Servikojenik Baş Ağrılı Hastalarda Botulinum Toksin Tip A Tedavisi İle Anksiyete ve Depresyon Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Servikojenik Baş Ağrılı Hastalarda Botulinum Toksin Tip A Tedavisi İle Anksiyete ve Depresyon Düzeylerinin Değerlendirilmesi"

Transkript

1 Araştırmalar / Original Papers DOI: /bcp Servikojenik Baş Ağrılı Hastalarda Botulinum Toksin Tip A Tedavisi İle Anksiyete ve Depresyon Düzeylerinin Değerlendirilmesi Ömer Karadaş 1, Bilgin Öztürk 2, Serkan Zincir 3, Fatih Tok 4, Cemil Çelik 5, Zeki Odabaşı 6 ÖZET: Servikojenik baş ağrılı hastalarda botulinum toksin tip A tedavisi ile anksiyete ve depresyon düzeylerinin değerlendirilmesi Giriş: Servikojenik baş ağrısı nın (SBA) etiyolojisinde servikal faset eklem patolojisi, servikal üst sinir köklerinin radikülopatisi, oksipital nevralji ve miyofasiyal ağrılar yatar. Botulinum nörotoksin tip A (BoNT-A) uygulaması ile ilgili yapılan çalışmalarda ağrının sıklığı ve şiddetinin azalması ile ilgili çelişkili sonuçlar bulunmuştur. Kronik ağrısı bulunan hastalarda depresyon görülme sıklıklarının % arasında değiştiği, genellikle %50 nin üstünde olduğu bildirilmektedir. BoNT-A uygulaması sonrası ağrı sıklığı ve şiddeti değişimini gösteren çalışmalar olmasına rağmen hastalardaki anksiyete ve depresyon düzeylerinin azalıp azalmadığını gösteren çalışmaya literatürde rastlanılmamıştır. Amaç: SBA lı hastalarda BoNT-A uygulamasının tedavi etkinliği, ağrı şiddeti, ağrı sıklığı, anksiyete ve depresyon düzeyleri üzerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Toplam 18 SBA tanılı hasta çalışmaya alındı. Her hastaya toplamda 150 ünite Dysport (iki taraflı olmak üzere frontal kaslara 10; temporal kaslara 20; servikal bölgede semispinalis capitis, splenius capitis ve trapezius kaslarına 15 er ünite) uygulandı. Uygulama öncesinde her hastanın ağrı şiddetleri VAS (Vizuel Analog Scale) ile kayıt altına alındı, anksiyete ve depresyon düzeyleri Beck anksiyete ve Beck depresyon ölçekleri ile değerlendirildi. Hastaların 6 haftalık izlemleri yapılarak tüm ölçümler tekrarlandı. Bulgular: Hastaların bir ay içindeki ağrı sıklığı ortalaması başlangıçta 19.72±5.71 iken, tedaviden 6 hafta sonra ağrı sıklığı 7.60±4.19 olarak tespit edildi. Ayrıca hastaların ağrı düzeyleri tedavi öncesinde 79.70±10.20 iken, 6 hafta sonunda 45.60±17.25 idi. Hastaların tedavi öncesi anksiyete ve depresyon puanı ortalamaları sırasıyla 31.80±10.44 ve 10.60±3.95 iken, tedaviden 6 hafta sonra sırasıyla 13.48±8.38 ve 8.70±5.01 olarak bulundu. Ağrı şiddeti, ağrı sıklığı ve anksiyete düzeylerindeki azalma istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001): Depresyon düzeylerinde ise belirgin bir değişim olmadı (p=0.118). Yapılan korelasyon analizinde tedavi öncesi ağrı sıklığı ile tedavi öncesi anksiyete düzeyi arasında pozitif korelasyon saptandı (r=0.398, p=0,049). Sonuçlar: BoNT-A uygulaması sonrası ağrı şiddeti ve sıklığında klinik olarak belirgin düzelme saptanmıştır. Ayrıca anksiyete düzeylerinin de bu grup hastalarda azaldığı ancak depresyon düzeylerinde anlamlı bir değişme olmadığı görülmüştür. Anahtar sözcükler: Servikojenik baş ağrısı, botulinum toksin tip A, anksiyete, depresyon Kli nik Psikofarmakoloji Bülteni 2011;21(3):232-6 ABSTRACT: Anxiety and depression levels in cervicogenic headache patients before and after botulinum toxin A treatment Background: The etiology of cervicogenic headaches includes cervical joint pathologies, upper cervical nerve radiculopathies, occipital neuralgias, and myofacial pain. There are contradictory results regarding the effect of Botulinum neurotoxin type A (BoNT-A) treatment on pain levels and frequencies. The prevalence of depression in patients with chronic headache is reported to be between % and generally is accepted to be more than 50%. Although there are several studies investigating the effect of BoNT-A on pain levels and frequencies in cervicogenic headaches, we were not able to find any articles in the literature that studied the effect of BoNT-A treatment on anxiety and depression in these patients. Purpose: To determine the effect of BoNT-A treatment on anxiety and depression levels in cervicogenic headache patients. Material and method: Eighteen patients with cervicogenic headache were included in this study. In each patient, a total of 150 units Dysport was injected (10 units to frontal muscles, 20 units to temporal muscles and 15 units each to semispinalis capitis, splenius capitis and trapezius muscles bilaterally). All of the patients were asked to complete the Visual Analog Scale (VAS), Beck Anxiety Inventory, and Beck Depression Inventory prior to treatment. Headache frequencies were also recorded. All patients were followed for a 6-week period and they completed the same scales in the end of the study. Results: The mean values of monthly pain frequency pre- and post-treatment were 19.72±5.71 and 7.60±4.19, respectively. And the mean pain scores at pre- and posttreatment were 79.70±10.20 and 45.60±17.25, respectively. Monthly pain frequency and pain score improved significantly (all p<0.001) after treatment. The mean Beck Anxiety score was 31.80±10.44 before treatment and it decreased to 13.48±8.38 after treatment. The decrease in the mean Beck Anxiety score after treatment was significant (p<0.001). While the mean Beck Depression score was 10.60±3.95 prior to the treatment, it decreased to 8.70±5.01 after treatment. The change in the mean Beck Depression score was not significant (p=0,118). There was a positive correlation between monthly pain frequency and Beck anxiety scores before treatment (r=0.398, p=0,049). Discussion: Significant improvements were observed after BoNT-A treatment in terms of monthly pain frequency and pain level. Furthermore, anxiety levels were also reduced, but depression levels were not changed significantly according to the Beck Anxiety and Depression Scale scores. Key words: Cervicogenic headache, botulinum toxin type A, anxiety, depression Bulletin of Clinical Psychopharmacology 2011;21(3): Uzm. Dr., 2 Dr., 6 Prof. Dr., GATF Nöroloji Anabilim Dalı, Ankara-Türkiye 3 Dr., 5 Doç. Dr., GATF Psikiyatri Anabilim Dalı, Ankara-Türkiye 4 Uzm. Dr. GATF Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Ankara-Türkiye Yazışma Adresi / Address reprint requests to: Dr. Ömer Karadaş, GATF Nöroloji Anabilim Dalı, Ankara-Türkiye Telefon / Phone: Elektronik posta adresi / address: Gönderme tarihi / Date of submission: 02 Ocak 2011 / January 02, 2011 Kabul tarihi / Date of acceptance: 15 Nisan 2011 / April 15, 2011 Bağıntı beyanı: Ö.K., B.Ö., S.Z., F.T., C.Ç., Z.O.: Yazarlar bu makale ile ilgili olarak herhangi bir çıkar çatışması bildirmemişlerdir. Declaration of interest: Ö.K., B.Ö., S.Z., F.T., C.Ç., Z.O.: The authors reported no conflict of interest related to this article. 232 Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, Cilt: 21, Sayı: 3, 2011 / Bulletin of Clinical Psychopharmacology, Vol: 21, N.: 3,

2 Ö. Karadaş, B. Öztürk, S. Zincir, F. Tok, C. Çelik, Z. Odabaşı GİRİŞ Servikojenik baş ağrısı (SBA) ilk olarak 1983 yılında Sjaastad ve ark. tarafından tanımlanmıştır (1). Daha sonra Fredriksen ve ark. daha detaylı bir tanım yapmışlardır (2). Bu kavram Uluslararası Baş Ağrısı Derneği tarafından 2004 yılında yayınlanan baş ağrısı sınıflamasında yerini almıştır (3). Prevalansı hakkında çok farklı çalışmalar mevcuttur. Genel popülasyonda prevalansı %0.4 ile %2.5 arasında görülürken, baş ağrısı ile başvuran hastalarda %15-20 arasında görüldüğü belirlenmiştir (4-8). Travma ve dejeneratif değişiklikler SBA görülme sıklığını artırmaktadır (9). Boyundaki anatomik yapılar ve yumuşak dokulardan kaynaklanan baş ağrıları SBA olarak adlandırılır. Trigeminoservikal çekirdeğin servikal spinal kordda yer alması ve trigeminal çekirdeğin inen kolu ile bağlantılı olması servikal bölgenin birçok baş ağrısında etkin olabileceğini düşündürmüştür (10-13). Etiyolojisinde servikal faset eklem patolojisi, servikal üst sinir köklerinin radikülopatisi, oksipital nevralji ve miyofasiyal ağrılar yatar. Ağrı ile birlikte bulantı, fotofobi, fonofobi, baş dönmesi ve aynı tarafta görme bozukluğu bulunabilir. Aynı zamanda kişilerin yaşam kalitesinin bozulmasına, üzüntü ve çaresizlik duygularının gelişmesine neden olabilir. Çoğu hastada da depresyon ya da anksiyete bozuklukları ile birlikte seyreder. Kronik ağrısı bulunan hastalarda depresyon görülme sıklıklarının % arasında değiştiği, genellikle %50 nin üstünde olduğu bildirilmektedir (14,15). SBA nın tedavisinde analjezikler, ergotamin, oksijen inhalasyonu, triptanlar, amitriptilin, botulinum nörotoksin tip A (BoNT-A), steril su, sinir blokajları, epidural blokaj, eklem aralığına steroid uygulamaları ve cerrahi prosedürler gibi birçok ajan ve tedavi şekli denenmiştir. SBA da, botulinum toksini uygulaması ile ilgili yapılan çalışmalarda ağrının sıklığı ve şiddetinin azalması ile ilgili çelişkili sonuçlar bulunmuştur (16,17). SBA lı hastalara botulinum toksini uygulaması sonrası ağrı sıklığında ve şiddetinde değişme olduğunu gösteren çalışmalar bulunmasına rağmen, BoNT-A uygulamasının hastalardaki anksiyete ve depresyon düzeylerine etkisinin değerlendiren bir çalışmaya literatürde rastlanılmamıştır. Bu çalışmada, SBA tanılı hastalarda BoNT-A uygulamasının ağrı şiddeti, ağrı sıklığı, anksiyete ve depresyon düzeyleri üzerine etkisini incelemek üzere amaçlanmıştır. YÖNTEM Çalışmaya Haziran 2008-Aralık 2009 tarihleri arasında GATA Nöroloji polikliniğine baş ve boyun ağrısı şikayeti ile müracaat eden hastalardan, en az 6 aydır, ayda 15 gün veya daha fazla baş ağrısı olan ve 2004 Uluslararası Baş Ağrısı Sınıflamasına göre SBA tanısı konulan, yaş arasındaki 22 hasta dahil edildi. Medikal tedaviye yanıt veren, daha önce terapötik nedenli BoNT-A uygulanan, cerrahi ve başka girişimsel tedavi almış olan, antipsikotik ilaç kullanan, koagulopatisi olan, hamileliği bulunan, nöromusküler fonksiyon hastalığı olan ve okuma yazma bilmeyen ya da anket formlarını dolduramayacağı düşünülen hastalar çalışma dışı bırakıldılar. Bu çalışma GATA Askeri Tıp Fakültesi nin etik kurulu tarafından onaylandı ve tüm katılımcılar çalışma hakkında bilgilendirilerek yazılı onayları alındı. Dışlama kriterlerine göre 4 hasta çalışma dışı bırakıldı ve çalışma 18 hasta ile tamamlandı. Uygulama Hastalara çalışma ve uygulanacak prosedürler hakkında ayrıntılı bilgi verildi ve yazılı aydınlatılmış onayları alındıktan sonra uygulamaya geçildi. Tedavi öncesinde hastalardan bilgilendirme formunu doldurmaları istendi, ayrıca ağrı sıklıkları ve şiddeti Vizüel Analog Skala (VAS) ile, anksiyete düzeyleri Beck anksiyete ölçeği (BAÖ) ile ve depresyon düzeyleri Beck depresyon ölçeği (BDÖ) ile değerlendirildi. Daha sonra her hastaya kas içine ve iki taraflı olmak üzere frontal kaslara 10; temporal kaslara 20; servikal bölgede semispinalis capitis, splenius capitis ve trapezius kaslarına 15 er ünitedysport (toplam 150 ünite) uygulandı (Tablo 1). Tedaviden 6 hafta sonra hastalar yeniden değerlendirildi ve VAS, BDÖ ve BAÖ ölçümleri tekrarlandı (Şekil 1). Aynı zamanda herhangi bir istenmeyen etki olup olmadığı sorgulandı. Değerlendirme araçları: 1) Sosyodemografik veri formu: Tarafımızdan hazırlanan ve sosyodemografik özellikleri sorgulayan bir formdur. 2) Beck anksiyete ölçeği: Anksiyete belirtilerinin düzeyini ve şiddetini ölçmek için kullanıldı. Bireyin yaşadığı anksiyete belirtilerinin sıklığını ölçmektedir. Yirmi bir maddeden oluşan, 0-3 arası puanlanan Likert tipi bir Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, Cilt: 21, Sayı: 3, 2011 / Bulletin of Clinical Psychopharmacology, Vol: 21, N.: 3,

3 Servikojenik baş ağrılı hastalarda botulinum toksin tip A tedavisi ile anksiyete ve depresyon düzeylerinin değerlendirilmesi kendini değerlendirme ölçeğidir. Toplam puanın yüksekliği kişinin yaşadığı anksiyetenin yüksekliğini gösterir. Beck ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş olup (18) ülkemizde geçerlilik ve güvenilirlik çalışması Ulusoy ve arkadaşları tarafından yapılmıştır (19). Verilen cevaplara 0 ile 3 arasında değişen puanlar verilir. Puan aralığı 0-63 tür. Ölçekten alınan toplam puanların yüksekliği, bireyin yaşadığı anksiyetenin şiddetini gösterir. 3) Beck depresyon ölçeği: Depresif semptomların düzeyini ve şiddetini ölçmek için kullanıldı. Ruh sağlığı taramalarında veya depresyonla ilgili araştırmalarda en sık kullanılan ölçeklerden biridir. Ölçeğin amacı depresyon tanısı koymak değil, depresyon belirtilerinin derecesini objektif olarak belirlemektir. Beck tarafından 1961 yılında geliştirilmiştir (20). Hasta tarafından doldurulan 15 i psikolojik, 6 sı somatik belirtileri içeren 21 maddesi vardır. Depresyona ait emosyonel, somatik, bilişsel ve motivasyonel belirtileri gösteren, Likert tipi ölçüm sağlayan kendini değerlendirme ölçeğidir. Her madde 0-3 arasında giderek artan puan alır ve toplam puan bunların toplanması ile elde edilir. Toplam puan 0-63 arasında değişir. Ölçeğin kesme puanı 17 olarak kabul edilmiştir. Ölçeğin Türkçe için geçerlilik ve güvenilirlik çalışması Hisli ve arkadaşları tarafından yapılmıştır (21). Tab lo 1: Botulinum toksin tip A dozu ve uygulama yerleri Toplam Ünite Enjeksiyon Sayısı Frontal 20 2 Temporal 40 2 Semispinalis 30 2 Splenius Capitis 30 2 Trapezius 30 2 Toplam İstatistik statistik analizleri SPSS v16.0 ile yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler sürekli değişkenler için ortalama ± standart sapma olarak, nominal değişkenler ise olgu sayısı ve (%) olarak gösterildi. Tedavi öncesine göre tedavi sonrasında istatistiksel olarak anlamlı değişimin meydana gelip gelmediği Wilcoxon İşaret testiyle araştırıldı. Korelasyon analizleri için Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Tüm istatistiksel analizlerde istatistiksel anlamlılık için p<0.05 kabul edildi. BULGULAR Çalışmaya katılan hastaların 6 sı erkek, 12 si kadın olup, yaş ortalaması 41.88±11.58 dir. Hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası 6. haftada kaydedilen ağrı şiddeti, ağrı sıklığı, Beck Anksiyete ve Beck Depresyon ölçeği puanları Grafik 1 de sunulmuştur. Hastaların tedaviden önceki bir ay içerisinde ağrı sıklığı ortalaması 19.72±5.71 iken, 6 hafta sonra yapılan değerlendirmede son bir ay içerisindeki ağrı sıklığı ortalaması 7.60±4.19 idi. VAS ile değerlendirilen ağrı düzeyleri tedavi öncesinde 79.70±10.20 iken, 6 hafta sonra 45,60±17.25 idi. Hastaların tedavi öncesi anksiyete ve depresyon puanları ortalaması sırasıyla 31.80±10.44 ve 10.60±3.95 iken, tedavi sonrası 6. haftada sırasıyla 13.48±8.38 ve 8.70±5.01 olarak bulundu. Hastaların ağrı şiddetinde, ağrı sıklıklarında ve anksiyete düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı derecede azalma saptanmıştır (p<0.001). Bununla birlikte Şekil 1: Çalışma tasarımı. BoNT-A: Botulinum toksin tip A Grafik 1: Hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası ağrı şiddeti, ağrı sıklığı, anksiyete ve depresyon değerleri. *P<0,001 VAS: Vizüel Analog skala 234 Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, Cilt: 21, Sayı: 3, 2011 / Bulletin of Clinical Psychopharmacology, Vol: 21, N.: 3,

4 Ö. Karadaş, B. Öztürk, S. Zincir, F. Tok, C. Çelik, Z. Odabaşı depresyon düzeylerinde anlamlı değişiklik olmamıştır. Yapılan korelasyon analizinde tedavi sonrası ağrı şiddeti ile ağrı sıklığı arasında pozitif korelasyon saptandı (r=0.458, p=0.024). Ayrıca Hastaların tedavi öncesi ağrı sıklığı ile tedavi öncesi Beck Anksiyete verileri arasında pozitif korelasyon saptandı (r=0.398, p=0,049). Hastaların tamamı değerlendirildiğinde ciddi yan etki raporlanmamıştır. İki hastada enjeksiyon yer ağrısı, bir hastada baş dönmesi ve bir hastada da sırt ağrısı oluşmuştur. TARTIŞMA Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre SBA lı hastalarda BoNT-A uygulaması sonrası ağrı şiddeti, ağrı sıklığı ve anksiyete düzeylerinin azaldığı ancak depresyon düzeylerinde anlamlı bir değişme olmadığı saptanmıştır. Baş ağrısının anksiyete ve depresyondan önce mi olduğu, yoksa sonra mı ortaya çıktığı ya da komorbid bir durum mu olduğu açık değildir. Anksiyete ve depresyon bu tür baş ağrılarının sebebi değil sonucu olabileceği gibi depresyon, anksiyete ve bu tür baş ağrılarının ortak bir biyolojik temele sahip olabileceği düşünülmektedir. Psikolojik stresin, supraspinal desendan ağrı-inhibitör aktivitesinin azalması ve nosiseptif uyarımlara supraspinal aşırı duyarlılık gibi santral faktörler aracılığı ile sefalik kaslarda istemsiz kasılmalara neden olduğu düşünülmektedir (22). BoNT-A motor sinir uçlarında kalsiyum aracılı asetilkolin salınımını engelleyerek doza bağlı güçsüzlük veya iskelet kas felcine neden olan bir presinaptik nörotoksin olup, Clostridium botulinum tarafından üretilen güçlü bir biyolojik toksinin sekiz alt grubundan biridir (23). BoNT-A nın fare embriyolarının dorsal kök gangliyonundan elde edilen nöronal hücre kültürlerinde Substans P salınımı ve trigeminal gangliyondan elde edilen nöronal hücre kültürlerinde CGRP uyarılmış salınımının azaltılması ile ilişkili olduğu bulunmuştur (24). Farelerin pençelerine subkutan BoNT-A uygulaması, ağrı uyarıcı etkisi olan ve subkutan uygulanan formalin ile oluşturulan inflamatuar yanıtı periferik aksondan glutamat salınımını engelleyerek anlamlı oranda azalttığı gösterilmiştir (24). Ayrıca spinal kordda dorsal kök nöronlarında azalmış aktivite olduğu bildirilmiştir. Sonuçta nöropeptid salınımının inhibisyonu ile sağlanan nosiseptörlerdeki BoNT-A nın direkt inhibitör etkisinin, ağrı yolunun santral ve/veya periferal duyarlılaşmasından ve nörotransmisyondan sorumlu olduğu söylenebilir (24). Yaralanma ve uyaranlara yanıt olarak nöropeptid ve inflamatuar mediyatörlerin salınması periferik duyarlılaşmaya neden olur. Periferik duyarlılaşma ise trigeminal nukleus ve spinal korda doğru uyarı artışına neden olarak SSS de duyarlılaşmaya yol açar. BoNT-A nosiseptif uyarım veya periferik sinir hasarı sonrası ortaya çıkan nörotransmitterlerin salınımını baskılayarak periferik duyarlılaşmayı doğrudan sınırlarken, glutamat ve Substans P gibi nörotransmitterleri baskılayarak santral duyarlılaşmayı dolaylı olarak sınırlar (25). Anksiyetenin nörobiyolojisi alanındaki son gelişmeler, anksiyete ve anksiyeteli davranışlarda, glutamatın önemli bir yeri olduğunu ortaya koymaktadır. Stres ve anksiyete ile ilişkili bozukluklarda, aşırı yanıt veren ve aşırı uyarılabilen beyin devrelerinin bulunması, anksiyete bozukluklarında glutamatın rolünü ve glutamaterjik işlevi düzenleyen ilaçların etkilerinin araştırılmasını gündeme getirmiş; bu da anksiyete bozukluklarının anlaşılması ve tedavisi üzerinde önemli bir katkı sağlamıştır (26,27). Bu çalışmada BoNT-A uygulaması ile hastaların anksiyete semptomlarında anlamlı düzeydeazalma gözlemledik. Bu sonuç, BoNT-A nın nörotransmitter ve nöropeptidler üzerindeki inhibitör etkisi ile antienflamatuar ve analjezik etkinliğinin yanı sıra anksiyolitik etkinliğinin de olabileceğini desteklemektedir. Botulinum toksin uygulamasının psikiyatrik semptomlar üzerine etkinliği ile ilgili daha önceki çalışmalara baktığımızda, bunların daha çok estetik amaçlı uygulamalar olduğu, estetik kaygıların giderilmesinin anksiyete ve depresyon üzerinde olumlu etkisinin olduğu yönündedir (28). Bizim çalışmamız ve bu çalışmalar beraber değerlendirildiğinde ağrının azaltılması ve estetik kaygıların giderilmesi kişinin işlevselliğini arttırarak bu semptomlar üzerinde etkili olabilir. SBA da BoNT-A kullanımı çok az çalışmada bildirilmiştir. Hobson ve Gladish ise SBA lı tek bir olguda faydalı olduğunu bildirmişlerdir (29). Freund ve arkadaşları tarafından Servikal ilişkili kronik baş ağrılarında BoNT-A kullanılmış olup sonucunda hastaların ağrılarında anlamlı azalma tespit edilmiştir (30). Ancak bu çalışmaya alınan hastalar servikal vertebraların incinmesine sekonder gelişen kronik ağrılı hastalardır. Bu sebepten dolayı da bu hastalar SBA tanımı yerine Servikal ilişkili baş ağrısı tanımı ile bildirilmiştir. Kısıtlı sayıda bildirilen SBA lı hastalarda botulinum toksini uygulamalarında hastaların anlamlı derecede fayda gördüğü bildirilmiştir. Ancak bu çalışmalarda (29,30) BoNT-A tedavisinin anksiyete ve depresyon Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, Cilt: 21, Sayı: 3, 2011 / Bulletin of Clinical Psychopharmacology, Vol: 21, N.: 3,

5 Servikojenik baş ağrılı hastalarda botulinum toksin tip A tedavisi ile anksiyete ve depresyon düzeylerinin değerlendirilmesi üzerine etkisi bildirilmemiştir. Bu çalışmada klinik olarak ciddi yan etki görülmemesi BoNT-A nın yüksek düzeyde güvenirliliğini göstermektedir. Bu çalışmanın sınırlamaları; hasta sayısının az olması, yaşam koşullarının sorgulanmamış olması ve kontrol gurubunun bulunmamasıydı. Hastaların yaşam koşullarındaki farklılıkların hastaların anksiyete ve depresyon skorlarını etkileyebileceğini düşünmekteyiz. Bu çalışmadaki sonuçları doğrulamak için daha geniş plasebo kontrollü çalışmalar gerekmektedir. Kaynaklar: 1. Sjaastad O, Saunte C, Hovdahl H, Breivik H, Gronbaek E. Cervicogenic headache. An hypothesis. Cephalalgia 1983;3(4): Fredriksen TA, Hovdal H, Sjaastad O. Cervicogenic headache : clinical manifestation. Cephalalgia 1987;7(2): IHS, Headache Classification Committee of the International Headache Society. The international Classification of headache disorders:2nd edition. Cephalalgia 2004;24(suppl 1):S Sjaastad O, Fredriksen TA. Cervicogenic headache: criteria, classification and epidemiology. Clin Exp Rheumatol 2000;18(2 Suppl 19):S Nilsson N. The prevalence of cervicogenic headache in a random population sample of year olds. Spine 1995;20(17): IHS, Headache Classification Committee of the International Headache Society. Classification and diagnostic criteria for headache disorders, cranial neuralgias, and facial pain. Cephalalgia 1988;8(Suppl 7):S Leone M, D Amico D, Moschiano F, Farinotti M, Filippini G, Bussone G. Possible identification of cervicogenic headache among patients with migraine: an analysis of 374 headaches. Headache. 1995;35(8): Anthony M. Cervicogenic headache: prevalence and response to local steroid therapy. Clin Exp Rheumatol 2000;18(2 Suppl 19):S Bono G, Antonaci F, Ghirmai S, et al. Whiplash injuries: clinical picture and diagnostic work-up. Clin Exp Rheumatol 2000;18(2 Suppl 19):S Wight S, Osborne N, Breen AC. Incidence of ponticulus posterior of the atlas in migraine and cervicogenic headache. J Manipul Physiol Ther 1999;22(1): Hack G. Cervicogenic headache: new anatomical discovery provides the missing link. Chiroprac Rep 1998;12(3): Mitchell BS, Humphreys BK, O Sullivan E. Attachments of the ligamentum nuchae to cervical posterior spinal dura and the lateral part of the occipital bone.j Manipul Physiol Ther 1998;21(3): Alix ME, Bates DK. A proposed etiology of cervicogenic headache: the neurophysiologic basis and anatomic relationship between the dura mater and the rectus posterior capitis minor muscle. J Manipul Physiol Ther 1999;22(8): Krishnan KRR, France RD, Davidson J Depression as a psychological disorder in chronic pain. Chronic Pain, RD France, KRR Krishnan (Ed), Washington DC:American Psychiatric Press; p Kara H, Abay E. Kronik ağrıya psikiyatrik yaklaşım Anadolu Psikiyatri Dergisi 2000;1(2): Freund BJ, Schwartz M. Treatment of chronic cervical-associated headache with botulinum toxin A: a pilot study. Headache 2000;40(3): Evers S. Baş ağrısında botulinum toksini kullanımının yeri. Turkiye Klinikler J Neur 2008;3(3): Beck AT, Epstein N, Brown G, Steer RA. An inventory for measuring clinical anxiety: psychometric properties. J Consult Clin Psychol 1988; 56(6): Ulusoy M, Sahin NH, Erkmen H. Turkish version of the Beck Anxiety Inventory: Psychometric properties. J Cogn Psychother 1998; 12: Beck AT, Ward CH, Mendelson M, Mock J, Erbaugh J. An inventory for measuring depression. Arch Gen Psychiatry 1961; 4(6): Hisli N. Beck Depresyon Envanteri nin Üniversite Öğrencileri İçin geçerliliği güvenilirliği. Türk Psikoloji Dergisi 1989; 7(23): Fields HL, Basbaum AI. Central nervous system mechanisms of pain modulation. In: Wall PD, Melzack RD, eds. Textbook of pain, 3rd ed. Edinburgh: Churchill-Livingstone; 1994.p Brunton LL, Lazo JS, Parker KL. Goodman & Gilman s Tedavinin farmakolojik temeli. Süzer Ö, Akın D, Süzer AH, Dedeoğlu BD, Küçükhüseyin C. (Çevirenler) 1. Baskı, İstanbul: Nobel Matbaacılık, 2009, p Colhado OC, Boeing M, Ortega LB. Botulinum toxin in pain treatment.rev Bras Anestesiol. 2009;59(3): Aoki KR. Review of a proposed mechanism for the antinociceptive action of botulinum toxin type A. Neurotoxicology 2005;26(5): Phan KL, Fitzgerald DA, Cortese BM, Seraji-Bozgorzad N, Tancer ME, Moore GJ. Anterior cingulate neurochemistry in social anxiety disorder: 1H-MRS at 4 Tesla. Neuroreport 2005; 16(2): Fiş N, Berkem M. Nörotransmitter sistemlerinin gelişimi ve psikopatolojiye yansımaları. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni- Bulletin of Clinical Psychopharmacology 2009; 19(3): Singh GC, Hankins MC, Dulku A, Kelly MB. Psychosocial aspects of botox in aesthetic surgery. Aesthetic Plast Surg 2006;30(1): Hobson DE, Gladish DF. Botulinum toxin injection for cervicogenic headache. Headache 1997;37(4): Freund BJ, Schwartz M. Treatment of chronic cervical-associated headache with botulinum toxin A: a pilot study. Headache 2000;40(3): Klinik Psikofarmakoloji Bülteni, Cilt: 21, Sayı: 3, 2011 / Bulletin of Clinical Psychopharmacology, Vol: 21, N.: 3,

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi

Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Kronik Migrende Botulinum Toksin (BOTOX) Deneyimi Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji AD Maslak Hastanesi Cephalalgia. 2010 Jul;30(7):793-803. doi: 10.1177/0333102410364676.

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor?

Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Üniversite Hastanesi mi; Bölge Ruh Sağlığı Hastanesi mi? Ayaktan Başvuran Psikiyatri Hastalarını Hangisi Daha Fazla Memnun Ediyor? Ebru Turgut 1, Yunus Emre Sönmez 2, Şeref Can Gürel 1, Sertaç Ak 1 1 Hacettepe

Detaylı

İnmede Tedavisi BR.HLİ.102

İnmede Tedavisi BR.HLİ.102 BR.HLİ.102 Serebral Felç (İnme) ve Spastisitede Botoks Spastisite Nedir? Spastisite belirli kasların aşırı aktif hale gelerek, adale katılığına, sertliğine ya da spazmlarına neden olmasıyla ortaya çıkan

Detaylı

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları)

DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) DSM-5 Düzey 2 Somatik Belirtiler Ölçeği Türkçe Formunun güvenilirliği ve geçerliliği (11-17 yaş çocuk ve 6-17 yaş anne-baba formları) Şermin Yalın Sapmaz Manisa CBÜ Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi

Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi Bariatrik cerrahi amacıyla başvuran hastaların depresyon, benlik saygısı ve yeme bozuklukları açısından değerlendirilmesi Selçuk Özdin 1, Aytül Karabekiroğlu 2, Arzu Alptekin Aker 2, Recep Bolat 2, Servet

Detaylı

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Psi. Özge Kutay Sos.Yelda ġimģir Ġzmir,2014 HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY

AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY AĞRIİLE HUZUR EVİ OLUR MU? DR. FİLİZ ŞÜKRÜ DURUSOY GİRİŞ Yaşlılık Dünya Sağlık Örgütü tarafından 65 yaş ve üzeri dönem olarak tanımlamakta; Fiziksel görünüm, güç ve rol kaybı yaşanılan, yaşlılık dönemindeyeti

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi

Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Gebelikte Ayrılma Anksiyetesi ve Belirsizliğe Tahammülsüzlükle İlişkisi Dr. Sinem Sevil DEĞİRMENCİ Prof.Dr.Gökay AKSARAY Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Giriş

Detaylı

Perikranial hassasiyet ile ilişkili kronik gerilim tipi baş ağrısında botulinum toksin tip A tedavisi

Perikranial hassasiyet ile ilişkili kronik gerilim tipi baş ağrısında botulinum toksin tip A tedavisi AĞRI 2012;24(1):9-14 doi: 10.5505/agri.2012.28190 KLİNİK ÇALIŞMA - ORIGINAL ARTICLE Perikranial hassasiyet ile ilişkili kronik gerilim tipi baş ağrısında botulinum toksin tip A tedavisi Botulinum neuro-toxin

Detaylı

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar

Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Psoriazis vulgarisli hastalarda kişilik özellikleri ve yaygın psikiyatrik tablolar Emine Çölgeçen 1, Ali İrfan Gül 2, Kemal Özyurt 3, Murat Borlu 4 1 Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi, Dermatoloji Ana Bilim

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ

TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNDE GÜNDÜZ AŞIRI UYKULULUK HALİ VE DEPRESYON ŞÜPHESİ İLİŞKİSİ Egemen Ünal*, Reşat Aydın*, Gülnur Tekgöl Uzuner**, Oğuz Osman Erdinç**, Selma Metintaş* *Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kaliteli yaşam; kişinin temel ihtiyaçlarını karşıladığı,

Detaylı

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH); popülasyonun

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

AĞRI YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

AĞRI YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 08.04.2013 Madde 4.6 daki Algoloji Konseyi tanımlaması çıkarıldı. 01 Madde 5.6.4 teki Algoloji Konseyi konsültasyonu yerine Anesteziyoloji uzman hekimi

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

Ağrı ve psikiyatrik yaklaşım. Prof.Dr.Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD

Ağrı ve psikiyatrik yaklaşım. Prof.Dr.Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Ağrı ve psikiyatrik yaklaşım Prof.Dr.Aslı Sarandöl Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Ağrı Hoş olmayan bir uyaran Duygusal Algısal Bilişsel ve davranışsal Biyopsikososyal

Detaylı

Yerinde Masaj ın İş Hayatına Etkileri İstanbul - 17.11.2008 Konulu Akademik Araştırma Sonuçları Sayfa 1/4

Yerinde Masaj ın İş Hayatına Etkileri İstanbul - 17.11.2008 Konulu Akademik Araştırma Sonuçları Sayfa 1/4 Önsöz Yerinde Masaj hizmetleri ile Türkiye deki iş hayatı kalitesini yükseltmek üzere çıktığımız yolda, bugüne kadarki tüm pazarlama faaliyetlerimizde Yerinde Masaj ın kurumlar tarafından çalışanlarına

Detaylı

Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Tedaviye Başvuran İnfertil Çiftlerde Kaygı, Öfke, Başa Çıkma, Yeti Yitimi Ve Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Dr. Gülcan Güleç, DR. Hikmet Hassa, Dr. Elif Güneş Yalçın, Dr.Çınar Yenilmez, Dr. Didem

Detaylı

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (1),49-64 Dave/li Derleme EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Ziya KORUÇ, Perlearı BAYAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri

Detaylı

Nöroloji servisine yatan hastalarda yüksek oranda psikiyatrik hastalıklar görülür. Prevalans %39-64 arasındadır.

Nöroloji servisine yatan hastalarda yüksek oranda psikiyatrik hastalıklar görülür. Prevalans %39-64 arasındadır. 1 2 + Nöroloji servisine yatan hastalarda yüksek oranda psikiyatrik hastalıklar görülür. Prevalans %39-64 arasındadır. + + Üçüncü basamak nöroloji yataklı servisinde psikiyatrik görüşme ile tespit edilen

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı. Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD

Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı. Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD Spinal Kord Yaralanmaları ve Ağrı Dr. Ayşegül Ketenci İstanbul Tıp Fak. FTR AD SKY- Sıklık 1 275 000 Kişi 259 000 Kişi Ağrı % 48-94 Yaşamı sınırlayan şiddetli ağrı % 11-34 Yaşam kalitesini en fazla düşüren

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi. Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Doğum Mevsimi İlişkisi Dr. Özlem HEKİM BOZKURT Dr. Koray KARA Dr. Genco Usta Giriş DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu), çocukluk çağının en sık görülen

Detaylı

Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi

Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi Mizofoni: Psikiyatride yeni bir bozukluk? Yaygınlığı, sosyodemografik özellikler ve ruhsal belirtilerle ilişkisi Uzm. Dr. Gökhan Öz Prof. Dr. Cengiz Kılıç Giriş Mizofoni: Çeşitli hafif seslerden belirgin

Detaylı

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur.

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Askerî Harekâtlar Sonrası Ortaya Çıkan Olguların Tedavisi Bir asker, tüfeğini

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ 22.10.2016 Gülay Turgay 1, Emre Tutal 2, Siren Sezer 3 1 Başkent Üniversitesi Sağlık

Detaylı

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version

Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version Knee injury and Osteoarthritis Outcome Score (KOOS), Turkish version LK.1.0 Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score: Reliability and Validation of the Turkish Version DİZ İNCİNME VE OSTEOARTRİT SONUÇ

Detaylı

Türkiye deki hemşirelik araştırmalarında kullanılan veri toplama araçları

Türkiye deki hemşirelik araştırmalarında kullanılan veri toplama araçları Cilt:7 Sayı:1 Yıl:2010 Türkiye deki hemşirelik araştırmalarında kullanılan veri toplama araçları Ayla Ünsal * Nilüfer Ergül ** Özet Amaç: Bu çalışma, Türkiye deki hemşirelik araştırmalarında kullanılan

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

MİGRENE KARŞI BAŞ BANTI

MİGRENE KARŞI BAŞ BANTI MİGRENE KARŞI BAŞ BANTI N.Vijayan M.D. Head band for migraine headache relief. Headache 1993 ; Vol 33 ; 40 42 ÖZET Migren ağrısını geçici olarak dindirmek için ilaçla tedavi dışında kullanılan en yaygın

Detaylı

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011

Yardımcı Doçent Psikoloji Haliç Üniversitesi 2000 Yardımcı Doçent Psikoloji FSM Vakıf Üniversitesi 2011 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Gaye (Enbiyaoğlu) Saltukoğlu 2. Doğum Tarihi : 1945 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe Üniversitesi 1969 Yüksek

Detaylı

Anksiyete Bozukluklarının Tedavisinde Antidepresanlar. Doç Dr Selim Tümkaya

Anksiyete Bozukluklarının Tedavisinde Antidepresanlar. Doç Dr Selim Tümkaya Anksiyete Bozukluklarının Tedavisinde Antidepresanlar Doç Dr Selim Tümkaya ANKSİYETE BOZUKLUKLARI Anksiyete bozukluklarının yaşam boyu prevalansı yaklaşık %29 dur. Kessler ve ark 2005 Uzunlamasına çalışmalar

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER

LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER LAPAROSKOPİK SLEEVE GASTREKTOMİ SONRASI METBOLİK VE HORMONAL DEĞİŞİKLİKLER Varlık Erol, Cengiz Aydın, Levent Uğurlu, Emre Turgut, Hülya Yalçın*, Fatma Demet İnce* T.C.S.B. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi,

Detaylı

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD İÇERİK ALT TİPLENDİRMEDEKİ SORUNLAR KLİNİĞE YANSIMASI ÇEKİNGEN KİŞİLİK BOZUKLUĞUNUN ETKİSİ Tanısal bakı Sosyal fobi DSM-I de "Fobik

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı

¹GÜTF İç Hastalıkları ABD, ²GÜTF Endokrinoloji Bilim Dalı, ³HÜTF Geriatri Bilim Dalı ⁴GÜTF Biyokimya Bilim Dalı Dr. Derda GÖKÇE¹, Prof. Dr. İlhan YETKİN², Prof. Dr. Mustafa CANKURTARAN³, Doç. Dr. Özlem GÜLBAHAR⁴, Uzm. Dr. Rana Tuna DOĞRUL³, Uzm. Dr. Cemal KIZILARSLANOĞLU³, Uzm. Dr. Muhittin YALÇIN² ¹GÜTF İç Hastalıkları

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK Hayatın erken döneminde ebeveyn kaybı veya ihmali gibi

Detaylı

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ NON RADYOGRAFİK AKSİYEL SPONDİLOARTRİT İLE ANKİLOZAN SPONDİLİT HASTALARININ KLİNİK, RADYOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU ( 5. ) DERS KURULU (23 MART -24 NİSAN 2015) DERS PROGRAMI T. C.

Detaylı

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV ÖZET Amaç: Araştırma, Aile Planlaması (AP) polikliniğine başvuran kadınların AP ye ilişkin tutumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma

Detaylı

Miyofasiyal Ağrı Sendromunda Kuru İğneleme ve Lokal Anestezik EnjeksiyonunEtkinliği

Miyofasiyal Ağrı Sendromunda Kuru İğneleme ve Lokal Anestezik EnjeksiyonunEtkinliği Miyofasiyal Ağrı Sendromunda Kuru İğneleme ve Lokal Anestezik EnjeksiyonunEtkinliği Özlem Altındağ 1, Ali Gür 2 1 Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD., Şanlıurfa 2 Dicle

Detaylı

HS-003. Nuray ŞAHİN ORAK (Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı.

HS-003. Nuray ŞAHİN ORAK (Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı. HS-003 Nuray ŞAHİN ORAK (Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı. İstanbul) Sezgi ÇINAR PAKYÜZ (Celal Bayar Üniversitesi, Manisa Sağlık Yüksekokulu,

Detaylı

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir??

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir?? Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem Sıklığı?? Klinik seyir?? Çocuğun ilk travmatik yaşam olayı emzirme bağlanma olumsuz sağlık koşulları yetersiz bakım Doğum Değişim İyi anne olabilecek

Detaylı

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ

HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ HAFİF TRAVMATİK BEYİN HASARI (mtbi) ve GENEL TEDAVİ İLKELERİ Doç.Dr. Cemil ÇELİK Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Tıp Fakültesi, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Sunumun Hedefleri Genel Bilgiler mtbi

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

TİP 1 DİYABETİ OLAN İNSÜLİN POMPASI KULLANAN BİREYLERE BAZAL İNSÜLİN DOZ DEĞİŞİKLİĞİ EĞİTİMİ VERMELİ MİYİZ?

TİP 1 DİYABETİ OLAN İNSÜLİN POMPASI KULLANAN BİREYLERE BAZAL İNSÜLİN DOZ DEĞİŞİKLİĞİ EĞİTİMİ VERMELİ MİYİZ? TİP 1 DİYABETİ OLAN İNSÜLİN POMPASI KULLANAN BİREYLERE BAZAL İNSÜLİN DOZ DEĞİŞİKLİĞİ EĞİTİMİ VERMELİ MİYİZ? Sacide Kılıç* Alime Selçuk Tosun** Elif Eliş* *Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Endokrinoloji

Detaylı

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ MENENJİTLİ OLGULARIN KLİNİK VE LABORATUAR ÖZELLİKLERİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Mine SERİN 1, Ali CANSU 1, Serpil ÇELEBİ 2, Nezir ÖZGÜN 1, Sibel KUL 3, F.Müjgan SÖNMEZ 1, Ayşe AKSOY 4, Ayşegül

Detaylı

Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD

Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD Prof.Dr.Kemal NAS Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon AD, Romatoloji BD Kronik enflamatuar hastalıklar, konak doku ve immun hücreleri arasındaki karmaşık etkileşimlerinden

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması

Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Normal ve Sezaryen Doğum Yapan Kadınların Doğum Konfor Düzeyine Göre Karşılaştırılması Meryem METİNOĞLU Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü Giriş Doğum kadın hayatında yaşanılan

Detaylı

Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen

Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen Baş ağrısı, başta ve bâzen de boyun veya sırtın üst kısmında gerçekleşen ağrılara verilen ortak isimdir. Yaygın ağrı şikâyetlerinden biridir ve hemen hemen tüm insanlar değişik nedenlerle baş ağrısından

Detaylı

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri

Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Aksiyal SpA da Güncellenmiş ASAS anti-tnf Tedavi Önerileri ve Hedefe Yönelik Tedavi Stratejileri Prof.Dr. M.Pamir ATAGÜNDÜZ Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim Dalı 11 Nisan 2014 Ana Başlıklar

Detaylı

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ *Derya BaĢaran ** Özlem ġahin Altun *Diaverum Özel Merzifon Diyaliz Merkezi **Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Psikiyatri HemĢireliği AD GİRİŞ

Detaylı

Fzt. Fatoş KIRTEKE. Danışman: Doç. Dr. Nilüfer Çe<şli KORKMAZ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ABD

Fzt. Fatoş KIRTEKE. Danışman: Doç. Dr. Nilüfer Çe<şli KORKMAZ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ABD SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ABD Fzt. Fatoş KIRTEKE Danışman: Doç. Dr. Nilüfer Çe

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan

Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Dr.Özlem Parlak, Dr.İbrahim Öztura, Dr.Barış Baklan Tanı; Dört tanı kriteri Destekleyici tanı kriterleri Eşlik eden özellikler Bu skala; 10 sorudan oluşmaktadır en fazla 40 puan verilmektedir skor sendromun

Detaylı

İntraoperatif Neuromonitoring (IONM) - ameliyat sırasında sinir sistemini Monitörler

İntraoperatif Neuromonitoring (IONM) - ameliyat sırasında sinir sistemini Monitörler İntraoperatif Neuromonitoring (IONM) - ameliyat sırasında sinir sistemini Monitörler ŞEKİL EMG ÖRNEĞİDİR İntraoperatif Neuromonitoring (IONM) sinir sistemi bütünlüğü hakkında cerraha bilgi vermek ameliyat

Detaylı

AĞRI TEDAVĠSĠNDE NÖROSTĠMULASYON

AĞRI TEDAVĠSĠNDE NÖROSTĠMULASYON AĞRI TEDAVĠSĠNDE NÖROSTĠMULASYON E Z G I T U N A E R D O Ğ A N Tarihteki yeri Teoriler Ağrı fizyolojisi Tedavi yöntemleri Ağrı tedavisinde elektriksel stimulasyonun yeri (tarihçesi ve güncel yaklaşımlar)

Detaylı

PRİMER BAŞAĞRILARI Semptomdan tanıya gidiş Migren ve Gerilim Başağrıları

PRİMER BAŞAĞRILARI Semptomdan tanıya gidiş Migren ve Gerilim Başağrıları PRİMER BAŞAĞRILARI Semptomdan tanıya gidiş Migren ve Gerilim Başağrıları Dr. Aksel Siva Nöroloji Anabilim Dalı ve Baş Ağrısı Kliniği İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Istanbul GÜNCEL TIP AKADEMİSİ 17 19 Nisan

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

Fibromyalji hastalarında ağrı şiddeti ile psikiyatrik belirtiler arasındaki ilişki*

Fibromyalji hastalarında ağrı şiddeti ile psikiyatrik belirtiler arasındaki ilişki* Evren ve ark. 69 Fibromyalji hastalarında ağrı şiddeti ile psikiyatrik belirtiler arasındaki ilişki* Bilge EVREN, 1 Cüneyt EVREN, 2 Aslıhan YAPICI, 3 Mine HOŞAFÇI GÜLER 4 ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı

Detaylı

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD 1 Psikiyatride İlaç Etkisinin Hastalık merkezli Modeli 2 Alternatif İlaç merkezli İlaç Modeli 3 Fiziksel Tedaviler Ve Hastalık merkezli Model 1 Psikiyatride

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Fatma Burcu BELEN BEYANI

Fatma Burcu BELEN BEYANI 10.Pediatrik Hematoloji Kongresi Araştırma Destekleri/ Baş Araştırıcı Çalıştığı Firma (lar) Danışman Olduğu Firma (lar) Hisse Senedi Ortaklığı Fatma Burcu BELEN BEYANI Sunumum ile ilgili çıkar çatışmam

Detaylı

Depresyonda Güncel Tedaviler. Doç. Dr. Murat ERKIRAN

Depresyonda Güncel Tedaviler. Doç. Dr. Murat ERKIRAN Depresyonda Güncel Tedaviler Doç. Dr. Murat ERKIRAN Akış Major depresif bozuklukta yeni antidepresanlar Major depresif bozukluk tedavisi Psikotik özellikli depresyon tedavisi Geliştirme aşamasında olan

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

Baş ağrısı tipi ile psikiyatrik eş tanı, depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Baş ağrısı tipi ile psikiyatrik eş tanı, depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi Güleç Öyekçin ve ark. 281 Baş ağrısı tipi ile psikiyatrik eş tanı, depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi Demet GÜLEÇ ÖYEKÇİN, 1 Özyıl SARIKAYA, 2 Meltem DURAKLI, 3 Almıla EROL

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013 2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU ( 5. ) DERS KURULU DERS PROGRAMI T. C. MUĞLA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞI BAŞ AĞRILARINA YAKLAŞIM. Doç. Dr. Sebahattin VURUCU GATF Çocuk Nörolojisi BD

ÇOCUKLUK ÇAĞI BAŞ AĞRILARINA YAKLAŞIM. Doç. Dr. Sebahattin VURUCU GATF Çocuk Nörolojisi BD ÇOCUKLUK ÇAĞI BAŞ AĞRILARINA YAKLAŞIM Doç. Dr. Sebahattin VURUCU GATF Çocuk Nörolojisi BD Tanım Orbitomeatal çizginin üzerinde hissedilen ağrılar baş ağrıları olarak değerlendirilir Epidemiyoloji Çocuklarda

Detaylı

Epizodik gerilim tipi başağrısının başarılı tedavisinde perikraniyal kasların rolü

Epizodik gerilim tipi başağrısının başarılı tedavisinde perikraniyal kasların rolü AĞRI 2012;24(4):153-158 KLİNİK ÇALIŞMA - CLINICAL TRIALS doi: 10.5505/agri.2012.57704 Epizodik gerilim tipi başağrısının başarılı tedavisinde perikraniyal kasların rolü The role of pericranial muscles

Detaylı

1 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji 2 FMC Türkiye 3 İzmir Katip Çelebi Üniversitesi

1 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji 2 FMC Türkiye 3 İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Gülay Aşçı 1, Cenk Demirci 2, Zeki Soypaçacı 3, Özen Önen Sertöz 1, Serkan Kubilay Koç 2, Sinan Erten 2, Sıddig Momin Adam 2, Handan Öğünç 2, Gökçe Kaya 2, İrfan Hastürk 2, Emine Ünal 2, Ali Başçı 1, Ercan

Detaylı

GERİLİM TİPİ BAŞAĞRISI OLAN VE OLMAYAN ERİŞKİNLERDE PSİKİYATRİK SEMPTOMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI

GERİLİM TİPİ BAŞAĞRISI OLAN VE OLMAYAN ERİŞKİNLERDE PSİKİYATRİK SEMPTOMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI ARAŞTIRMA GERİLİM TİPİ BAŞAĞRISI OLAN VE OLMAYAN ERİŞKİNLERDE PSİKİYATRİK SEMPTOMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI Derya TANRIVERDİ * Sebahat GÖZÜM ** Alınış Tarihi:02.01.2009 Kabul Tarihi:29.01.2009 ÖZET Bu çalışma

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( )

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( ) HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK (2.0.20) Gülay Turgay, Emre Tutal 2, Siren Sezer Başkent Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Diyaliz Programı

Detaylı

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi Ebe Huriye Güven Gebelik dönemi fizyolojik, psikolojik ve sosyal değişimlerin yaşandığı ve bu değişimlere

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi

Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi Yaşlılarda Dirençli Anksiyete Bozukluklarının Tanı ve Tedavisi Dr. Berker Duman Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri AD, Konsültasyon-Liyezon Psikiyatrisi BD Ankara Üniversitesi Beyin Araştırmaları

Detaylı

KOAH LI HASTALARDA ANKSİYETE, DEPRESYON VE SOSYAL DESTEK DURUMUNUN BELİRLENMESİ

KOAH LI HASTALARDA ANKSİYETE, DEPRESYON VE SOSYAL DESTEK DURUMUNUN BELİRLENMESİ ARAŞTIRMA KOAH LI HASTALARDA ANKSİYETE, DEPRESYON VE SOSYAL DESTEK DURUMUNUN BELİRLENMESİ Havva TEL* Alınış Tarihi:21.04.2009 Kabul Tarihi:09.10.2009 ÖZET Bu çalışma KOAH lı hastalarda anksiyete, depresyon

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU ( 5. ) DERS KURULU (7 MART 2016-8 NİSAN 2016) DERS PROGRAMI T.

Detaylı

Araştırma. Yücel DEMİRAL 1, Yıldız AKVARDAR 2, Alp ERGÖR 1, Gül ERGÖR 1 2006 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 20, SAYI 3, (EYLÜL) 2006, S: 157-164

Araştırma. Yücel DEMİRAL 1, Yıldız AKVARDAR 2, Alp ERGÖR 1, Gül ERGÖR 1 2006 DEÜ TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ CİLT 20, SAYI 3, (EYLÜL) 2006, S: 157-164 Üniversite Hastanesinde Çalışan Hekimlerde İş Doyumunun Anksiyete ve Depresyon Düzeylerine Etkisi THE IMPACT OF JOB SATISFACTION ON ANXIETY AND DEPRESSION LEVELS AMONG UNIVERSTY PHYSICIANS 157 Yücel DEMİRAL

Detaylı

Ali Haydar Baykan 1, Hakan Sezgin Sayıner 2. Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Adıyaman

Ali Haydar Baykan 1, Hakan Sezgin Sayıner 2. Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Adıyaman Ali Haydar Baykan 1, Hakan Sezgin Sayıner 2 1 Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Adıyaman 2 Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma

Detaylı

TFD Nörolojik Fizyoterapi Grubu Bülteni Cilt/Vol.:1 Sayı/Issue:6 Aralık/December2015 www.norofzt.org

TFD Nörolojik Fizyoterapi Grubu Bülteni Cilt/Vol.:1 Sayı/Issue:6 Aralık/December2015 www.norofzt.org TFD Nörolojik Fizyoterapi Grubu Bülteni Cilt/Vol.:1 Sayı/Issue:6 Aralık/December2015 www.norofzt.org 31. Avrupa Multipl Sklerozda Tedavi ve Araştırma Komitesi Kongresi İzlenimleri Prof.Dr. Arzu Razak Özdinçler,

Detaylı

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III

T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III T. C. MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015 2016 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM III HAREKET SİSTEMİ, NÖROPSİKİYATRİ DERS KURULU ( 5. ) DERS KURULU (7 MART 2016-8 NİSAN 2016) DERS PROGRAMI T.

Detaylı

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1

Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 3(1): 191-198 Üniversite Öğrencilerinin Akademik Başarılarını Etkileyen Faktörler Bahman Alp RENÇBER 1 Özet Bu çalışmanın amacı, üniversite

Detaylı