ata n ne kadar erken geçirirse rekürren otitis media ya sahip olma flans o kadar yüksektir. Irk: Baz etnik gruplarda otitis media daha s k görülür; Eskimolar, Amerikan yerlileri ve Avustralya yerlileri. Krefl: Finlandiya da, Alho otitis media risk faktörlerini belirlemek için neonatal dönemden 2 yafl na kadar çocukta inceleme yapm flt r. Sonuçta, 27

10 ADA, M kreflin otitis media oluflumunda, s kl nda en güçlü risk faktörü oldu unu bildirmifltir. Otit hikayeli k z ve erkek kardefller: Boston dan Teele ve ark. do umdan 7 yafl na kadar 877 çocukta yapt klar incelemede genetik predispozisyon olarak kardefllerinde ROM hikayesi olmas n n, bir çocukta otitis media geliflimi için çok önemli bir risk faktörü oldu u sonucuna vard lar. Anne sütü ile k sa süre beslenme: Alho, 3 ila 6 aydan daha az süre anne sütü ile beslenmenin otitis media gelifliminde çocuk için bir di er önemli risk faktörü oldu unu belirlemifltir. Pukander de, otitis media ile k sa süre anne sütü ile beslenme aras nda iliflki bulmufltur. Bir y l anne sütü ile beslenen çocuklar, do umdan itibaren ya da bir ayl ktan beri flifle sütü ile beslenen çocuklara nazaran anlaml olarak daha az otitis media olmaktad rlar. AOM dahil, enfeksiyonlara karfl anne sütü ile beslenmenin koruyucu etkisi, konak direnç faktörlerinin esas bölümünü oluflturur. Biberonla beslenme pozisyonu: Çocukta östaki tüpü daha k sa ve eriflkine göre daha horizontaldir (tüp eriflkinde horizontal plana göre 45 derece iken çocukta bu 10 derecedir). Bundan dolay çocuk yata nda horizontal olarak beslendi inde, s v lar n reflü sonucu orta kula a girmesi kolaylafl r. Evde sigara içilmesi: Stahlberg, otitis media l çocuklar ile evde anne-baban n sigara içimi aras nda anlaml bir iliflki bulmufltur. Sigara duman, goblet hücrelerinde müköz hipersekresyonla, hiperplaziye sebep olur, ayn zamanda mukosilier transportu bozabilir. Allerji: Otitis media da allerjinin rolü üzerindeki tart flma devam etmektedir. Alho'nun Finli çocuklarda yapt çal flmada, allerji ile otitis media aras nda önemli bir iliflki olmad bulunmufltur. Di er taraftan, Tainio bir çal flmas nda, allerjinin ROM'lu çocuklarda önemli bir risk faktörü oldu unu belirlemifltir. Bütün çal flmalar, otitis media geliflimi için çocukta bir risk faktörü olarak allerjinin rolünün bariz olmad n gösterir. Patogenez Otitis media etyolojisi multifaktöryeldir. En önemli etyolojik faktörler, östaki tüpü disfonksiyonu, enfeksiyöz ajanlar olarak mikroorganizmalar ve immünolojik hastal klard r. Östaki tüpü disfonksiyonu Östaki tüpü (ÖT), orta kula (OK), nazofarenkse (NF) ba layan bir osteokartilajinöz tüptür. Östaki tüpü, aç lmas n sa layan tensor veli palatini ka- 28

11 DIfi KULAK YOLU LTAHAPLARI (EKSTERNAL OT T S) s ile çevrelenmifltir. Down sendromu ve yar k damak gibi kongenital durumlarda peritubal kas n disfonksiyonu nedeniyle ROM ve SOM predispozisyonu söz konusudur. Östaki tüpü genellikle kapal d r ve sadece yutma, esneme ve aks rma s ras nda aç l r. Üç fonksiyonu vard r: 1. Orta kula n ventilasyonu 2. Tubal temizlik (müsküler ve silier) 3. Orta kula n korunmas SOM geliflmifl olan bir çocukta patoloji, orta kula n havalanmas n sa layan östaki borusunun yetmezli idir. SOM gelifliminde s ras yla flunlar meydana gelir: 1. Enflamasyon (prostoglandinler E2 ile orta kulakta effüzyona sebep olur.) 2. Östaki tüpünün silier aktivitesi orta kulaktan s v drenaj n bozar 3. Orta kulakta negatif bas nç silier klirensi azalt r ve orta kulakta effüzyon retansiyonunu artt r r. Mikrobiyoloji Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae ve Moraxella catarrhalis otitis media da en s k görülen mikroorganizmalard r. Streptococcus pneumoniae en s k rastlanan mikroorganizmad r ve AOM vakalar n n % ndan sorumludur. 3,6,14, 18, 19 ve 23 serotipleri en s k Otitis media' ya sebep olanlar d r. Antipnömokokal afl lar ile afl lanm fl çocuklarla, otitis media'l çocuklarda yap lan çal flmalarda, Koskela, tüm pnömokok tiplerinde ortak bir hücre duvar komponenti olan polisakkarid kapsüle antikor cevaplar n de erlendirdi. Serotip 6 ve 9 a karfl düflük derecede spesifik antikor cevab gözlenmifltir. Bunun ROM etyolojisinde muhtemel bir neden olabilece ine inan lm flt r. Haemophilus influenzae AOM vakalar n n % 15 ila 30 undan sorumludur. Bu mikroorganizma kapsülünün varl na ya da yoklu una göre s - n fland r l r. Nontypable Haemophilus influenzae, Haemophilus influenzae'n n sebep oldu u otitis media n n büyük bir k sm ndan sorumludur. a'dan f' ye kadar enkapsüle 6 farkl tipi vard r. Haemophilus influenzae tip b menenjit, epiglottit, pnömoni, selülit ve süpüratif artrit gibi yüksek morbidite ve mortaliteye sahip hastal klardan sorumludur. Haemophilus influenzae tip b'ye karfl gelifltirilen HI-b afl s bu komplikasyonlar çok azaltm flt r. Çocukta, Moraxella catarrhalis AOM' da 3. en s k mikroorganizmad r. nsidans %15 olmakla beraber, yap lan son çal flmalarda insidansta art fl oldu- 29

12 ADA, M u vurgulanmaktad r. ABD'deki baz t p merkezlerinde ROM ve SOM vakalar n n %20'sinde Moraxella catarrhalis varl rapor edilmifltir. Di er önemli bir konuda otitis media'dan sorumlu mikroorganizmalar n antimikrobiyal ajanlara dirençleridir. Birçok ülkede artan say larda çal flmalar vard r. Birçok çeflit antibiyoti e geliflen dirençle birlikte, penicillin-bindingproteins (PBP) kaynakl Streptococcus pneumoniae'n n penisiline dirençli türlerinin prevalans nda art fl rapor edilmifltir. ABD'de Sih pnömokok kültürleri pozitif otitis media'l çocuklarda %20 penisilin direnci (PCN) ve %30 trimethoprim/sulfamethoxazole (TMP/SMX) direnci rapor etmifltir. Hem Moraxella catarrhalis, hem de Haemophilus influenzae'da antibiyotikleri inaktif duruma çeviren, penisilin ve onun derivelerini hidrolize eden beta-lactamase oluflturabilirler. Literatürde, Haemophilus influenzae türlerinin %50'sinin, Moraxella catarrhalis'in %100'ünde otitis media tedavisinde problemlere yol açan beta-lactamase üretiminin oldu una dair yay nlar mevcuttur. SOM da bakteriyoloji: Pittsburgh' da, yaklafl k 4500 SOM'lu çocu un kula ndan yap lan aspirasyonlarda mikroorganizmalar n yaklafl k %30 kadar Haemophilus influenzae (%14), Moraxella catarrhalis (%8) ve Streptococcus pneumoniae (%7) gibi patojenler olarak bulunmufltur. Lim, 1829 SOM'lu çocukta aspirasyonlarda kültürü %51 oran nda pozitif bulmufltur. Haemophilus influenzae (%25), Moraxella catarrhalis (%16) ve Streptococcus pneumoniae (%13) oranlar nda saptanm flt r de Sih, SOM'lu çocuklar n orta kulak effüzyonlar ndan yap lan kültürlerde ayn mikroorganizmalar belirlemifltir. mmünoloji SOM'da allerjinin rolü çok bariz de ildir. Allerjinin otitis media'ya sebep oldu u varsay lan mekanizmas tart flmal d r. Östaki tüpünün enflamatuar ödemi neticesinde östaki tüpü disfonksiyonu en makul aç klama gibi görünmektedirr. SOM ve ROM da allerjinin rolü hakk nda hem leyhte hem de aleyhte bulgular mevcuttur. SOM ve ROM'da allerjinin rolü oldu unu destekleyen bulgular flu flekildedir; otitis media ile birlikte allerjik respiratuar hastal k, anne-baba da allerji hikayesi, nazal ya da serum eozinofili, baz hastalarda pozitif RAST (radioallergosorbent test), orta kulak effüzyonunda IgE mevcudiyeti ve orta kulakta yo un mast hücreleri varl. SOM ve ROM'un allerji taraf ndan olmad n destekleyen görüfllerde; bu hastal klar n atopik vakalar n 1/3 ünden fazlas nda meydana geldi i gözlenmifltir. SOM' un mevsimsellik özelli i (k fl ve ilkbahar) allerjik rinitinkinden farkl d r, allerjik rinit sonbahar ve ilkbahar bafllang c nda daha çok meydana 30

13 DIfi KULAK YOLU LTAHAPLARI (EKSTERNAL OT T S) gelir. Otitis media'da allerjinin rolüne karfl olan di er bulgular ise flu sekildedir; orta kulakta IgE oluflturan hücre say s nda azl k ve eozinofili yoklu u. Antihistaminik tedavisinden sonra allerjik rinitin düzelmesine karfl l k, SOM'da düzelmenin olmamas. ROM'da bir etyolojik faktör olarak yiyecek allerjisinin rolü araflt r lm flt r. nek sütü, bu day ve yumurta beyaz gibi baz yiyeceklerin orta kulakta lokal immün kompleksleri ortaya ç kar p antijen olarak rol oynayabildikleri biliniyor, ancak bu allerjiyi konfirme etmek için RAST' n yap lmas gerekmektedir. Allerjiyi ortaya ç karmaks z n bu yiyecekler beslenme düzeninden ç kart l rsa kötü beslenmifl bir çocu a sahip olma riskindeyiz. Sekretuar IgA ve IgG subgruplar eksikli i; özellikle baz IgG2 allotipleri eksikli i ROM etyolojisinde rol oynar. IgG, pnömokok kapsüler antijenine karfl spesifik antikorlar n geliflimi için çok önemlidir. Klinik belirtiler Genellikle AOM öncesinde geçirilmifl bir ÜSYE vard r. Çocukta kulak a r s, atefl ve irritabilite mevcuttur. Bebeklerde en s k belirti a lamad r, ayn zamanda a r, atefl, anoreksi, diyare ve kusma meydana gelebilir. Baz çocuklar t kal kulak ve daha az s kl kta tinnitus ve dizziness'dan flikayet ederler. Daha büyük çocuklar kulakta ç t rt hissinden flikayet ederler. flitme kayb, anne-baba veya ö retmenler taraf ndan fark edilir. Bazen çocuk, iflitme kayb na ba l iletiflim kurmadaki yetersizli inden dolay davran flsal bozukluklar gösterir. ROM'da, bazen çok k sa periyotlarla akut ataklar n tekrar, konuflma, lisan, anlama-kavramaya ait geliflimde bozukluklara neden olur, muhtemelen bu durum fluktuan iflitme kayb na ba l d r. Ebeveynler, ROM'un insidans n n çocu un büyümesiyle azalaca n bilmelidirler. SOM'lu çocuklar n ço u asemptomatik'tir. Orta kulaktaki s v iflitmeyi ve/veya dengeyi etkileyebilir. Tan AOM'da otoskopide, timpanik membranda hiperemi, bombeleflme bazen olur bazen olmaz, opasite ve hareketlilikte azalma gözlenir. SOM'da otoskopi ve pnömootoskopide, timpanik membran hareketlerinde azalma, retraksiyon ve genellikle opak oldu u gözlenir. Zar transparan oldu unda effüzyon yada hava-s v seviyesi izlenebilir. Timpanik membran bazen erguvani (eflatun) bir renkte olabilir. Timpanik membran mobilitesi sürekli de ifliklik gösterir. SOM'da ileri durumlarda bariz bir retraksiyon ile birlikte daima promontoriuma yap flm fl bir atelektazi saptanabilir. Odiogram'da 20 db nin üzerinde- 31

14 ADA, M ki iflitme kay plar nda lisan geliflimindeki problemler ile iletiflimdeki sorunlar psikolojik uyum bozukluklar na yol açar. Baz SOM'lu çocuklarda odiogramda tüm frekanslarda 20 db ya da üstünde iflitme kay plar vard r. SOM'da timpanometri ve impedans testlerinde stapes kas refleksinde azalma ya da kaybolma ile birlikte timpanik membranda direnç saptan r. Genellikle, horizontal e ri veya sola yer de ifltirme (Jerger's s n fland rmas tip B veya C) belirlenir. ROM'lu çocuklarda IgG subgruplar dahil, tüm immünglobülinlerin bak lmas gerekir. Özellikle, 2 yafl n alt nda bir y lda en az 4 ya da daha fazla otit epizodu geçirmifl çocuklar ya da 5 yafl n üzerinde bir y lda en az 3 otit epizodu geçirmifl çocuklarda mutlaka araflt r lmal d r. TEDAV Rekürren otitis media (ROM) tedavisi Antibiyotik profilaksisi, sonuçlar n n oldukça baflar l olmas ndan dolay çocuklarda ROM'un kontrolünde tek endikasyondur. Hem hastalarda hem de toplumda bakteri direnci gelifliminde potansiyel art fllara sebep oldu undan kemoprofilaksi baflka sebepler için kullan lmamal d r. ROM'un profilaksisinde bir antibiyotik tedavide kullan l r, profilaksiye bafllamak için kabul edilen kriter 6 ay içinde en az 3 AOM epizodu ya da son 6 ayda en az bir AOM epizodu ile son 12 ayda 4 AOM epizodu geçirmesidir. Profilaktik antibiyotik günlük tek doz halinde yatarken verilmelidir, respiratuar hastal klar n yo un oldu u mevsim süresince devam etmelidir. Profilaksiden yararlanmas en muhtemel hastalar; ciddi ya da rekürrens riski yüksek hastalar, 2 yafl alt ndakiler, ev d fl nda bak lan çocuklard r. Profilaksi süresi yazarlara göre de iflmektedir, 3 ay olarak kabul edilir. Profilaktik tedavi süresi 6 aydan daha fazla olmamal d r. Daha uzun sürelerde profilaksi etkisi düfler ve dirençli bakteri kolonizasyonunun oluflmas na sebep olur. Seçilecek ilaçlar; amoxicillin (AMX), 20 mg/kg/gün, günlük tek doz yatarken ya da trimethoprim/sulfamethoxazol (TMP/SMX) 50 mg/kg, günlük tek doz yatarken ya da sulfizoxazole ayn flekilde verilebilir. Sulfizoxazole un di er antibiyotiklere nazaran rekürrensleri önlemede daha etkili oldu u görülüyor ve beta-lactamase üreten bakteri ya da dirençli Pneumococci kolonizasyonu oluflturmas daha az muhtemeldir. Orta kulakta asemptomatik s v oluflumunu takip için profilaksinin bafllamas ndan itibaren her ay sonunda kontrol otoskopi ve impedans ölçümü tekrarlan r. Mikroorganizmalarda dirençli türlerin ortaya ç kmas ndan dolay, Paradise Pediatrics, Ekim 1995'te yay nlanan makalesinde, krefl çocuklar gi- 32

15 DIfi KULAK YOLU LTAHAPLARI (EKSTERNAL OT T S) bi epidemiyolojik olarak otit olma ihtimali daha yüksek çocuklarda kemoprofilaksiye ÜSYE epizodunun ilk belirtileri ile bafllanmal d r fleklinde görüfllerini bildirmifltir. Profilaktik tedavi seçilmifl çocuklara verilmelidir, respiratuar hastal klar n artt mevsim boyunca devam edilmeli ve havalar s n nca kesilmelidir. Antibiyotik profilaksisinin risklerinden kaç nmak ve ROM insidans n azaltmak için al nabilecek di er önlemler; evde sigara içiminin azalt lmas, krefle ara verme ya da daha az gitme, emzi in, biberonun b rak lmas, influenza afl lar d r. Profilaksinin yetersiz kald çocuklar ile epizodlar aras nda persistan orta kulak s v s olan s k rekürren AOM epizodu olan çocuklarda timpanostomi tüpü önerilmelidir. Rekürren AOM'un önlenmesinde timpanostomi tüplerinin etkinli i gösterilmifltir ve seçilmifl vakalarda antimikrobiyal profilaksiye mant kl bir alternatif olabilir. Adenoidlerin, orta kulak enfesiyonlar n n kayna olarak, nazofarenkste patojenlerin bir rezervuar oldu u düflünülürse adenoidektomi bu vakalarda son derece yararl d r. mmünprofilaksi Pneumococci'ye karfl polisakkarid afl ve H. influenzae'ye karfl konjuge afl ROM'un önlenmesinde endike de ildir. Tainio, sveç'te Pneumococci'ye karfl afl n n 2 ila 5 yafl aras ndaki çocuklarda ROM' un önlenmesinde etkili oldu unu göstermifltir, fakat etkisi otitis media'n n daha s k görüldü ü 2 yafl alt ndaki çocuklarda minimal olarak bulmufllard r. S. pneumoniae polisakkarid afl n n 2 yafl alt ndaki çocuklarda kötü bir immünojenik oldu unu bildirmifllerdir. H. influenzae tip b ile oluflan enfeksiyonlar n önlenmesi için kullan lan konjuge afl menenjit, pnömoni ve epiglottit gibi hastal klara karfl korunmada mükemmel sonuçlar vermifltir. H. influenzae'n n sebep oldu u otitis media'lar, afl s olmayan nontypable türleri taraf ndan meydana getirilir. Bu yüzden, mevcut H. influenzae afl s ROM'lu çocukta endike de ildir. Yeni konjuge heptavalent S. pneumoniae afl s, keza nontypable H. influenzae afl s halen de- erlendirme aflamas ndad r; her ikisi de gelecekte önemli bir alternatif sa layabilir. Sekretuar otitis media (SOM) tedavisi Uygun tedavi edilmifl AOM 'da do al olarak 2 hafta ile 3 ay aras nda orta kulakta effüzyon devam edebilir. Yeterli antibiyotik tedavisine ra men, çocuklar n %70 inde 2 hafta, %50 sinde 1 ay, %20 sinde 2 ay ve %10 unda 3 ay orta kulakta effüzyon devam edebilir. Literatürdeki son çal flmalarda, SOM'da yüksek oranda spontan düzelmelerin oldu unu gösteren veriler vard r. Antibiyotik tedavisi çok az vakada effüzyonun düzelmesine etkilidir. 33

16 ADA, M Antibiyoti in gereksiz kullan m, hem kolonizasyonu hem de penisiline dirençli S. pneumoniae ye ba l invaziv hastal k riskini artt rmas nedeniyle flimdilerde antibiyotik tedavisiz izleme tercih edilen yöntem olarak görünmektedir. Persistan SOM'lu baz çocuklarda, antibiyotik tedavisi effüzyonun rezolüsyon indeksini düzeltir. SOM'lu çocuklarda antibiyotik tedavisi afla daki durumlarda endikedir: 1. Önceki otit anamnezi kesin olmayan çocuklar 2. 2 haftadan daha uzun süredir kronik ÜSYE hikayesi olan ve iyileflmemifl SOM'lular 3. 3 ay veya daha uzun süreden beri bilateral orta kulak effüzyon varl ile, önemli derecede bilateral iflitme kayb n n (20 db +) oldu u, timpanostomi tüpü yerlefltirmenin daha yüksek risk oldu u, antibiyotik tedavisine göre daha pahal ya mal oldu u bir yerde hala tavsiye edilir. Amoksisilin 10 gün kullan labilir. Yeterli düzelme yoksa tedaviye amoksisilin/ potassium clavulanate ya da sefalosporinler di er genifl spektrumlu antibiyotiklerle devem edilebilir. Dekonjestan ve antihistaminik kombinasyonlar SOM tedavisinde pek etkili de iller. Genellikle bu ilaçlar n östaki tüpü ödemini azaltt na inan l r, ancak SOM tedavisindeki etkileri ispatlanmam flt r. Bu ilaçlar n birlikte ya da tek bafllar na kullan lmalar da sonuçlar de ifltirmemektedir. SOM'lu çocuklarda steroidlerin kullan m, s n rl bilimsel verilerden dolay tart flmal d r. Bu hastal kta steroidlerin etki flekilleri tart flman n ana fikrini oluflturur. Bu çocuklarda AOM n n tekrarlama indeksi steroid kullan m ndan sonra çok yükselir. Bu faktörler ve steroidin muhtemel yan etkileri (ajitasyon, davran flsal de ifliklikler ve daha ciddi problemler, örn. bir önceki tedavi ay nda virüse maruz kalan çocukta yayg n varisella) de göz önünde tutulursa SOM'lu meme ile beslenen bebeklerde ve okul öncesi çocuklarda steroid kullan m n n pek mant kl bir yan yoktur. Allerjik etyoloji tart fl ld ndan beri, 3 aydan daha k sa süre olmamak flart yla, allerji modülatörü olarak ketotifen kullan m, SOM'un allerjik etyolojili oldu una inanlara göre yararl bulunmaktad r. Rekürren OM ve sekretuar OM'da cerrahi tedavi Timpanostomi tüpü (TT) antimikrobiyal profilaksinin yetersiz kald ve halen persistan otitis media epizodlar olan ROM'lu çocuklara tavsiye edilir. 34

17 DIfi KULAK YOLU LTAHAPLARI (EKSTERNAL OT T S) TT tatbiki kesin, k sa ve orta süreli tedavi için oldukça etkilidir. SOM'lu çocukta ilaç tedavisine yetersizlik ve anlaml bilateral iflitme kayb (20dB +) varsa cerrahi tedavi önerilmelidir. En uygun cerrahi tedavi adenoidektomili veya adenoidektomisiz timpanostomi tüpü tatbikidir. TT tatbikinin esas yarar, orta kulaktaki effüzyon birikmeden önceki iflitme seviyesine iflitmeyi restore etmesidir. SOM'lu çocukta TT tatbiki afla daki durumlarda endikedir: 1. Persistan SOM'lu ve TT yerlefltirmeden önceki antibiyotik tedavisi yetersiz kalm fl, orta kulaktaki effüzyonu 3 aydan daha fazla devam etmifl ve bilateral iflitme kay pl (20 db +) çocuklar. 2. Önceden antimikrobiyal tedavili ya da tedavisiz, orta kulakta 4 ila 6 ayd r devam eden persistan effüzyonu olan çocuklar. Gates, TT tatbiki ile birlikte orta kulak effüzyonunun aspirasyonunu ve yeterli antibiyotik tedavisine ra men 3 aydan daha fazla iflitme kayb devam etti inde adenoidektomi önerir. Bu yüzden, antibiyotik tedavisi daima TT tatbikinden önce yap lmal d r. Otitis media a r ya sebep olan, çocu u ve ebeveynleri de rahats z eden bir hastal kt r. Sonuçlar ve persistan SOM'un sekeli, iflitme kayb, geliflim gerili i, iletiflim bozukluklar, süpürasyona ba l komplikasyonlard r. Direkt ve indirekt yollar ile maliyetler çok yüksektir. Tüm hekimler çocu- u yeterince tedavi etmek için bu hastal tüm yönleri ile iyi anlamal d rlar. KAYNAKLAR 1. Meyerhoff W. Trauma and infections of the external ear. In: Paparella, Otolaryngology. Saunders, , Bluestone,CD, Kle n,jo. Otitis media with effusion, atelectasis, and eustachian tube dysfunction In: Bluestone&Stool (ed)- Pediatric Otolaryngology, Volume I, Philadelphia, W.B.Saunders Co, , Bluestone,CD, Kle n,jo. Intratemporal complications and sequelae of otitis media. In: Bluestone&Stool (ed)- Pediatric Otolaryngology, Volume I, Philadelphia, W.B.Saunders Co, , Bluestone,CD, Kle n,jo. Intracranial suppurative complications of otitis media and mastoiditis. In: Bluestone&Stool (ed)- Pediatric Otolaryngology, Volume I, Philadelphia, W.B.Saunders Co, , Ransome J. Acute suppurative otitis media and acute mastoiditis. In: Ferr AG, Groves J. Booth JB. (ed) Scott-Browns's Otolaryngology-Otology- Volume 3-5th. Edition, London, Butterworths, , S h T. Drug resistant Streptococcus pneumoniae. In: L m JL, Bluestone CD, Casselbrant MD, Kle n JO. Recent Advances in Otitis Media. Ed. BC Decker, Hamilton, Ontario, , Alho O.P., Matt k, Sorr.M. et al. Risk factors for recurrent acute otitis media and respiratory infection in infancy. Int J Pediatr Otorhinolaryngol Finland 19: Bernstein J.M. Immunological reactivity in otitis media with effusion.in: Oehling A., Mathov E., Glazer J.& Abersman C. Advances in allergology and immunology. Oxford Pergossan Press Bluestone CD, Stool SE & Kenna MA. Pediatric Otolaryngology, Vol 2. Pittsburgh. 3rd ed. W.B.Saunders. 22: , Gates GA, Muntz HR & Gayles B. Adenoidectomy and otitis media. Ann Otol Rhinol Laryngol 101:24-32,

AKUT OTİTİS MEDİA. Prof.Dr.Ergin ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları BD

AKUT OTİTİS MEDİA. Prof.Dr.Ergin ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları BD AKUT OTİTİS MEDİA Prof.Dr.Ergin ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları BD AKUT OTİTİS MEDİA TANIM Akut semptomların olması + Orta kulak sıvısı (Kulak ağrısı, ateş...) EPİDEMİYOLOJİ

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m

Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Çocuklarda Ak lc Antibiyotik Kullan m Sempozyum Dizisi No: 33 Aral k 2002; s. 35-39 Pnömonilerde Ak lc Antibiyotik Kullan m Prof. Dr. Necla

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr

Türk Toraks Derneği. Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.tr Türk Toraks Derneği Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Akut Bronşiyolit Tanı, Tedavi ve Korunma Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Münevver Erdinç Ege Üniversitesi

Detaylı

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT ANTALYA 2016 DR YÜKSEL ATEŞ BAYINDIR HASTANESİ ANKARA 1. vaka S.P ERKEK 1982 DOĞUMLU YUTMA GÜÇLÜĞÜ ŞİKAYETİ MEVCUT DIŞ MERKEZDE YAPILAN ÖGD SONUCU SQUAMOZ HÜCRELİ CA TANISI ALMIŞ TEKRARLANAN

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. Asım Armağan Aydın Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu antalya EAH Çalışmaya Katılan

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Bovilis Bovipast RSP ile benzersiz koruma

Bovilis Bovipast RSP ile benzersiz koruma Bovilis ile benzersiz koruma Özel kombinasyon Çift adjuvan IRP teknolojisi Erken koruma Maternal antikor varl nda da etkinlik Güvenlik Önerilen afl lama program : Antikor titresi 1. afl lama Bovilis Rapel

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Rinosinüzit burun boþluðu ve sinüsleri döþeyen müköz

Rinosinüzit burun boþluðu ve sinüsleri döþeyen müköz Klinik Pediatri, 2003;2(2):64-68. Çocuklarda Rinosinüzitlerin Tedavisi Prof. Dr. Sadýk DEMÝRSOY* Rinosinüzit burun boþluðu ve sinüsleri döþeyen müköz membranlarýn (nöroepitel dahil), bu kavitelerdeki sývýlarýn,

Detaylı

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ

Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ Emilebilir, Mikro gözenekli Doğal Epitelyum Eşdeğeri Sentetik Yanık ve Yara Tedavi Ürünü UYGULAMA VİDEOSU LİTERATÜR GEÇİCİ DERİ EŞDEĞERİ SUPRATHEL Geçici Deri Eşdeğeri İle Yenilikçi Yanık ve Yara Tedavisi

Detaylı

ALLERJİK RİNİT ve EŞLİK EDEN HASTALIKLAR

ALLERJİK RİNİT ve EŞLİK EDEN HASTALIKLAR ALLERJİK RİNİT ve EŞLİK EDEN HASTALIKLAR Dr. İpek Türktaş Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara Çocuklarda: %8.6-15.4 Erişkinde: %20 AKINTI KAŞINTI Allerjik Selam Allerjik Rinit Bulguları AKSIRMA ATAKLARI

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Türk Toraks Derneği. Çocuklarda Toplumda Gelişen Pnömoni Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org.

Türk Toraks Derneği. Çocuklarda Toplumda Gelişen Pnömoni Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu Cep Kitabı. Cep Kitapları Serisi. www.toraks.org. Türk Toraks Derneği Turkish Thoracic Society Türk Toraks Derneği Cep Kitapları Serisi Çocuklarda Toplumda Gelişen Pnömoni Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu Cep Kitabı www.toraks.org.tr Editörler HAZIRLAYANLAR

Detaylı

EPİSTAKSİS Genel bilgiler Klinik Bulgular Tedavi

EPİSTAKSİS Genel bilgiler Klinik Bulgular Tedavi EPİSTAKSİS Genel bilgiler Kulak burun boğaz acillerinin en sık görülen nedenlerindendir. Basit kanama ve sızıntıdan hayatı tehdit edebilecek burun kanamalarına kadar değişik şiddette görülür. Travma, inflamasyon,

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

Çocuğum Krup Oldu! Türkischer Elternratgeber Krupp. Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz.

Çocuğum Krup Oldu! Türkischer Elternratgeber Krupp. Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz. Türkischer Elternratgeber Krupp Çocuğum Krup Oldu! Doktorunuzla birlikte çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz. Anne babalar için yararlı ipuçları: Bir krupnöbetinde ne yapmalı? Krupa karşı hangi ilaçlar

Detaylı

Bağışıklama ve Mikrobiyolojik Sürveyans İnvaziv Bakteriyel Etkenler

Bağışıklama ve Mikrobiyolojik Sürveyans İnvaziv Bakteriyel Etkenler Bağışıklama ve Mikrobiyolojik Sürveyans İnvaziv Bakteriyel Etkenler Dr. Selin NAR ÖTGÜN Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları Daire Başkanlığı 3.Ulusal Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde:

KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ. Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: KULLANMA TALİMATI HEKSA DERİ MERHEMİ Deriye lokal olarak uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde 30 mg oksitetrasiklin e eşdeğer oksitetrasiklin hidroklorür ve 10.000 ünite polimiksin B ye eşdeğer

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210

Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi. Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Sayı:2013/Rm-37 Sayfa:205-210 KONU İLGİ Buzağılarda Protein Beslemesi ve Buzağı Mamasının Önemi Besleme TERCÜME VE DERLEME Ürün Müdürü Esra ÇINAR

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LOCODERM %0.1 merhem Haricen uygulanır. Etkin madde: 1 g merhem 1 mg hidrokortizon-17-butirat içerir. Yardımcı maddeler: Plastibaz. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. SPRAMAX 1.5 M.I.U film kaplı tablet Ağızdan alınır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: Her kaplanmış tablet; 1.500.000 IU Spiramisin içerir. Yardımcı maddeler: Hidroksipropil selüloz, Prejelatinize Mısır Nişastası,

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 151 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda iletişimin en önemli araçlarından biri olan ses, kişinin duygusal yapısını yansıtan bir olaydır. Yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma konuşma

Detaylı

Otit ve Sinüzitlerde Ak lc Antibiyotik Kullan m

Otit ve Sinüzitlerde Ak lc Antibiyotik Kullan m .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Çocuklarda Ak lc Antibiyotik Kullan m Sempozyum Dizisi No: 33 Aral k 2002; s. 41-50 Otit ve Sinüzitlerde Ak lc Antibiyotik Kullan m Prof.

Detaylı

PNÖMOKOK ENFEKSİYONLARINDA SON DURUM. Doç.Dr. Ener Çağrı DİNLEYİCİ 20 Ocak 2014 Eskişehir

PNÖMOKOK ENFEKSİYONLARINDA SON DURUM. Doç.Dr. Ener Çağrı DİNLEYİCİ 20 Ocak 2014 Eskişehir PNÖMOKOK ENFEKSİYONLARINDA SON DURUM Doç.Dr. Ener Çağrı DİNLEYİCİ 20 Ocak 2014 Eskişehir Amaç: Hastalıkları oluşmadan Önlemek!!!! PNÖMOKOK Streptococcus pneumoniae Gram pozitif diplokok Polisakarid kapsül

Detaylı

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI

ELEKTRON K DEVRE ELEMANLARI LKTRO K DVR LMALARI MODL SORU 1 DK SORULARI ÇÖZÜMLR MODL SORU 2 DK SORULARI ÇÖZÜMLR 1. Diyot kare dalgan n negatif parças n geçirmeyece inden ç k fl gerilimi; 1. fiekildeki K transistörü ; L transistörü

Detaylı

Prioderm losyon prospektüsü

Prioderm losyon prospektüsü Prioderm losyon sayfa 1 / 5 önceki versiyon.1.1 tarih: 05/94 Prioderm losyon prospektüsü Sizin için önemli bilgiler içeren bu prospektüsü dikkatlice okuyun. Bu ilaç doktor tavsiyesini gerektirmeyen hafif

Detaylı

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa

KLL DE. kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL DE İNFEKSİYON YÖNETİMİ Dr. Rıdvan R ALİ Uludağ Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İç Hastalıklar kları ABD Hematoloji BD Bursa KLL ile ilişkili bilgilerimizde önemli değişiklikler iklikler söz s z konusu

Detaylı

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ

PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ PREMATÜRE BEBEKLERİN FİZYOLOJİSİ TANIMLAR Preterm/Prematüre Bebek- 37 gestasyon haftasından önce doğan Gestasyon yaşına göre sınıflandırma Prematüre (erken doğan)

Detaylı

Çocuk ve Tüberküloz (Verem)

Çocuk ve Tüberküloz (Verem) TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuk ve Tüberküloz (Verem) Pediyatrik Akciğer Hastalıkları Çalışma Grubu TÜRK TORAKS DERNE E T M K TAPLARI SER S Türk Toraks Derne i yay n d r Türk Toraks Derne

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar

Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Prof. Dr. Sabahattin ALTUNYURT Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Perinatoloji BD 2016 İzmir Gebelikte Viral Enfeksiyonlar Gebelikte geçirilen

Detaylı

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I

ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I ÇOCUKLUKTA ve ERGENL KTE KEM K SA LI I Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji

KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA. Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji KONGENİTAL KALP HASTALIKLARINDAN KORUNMA Doç. Dr. Kemal Nişli İTF Pediatrik Kardiyoloji Doğumsal kalp hastalığının sıklığı % 0.9 Ciddi anomali % 0.3 Her yıl 1.2 milyon kalp hastası bebek dünyaya gelmekte

Detaylı

50 ELEKTR K VE ELEKTRON K

50 ELEKTR K VE ELEKTRON K 50 EETR E EETRO ODSTÖRER ODE SORU DE SORURI ÇÖZÜER. ε. ba nt - s na göre, ε azal nan konan- satörün s as azal r. I. yarg o ruur. + onansatör üretece ba l iken, levhalar aras naki potansiyel fark e iflmez.

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

ÜST SOLUNUM YOLLARI ENFEKSİYONLARINDA NE ZAMAN ANTİBİYOTİK VERELİM?

ÜST SOLUNUM YOLLARI ENFEKSİYONLARINDA NE ZAMAN ANTİBİYOTİK VERELİM? İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 43 TOPLUMDAN EDİNİLMİŞ ENFEKSİYONLARA PRATİK YAKLAŞIMLAR Sempozyum Dizisi No:61 Şubat 2008; s.43-47 ÜST SOLUNUM YOLLARI ENFEKSİYONLARINDA

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 142

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

ORTA KULAK ENFEKSİYONLARI (OTİTİS MEDİA)

ORTA KULAK ENFEKSİYONLARI (OTİTİS MEDİA) ORTA KULAK ENFEKSİYONLARI (OTİTİS MEDİA) 61 OTİTİS MEDİA TANIMLAR Otitis media (OM); mastoid hava hücreleri, östaki borusu ve orta kulak boşluğundan oluşan orta kulak mukozasının inflamasyonudur. Kulak

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Kronik Öksürük Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Epidemiyoloji Polikliniklerde en sık 5. şikayet %88-100 neden saptanıyor Spesifik tedavi

Detaylı

Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu

Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu TÜRK TORAKS DERNEĞİ EĞİTİM KİTAPLARI SERİSİ Çocuklarda Yabancı Cisim Aspirasyonu (Nefes Borusuna Yabancı Madde Kaçması) Nedir? Nasıl Korunmalı? Türk Toraks Derneği Çocuk Göğüs Hastalıkları Çalışma Grubu

Detaylı

HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı

HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI. Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı HAVA KİRLİLİĞİ VE ÇOCUKLARDA SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARI Dr. Fazilet Karakoç Marmara Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı Hava kirliliğinin kaynakları Solunum yolu enfeksiyonları ile ilişkili

Detaylı

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com Be Selülit ile mücadelede son nokta Cellulaze www.ortadoguas.com Cellulite Laser Workstation Sadece tek bir uygulamadan sonra etkinli i kan tlanm fl, baflar l sonuçlar Cellulaze minimal invaziv bir selülit

Detaylı

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 11. ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 11 ÇO UL H POF Z HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Ço ul Hipofiz Hormonu Eksikli i - Say 11 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D

4. Sistem dengede oldu una. hareketli piston. P o. esnek CEVAP E. balon ESEN YAYINLARI P X. 6atm 5L. .g 200 = 8 (20 + V D. Buna göre; 25 = 20 + V D AZ BASINCI ES - 1 1. Balona etki eden toplam bas nç; aç k ava bas nc - na, yüksekli ine ve un a rl na ba l - d r. Bu büyüklükler kald rma kuvvetini etkiledi inden, gerilme kuvvetini de etkiler. areketli

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Okul Öncesi Krefl Çocuklar nda Efüzyonlu Otitis Media *

Okul Öncesi Krefl Çocuklar nda Efüzyonlu Otitis Media * TKBBV 2 Düzelti sonras kabul tarihi / Accepted after revision: Ocak / January 29, 1 Türk Otolarengoloji Turkish Archives of Otolaryngology Arflivi Okul Öncesi Krefl Çocuklar nda Efüzyonlu Otitis Media

Detaylı

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 14. NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 14 NTRAÜTER N BÜYÜME GER L Orta kolayl kta okunabilir rehber ntraüterin Büyüme Gerili i - Say 14 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır.

KULLANMA TALİMATI. 35, 50 ve 100 gramlık alüminyum tüplerde, uygulayıcısı ve kullanma talimatı ile birlikte karton kutuda kullanıma sunulmaktadır. ESTRIOL Vajinal Krem, 1 mg Vajinal yolla veya haricen uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde: 1 gramında 1 mg östriol bulunur. Yardımcı maddeler: Dekalinyum klorür, Parfüm yağı, Dokusat sodyum, Propilen

Detaylı

mediven mediven Mastektomi sonrası oluşan ödem tedavisinde seçilebilecek en doğru ürün. CCL 1 (15 21 mmhg) CCL 2 (23 32 mmhg) Endikasyonlar Koldaki birincil ve ikincil lenf ödemlerin bilekten ba layarak

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU (DAP DİAMONYUM FOSFAT)

GÜVENLİK BİLGİ FORMU (DAP DİAMONYUM FOSFAT) 1. MADDE / MÜHTAHZARIN TANIMI Diamonyum Fosfat (DAP), : 67/548/EEC Direktiflerine göre zararlı sınıfında değildir. 2.İNSAN SAĞLIĞI Deriyle Temasta Gözle temasta Yutulduğunda Uzun Süreli Etkileri : Gübreler

Detaylı

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER CO RAFYA TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER ÖRNEK 1 : 1990 nüfus say m na göre nüfus yo unluklar Türkiye ortalamas n n alt nda olan afla daki illerin hangisinde, nüfus yo unlu unun azl yüzey flekillerinin

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi

Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Eklem Protez Enfeksiyonlarında Antimikrobiyal Tedavi Dr. Çağrı Büke Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı 26.12.15 KLİMİK - İZMİR 1 Eklem protezleri

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI 1 AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI K.Oktay GÜVEN ÖZET Hastanelerde klinik tedavinin yanında hijyenik Ģartların sağlanması da önemlidir. Hastanelerde hijyenik ortamın yaratılabilmesi için hastane

Detaylı

Yuva çocuklarında enfeksiyonun engellenmesinde hangi faktörler önemlidir?

Yuva çocuklarında enfeksiyonun engellenmesinde hangi faktörler önemlidir? Yuvalarda insanlar arasında çok yakın temas vardır ve enfeksiyöz ajanlar daha kolay yayılır. Bulaşıcı hastalıkların yayılımını engellemek için önerilen politika ve işlemler hem evde, hem de yuvada dikkatli

Detaylı

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI LUCENTIS 10 mg/ml enjeksiyonluk çözelti içeren flakon Göz içine uygulanır. Etkin madde: Her flakonun 0,3 ml si 3 mg ranibizumab içerir. Yardımcı maddeler: Alfa,alfa-trehaloz dihidrat,

Detaylı

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN

TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA. Dr. Kemalettin ÖZDEN TULAREMİ KONTROL ve KORUNMA Dr. Kemalettin ÖZDEN Bulaş yolları Deri ve mukozal yol: İnfekte kene veya sinek gibi vektörlerin ısırmasıyla veya infekte hayvan dokuları, hayvan çıkartılarıyla (idrar, dışkı

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

ÜRÜN BİLGİSİ. CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz

ÜRÜN BİLGİSİ. CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz 1. ÜRÜN ADI ÜRÜN BİLGİSİ CLAVOMED FORTE 250 mg / 62,5 mg Oral Süspansiyon Hazırlamak İçin Kuru Toz 2. BİLEŞİM Etkin madde: Her 5 ml de; Amoksisilin Klavulanik asit 250.00 mg 62.5 mg 3. TERAPÖTİK ENDİKASYONLAR

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI TİSİNON 10 mg kapsül Ağızdan alınır. Her kapsül; Etkin madde: 10 mg nitisinon Yardımcı maddeler: Prejelatinize nişasta ve opak beyaz gövde / opak lacivert kapak No:3 sert jelatin kapsül

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

ÜSYE Güncel Tanı ve Tedavi

ÜSYE Güncel Tanı ve Tedavi ÜSYE Güncel Tanı ve Tedavi Dr. Özlem YİĞİT Akdeniz Acil Tıp 29.11.2011 Giriş Ayaktan tedavi edilenlerdeki en sık akut hastalık En sık etken virüsler İnsandan insana damlacık yoluyla y yayılım y Tüm yaş

Detaylı

2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI

2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI 06.04.2009/75 2008 YILI SOSYAL GÜVENLİK KURUMU SAĞLIK UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ YAYIMLANDI ÖZET : 2008 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde değişiklikler

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

TC Sağlık Bakanlığı nın Beşeri ve Tıbbi Ürünlerin Tanıtımı Faaliyetleri hakkında yayınladığı yönetmelik gereği bu toplantıda Akılcı İlaç Kullanımı

TC Sağlık Bakanlığı nın Beşeri ve Tıbbi Ürünlerin Tanıtımı Faaliyetleri hakkında yayınladığı yönetmelik gereği bu toplantıda Akılcı İlaç Kullanımı TC Sağlık Bakanlığı nın Beşeri ve Tıbbi Ürünlerin Tanıtımı Faaliyetleri hakkında yayınladığı yönetmelik gereği bu toplantıda Akılcı İlaç Kullanımı oturumu yer almaktadır. Üst Solunum Yolu Enfeksiyonlarında

Detaylı

CPAP TEDAVİSİ. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi. www.uykubozuklugu.com

CPAP TEDAVİSİ. Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi. www.uykubozuklugu.com CPAP TEDAVİSİ Prof. Dr. Mehmet KARADAĞ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi www.uykubozuklugu.com UZUN DÖNEMDE Hipertansiyon Felç Aritmiler İnfarktüs KISA DÖNEMDE Yaşam Kalitesinde kötüleşme

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI AMBREKS PEDİATRİK şurup Ağızdan alınır. Etkin madde: 5 ml (1 ölçek) şurup solüsyonu, 15 mg ambroksol HCl içerir. Yardımcı maddeler: Sorbitol % 70 solüsyonu, metil paraben, propil paraben,

Detaylı

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD.

Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. TÜRKİYE DE TÜBERKÜLOZUN DURUMU Ayşe YÜCE Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. DSÖ Küresel Tüberküloz Kontrolü 2010 Raporu Dünya için 3 büyük tehlikeden

Detaylı

Elma ve armutta ateş yanıklığı (Erwinia amylovora)

Elma ve armutta ateş yanıklığı (Erwinia amylovora) Elma, armut ve ayva gibi yumuşak çekirdekliler ile diğer bazı kimi sert çekirdekliler konukçusudur. Asıl zararı yumuşak çekirdeklilerde olu hastalık özellikle elma ve armutta şiddetli zararlara neden olmaktadır.

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9

BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 BEBEK VE ÇOCUK ÖLÜMLÜLÜĞÜ 9 Attila Hancıoğlu ve İlknur Yüksel Alyanak Sağlık programlarının izlenmesi, değerlendirilmesi ve ileriye yönelik politikaların belirlenmesi açısından neonatal, post-neonatal

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. KULLANMA TALİMATI ASİST 1200 mg toz içeren saşe Ağızdan alınır. Etkin madde: Her saşe1200 mg asetilsistein içerir. Yardımcı maddeler: Beta karoten, aspartam, sorbitol ve portakal aroması içerir. Bu ilacı

Detaylı

Seramik nedir? alfabesi 6

Seramik nedir? alfabesi 6 Seramik in alfabesi 6 Seramik nedir? Seramik, en basit tarifiyle, çok yüksek s cakl kta piflirilmifl toprak demektir. Serami in tarihi, uygarl k tarihi kadar eskidir. lk serami in Milattan Önce 6000 y

Detaylı