Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012]

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012]"

Transkript

1 GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012] Hazırlayanlar: Yrd.Doç.Dr. Nafız MADEN Yılmaz Yiğit Tansu Aksoy Abdullah Gerzan Aynur Kaya Bülent Yurul Damla G. Baran Habibe Şahin Hatice Gündoğdu Mehmet Avcıl Muhammet H. Oynaş Muhammed T. Şen Mustafa Tatlı Nezaket Kahveci Pınar Ay Pınar Dursunkaya Sevinç Karabulut G ÜMÜŞ HANE Ü N İ VERSİ TESİ

2 Gümüşhane Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01 31 Ocak 2012] Hazırlayanlar: Yrd.Doç.Dr. Nafız MADEN Yılmaz Yiğit Tansu Aksoy Abdullah Gerzan Aynur Kaya Bülent Yurul Damla G. Baran Habibe Şahin Hatice Gündoğdu Mehmet Avcıl Muhammed H. Oynaş Muhammed T. Şen Mustafa Tatlı Nezaket Kahveci Pınar Ay Pınar Dursunkaya Sevinç Karabulut Gümüşhane Üniversitesi,

3 Önsöz Bu çalışma Gümüşhane İlinin doğal radyasyon seviyesini belirlemek amacıyla Gümüşhane Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği Bölümü tarafından dış gamma doz oranı değerleri günlük olarak ölçülmüştür Ocak 2012 tarihleri arasında Toplam Doz Oranı (TDO) ve Etkin Doz Oranı (EDO) ölçümü Gamma Ray Spektrometre cihazıyla aynı noktada alınmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda elde edilen değerler sağlık yönünden değerlendirilmeye çalışılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucu Gümüşhane için hesaplanan dış gamma doz oranı değerlerinin dünya ortalaması değerlerinden daha düşük seviyelerde olduğu görülmüştür. Bu proje çalışmasının ortaya çıkması konusunda yardımlarını esirgemeyen Gümüşhane Üniversitesi Rektörü Prof.Dr. Sayın İhsan GÜNAYDIN a teşekkür ederiz. 3

4 İçindekiler Önsöz 3 İçindekiler 4 Şekiller Dizini 5 Çizelgeler Dizini 6 Özet 7 Giriş 8 Radyasyon Birimleri 10 Doğal ve Yapay Radyasyon Kaynakları 12 Ölçüm Yeri ve Çevresinin Jeolojisi 18 Doğal Kaynaklı Radyasyon Değerleri ve İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri (01 31 Ocak 2011) 20 Radyasyonun insan sağlığı üzerinde etkileri 24 Sonuç 26 Sonsöz 28 Kaynaklar 28 4 İçindekiler

5 Şekiller Dizini Şekil 1. Alfa, Beta ve Gama ışınları. 9 Şekil 2. Doğal ve yapay radyasyon kaynaklarının toplam radyasyona oranı. Toplam Radyasyon dozu 3.03 msv/yıl olarak alınmıştır. 15 Şekil 3. Birleşmiş Milletler Genel Kuruluna sunulan UNSCEAR 2008 raporu verilerine göre toplam radyasyonun alınan kaynaklara göre yüzdesi. Tüm kaynaklardan alınan ortalama radyasyon dozu 3.03 msv/yıl olarak alınmıştır. 15 Şekil 4. Gümüşhane İli ve çevresinin jeoloji haritası (Türk- Japon Ekibi, 1985). 19 Şekil 5. Gümüşhane ilinin doğal radyasyon seviyesinin belirlenmesi amacıyla günlük ölçümlerin yapıldığı yerin konumu. 21 Şekil Ocak 2012 tarihleri arasında ölçülmüş toplam doz oranı değerleri. 23 Şekil Ocak 2012 tarihleri arasında ölçülmüş etkin doz oranı değerleri. 23 Şekil Ocak 2012 tarihleri arasında ölçülmüş etkin doz oranı değerlerinden elde edilen yıllık eşdeğer doz oranı değerleri. 23 Şekil 9. Yıllık eşdeğer doz oranı değerlerinin aylara göre değişimi. 24 Şekil Mart 2011 Honshu depreminden sonra Fukushima santralinde meydana gelen sızıntıya ait radyasyon değerleri (URL-2) Şekiller Dizini

6 Çizelgeler Dizini Çizelge 1. Radyasyon Birimleri ve Dönüşüm Faktörleri. 12 Çizelge 2. Doğal kaynakların sebep olduğu dünya ortalama radyasyon doz değerleri (UNSCEAR, 2008; URL-1). 14 Çizelge 3. Yapay kaynakların sebep olduğu dünya ortalama radyasyon doz değerleri (UNSCEAR, 2008). 14 Çizelge 4. UNSCEAR tarafından yayınlanan dünyada bazı ülkelerdeki en yüksek doğal kaynaklı radyasyon doz oranı değerleri (UNSCEAR, 2000; URL-1). 17 Çizelge Ocak 2012 tarihleri arasında günlük ölçümü yapılan toplam ve etkin doz oranı değerleri ile eşdeğer doz oranı değerleri. 22 Çizelge 6. Gümüşhane ilinin 2011 yılı Ekim, Kasım, Aralık ve 2012 Ocak aylarına ait yıllık eşdeğer doz oranı değerleri. _ 24 Çizelge 7. Radyasyona maruz kalınan doz aralıkları ve insan sağlığına olan etkileri (URL-1). 25 Çizelge 8. Bitkiler ve hayvanlar için yaklaşık öldürücü radyasyon dozları (URL-1). 26 Çizelge 9. Dünyanın değişik bölgelerinde hesaplanmış yıllık eşdeğer doz oranı değerleri (UNSCEAR, 2000; URL-1) Çizelgeler Dizini

7 Özet Gümüşhane ilinin doğal radyasyon seviyesini belirlemek amacıyla Gümüşhane Üniversitesi Mühendislik Fakültesi önünde Ocak 2012 tarihleri arasında her gün ölçüm alınmıştır. Bu ölçümler Jeofizik Mühendisliği bölümü öğrencileri tarafından 512 kanallı Gama Ray Spektrometre cihazıyla yapılmış olup Toplam Doz oranı ve Etkin doz oranı değerleri belirlenmiştir. Etkin doz oranı değerleri kullanılarak yapılan hesaplamalar sonucunda yıllık eş değer doz oranı değerlerinin Ocak ayı için 0.92 msv/yıl olarak bulunmuştur yılı Ocak ayı için yıllık eş değer doz oranı değerleri msv/yıl arasında değişim sergilemektedir. Doğal kaynaklardan alınan yıllık etkin doz değerinin dünya için ortalaması 2.42 msv/yıl olduğu rapor edilmiştir. Ölçülen etkin doz oranı değerleri dikkate alındığında sonuçların dünya ortalaması seviyesi altında olduğu, insan sağlığı üzerinde hastalık yapıcı bir etkisinin bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır. 7 Özet

8 Giriş Radyasyonun doğal olarak her yerde bulunduğu bir dünyada yaşıyoruz. Yerkabuğunda doğal olarak bulunan Uranyum, Toryum, Potasyum gibi elementler radyoaktiftirler. Dolayısıyla bu elementleri içeren mineral ve kayaçlar radyoaktivite özelliği gösterirler. Radyoaktivite ilk önce 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen, 1896 yılında ise W.C. Röntgen den habersiz Antoine Henri Becquerel tarafından keşfedilmiştir. Radyasyon veya Işınım, elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçimindeki enerji yayımı ya da aktarımıdır. Bir maddenin atom çekirdeğindeki nötronların sayısı, proton sayısına göre oldukça fazla ise; bu tür maddeler kararsız bir yapı göstermekte ve çekirdeğindeki nötronlar alfa, beta, gama gibi çeşitli ışınlar yaymak suretiyle parçalanmaktadırlar. Çevresine bu şekilde ışın saçarak parçalanan maddelere radyoaktif madde ("ışınımsal madde") denir. Bir atom çekirdeğinin parçalanmasından meydana gelen helyum çekirdeklerine (2 proton, 2 nötron) alfa parçacıkları denir. Bu ışımaların durdurulması çok kolaydır. Bir kâğıt yaprak bile yeterli olur. Beta ışınları da alfa ışınları gibi bir atom çekirdeğinin parçalanmasıyla oluşur. Bu parçalanmada çekirdekten 2 proton değil, bir elektron veya bir pozitron ayrılır. Beta ışımaları alfa taneciklerine göre daha hızlıdır. Durdurulmaları daha zordur. Yüklü oldukları için manyetik alanda sapma gösterirler. Gama ışınları çekirdekten ayrılan ve ışık hızıyla yayılan elektromanyetik enerjidir. Atom çekirdeğinden bir alfa veya bir beta parçacığı ayrıldıktan sonra çekirdekte fazladan enerji oluşur ve atom çekirdeğinin yapısı kararsız hale gelir. Gama ışınları, atomun kararlı bir yapıya kavuşması için fazladan sahip olduğu enerjiyi çekirdeğinden ayırması sonucu oluşur. Yüksüz olduğu için manyetik alanda sapma göstermez. Durdurulması zordur. Birkaç cm kalınlığındaki kurşun bloktan dahi geçebilirler (Şekil 1). Dünyamız oluşumundan bu yana radyoaktif bir özellik göstermektedir. Dolayısıyla çevremizde her zaman için bir miktar radyasyon bulunur. Radyasyonun fazlası insan sağlığını tehdit ettiği gibi, daha ileri safhalarda ölüme yol açabilir. Doğada kendiliğinden radyoaktif 8 Giriş

9 Jeofizik Mühendisliği Bölümü olan bazı elementler vardır, bunlar dört grupta ele alınır: Radyum grubu: Uranyum 238 ile başlar ve parçalanmalarla kurşun 206'ya dönüşür. Aktinyum serisi: Bu seri uranyum 235 ile başlar b ve kurşun 207'ye dönüşerek biter. Toryum serisi: Toryum 232 ile başlar ve kurşun 2088 ile son bulur. Neptünyum serisi: Neptünyum 237 ile başlayıp, bizmut 209 ile biter. Doğal radyasyon radyoaktif elementler ile uzayy boşluğundaki yıldızlar ve bazı nesneler tarafından üretilir. Radyoaktif elementler toprakta, havada, suda ve hatta kendi vücudumuzdaa doğal olarak bulunurlar. Ayrıca her gün bu radyoaktif elementle eri su, hava ve yediğimiz yiyecekler yoluyla vücudumuza almaktayız. Dünyada D doğal olarak radyoaktif elementlerin bulunmadığı hiçbir yer yoktur. Şekil 1. Alfa, Beta ve Gama ışınları. 9 Giriş

10 Radyoaktivitenin hemen hemen bütün bilimsel ve teknik alanlarda geniş bir uygulama alanı vardır. Radyoaktif izotopların nükleer tepkimelerinden tekniğin birçok dalında kontrol aracı olarak faydalanılır. Bu kontrolde özellikle radyoaktif bir elementin radyoaktif olmayan bütün izotoplarıyla aynı özellikleri göstermesinden yararlanılır. Radyoaktif uygulamalardan bazı bilim dallarında şu şekilde yararlanılmıştır: Kimyada uygulamalar: Işınım Kimyası adında yeni bir kimya dalı gelişmiştir. Bu dalın konusu ışıma altında gelişen yeni kimyasal tepkimelerin incelenmesidir. Bu işlemlerde kobalt 60 gibi radyoaktiflik derecesi çok yüksek kaynaklar kullanılır. Biyoloji ve Tarımdaki uygulamalar: Radyoaktifliğin en geniş uygulaması bu alanda bulunur. Bitkinin bünyesine düşük miktarda karbon 14 verildiğinde, bünyede karbon izlenebilir. Radyoaktif ışınımlar canlı hücreler üzerinde büyük etki yapar; bu hücreleri önce değişikliğe uğratır, sonra öldürür. İnsan için çok zararlı olan bu etkiler tarımda çok yararlıdır. Böylece çok çabuk olgunlaşan yeni bir domates türü geliştirilmiştir. Tıbbi uygulamalar: Yok edilmesi zor olan kanser ve tümör tedavisinde metot haline gelmiştir; bu amaçla X ışınları uzun süredir kullanılıyor. Metalürjideki uygulamalar: Radyoaktiviteden çeliğin katılaşmasını, metalürjik tepkimelerin kinetiğini vb. incelemekte yararlanılır. Bu yolla metallerin yayılması kolayca izlenir. Tarih, Arkeoloji ve Jeolojide uygulamalar: Ahşap eşyanın veya kumaşların yapıldığı tarih, karbon 14 metoduyla kesin olarak bulunur. Bu usul eski medeniyetlerin incelenmesinde çok yararlıdır. Radyasyon Birimleri Aktivite: Aktivite birimi Becquerel (Bq) olup saniyede bir bozunma meydana getiren herhangi bir radyoaktif madde miktarı olarak tanımlanmaktadır. Eskiden kullanılan aktivite birimi Curie (Ci) dir. Herhangi bir radyoaktif madde miktarı eğer saniyede 3.7 x bozunma hızına sahipse aktivitesi 1 Curie olarak tanımlanmaktadır. Ancak Curie çok 10 Radyasyon Birimleri

11 büyük bir birimdir. Bu nedenle alt birimleri kullanılmaktadır. Curie' nin yaygın olarak kullanılan alt birimleri microcurie ve picocurie dir. Becquerel ve Curie arasındaki bağıntı şöyledir: 1 Bq = 1 bozunma/sn 1 Ci =3.7 x Bq veya 1 Bq = x Ci 1 μci = 10-6 Ci = bozunma/sn 1 pci = Ci = 0,037 bozunma/sn 1 Bq = 2, Ci = 27 pci Işınlama: Işınlama, X ve gama ısınlarının havayı iyonlaştırmalarının bir ölçüsüdür. Işınlama birimi ise Röntgen dir ve normal hava şartlarında (0 C ve 760 mm Hg basınçta) havanın 1 kg ında 2.58 x 10-4 C luk elektrik yükü değerinde pozitif ve negatif iyonlar oluşturan X ve gama ışını miktarıdır. Soğurulmuş Doz: Radyasyonlarla ışınlanan bir maddenin birim miktarındaki soğurulan radyasyon enerjisidir. SI birim sisteminde soğurulan doz birimi Gray (Gy) dir. Gray, 1 kg lık bir maddeye 1 Joule (J) luk enerji veren herhangi bir iyonlayıcı radyasyonun dozudur. Eski özel birimi rad (radiation absorbed dose) olup, 1 rad, herhangi bir maddenin gramı başına 100 erg lik enerji soğurmasına eşdeğerdir. 1 Gray (Gy) = 1 Joule/kg 1 rad = 10-2 Joule/kg =100 erg/g 1 Gy = 100 rad 1 Gy yüksek bir doz değeridir. İki farklı madde aynı şiddette gama ışınlarına maruz bırakılırsa farklı miktarda radyasyon soğururlar. Soğurma miktarı, soğurucu maddenin fiziksel ve kimyasal özelliklerine bağlıdır. Radyoterapide tedavi dozları Gy civarındadır. Klasik radyolojik tetkiklerde alınan doz 0.001Gy'den küçüktür. Yıllık doğal radyasyondan kaynaklanan doz düzeyi (Toprak, Kozmik, gıdalar, Radon) yaklaşık Gy'dir. Eşdeğer Doz: Vücutta toplanan enerjinin ifadesidir. Radyasyonun biyolojik etkileri göz önünde bulundurularak tanımlanan birimi rem dir. Doku ve organlarda, birim kütlede soğurulan enerji miktarlarıyla orantılı 11 Radyasyon Birimleri

12 bir değerdir. Vücut için eşdeğer doz olarak tanımlanır. SI birim sisteminde eşdeğer doz birimi Sievert 1 Sievert (Sv) = 1 Joule/kg 1 Sv = 100 rem 1 Sv yüksek bir doz değeridir. X ışınları, gamma ışınları ve beta ışınları için 1 Gy = 1 Sv'dir. Etkin (Efektif) Doz: Doku veya organların aldığı dozun tüm vücut için yüklediği riski ifade etmek için kullanılan bir kavramdır. Birimi Sievert'tir. Dünya Genelinde Doğal Radyasyon Kaynakları nedeniyle alınan yıllık etkin doz 2.42 msv'dir. Tıp alanında çalışan radyasyon görevlilerinin aldıkları dozun yıllık ortalaması 1-5 msv civarındadır yılında Çernobil kazasında çalışan işçilerin aldığı kişisel doz ortalaması 150 msv'dir. Çizelge 1 de Radyasyon birimleri ve dönüşüm faktörleri özet olarak verilmiştir. Çizelge 1. Radyasyon Birimleri ve Dönüşüm Faktörleri. Radyasyon Birimleri Özel Birim SI Birimi Dönüşüm Aktivite Ci Bq/s 1Bq = x Ci 1 Ci = 3.7 x Bq Soğurulma Rad Gy (J / kg) 1 Gy = 100 rad 1 rad = 10-2 Gy Işınlanma R C / kg 1 C / kg = x 10 3 R 1 R = 2.58 x 10-4 C / kg Doz Eşdeğeri Rem Sv (J / kg) 1 Sv = 100 rem 1 rem = 10-2 Sv Doğal ve Yapay Radyasyon Kaynakları Çevredeki doğal ortam insanın maruz kaldığı en büyük radyasyon kaynaklarını içermektedir. Dünyanın oluşumuyla birlikte doğada yerini alan çok uzun ömürlü (milyarlarca yıl) radyoaktif elementler yaşadığımız çevrede, normal ve kaçınılmaz olarak kabul edilen doğal bir radyasyon düzeyi oluşturmuşlardır. İnsanlar, dış uzay ve güneşten gelen kozmik ışınlar, yer kabuğunda bulunan radyoizotoplar, toprak ve yapı 12 Doğal ve Yapay Radyasyon Kaynakları

13 malzemeleri, su ve gıdalar gibi doğal kaynaklardan ışınlanmaktadır. Bunların yanı sıra enerji üretimi, tıp, endüstri, araştırma, tarım, hayvancılık gibi pek çok alanda kullanımı kaçınılmaz olan yapay kaynaklar nedeni ile doz almaktadır. Yeryüzündeki tüm canlılar ve cansızlar doğal ve yapay radyasyon kaynaklarından, dış ve iç ışınlanma yoluyla her an radyasyona maruz kalmaktadır. Gama ve betalar dış ışınlamalarla, alfalar ise iç ışınlamalarla daha çok zarar verirler. Maruz kalınan radyasyonun büyük bir kısmı doğal kaynaklıdır. Doğal radyasyondan kaynaklanan ışınlanma, Uzaydan dünya atmosferine gelen yüksek enerjili kozmik ışınlara ait paracıklardan ve yer kabuğunda bulunan doğal radyoaktif izotoplardan olmak üzere iki ana nedenden kaynaklanır. İnsanların aldıkları dış radyasyon dozları dünyanın her yerinde aynı değildir. Günümüzde UNSCEAR tüm kaynaklardan alınan dozlara ilişkin verileri düzenli olarak yayımlamaktadır. Çizelge 2 de 2008 yılında yayımlanan rapora göre dünya nüfusunun doğal radyasyon kaynaklarından aldığı yıllık ortalama dozlar görülmektedir. Çizelge 2 ye göre toplam doğal radyasyonun yıllık ortalaması 2.42 msv olup, 1-13 msv arasında değiştiği görülmektedir. Bu değerin %52.07 si Radon gazı solunumundan, %19.83 ü ise kayaçların içinde yer alan U, Th ve K gibi radyoaktif elementlerden kaynaklanmaktadır. Çizelge 3 de ise 2008 yılında yayımlanan UNSCEAR raporundan derlenen yapay kaynaklardan ileri gelen dünyanın yıllık ortalama doz değerleri görülmektedir. Bu Çizelgeye göre yapay kaynaklardan dünyanın aldığı yıllık doz değeri 0.61 msv dir. Çizelge 2 ve Çizelge 3 e göre dünyanın yıllık toplam radyasyonu 3.03 msv tir. Bu değerin %79.8 i doğal radyasyon kaynaklarından ileri gelirken %20.2 si yapay radyasyon kaynaklarından ileri gelmektedir (Şekil 2). Toplam radyasyon kaynağının %41.6 sı evlerdeki radon gazının bozunum ürünlerinden, %19.8 i tıbbi ışınlanmalar oluşturur. Yapay radyasyon kaynakları (radyoaktif kazalar, tüketici ürünleri, mesleki ışınlanma ve nükleer endüstriden kaynaklanan salımlar) toplam radyasyonun ancak %0.4 ünü oluşturur (Şekil 3). 13 Doğal ve Yapay Radyasyon Kaynakları

14 Çizelge 2. Doğal kaynakların sebep olduğu dünya ortalama radyasyon doz değerleri (UNSCEAR, 2008; URL-1). Kaynak Yıllık ortalama doz Değişim Aralığı Yüzdesi (msv) (msv) (%) Radon soluma Doğal ışınlanma Kozmik ışınlanma İç ışınlanma Toplam Çizelge 3. Yapay kaynakların sebep olduğu dünya ortalama radyasyon doz değerleri (UNSCEAR, 2008). Kaynak Yıllık ortalama Doz (msv) Değişim Aralığı (msv) Tıbbi ışınlanma 0.6 Alçak ve yüksek sağlık hizmetlerine göre msv aralığında değişir. En yüksek değere (0.15 msv) 1963 Nükleer yılında ulaştı. Bu tarihten sonra denemeler azalmaktadır. Mesleki Işınlanma Çernobil kazası Nükleer güç santralleri Toplam 0.61 Bütün işçilerin maruz kaldığı yıllık doz 0.7 msv olmakla birlikte 0-20 msv arasında değişebilmektedir. İşçilerin maruz kaldığı bu dozun büyük bir çoğunluğu doğal radyasyondan kaynaklanmaktadır. Özellikle madenlerde Radon gazı gibi yılında en yüksek değere (0.04 msv) ulaştı. Bu tarihten sonra azalmaktadır. Kaza alanı yakınlarında yüksektir. Güç santrallerinin artmasıyla yükselmekle birlikte, iyileştirme çalışmalarıyla düşürülebilmektedir. Bazı güç santrallerinin 1 km yakınındaki doz 0.02 msv kadar olabilmektedir. 14 Doğal ve Yapay Radyasyon Kaynakları

15 Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yapay Kaynaklı Radyasyonn 20,2% Doğal Kaynaklı Radyasyon 79,8% Şekil 2. Doğal ve yapayy radyasyon kaynaklarının toplam t radyasyona Toplam Radyasyon dozu msv/yıl olarak alınmıştır. a oranı. Radon SolumaS 41, 6% Nükleer Endüstri 0,4% Vücut İçi Işınlanma 9,6% Kozmik Işınlanma 12,9% Doğal Işınlanma 15,8% Tıbbi Işınlanma 19,8% Şekil 3. Birleşmiş Milletler Genell Kuruluna sunulann UNSCEAR 2008 raporu verilerine göre toplam t radyasyonun alınan kaynaklara göre yüzdesi. Tüm kaynaklardan alınan ortalama radyasyon n dozu 3.03 msv/yıll olarak alınmıştır. 15 Doğal ve Yapay Radyasyonn Kaynakları

16 Toprak ve kayalarda yüksek konsantrasyonlarda bulunan 238 U, 232 Th ve 40 K gibi radyonüklitler, kozmik ışınların atmosferdeki reaksiyonları sonucu üretilen yüksek enerjili nötronlar, protonlar, elektronlar ve müonlar ile yapı malzemelerinden çıkan gama ışınları dış radyasyon kaynaklarını oluşturmaktadırlar. Atmosferde bulunan toz ve partiküllerdeki doğal radyoizotoplar ve yapı malzemelerinden çıkan 222 Rn ve 220 Rn gibi radyoaktif gazlar, sindirim ve solunum yoluyla vücuda alındıklarında iç ışınlamalara sebep oldukları için bunlar aynı zamanda iç radyasyon kaynakları olarak da bilinirler. Çizelge 4 de UNSCEAR tarafından 2000 yılında yayınlanan rapordan derlenen dünyada ölçülmüş en yüksek doğal kaynaklı doz oranı değerleri ngy/saat olarak verilmiştir. Bu çizelgede en yüksek değerler koyu olarak yazılmıştır. En yüksek değer Brezilya sahillerinde ölçülmüş olup ngy/saat tir. 40 K canlı ve cansız maddelerde yaygın ve bol miktarda bulunur. Doğal radyoizotoplar daha çok volkanik, fosfat, granit ve tuz kayalarında yüksek konsantrasyonlarda bulunurlar. Bu kayalar doğa şartlarına bağlı olarak zamanla ufalanarak çok küçük parçalar halinde yağmur veya akıntı sularıyla toprağa karışırlar. Böylece toprağın doğal radyoaktivitesini artırırlar. Dünyanın jeolojik yapısı incelendiğinde belli kalınlıktaki toprak tabakasının hemen altında kaya yataklarının olduğu görülür. Bu kaya yatakları da radyoaktiviteye sebep olurlar. Karasal radyonüklitler çevresel ortamlarda homojen bir dağılım göstermez. 16 Doğal ve Yapay Radyasyon Kaynakları

17 Çizelge 4. UNSCEAR tarafından yayınlanan dünyada bazı ülkelerdeki en yüksek doğal kaynaklı radyasyon doz oranı değerleri (UNSCEAR, 2000; URL-1). En Yüksek Doz Ülke Bölge Bölge Karakteristiği Nüfus (ngy/saat) Brezilya Guarapari Mineas Gerais Goias Pocos de Caldas Araxá Monazit kumlar; kıyı alanları Volkanik tabakalar (Caddeler) (Sahil) Çin Yangjiang Quangdong Monazit parçacıklar Mısır Nil deltası Monazit kumlar Fransa Merkez Granit, şistik kaya, kumtaşı Kuzey batı Uranyum mineralleri Hindistan Monazit kumlar; kıyı Kerala ve Madras alanları Ganj deltası 200 km uzunluğunda, m genişliğinde İran Ramsar Kaynak suları Mahallat İtalya Niue Island İsviçre Lazio Campania Orvieto town South Toscana Volkanik toprak Pacific Volkanik toprak Tessin, Alps, Jura Gneiss, verucano, karstik topraklarda 226Ra Doğal ve Yapay Radyasyon Kaynakları

18 Ölçüm Yeri ve Çevresinin Jeolojisi Bağlarbaşı Mahallesi ve kampüs alanında gözlenen Gümüşhane Graniti, çevre kayaçlardan renk tonu ve litolojik farklılık nedeniyle kolayca ayrılır. Genellikle pembe renkli ve bol çatlaklıdır. Çatlaklar boyunca belirgin yüzeysel ayrışmalar gözlenmektedir. Killeşme ve kloritleşme en sık gözlenen ayrışma ürünleridir. Bunlara ilaveten aşırı yüzeysel ayrışmaların etkisiyle granitler arenalaşmıştır. Bağlarbaşı Mahallesi Fen Lisesi çevresinde yer alan kireçtaşları taze yüzeylerinin gri ve ayrışma yüzeylerinin ise çoğunlukla kırmızımsı renkte olması, diğer birimlerle karşılaştırıldığında daha dik bir topografyaya sahip olması sebebiyle arazide kolayca tanınabilmekte ve 2-5 cm genişliğinde kırıklar boyunca yerleşmiş kalsit damarları içermektedir. Gümüşhane ve çevresine ait genel jeoloji haritası Şekil 4 de verilmiştir. Gümüşhane ili şehir merkezinde bulunan Yeni Mah., İnönü Mah., Karaer Mah. ve Karşıyaka Mahallesinde Gümüşhane Graniti gözlenmektedir. Pembe rengi ve bol çatlaklı olması nedeniyle diğer birimlerden kolayca ayrılan Gümüşhane Granitinde yüzeysel ayrışmalardan dolayı killeşme, hematitleşme, kloritleşme gözlenirken, ayrışmaların yoğun olduğu alanlarda da arenalaşma gözlenmektedir. Gümüşhane ili şehir merkezine bağlı olarak Çamlıca Mah., Hasanbey Mah., Özcan Mah., Canca Mah., Hacıemin Mahallesinde ise gri, yeşilimsi-gri renklerde gözlenen andezit ve bazaltlardan oluşan Alibaba Formasyonu yer almaktadır. Bu kayaçlarda koyu yeşil rengin baskın olduğu kloritleşme ve ayrıca çatlaklar boyunca yerleşen kalsit damarları gözlenmekte olup Hasanbey ve Özcan Mahalleleri ile Kayalık semtinde çapları 5-25 cm arasında değişen aglomera blokları ve eksfoliasyon yapıları gözlenmektedir. Canca ve Hacıemin mahallelerinde Andezitlerin yüzeysel ayrışmasına bağlı olarak killeşme ve silisleşme yoğun olarak gözlenmektedir. 18 Ölçüm Yeri ve Çevresinin Jeolojisi

19 Şekil 4. Gümüşhane İli ve çevresinin jeoloji haritası (Türk-Japon Ekibi, 1985). 19 Ölçüm Yeri ve Çevresinin Jeolojisi

20 Doğal Kaynaklı Radyasyon Değerleri ve İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri (01 31 Ocak 2011) Gümüşhane ilinin radyonüklitlerden kaynaklanan günlük dış gamma doz oranı değerlerini belirlemek amacıyla Gümüşhane Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği Bölümünde bulunan 512 kanallı Gamma Ray Spektrometre cihazıyla koordinat değeri 'K ve 'E olan noktada (Şekil 5) Ocak 2012 tarihleri arasında Toplam Doz Oranı (TDO) ve Etkin Doz Oranı (EDO) ölçümü yapılmıştır. Alınan ölçüm değerleri Gümüşhane Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği Bölümünün adresinden takip edilebilir Ocak ayında yapılan ölçümler tarihinde başlatılmış olup TDO için ngy/saat, EDO için nsv/saat değerleri ölçülmüştür tarihinde yapılan son ölçümde TDO nun değeri ngy/saat ve EDO nun değerini nsv/saat olarak belirlenmiştir Ocak ayı için yapılan ölçümler Şekil 6 ve 7 de gösterilmiştir. Alınan ölçümler incelendiğinde TDO değerlerinin ngy/saat ile ngy/saat arasında (Şekil 6); EDO değerlerinin ise nsv/saat ile nsv/saat arasında değiştiği görülmektedir (Şekil 7) Ocak ayı için yapılan ölçümlerin ortalaması TDO için ngy/saat, EDO için nsv/saat olarak hesap edilmiştir. Etkin Doz Oranı (EDO) değerlerinden Yıllık Eşdeğer Doz (YED) oranı değerleri hesaplanmış olup Çizelge 5 te 7. sütunda verilmiştir. Hesaplanan bu değerler Şekil 8 de çizilmiş olup 0.91 msv/yıl ile 0.94 msv/yıl arasında değiştiği tespit edilmiştir Ocak 2012 tarihleri arasındaki ölçümlerin yıllık eşdeğer doz oranı ortalaması ise 0.92 msv/yıl dır. Hesaplanan bu değerlerin, dünyanın yıllık eşdeğer doz oranı ortalaması (2.42 msv/yıl) ile karşılaştırıldığında oldukça düşük olduğu görülmektedir (Çizelge 6). 20 Doğal Kaynaklı Radyasyon Değerleri ve İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri (01 31 Ocak 2011)

21 Ölçüm Yeri Şekil 5. Gümüşhane ilinin doğal radyasyon seviyesinin belirlenmesi amacıyla günlük ölçümlerin yapıldığı yerin konumu. 21 Doğal Kaynaklı Radyasyon Değerleri ve İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri (01 31 Ocak 2011)

22 Çizelge Ocak 2012 tarihleri arasında günlük ölçümü yapılan toplam ve etkin doz oranı değerleri ile eşdeğer doz oranı değerleri. Sıra No Tarih Adı Soyadı TDO * [ngy/h] EDO ** [nsv/h] YED *** [msv/yıl] Mustafa Tatlı , Pınar Ay , Sevinç Karabulut , Habibe Şahin , Hatice Gündoğdu Pınar Dursunkaya Tansu Aksoy Yılmaz Yiğit Bülent Yurul Abdullah Gerzan Mehmet Avcıl Aynur Kaya Damla Gizem Baran Muhammed T. Şen Mustafa Tatlı Nezaket Kahveci Muhammed H. Oynaş Pınar Ay Sevinç Karabulut Habibe Şahin Bülent Yurul Abdullah Gerzan Hatice Gündoğdu Pınar Dursunkaya Tansu Aksoy Yılmaz Yiğit Mehmet Avcıl Aynur Kaya Damla Gizem Baran Muhammed T. Şen Nezaket Kahveci Ortalama Değer: En Düşük Değer: En Yüksek Değer: * TDO: Toplam Doz Oranı ** EDO: Etkin Doz Oranı *** YED: Yıllık Eşdeğer Doz Oranı 22 Doğal Kaynaklı Radyasyon Değerleri ve İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri (01 31 Ocak 2011)

23 Toplam Doz Oranı [ngy/saat] 1100, , ,00 Günler Şekil Ocak 2012 tarihleri arasında ölçülmüş toplam doz oranı değerleri. Etkin Doz Oranı [nsv/saat] 770,00 760,00 750,00 740,00 Günler Şekil Ocak 2012 tarihleri arasında ölçülmüş etkin doz oranı değerleri. Yıllık Eşdeğer Doz Oranı [nsv/yıl] 0,94 0,92 0,90 Günler Şekil Ocak 2012 tarihleri arasında ölçülmüş etkin doz oranı değerlerinden elde edilen yıllık eşdeğer doz oranı değerleri. 23 Doğal Kaynaklı Radyasyon Değerleri ve İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri (01 31 Ocak 2011)

24 Çizelge 6 da 2011 yılı Ekim, Kasım, Aralık ve 2012 Ocak ayları boyunca alınan ölçümlerin yıllık eşdeğer doz oranı değerleri ve bu değerlerin değişim aralıkları görülmektedir (Şekil 9). Şekil 9 incelendiğinde 2012 Ocak ayı yıllık eşdeğer doz oranı değerlerinin diğer aylardan daha düşük olduğu gözlenmektedir. Yapılan hesaplamalar sonucunda belirlenen değerlerin insan sağlığı üzerinde olumsuz yönde etkisi olduğunu söylemek doğru değildir. Çizelge 6. Gümüşhane ilinin 2011 yılı Ekim, Kasım, Aralık ve 2012 Ocak aylarına ait yıllık eşdeğer doz oranı değerleri. Yıllık Eşdeğer Doz Oranı Değişim Aralığı Dünya Ortalaması Aylar [msv/yıl] [msv/yıl] [msv/yıl] Ekim Kasım Aralık Ocak ,96 Yıllık Eşdeğer Doz Oranı [nsv/yıl] 0,94 0,92 0,90 0,94 0,95 0,95 0,92 Aylar Şekil 9. Yıllık eşdeğer doz oranı değerlerinin aylara göre değişimi. Radyasyonun insan sağlığı üzerinde etkileri Radyasyon bir cisimden geçerse, cismi iyonize ederek kimyasal yapısını bozmaktadır. Eğer radyasyon organ ve dokuları oluşturan bir hücreden geçerse ve hücre içinde kromozomları oluşturan DNA moleküllerinde kritik bozulmalara sebebiyet verirse, hücre kendini tahrip etmektedir. Bununla birlikte hücre ve DNA her zaman fiziksel ve kimyasal bozulmaya uğramakta olup kendilerini tamir etme mekanizmalarına 24 Radyasyonun insan sağlığı üzerinde etkileri

25 sahiptirler. Radyasyonun sebep olduğu bozulmalar bu normal hücrelerin tamir işlemleriyle genellikle yenilenebilmektedir. Eğer kendini yenileme işlemi başarılıysa ya da öldürülen hücre çok sayıda değilse sorun oluşmamaktadır. Ancak, DNA nın hatalı tamir işlemi yapması durumunda mutasyona uğrayan hücreler ölecektir. Bununla birlikte hücrenin küçük de olsa yaşama şansı ve DNA daki mutasyonun hücre bölündükçe kendini kopyalama olasılığı doğar. Bu işlem çok adımlı işlemin başlangıcı olup bunun sonucunda hücrenin kanser olmasına yol açabilir (URL-1). Molekül, hücre ve doku üzerinde birçok muhtemel etki kişinin dışarıdan radyasyona maruz kalması sonucu oluşmaktadır. Böyle şiddetli bir etki belli bir süre içinde maruz kalının toplam doza bağlıdır. Eğer bir kişi yüksek seviyede radyasyona uzun bir süre maruz kalırsa ve vücutta radyasyon birikimi yüksek ise vücuttaki birçok hücre ölecektir. Radyasyona maruz kalan kişide ciddi hastalıklara (deri yanıkları, saç dökülmesi, kısırlık, vb) sebep olacaktır. Doza bağlı olarak, radyasyona maruz kalan kişi eğer iyi bir tıbbi tedavi alırsa kısmen iyileşebilecektir. Ancak çok yüksek dozlarda iyileşme mümkün değildir ve birkaç gün ya da haftada kişinin ölümüyle sonuçlanacaktır (URL-1). Aşağıda Çizelge 7 de maruz kalınan doz aralıkları ve insan sağlığına olan etkileri gösterilmiştir. Çizelge 7. Radyasyona maruz kalınan doz aralıkları ve insan sağlığına olan etkileri (URL-1). Doz Aralığı (msv) İnsan sağlığına etkisi 0-10 İnsan sağlığı üzerinden doğrudan etkisi yoktur den yüksek Erken etkisi yok. Yüksek dozlara maruz kalan nüfuslarda belli kanser türleri oranında artış Radyasyon hastalığı (ölüm riski), yüksek dozlara maruz kalan nüfuslarda belli kanser türleri oranında artış Her zaman ölüm 25 Radyasyonun insan sağlığı üzerinde etkileri

26 Hayvan ve bitkiler de radyasyondan etkilenmektedir. Hasara uğrama mekanizmaları insanlarınkiyle aynıdır. Yüksek dozlarda hastalık oranı ve ölüm olmaktadır. Düşük seviyelerde benzer kanserojen etkiler görülmektedir. Bitkiler ve hayvanlar için yaklaşık öldürücü radyasyon dozları aşağıda Çizelge 8 de özetlenmiştir. Çizelge 8. Bitkiler ve hayvanlar için yaklaşık öldürücü radyasyon dozları (URL-1). Doz Aralığı (Sv) Ölüm 1-10 Memeli ve kuşlar Kabuklu hayvanlar, sürüngenler amfibiler, balık, yüksek bitkiler Yumuşakçalar Protozoa, bakteri, yosun, liken, algler, böcekler Sonuç Gümüşhane ilinin doğal radyasyon seviyesini izlemek amacıyla Gümüşhane Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi binası önünde 2012 yılı Ocak (Çizelge 5) ayı için, Jeofizik Mühendisliği Bölümü öğrencileri tarafından, 512 kanallı Gamma Ray Spektrometre cihazıyla günlük ölçüm yapılmış ve bu ölçümlerin yıllık eşdeğer doz oranları hesaplanmıştır. Alınan ölçüm değerleri Gümüşhane Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği Bölümünün web adresinden takip edilebilir. Yapılan hesaplamalar sonucunda yıllık eşdeğer doz oranı değerlerinin ortalaması, 2012 yılı Ocak ayı için 0.92 msv/yıl olarak belirlenmiştir (Çizelge 6). Elde edilen değerlerin UNSCEAR 2008 yılı raporunda verilen dünyanın yıllık eşdeğer doz oranı değeri ile karşılaştırıldığında (2.42 msv/yıl) oldukça düşük olduğu görülmektedir. Dünyanın değişik ülkeleri için hesaplanan bazı yıllık doz oranı değerleri (Çizelge 9) ile karşılaştırıldığında ise 2012 yılı Ocak ayı için hesap edilen değerlerin yine çok küçük değerler olarak kaldığı ortaya çıkmaktadır. 26 Sonuç

27 Jeofizik Mühendisliği Bölümü Çizelgee 9. Dünyanın değişik bölgelerindee hesaplanmış yıllık eşdeğer doz oranı değerlerii (UNSCEAR, 2000; URL-1).. Ülke Adı Brezilya Fransa Hindistan İtalyaa Bölge Volkanik Bölgeler Uranyum madenleri bölgesi Monazit Kumları, Kumsal Volkanik Topraklar Eşdeğer Doz Oranı (msv/yıl) Mart 2011 tarihinde Japonya da meydanaa gelen Honshu depremi (Mw=9.0) ardından Fukushima a Nükleer santralinde meydana gelen sızıntılar sonrasında yapılan ölçümler Şekil 10 da verilmiştir. Gümüşhane için yapılan ölçümlerin, Şekil 10 da görülen değerler ile karşılaştırıldığında çok küçük değerler olduğu görülmektedir. Şekil Mart 2011 Honshu depreminden sonra Fukushima santralinde meydana gelen sızıntıya aitt radyasyon değerleri (URL-2). 27 Sonuç

28 Sonsöz Hesaplanan yıllık eşdeğer doz oranı değerleri incelendiğinde, Gümüşhane ilindeki doğal radyasyon seviyesinin insan sağlığı üzerinde hastalık yapıcı etkisi olduğunu söylemek kanaatimizce mümkün değildir. Kaynaklar 1. Türk-Japon Ekibi, The Cooperative Mineral Exploration of Gümüşhane Area, Phase 1, MTA raporu No: 334, Ankara. 2. URL-1, Answers to Frequently Asked Questions (FAQs), (Son Erişim Tarihi: 08 Ocak 2012). 3. URL-2, Fukushima Radiation Map, (Son Erişim Tarihi: 08 Ocak 2012). 4. USNCEAR, UNSCEAR 2000 REPORT Vol. I, Sources And Effects Of Ionizing Radiation, (Son Erişim Tarihi: 08 Ocak 2012). 5. USNCEAR, UNSCEAR 2008 REPORT Vol. I Sources Of Ionizing Radiation, (Son Erişim Tarihi: 08 Ocak 2012). 28 Sonsöz

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Aralık 2011]

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Aralık 2011] GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Aralık 2011] Hazırlayanlar: Yrd.Doç.Dr. Nafız MADEN Yılmaz Yiğit

Detaylı

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [17 Ekim 30 Kasım 2011]

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [17 Ekim 30 Kasım 2011] GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [17 Ekim 30 Kasım 2011] Hazırlayanlar: Yrd.Doç.Dr. Nafız MADEN Yılmaz

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Radyasyonun Keşfi 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen tarafından X-ışınlarının keşfi yapılmıştır. Radyasyonun Keşfi 1896 yılında

Detaylı

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

Doz Birimleri. SI birim sisteminde doz birimi Gray dir.

Doz Birimleri. SI birim sisteminde doz birimi Gray dir. Doz Birimleri Bir canlının üzerine düşen radyasyon miktarından daha önemlisi ne kadar doz soğurduğudur. Soğurulan doz için kullanılan birimler aşağıdaki gibidir. 1 rad: Radyoaktif bir ışımaya maruz kalan

Detaylı

Gümüşhane İli Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu

Gümüşhane İli Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Gümüşhane İli Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu Hazırlayanlar: Yrd.Doç.Dr. Nafız MADEN Yrd.Doç.Dr. Necati ÇELİK Dr. Enver AKARYALI

Detaylı

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Rukiye Çakır 1 ve Özlem Karadeniz 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Medikal Fizik Anabilim Dalı, İzmir;

Detaylı

Bölüm 7 Radyasyon Güvenliği. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 7 Radyasyon Güvenliği. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Bölüm 7 Radyasyon Güvenliği Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU RADYASYON NEDİR? Radyasyon, elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçiminde enerji yayılımı ya da aktarımıdır. RADYASYON ÇEŞİTLERİ İYONLAŞTIRICI

Detaylı

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ ÖĞRETİMİ PLANLAMA VE DEĞERLENDİRME Dr. Yücel KAYABAŞI ÖLÇME ARACI Hazırlayan : Hasan Şahin KIZILCIK 98050029457 Konu : Çekirdek

Detaylı

Hayat Kurtaran Radyasyon

Hayat Kurtaran Radyasyon Hayat Kurtaran Radyasyon GÜNLÜK HAYAT KONUSU: Kanser tedavisinde kullanılan radyoterapi KĐMYA ĐLE ĐLĐŞKĐSĐ: Radyoterapi bazı maddelerin radyoaktif özellikleri dolayısıyla ışımalar yapması esasına dayanan

Detaylı

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır.

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Giriş Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Bu özellikteki elementlere radyoaktif element denir. Doğada bulunan kayaçlar farklı oranlarda radyoaktif

Detaylı

Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Radyasyon nedir? «Yüksek hızlı partiküller ya da dalgalar şeklinde yayılan enerji» Radyasyon kaynakları 1- Doğal kaynaklar 2- Yapay kaynaklar

Detaylı

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey Bu makale, 2008. Uluslararası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Sempozyumu Kitabı (Editör: Dr. Eşref Atabey), ISBN: 978-975-7946-33-5, Sayfa: 69-72 yayımlanmıştır. Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Ayşe Gülbin ÖZGER CEYHAN, YUMURTALIK VE POZANTI BÖLGELERİNİN DOĞAL RADYOAKTİVİTE DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ FİZİK ANABİLİM DALI ADANA, 2005

Detaylı

Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi

Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi Atom: Elementin tüm özelliklerini gösteren en küçük yapı taşıdır. Yunanlı filozofların, tüm maddelerin bölünmeyen yapıtaşları ndan oluştuğunu ilk olarak öne

Detaylı

27.01.2014. İçerik. Temel Atom ve Çekirdek Yapısı RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR. Çekirdek. Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-1)

27.01.2014. İçerik. Temel Atom ve Çekirdek Yapısı RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR. Çekirdek. Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-1) TEKNİKERLERE YÖNELİK BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMLERİNDE RADYASYONDAN KORUNMA VE PERFORMANS TESTLERİ BİLGİLENDİRME SEMİNERLERİ 24-25 OCAK 2014 RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR Dr. Aydın PARMAKSIZ Türkiye Atom

Detaylı

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir MÖ 460-377 980-1037 MÖ 460-377 980-1037 Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir RADYASYON NEDİR X ışınını 1895 te Wilhelm Conrad Roentgen

Detaylı

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri 7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar

Detaylı

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar... İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1 Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...3 Bölüm 2: İyonlaştırıcı Radyasyonlar Vücudumuzu Nasıl Etkiliyor?...7

Detaylı

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm Sağlık Fiziği 1. Bölüm Tıbbi Uygulamalar Tanı Radyasyon başta Radyoloji olmak üzere, Nükleer Tıp, Radyoterapi ve çeşitli tıp dallarında tanı amaçlı kullanılmaktadır. En yüksek oranda tanı amaçlı kullanımı

Detaylı

ÜNİTE 13. Radyoaktivite. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 13. Radyoaktivite. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 13 Radyoaktivite Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Radyoaktivite, Çekirdek kararlılığı, Radyasyon ve etkileri, İyonlaştırıcı radyasyon etkileri, Radyasyon ölçü ve birimleri hakkında bilgi edineceksiniz.

Detaylı

ATOM ve İZOTOPlar RADYOAKTİVİTE ve RADYASYON. Prof. Dr. Arif Altıntaş

ATOM ve İZOTOPlar RADYOAKTİVİTE ve RADYASYON. Prof. Dr. Arif Altıntaş ATOM ve İZOTOPlar RADYOAKTİVİTE ve RADYASYON Prof. Dr. Arif Altıntaş Atom nedir? Atomlar tüm maddeler için yapıyı oluşturan çok küçük partiküllerdir. Atom; bir elementin kimyasal özelliklerini gösteren

Detaylı

ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI

ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI 1) Radyoaktivite nedir? ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI a. Çekirdeğin enerji açığa çıkararak 2 farklı atoma bölünmesidir b. Atomun yörünge elektronlarından birinin koparılmasıdır. c. Karasız atom

Detaylı

ATOM ve İZOTOPLAR. Prof. Dr. Arif Altıntaş.

ATOM ve İZOTOPLAR. Prof. Dr. Arif Altıntaş. ATOM ve İZOTOPLAR RADYOAKTİVİTE TE ve RADYASYON Prof. Dr. Arif Altıntaş altintas@veterinary.ankara.edu.tr Atom nedir? Atomlar tüm maddeler için yapıyı oluşturan çok küçük partiküllerdir. Atom; bir elementin

Detaylı

Radyoaktif elementin tek başına bulunması, bileşik içinde bulunması, katı, sıvı, gaz, iyon halinde bulunması radyoaktif özelliğini etkilemez.

Radyoaktif elementin tek başına bulunması, bileşik içinde bulunması, katı, sıvı, gaz, iyon halinde bulunması radyoaktif özelliğini etkilemez. RADYOAKTİFLİK Kendiliğinden ışıma yapabilen maddelere radyoaktif maddeler denir. Radyoaktiflik çekirdek yapısıyla ilişkilidir. Radyoaktif bir atom hangi bileşiğin yapısına girerse o bileşiği radyoaktif

Detaylı

Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com

Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ FİZİK BÖLÜMÜ BÖLÜM SEMİNERLERİ 26.03.2014 Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com NÜKLEER SPEKTROSKOPİ Radyasyon ve Radyoaktivite Radyasyon

Detaylı

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA Mehmet YÜKSEL Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı MADDENİN YAPISI (ATOM) Çekirdek Elektronlar RADYASYON NEDİR? Radyasyon; iç dönüşüm geçiren

Detaylı

Radyasyondan Korunma Prensipleri ve Yönetmelikler Dr. Emin GÜNGÖR

Radyasyondan Korunma Prensipleri ve Yönetmelikler Dr. Emin GÜNGÖR Radyasyondan Korunma Prensipleri ve Yönetmelikler Dr. Emin GÜNGÖR İçerik Radyasyon Nedir? Radyasyonun Biyolojik Etkileri Radyasyondan Korunma Yapay kaynaklardan toplum ışınlanmaları Radyasyon etkilerinin

Detaylı

İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması

İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması Öğr.Gör. Türkan ÖZBAY Doç. Dr. Özlem KARADENİZ Prof.Dr. Hatice DURAK Genel Bilgiler Çalışmanın Amacı

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Testin 1 in Çözümleri 1. B manyetik alanı sabit v hızıyla hareket ederken,

Detaylı

HURDALARDA RADYOAKTİVİTE MODÜL 15

HURDALARDA RADYOAKTİVİTE MODÜL 15 HURDALARDA RADYOAKTİVİTE MODÜL 15 1 TARİHÇE Dünyada her yıl bir önceki yıla nazaran ih5yaç duyulan demir- çelik mamullerine olan talep yıldan yıla artmaktadır. Dolayısıyla madenlerden demir- çelik üre5minin

Detaylı

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ RADYASYON ÖLÇÜMÜ 850CK0091 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

ÇEKİRDEK KİMYASI. Kimya Ders Notu

ÇEKİRDEK KİMYASI. Kimya Ders Notu ÇEKİRDEK KİMYASI Kimya Ders Notu ÇEKİRDEK KİMYASI Atomaltı Tanecikler Atomaltı parçacıklar bağımsız olarak ömürleri çok kısa olduğu için normal şartlar altında gözlemlenemezler. Bu amaçla oluşturulan parçacık

Detaylı

RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA SABRİ HIZARCI Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi RADYASYON NEDİR? ENERJİDİR Yaşamımızın doğal bir parçasıdır. Radyasyon Türleri

Detaylı

TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU TEKNİK RAPOR

TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU TEKNİK RAPOR TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU TEKNİK RAPOR TÜRKİYE'DEKİ ÇEVRE RADYOAKTİVİTESİNİN İZLENMESİ, 2010 2011 TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU 2690 sayılı kanun ile kurulmuş olan Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun ana

Detaylı

ISTAKOZ KABUĞUNDAKİ KİTİN SAYESİNDE RADYASYONDAN KORUNUYORUM

ISTAKOZ KABUĞUNDAKİ KİTİN SAYESİNDE RADYASYONDAN KORUNUYORUM ISTAKOZ KABUĞUNDAKİ KİTİN SAYESİNDE RADYASYONDAN KORUNUYORUM HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-E Janset GÜNEY Su Hazal ÇALLI DANIŞMAN ÖĞRETMEN Nilüfer DEMİR İZMİR 2014 İÇİNDEKİLER 1.PROJENİN AMACI...2 2. RADYASYON

Detaylı

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ Dr. Ragıp Özkan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD REZONANS Sinyal intensitesini belirleyen faktörler Proton yoğunluğu TR T1 TE T2

Detaylı

RADYOAKTİFLİK. Bu çalışmalar sonucunda radyoaktif olarak adlandırılan atomların yüksek enerjili tanecikler ve ışınlar yaydıkları belirlenmiştir.

RADYOAKTİFLİK. Bu çalışmalar sonucunda radyoaktif olarak adlandırılan atomların yüksek enerjili tanecikler ve ışınlar yaydıkları belirlenmiştir. RADYOAKTİFLİK Atomların ve molekiller arası çekim kuvvetlerinin değişmesi ile fiziksel değişimlerinin, atomların değerlik elektron sayılarının değişmesiyle kimyasal değişimlerin olduğu bilinmektedir. Kimyasal

Detaylı

Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar

Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar Termal nötronlar (0.025 ev) Orta enerjili nötronlar (0.5-10 kev) Hızlı nötronlar (10 kev-10 MeV) Çok hızlı nötronlar (10 MeV in üzerinde)

Detaylı

RADYONÜKLİTLERİN KİMYASI VE ANALİZİ

RADYONÜKLİTLERİN KİMYASI VE ANALİZİ RADYONÜKLİTLERİN KİMYASI VE ANALİZİ 6. ALKALİ TOPRAK METALLERİN RADYOKİMYASI Doç. Dr. Gaye Çakal ALKALİ TOPRAK METALLERİN RADYOKİMYASI 1. ALKALİ TOPRAK METALLERİN EN ÖNEMLİ RADYONÜKLİTLERİ 2. ALKALİ TOPRAK

Detaylı

KİMYA -ATOM MODELLERİ-

KİMYA -ATOM MODELLERİ- KİMYA -ATOM MODELLERİ- ATOM MODELLERİNİN TARİHÇESİ Bir çok bilim adamı tarih boyunca atomun yapısı ile ilgili pek çok fikir ortaya atmış ve atomun yapısını tanımlamaya çalışmış-tır. Zaman içerisinde teknoloji

Detaylı

ÇEVRESEL RADYASYON KAYNAKLARI

ÇEVRESEL RADYASYON KAYNAKLARI ÇEVRESEL RADYASYON KAYNAKLARI Çevresel radyasyon kaynakları Doğal radyasyon kaynakları Kozmik radyasyon Topraktan gelen radyasyon Radon Vücuttaki radyasyon (besinle alınan) Yapaya radyasyon kaynakları

Detaylı

RADYASYON FİZİĞİ 5. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu

RADYASYON FİZİĞİ 5. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu RADYASYON FİZİĞİ 5 Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu X ışını atenuasyonu X ışını, madde içerisinden geçerken başlıca fotoelektrik absorbsiyon ve compton saçılma ile şiddetini kaybeder Işın demetinin absorbsiyonu

Detaylı

RADYOAKT FL K. ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ. 5. a) Denklemi yazd m zda; 1. Yar lanma süresi T 1/2. 6. a) Madde miktar n 8 m gram al rsak 7 m gram

RADYOAKT FL K. ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ. 5. a) Denklemi yazd m zda; 1. Yar lanma süresi T 1/2. 6. a) Madde miktar n 8 m gram al rsak 7 m gram RADYOAKT FL K RADYOAKT FL K 1. Yar lanma süresi T 1/ ile gösterilir. Radyoaktif element içerisindeki çekirdek say s n n yar s n n bozunmas için geçen süredir. Bu süre çok uzun olabilece i gibi çok k sa

Detaylı

ATOM BİLGİSİ Atom Modelleri

ATOM BİLGİSİ Atom Modelleri 1. Atom Modelleri BÖLÜM2 Maddenin atom adı verilen bir takım taneciklerden oluştuğu fikri çok eskiye dayanmaktadır. Ancak, bilimsel bir (deneye dayalı) atom modeli ilk defa Dalton tarafından ileri sürülmüştür.

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

Prof. Dr. Niyazi MERİÇ Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü

Prof. Dr. Niyazi MERİÇ Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü 0537 RADYASYO FİZİĞİ Prof. Dr. iyazi MERİÇ Ankara Üniversitesi ükleer Bilimler Enstitüsü TEMEL KAVRAMLAR Radyasyon, Elektromanyetik Dalga, Uyarılma ve İyonlaşma, peryodik cetvel radyoaktif bozunum Radyoaktivite,

Detaylı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Atomsal yapı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Temel kavramlar Atomsal yapı Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Temel kavramlar Atomsal yapı İçerik Temel kavramlar Atom modeli Elektron düzeni Periyodik sistem 2 Temel kavramlar Bütün maddeler kimyasal elementlerden oluşur.

Detaylı

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ 1. Elementlerin özelliklerini taşıyan en küçük yapı birimine... denir. A) Bileşik B) Molekül

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA Dr. Sibel TÜRKEŞ YILMAZ Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi sibel.turkes@taek.gov.tr İçerik Türkiye Atom Enerjisi Kurumu

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI'

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI' ' İnsanlar üzerinde olumsuz etki yapan ve hoşa gitmeyen seslere gürültü denir. Özellikle büyük kentlerimizde gürültü yoğunlukları oldukça yüksek seviyede olup Dünya Sağlık Teşkilatınca belirlenen ölçülerin

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİNE GİRİŞ VE RADYASYON RADYOLOJİ TANIMI ve Radyolojik görüntüleme yöntemleri ana prensipleri RADYOLOJİ BİLİMİNİN TANIMI Radyoloji

Detaylı

Patates Yerken Bile Radyasyon Alıyoruz

Patates Yerken Bile Radyasyon Alıyoruz On5yirmi5.com Patates Yerken Bile Radyasyon Alıyoruz Radyasyon aslında yabancımız değil, evrenin ve hayatın bir parçası... Yayın Tarihi : 28 Mart 2011 Pazartesi (oluşturma : 5/29/2016) Japonya'daki deprem

Detaylı

ÇEVRESEL RADYASYONUN CANLILIĞIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNE ETKİLERİ

ÇEVRESEL RADYASYONUN CANLILIĞIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNE ETKİLERİ T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ SOSYAL ÇEVRE BİLİMLERİ ANABİLİM DALI ÇEVRESEL RADYASYONUN CANLILIĞIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNE ETKİLERİ Doktora Tezi İsmail Hakkı ARIKAN Ankara - 2007 T.C.

Detaylı

TÜRK FİZİK DERNEĞİ 29. ULUSLARARASI FİZİK KONGRESİ

TÜRK FİZİK DERNEĞİ 29. ULUSLARARASI FİZİK KONGRESİ TÜRK FİZİK DERNEĞİ 29. ULUSLARARASI FİZİK KONGRESİ G A ZİANTEP İLİ VOLKANİK KAYAÇLARINDAN ELDE EDİLEN TERMOLÜMİNESANS TEPE ŞİDDETLERİNİN TAVLAMA İLE DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ H. Toktamış, S. Zuhur, D. Toktamış,

Detaylı

KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü

KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü KİM-117 TEMEL KİMYA Prof. Dr. Zeliha HAYVALI Ankara Üniversitesi Kimya Bölümü Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler ve örnek çözümleri derste verilecektir. BÖLÜM 5 ATOM ÇEKİRDEĞİNİN

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB RADYASYON GÜVENLİĞİ Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB İyonlaştırıcı radyasyonlar canlılar üzerinde olumsuz etkileri vardır. 1895 W.Conrad Roentgen X ışınını bulduktan 4 ay sonra saç dökülmesini

Detaylı

VIA GRUBU ELEMENTLERİ

VIA GRUBU ELEMENTLERİ Bölüm 8 VIA GRUBU ELEMENTLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. O, S, Se, Te, Po O ve S: Ametal Se ve Te: Yarı metal Po: Metal *Oksijen genellikle bileşiklerinde

Detaylı

E.Ü.NÜKLEER BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ NÜKLEER BĠLĠMLER ABD TAMAMLANAN BĠLĠMSEL VE ARAġTIRMA PROJELERĠ

E.Ü.NÜKLEER BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ NÜKLEER BĠLĠMLER ABD TAMAMLANAN BĠLĠMSEL VE ARAġTIRMA PROJELERĠ E.Ü.NÜKLEER BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ NÜKLEER BĠLĠMLER ABD TAMAMLANAN BĠLĠMSEL VE ARAġTIRMA PROJELERĠ 1. -84 NBE 001, Ege Bölgesinde Termal Suların ve Travertenlerin Radyoaktif Elementler Analizi ve Radyoaktif

Detaylı

T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NEVŞEHİR İLİ VE İLÇELERİNDE TÜKETİLEN İÇME VE KAPLICA SULARINDA Kİ RADYOAKTİVİTENİN ÖLÇÜLMESİ

T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NEVŞEHİR İLİ VE İLÇELERİNDE TÜKETİLEN İÇME VE KAPLICA SULARINDA Kİ RADYOAKTİVİTENİN ÖLÇÜLMESİ T.C. NEVŞEHİR ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ NEVŞEHİR İLİ VE İLÇELERİNDE TÜKETİLEN İÇME VE KAPLICA SULARINDA Kİ RADYOAKTİVİTENİN ÖLÇÜLMESİ Tezi Hazırlayan Esra ÖZÇITAK Tezi Yöneten Doç.Dr. Şeref

Detaylı

Radyasyon Gözlem Raporu

Radyasyon Gözlem Raporu greenpeace.org.tr Radyasyon Gözlem Raporu Manisa Köprübaşı Radyasyon Gözlem Raporu Yazan: Jan Beranek, Şubat 2014 Manisa nın Köprübaşı ilçesi çevresinden alınan su ve toprak örneklerinde yapılan ölçümlerin

Detaylı

Radyasyon ve Tipleri

Radyasyon ve Tipleri Radyasyon ve Tipleri RADYASYON İYONLAŞTIRICI RADYASYON PARÇACIK TİPİ Hızlı elektronlar Alfa parçacıkları Beta parçacıkları Dolaylı iyonlaştırıcı Nötron parçacıkları DALGA TİPİ X-Işınları Gama ışınları

Detaylı

AAPM NĠN TG-51 KLĠNĠK REFERANS DOZĠMETRĠ PROTOKOLÜ VE UYGULAMALARI

AAPM NĠN TG-51 KLĠNĠK REFERANS DOZĠMETRĠ PROTOKOLÜ VE UYGULAMALARI Çukurova Üniversitesi AAPM NĠN TG-51 KLĠNĠK REFERANS DOZĠMETRĠ PROTOKOLÜ VE UYGULAMALARI Mehmet YÜKSEL, Zehra YEĞĠNGĠL Lüminesans Dozimetri Kongresi IV Gaziantep Üniversitesi, 20-22 Eylül 2010 1 İÇERİK

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KONYA NIN TERMAL SULARINDA 222 Rn KONSANTRASYONU DEĞİŞİMLERİNİN İNCELENMESİ Fatih ÖZDEMİR YÜKSEK LİSANS TEZİ FİZİK Anabilim Dalı Aralık-2013 KONYA ÖZET

Detaylı

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK.

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON ÇALIŞANLARI VE BİLİNMESİ GEREKENLER RADYASYON TANIMI: DALGA VE TANECİK ÖZELLİKTE UZAYDA DOLAŞAN ENERJİ PAKETİ.

Detaylı

Marie Curie. Thomson Cabir bin Hayyan. Henry Becquerel

Marie Curie. Thomson Cabir bin Hayyan. Henry Becquerel Marie Curie Thomson Cabir bin Hayyan John Dalton Albert Einstein Henry Becquerel 1 John Dalton John Dalton (Eaglesfield, Cumbria, 6 Eylül 1766 Manchester, 27 Temmuz 1844) İngiliz kimyager ve fizikçi, Cumberland

Detaylı

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin yapısında, çoğunlukla oksijen yer almaktadır. (reaktif oksijen türleri=ros) ROS oksijen içeren, küçük ve oldukça reaktif moleküllerdir.

Detaylı

222 Rn (Radon) Ra. Ra Rn (Aktinon) Ra Rn (Toron)

222 Rn (Radon) Ra. Ra Rn (Aktinon) Ra Rn (Toron) BİNALARDA RADON ve SAĞLIK ETKİLERİ Giriş Bütün canlılar radyasyonla birlikte yaşamakta, hayatın bir parçası olarak dış uzay ve güneşten gelen kozmik ışınlar, yerkabuğunda bulunan radyoizotoplar dolayısıyla

Detaylı

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Oluşumunda Kimyasal Ayrıştırma Etmenleri Ana kayanın kimyasal bileşimini değiştirmek

Detaylı

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstride Nükleer Teknikler Radyoaktif izleyiciler Radyasyonla Ölçüm Cihazları

Detaylı

GİRİŞ. Sayın Tıbbi cihaz sektör çalışanları ve Yöneticileri

GİRİŞ. Sayın Tıbbi cihaz sektör çalışanları ve Yöneticileri TCESİS GİRİŞ Sayın Tıbbi cihaz sektör çalışanları ve Yöneticileri Sağlık sektöründeki yöneticiler ve çalışanlar, çalıştıkları ortamlarda zaman zaman radyoaktif risklerle karşı karşıya kalabilirler. Sağlık

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ CR-39 DEDEKTÖRLERİ İLE MAĞARALARDA RADON KONSANTRASYONU ÖLÇÜMLERİ

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ CR-39 DEDEKTÖRLERİ İLE MAĞARALARDA RADON KONSANTRASYONU ÖLÇÜMLERİ T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ CR-39 DEDEKTÖRLERİ İLE MAĞARALARDA RADON KONSANTRASYONU ÖLÇÜMLERİ Ali KARADEM Danışman: Yrd. Doç. Dr. Mehmet Ertan KÜRKÇÜOĞLU YÜKSEK LİSANS TEZİ

Detaylı

DOĞAL TAŞLARIN TÜRKİYE MADENCİLİĞİNDEKİ ÖNEMİ VE MTA DOĞAL TAŞ LABORATUVARLARI

DOĞAL TAŞLARIN TÜRKİYE MADENCİLİĞİNDEKİ ÖNEMİ VE MTA DOĞAL TAŞ LABORATUVARLARI DOĞAL TAŞLARIN TÜRKİYE MADENCİLİĞİNDEKİ ÖNEMİ VE MTA DOĞAL TAŞ LABORATUVARLARI Mehmet ULUSOY* ÖZET Ülkemizin 2013 yılı ihracatı 151,7 milyar dolar, madencilik sektörünün payı ise 5,04 milyar dolar ile

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ-4 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni-4 Işınlar İyonizan olmayan ışınlar İyonizan ışınlar Eşik değerler 1 Işınlar

Detaylı

Takdim Planı. Nükleer Silah Etkileri. Radyasyon. Nükleer Kazada Alınacak Ġlk Önlemler 2/ 39

Takdim Planı. Nükleer Silah Etkileri. Radyasyon. Nükleer Kazada Alınacak Ġlk Önlemler 2/ 39 Radyolojik Silahlar Takdim Planı Nükleer Silah Etkileri Radyasyon Nükleer Kazada Alınacak Ġlk Önlemler 2/ 39 Nükleer Silah Etkileri 6 AĞUSTOS 1945 Gözleri kör eden ışık, Ġnsanları, eşyaları yakan bir sıcaklık,

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ

RADYASYON GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ 2883 RADYASYON GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 24/7/1985, No : 85/9727 Dayandığı Kanunun Tarihi : 9/7/1982, No : 2690 Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 7/9/1985, No : 18861 Yayımlandığı

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

İÇİNDEKİLER -BÖLÜM / 1- -BÖLÜM / 2- -BÖLÜM / 3- GİRİŞ... 1 ÖZEL GÖRELİLİK KUANTUM FİZİĞİ ÖNSÖZ... iii ŞEKİLLERİN LİSTESİ...

İÇİNDEKİLER -BÖLÜM / 1- -BÖLÜM / 2- -BÖLÜM / 3- GİRİŞ... 1 ÖZEL GÖRELİLİK KUANTUM FİZİĞİ ÖNSÖZ... iii ŞEKİLLERİN LİSTESİ... İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... iii ŞEKİLLERİN LİSTESİ... viii -BÖLÜM / 1- GİRİŞ... 1 -BÖLÜM / 2- ÖZEL GÖRELİLİK... 13 2.1. REFERANS SİSTEMLERİ VE GÖRELİLİK... 14 2.2. ÖZEL GÖRELİLİK TEORİSİ... 19 2.2.1. Zaman Ölçümü

Detaylı

Nötr (yüksüz) bir için, çekirdekte kaç proton varsa çekirdeğin etrafındaki yörüngelerde de o kadar elektron dolaşır.

Nötr (yüksüz) bir için, çekirdekte kaç proton varsa çekirdeğin etrafındaki yörüngelerde de o kadar elektron dolaşır. ATOM ve YAPISI Elementin özelliğini taşıyan en küçük parçasına denir. Atom Numarası Bir elementin unda bulunan proton sayısıdır. Protonlar (+) yüklü olduklarından pozitif yük sayısı ya da çekirdek yükü

Detaylı

ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ. Prof. Dr. Doğan Bor

ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ. Prof. Dr. Doğan Bor ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ 11, Ekim, 2014 Antalya Radyasyondan Korunma Uzmanlığı Eğitim programları ve Uygulamaları Prof. Dr. Doğan Bor RADYASYON Yaşamın

Detaylı

Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri

Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri Elektronların Dizilişi ve Kimyasal Özellikleri ELEKTRON ALIŞVERİŞİ VE SONUÇLARI: Helyum (2), neon (10), argon (18)in elektron dağılımları incelendiğinde Eğer bu üç elementin birer elektronu daha olsaydı,

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ Meltem DEĞERLİER ADANA İLİ VE ÇEVRESİNİN ÇEVRESEL DOĞAL RADYOAKTİVİTESİNİN SAPTANMASI VE DOĞAL RADYASYONLARIN YILLIK ETKİN DOZ EŞDEĞERİNİN BULUNMASI

Detaylı

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bölüm 4 TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra Magnezyum, kalsiyum, stronsiyum, baryum ve radyumdan

Detaylı

NTSE - Nano Technology Science Education Project No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP ÖĞRENCİ KILAVUZU NANO BOYUT VE NANOTEKNOLOJİ

NTSE - Nano Technology Science Education Project No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP ÖĞRENCİ KILAVUZU NANO BOYUT VE NANOTEKNOLOJİ NTSE - Nano Technology Science Education Project No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP ÖĞRENCİ KILAVUZU NAN BYUT VE NANTEKNLJİ KUMA PARÇASI Nanoboyut Nano ön eki Yunanca cüce anlamına gelen kelimeden türemiştir.

Detaylı

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir.

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. İş Sağlığı ve Güvenliği İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. Çalışanların sağlığı ve güvenliğin bozulması

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Tülin ÇABUK RADYASYON TERAPİLERİNDE ÇEŞİTLİ RADYOİZOTOPLARIN DOZ EŞDEĞERİNİN HESAPLANMASI FİZİK ANABİLİM DALI ADANA, 2010 1 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ BİRİMİ FEN BİLİMLERİ. (Proje Kodu : 2012.02.1717.3)

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ BİRİMİ FEN BİLİMLERİ. (Proje Kodu : 2012.02.1717.3) GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ BİRİMİ FEN BİLİMLERİ Gümüşhane İlinde Doğal Kaynaklı Radyasyonun Gamma Ray Spektrometre Ölçümleri Yapılarak Belirlenmesi ve İnsan Sağlığı Üzerindeki

Detaylı

İçerik. İçerik. Radyasyon. Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri

İçerik. İçerik. Radyasyon. Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri İçerik Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri Dr. Zeynep Yazıcı Uludağ Üniversitesi, Radyoloji AD Radyasyon ve iyonlaştırıcı radyasyon nedir? İyonlaştırıcı radyasyonun biyolojik İyonlaştırıcı

Detaylı

RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ. YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD

RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ. YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD Radyasyon uzayda ya da madde içinde parçacık ya da dalga biçiminde enerjinin yayılması olarak tanımlanır Radyoaktivite Doğal (Uranyum-238)

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com

Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU. hasanyolcu.wordpress.com Yrd. Doç. Dr. H. Hasan YOLCU hasanyolcu.wordpress.com En az iki atomun belli bir düzenlemeyle kimyasal bağ oluşturmak suretiyle bir araya gelmesidir. Aynı atomda olabilir farklı atomlarda olabilir. H 2,

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA Dr. Sibel TÜRKEŞ YILMAZ Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi sibel.turkes@taek.gov.tr İçerik Türkiye Atom Enerjisi Kurumu

Detaylı

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Magmatik (Püskürük) Kayaçlar Ýç püskürük Yer kabuðunu oluþturan kayaçlarýn tümünün kökeni magmatikdir. Magma kökenli kayaçlar dýþ kuvvetlerinin etkisiyle parçalara ayrýlýp, yeryüzünün çukur yerlerinde

Detaylı

RADYOAKTİF MADDE KULLANIMINDAN OLUŞAN ATIKLARA İLİŞKİN YÖNETMELİK

RADYOAKTİF MADDE KULLANIMINDAN OLUŞAN ATIKLARA İLİŞKİN YÖNETMELİK RADYOAKTİF MADDE KULLANIMINDAN OLUŞAN ATIKLARA İLİŞKİN YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarih/Sayı 02.09.2004 / 25571 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin, amacı radyoaktif

Detaylı

Radyasyon Sağlığı ve Korunma

Radyasyon Sağlığı ve Korunma Radyasyon Sağlığı ve Korunma Arş.Gör. Yusuf ŞİMŞEK Öğr.Gör. Hacı DOĞAN Gazi Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 1 / 61 1 Radyasyon? 2 Radyasyon

Detaylı

RADYASYON ETKİLERİ ve KORUNMA. Doç. Dr. M. Esin OCAKTAN

RADYASYON ETKİLERİ ve KORUNMA. Doç. Dr. M. Esin OCAKTAN RADYASYON ETKİLERİ ve KORUNMA Doç. Dr. M. Esin OCAKTAN 1 Amaç Radyasyonun tanımı, tarihçesi, kaynakları, birimleri, türleri, sağlık üzerine etkileri, korunma yöntemleri hakkında bilgi ve tutum kazandırmak.

Detaylı