Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015"

Transkript

1 Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

2 Radyasyon nedir? «Yüksek hızlı partiküller ya da dalgalar şeklinde yayılan enerji»

3 Radyasyon kaynakları 1- Doğal kaynaklar 2- Yapay kaynaklar Not: Yaygın kanaatin aksine, maruz kaldığımız radyasyon, daha çok doğal kaynaklıdır.

4 Doğal kaynaklar Toprak, su ve yiyeceklerde bulunan doğal radyoaktif maddeler (Uranyumun Radona dönüşmesi esnasında açığa çıkan ışınlar gibi) Kozmik (Ultraviyole dalgalar gibi)

5 Yapay kaynaklar Tıbbi uygulamalar (BT, Akciğer filmi gibi) Mesleki uygulamalar Radyoaktif silahlara ve kazalara maruziyet Elektronik cihazlar

6 Ne kadar radyasyona maruz kalıyoruz? İnsanlar, yaşam standartları, yaşadıkları ortamların fiziksel özellikleri ve coğrafi şartlara bağlı olarak değişiklik göstermekle birlikte, yılda yaklaşık 0.5mSv - 4.5mSv arasında radyasyona maruz kalmaktadırlar. (msv: mili Sievert, Sv: Sievert) Toplam dozun yaklaşık %87'si doğal kaynaklardan, %12'si tıbbi uygulamalardan, geri kalan kısmı ise mesleki ışınlamalar ve diğer yapay kaynaklardan gelmektedir.

7 «yasal radyasyon» "Uluslararası Radyasyondan Korunma Komitesi"nin (International Committee of Radiological Protection: ICRP)1977 yılında, kişilerin maruz kaldıkları doğal radyasyon dozunun dışında, nükleer enerji alanında çalışanlar için maksimum müsaade edilir radyasyon dozunu 20 msv/yıl ve halk için de 1mSv/yıl olarak tesbit etmiştir. Gene ICRP'nin tespitine göre fazladan 0,5 Sv'lik (yani 500 msv'lik) bir radyasyon dozuna maruz kalmak, kanserden ölüm riskini % 2 oranında arttıran teorik bir riske tekabül etmektedir. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), Türkiye de IRCP normlarına göre çalışmaktadır. Radyoloji personelinin aldıkları doz yıllık ortalama 1-5 msv civarındadır.(yıllık yasal sınır 50mSv dir)

8 Radyasyon tipleri Başlıca iki tip: 1. Non-iyonizan radyasyon yani «İyonlaştırıcı olmayan radyasyon» Bu tip radyasyon, elektromanyetik dalgalar halindedir 2. İyonizan radyasyon «İyonlaştırıcı radyasyon» A- Elektromanyetik dalgalar halinde olanlar B- Parçacıklar halinde olanlar

9 Elektromanyetik dalga çeşitleri

10 Non-iyonizan radyasyon Atomları titreştirebilir, ancak elektronları atomlardan ayıramaz yani «iyonlaştıramaz» Örnekler: Radyo dalgaları Ses dalgaları Mikrodalgalar İnfrared dalgalar Görünür ışık Ultraviyole dalgalar

11 İyonizan radyasyon Elektronları atomdan ayırabilecek kadar yüksek enerjiye sahiptir (yani iyonizasyona sebep olabilir) Örnekler: Çok yüksek frekanslı elektromanyetik dalgalar X ışını Gama ışını Yüksek enerjili parçacıklar Nötronlar Alfa partikülleri (2 proton ve 2 nötrondan oluşur) Beta partikülleri (elektronlar)

12 İyonizan radyasyonun artıları - eksileri Tanısal görüntülemede kullanılır Kanser tedavisinde kullanılır Hücre zedelenmesi, ölümü ve doku hasarına neden olur DNA hasarına neden olabileceğinden mutajenik, karsinojenik ve teratojeniktir Not: Teratojenlere maruz kalan germ hücreleri, embryo ya da fetal hücrelerde DNA kodlarının değişmesi, düşüklere ya da fetal anomalilere yol açabilir.

13 DNA hasarının patogenezi

14 Radyasyon hasarını etkileyen faktörler: Radyasyon tipi, dozu ve maruziyet süresi Radyasyona maruz kalan bölgenin genişliği Radyasyona maruz kalan dokunun onarım kapasitesi Radyasyona maruz kalan dokunun oksijenizasyonu ve damarlanması

15 Radyasyon tipi, dozu ve maruziyet süresi Gama ışınları derinlere nüfuz edebilir, ancak bu esnada enerjilerini tüketir ve derinlemesine hafif hasar oluşturur Alfa partikülleri doku içine fazla nüfuz edemez, ancak yüzeyel bir alanda ağır hasar oluşturur. Belli bir dozun daha uzun süreye yayılması, radyasyon etkisini azaltır Not: Radyoterapide verilecek toplam dozun seanslara bölünerek verilmesi daha iyi tolere edilir

16 Radyasyona maruz kalan bölgenin genişliği Geniş alanlara verilen radyasyon, dozu düşük olsa bile daha zararlıdır; hatta öldürücü olabilir. Küçük çaplı bir bölgeye odaklanan radyasyon, yüksek dozlarda olsa bile daha iyi tolere edilebilir. Radyoterapide daha çok bu yöntem uygulanır (terapötik etki)

17 Radyasyona maruz kalan dokunun onarım kapasitesi Bölünme kabiliyeti yüksek olan hücreler, radyasyondan daha çok etkilenir. Bu nedenle gonadlar, kemik iliği, lenfoid doku, mukozalar radyasyona daha çok duyarlıdır Tümör hücreleri için de aynı mantık geçerlidir: Hızlı bölünen tümör hücrelerine karşı radyoterapi daha etkilidir

18 Radyasyona maruz kalan dokunun oksijenizasyonu ve damarlanması Radyasyona orta derecede duyarlı olan endotel hücrelerinin zedelenmesi, dokuyu dolaylı olarak etkiler. Bu durumda damardan zengin dokular radyasyondan daha fazla etkilenir Radyasyon direk etki ile DNA hasarı yapabileceği gibi, su ve oksijenden serbest radikallerin türemesi yoluyla da DNA hasarı yapar. Bu durumda oksijenizasyonu daha iyi olan dokular daha çok hasar alır.

19 Radyasyonun vücutta yol açtığı morfolojik değişiklikler Sitogenetik değişiklikler Işık mikroskopisiyle saptanabilen histopatolojik değişiklikler Elektron mikroskopisiyle saptanabilen (ultrastrüktürel) değişiklikler

20 Sitogenetik değişiklikler Tekli ya da çoklu mutasyonlar ve kromozom anomalileri şeklinde ortaya çıkabilirler. Örnekler: Delesyon, Translokasyon Fragmantasyon Poliploidi Aneuploidi

21 Histopatolojik değişiklikler Hücre şişmesi, kromatin topaklaşması, çekirdek zarında düzensizlik, pleomorfizm, multinükleasyon, piknozis, lizis, atipik mitoz, apoptoz, vd. Endotel hücrelerinin şişmesi, sitoplazmik vakuolizasyon, damar duvarında nekroz, tromboz, lümen daralması tıkanması ve media tabakasının kalınlaşması ile karakterli kollajenöz hyalinizasyon, endotel hücre proliferasyonu, erken dönemde damarlarda dilatasyon İnterstisyel fibrozis

22 Ultrastrüktürel değişiklikler Hücre ve organellerde şişme, mitokondriyel şekil bozuklukları, ER dejenerasyonu, hücre zarında düzensizlik,.

23 Dokuların radyasyon duyarlılığı Çok duyarlı: Lenfoid doku Kemik iliği GİS epiteli Gonadlar Embryonik dokular Orta derecede duyarlı: Deri Damar endoteli Akciğerler Böbrekler Karaciğer Az duyarlı: SSS Kaslar Kemik ve kıkırdak Bağ dokusu

24 Radyasyonun organlardaki etkileri ve sonuçları Erken değişiklikler: Günler haftalar içinde görülür Geç değişiklikler: Aylar yıllar içinde görülür (fibrozis, atrofi, kanser gibi)

25 Radyasyonun kan hücrelerine etkisi Hematopoetik ve lenfoid sistemler radyasyona aşırı duyarlıdır Yüksek dozlarda geniş alanlara uygulanan radyasyon, saatler içinde şiddetli lenfopeni oluşturur. Radyasyon, kan ve dokulardaki lenfositleri doğrudan parçalar Ölümcül olmayan dozlarda, rejenerasyon hemen başlar ve haftalar aylar içinde kandaki lenfosit sayısı normale döner Granülosit sayısı 1 hafta sonra düşer, 2. haftada taban yapar ve 2-3 ayda normale döner Trombositler de benzer şekilde etkilenir, ancak daha geç düşer ve daha geç düzelir Eritrositler radyasyona diğer kan elemanlarından daha dirençlidir. Ancak kemik iliğindeki öncülleri zedelendiğinden, 2-3 haftada anemi çıkar ve aylar sonra düzelir

26 Organlar üzerindeki radyasyon etkisinin eşik dozları Tek akciğer grafisinde alınan doz: yaklaşık msv, yani normalde 3 günde alınan radyasyona denk Toraks BT de alınan doz: yaklaşık 7-8mSv, yani normalde üç yılda alınan radyasyona denk Tiroide radyoaktif iyot (I- 131) verilmesi durumunda tiroide yüklenen doz 700 msv kadar Türkiye'de Çernobil kazası dolayısıyla bir bireyin almış olabileceği en yüksek doz 0,75 msv

27 Tüm vücudun radyasyona maruz kalması

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm Sağlık Fiziği 1. Bölüm Tıbbi Uygulamalar Tanı Radyasyon başta Radyoloji olmak üzere, Nükleer Tıp, Radyoterapi ve çeşitli tıp dallarında tanı amaçlı kullanılmaktadır. En yüksek oranda tanı amaçlı kullanımı

Detaylı

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Radyasyonun Keşfi 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen tarafından X-ışınlarının keşfi yapılmıştır. Radyasyonun Keşfi 1896 yılında

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB RADYASYON GÜVENLİĞİ Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB İyonlaştırıcı radyasyonlar canlılar üzerinde olumsuz etkileri vardır. 1895 W.Conrad Roentgen X ışınını bulduktan 4 ay sonra saç dökülmesini

Detaylı

Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar

Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar Termal nötronlar (0.025 ev) Orta enerjili nötronlar (0.5-10 kev) Hızlı nötronlar (10 kev-10 MeV) Çok hızlı nötronlar (10 MeV in üzerinde)

Detaylı

Bölüm 7 Radyasyon Güvenliği. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 7 Radyasyon Güvenliği. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Bölüm 7 Radyasyon Güvenliği Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU RADYASYON NEDİR? Radyasyon, elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçiminde enerji yayılımı ya da aktarımıdır. RADYASYON ÇEŞİTLERİ İYONLAŞTIRICI

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ-4 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni-4 Işınlar İyonizan olmayan ışınlar İyonizan ışınlar Eşik değerler 1 Işınlar

Detaylı

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ "RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar SELÇUK ÜNİVERSİTESİ "RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu yönerge, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

Doz Birimleri. SI birim sisteminde doz birimi Gray dir.

Doz Birimleri. SI birim sisteminde doz birimi Gray dir. Doz Birimleri Bir canlının üzerine düşen radyasyon miktarından daha önemlisi ne kadar doz soğurduğudur. Soğurulan doz için kullanılan birimler aşağıdaki gibidir. 1 rad: Radyoaktif bir ışımaya maruz kalan

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA Mehmet YÜKSEL Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı MADDENİN YAPISI (ATOM) Çekirdek Elektronlar RADYASYON NEDİR? Radyasyon; iç dönüşüm geçiren

Detaylı

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir.

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. İş Sağlığı ve Güvenliği İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. Çalışanların sağlığı ve güvenliğin bozulması

Detaylı

İçerik. İçerik. Radyasyon. Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri

İçerik. İçerik. Radyasyon. Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri İçerik Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri Dr. Zeynep Yazıcı Uludağ Üniversitesi, Radyoloji AD Radyasyon ve iyonlaştırıcı radyasyon nedir? İyonlaştırıcı radyasyonun biyolojik İyonlaştırıcı

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI

ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI 1) Radyoaktivite nedir? ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI a. Çekirdeğin enerji açığa çıkararak 2 farklı atoma bölünmesidir b. Atomun yörünge elektronlarından birinin koparılmasıdır. c. Karasız atom

Detaylı

Radyasyon ve İnsan Sağlığı

Radyasyon ve İnsan Sağlığı Gökhan Özyiğit Gözde Yazıcı Radyasyon ve İnsan Sağlığı Bazı atomların çekirdekleri doğal veya yapay olarak stabil olmadığı için, fazla enerjilerini iyonlaştırıcı radyasyon şeklinde yayarak stabil hale

Detaylı

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ Dr. Ragıp Özkan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD REZONANS Sinyal intensitesini belirleyen faktörler Proton yoğunluğu TR T1 TE T2

Detaylı

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ 1. Elementlerin özelliklerini taşıyan en küçük yapı birimine... denir. A) Bileşik B) Molekül

Detaylı

5 Temmuz 2012 PERŞEMBE. Resmî Gazete. Sayı : 28344 YÖNETMELİK. Sağlık Bakanlığından: SAĞLIK HİZMETLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYON KAYNAKLARI İLE

5 Temmuz 2012 PERŞEMBE. Resmî Gazete. Sayı : 28344 YÖNETMELİK. Sağlık Bakanlığından: SAĞLIK HİZMETLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYON KAYNAKLARI İLE 5 Temmuz 2012 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28344 YÖNETMELİK Sağlık Bakanlığından: SAĞLIK HİZMETLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYON KAYNAKLARI İLE ÇALIŞAN PERSONELİN RADYASYON DOZ LİMİTLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI

Detaylı

Normal Doku: Erken ve geç etkilerin patogenezi Yeniden ışınlamada doku toleransı

Normal Doku: Erken ve geç etkilerin patogenezi Yeniden ışınlamada doku toleransı Normal Doku: Erken ve geç etkilerin patogenezi Yeniden ışınlamada doku toleransı Klinik Radyobiyoloji Kursu 19-20 Şubat 2010 Ankara Dr. Mine Genç minegenc@gmail.com Radyasyona bağlı doku reaksiyonlarını

Detaylı

Prostat Kanserinde Prostat Spesifik Membran Antijen 177. Lu-DKFZ-617 ( 177 Lu-PSMA) Tedavisinde Organ ve Tümör Dozimetrisi: ilk sonuçlar

Prostat Kanserinde Prostat Spesifik Membran Antijen 177. Lu-DKFZ-617 ( 177 Lu-PSMA) Tedavisinde Organ ve Tümör Dozimetrisi: ilk sonuçlar Prostat Kanserinde Prostat Spesifik Membran Antijen 177 Lu-DKFZ-617 ( 177 Lu-PSMA) Tedavisinde Organ ve Tümör Dozimetrisi: ilk sonuçlar Nami Yeyin 1, Mohammed Abuqbeitah 1, Emre Demirci 2, Aslan Aygün

Detaylı

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir MÖ 460-377 980-1037 MÖ 460-377 980-1037 Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir RADYASYON NEDİR X ışınını 1895 te Wilhelm Conrad Roentgen

Detaylı

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar... İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1 Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...3 Bölüm 2: İyonlaştırıcı Radyasyonlar Vücudumuzu Nasıl Etkiliyor?...7

Detaylı

Radyasyondan Korunma Prensipleri ve Yönetmelikler Dr. Emin GÜNGÖR

Radyasyondan Korunma Prensipleri ve Yönetmelikler Dr. Emin GÜNGÖR Radyasyondan Korunma Prensipleri ve Yönetmelikler Dr. Emin GÜNGÖR İçerik Radyasyon Nedir? Radyasyonun Biyolojik Etkileri Radyasyondan Korunma Yapay kaynaklardan toplum ışınlanmaları Radyasyon etkilerinin

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Testin 1 in Çözümleri 1. B manyetik alanı sabit v hızıyla hareket ederken,

Detaylı

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA Dr. Sibel TÜRKEŞ YILMAZ Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi sibel.turkes@taek.gov.tr İçerik Türkiye Atom Enerjisi Kurumu

Detaylı

Temel Radyoterapi ye Giriş. F.Ü. SHMYO Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Selami SERHATLIOĞLU

Temel Radyoterapi ye Giriş. F.Ü. SHMYO Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Selami SERHATLIOĞLU Temel Radyoterapi ye Giriş F.Ü. SHMYO - 2014 Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Selami SERHATLIOĞLU Radyoterapi Nedir? Radyoterapi, radyasyonla tedavi demektir. Radyasyon dalga, parçacık veya foton olarak adlandırılan

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 05-06 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: / Histoloji Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Bahadır Murat Demirel / Üyeler: / Tıbbi / Dersin AKTS

Detaylı

Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi

Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi Atom: Elementin tüm özelliklerini gösteren en küçük yapı taşıdır. Yunanlı filozofların, tüm maddelerin bölünmeyen yapıtaşları ndan oluştuğunu ilk olarak öne

Detaylı

Takdim Planı. Nükleer Silah Etkileri. Radyasyon. Nükleer Kazada Alınacak Ġlk Önlemler 2/ 39

Takdim Planı. Nükleer Silah Etkileri. Radyasyon. Nükleer Kazada Alınacak Ġlk Önlemler 2/ 39 Radyolojik Silahlar Takdim Planı Nükleer Silah Etkileri Radyasyon Nükleer Kazada Alınacak Ġlk Önlemler 2/ 39 Nükleer Silah Etkileri 6 AĞUSTOS 1945 Gözleri kör eden ışık, Ġnsanları, eşyaları yakan bir sıcaklık,

Detaylı

Radyasyonun Sağlık Etkileri Prof. Dr. Gökhan Özyiğit Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı

Radyasyonun Sağlık Etkileri Prof. Dr. Gökhan Özyiğit Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Radyasyonun Sağlık Etkileri Prof. Dr. Gökhan Özyiğit Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı T.C. Sağlık Bakanlığı, Radyasyon Güvenliği Alt Kurulu Üyesi gozyigit@hacettepe.edu.tr

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI'

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI' ' İnsanlar üzerinde olumsuz etki yapan ve hoşa gitmeyen seslere gürültü denir. Özellikle büyük kentlerimizde gürültü yoğunlukları oldukça yüksek seviyede olup Dünya Sağlık Teşkilatınca belirlenen ölçülerin

Detaylı

Hayat Kurtaran Radyasyon

Hayat Kurtaran Radyasyon Hayat Kurtaran Radyasyon GÜNLÜK HAYAT KONUSU: Kanser tedavisinde kullanılan radyoterapi KĐMYA ĐLE ĐLĐŞKĐSĐ: Radyoterapi bazı maddelerin radyoaktif özellikleri dolayısıyla ışımalar yapması esasına dayanan

Detaylı

ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ. Prof. Dr. Doğan Bor

ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ. Prof. Dr. Doğan Bor ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ 11, Ekim, 2014 Antalya Radyasyondan Korunma Uzmanlığı Eğitim programları ve Uygulamaları Prof. Dr. Doğan Bor RADYASYON Yaşamın

Detaylı

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA

İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA İŞYERLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYONDAN KORUNMA Dr. Sibel TÜRKEŞ YILMAZ Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi sibel.turkes@taek.gov.tr İçerik Türkiye Atom Enerjisi Kurumu

Detaylı

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey Bu makale, 2008. Uluslararası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Sempozyumu Kitabı (Editör: Dr. Eşref Atabey), ISBN: 978-975-7946-33-5, Sayfa: 69-72 yayımlanmıştır. Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in

Detaylı

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları

Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin etkileri ve oluşum mekanizmaları Serbest radikallerin yapısında, çoğunlukla oksijen yer almaktadır. (reaktif oksijen türleri=ros) ROS oksijen içeren, küçük ve oldukça reaktif moleküllerdir.

Detaylı

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstride Nükleer Teknikler Radyoaktif izleyiciler Radyasyonla Ölçüm Cihazları

Detaylı

Radyasyonun Biyolojik Etkileri. Dr. Aslı AYKAÇ NEUTıp Fakültesi Biyofizik AD

Radyasyonun Biyolojik Etkileri. Dr. Aslı AYKAÇ NEUTıp Fakültesi Biyofizik AD Radyasyonun Biyolojik Etkileri Dr. Aslı AYKAÇ NEUTıp Fakültesi Biyofizik AD Radyasyonun Biyolojik Etki Mekanizması Türü ne olursa olsun, radyasyonların temel biyolojik etki mekanizması iki tane. Eksitasyon

Detaylı

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Detaylı

RADYASYON. İşyerlerinde radyasyonun kullanılmasını ve denetlemesini «Türkiye Atom Enerjisi Kurumu» yapar.

RADYASYON. İşyerlerinde radyasyonun kullanılmasını ve denetlemesini «Türkiye Atom Enerjisi Kurumu» yapar. 5 RADYASYON TANIM VE DENETİM Radyasyon Latince bir kelime olup dilimizde ışıma olarak kullanılır. Atomlardan, güneşten ve diğer yıldızlardan yayılan enerjiye radyasyon enerji denir. İşyerlerinde radyasyonun

Detaylı

TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA

TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA 1. Ulusal Radyasyondan Korunma Kongresi İş Sağlığı ve Güvenliğinde Temel Radyasyondan Korunma Kursu Prof. Dr. Doğan BOR Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği

Detaylı

ATOM ve İZOTOPlar RADYOAKTİVİTE ve RADYASYON. Prof. Dr. Arif Altıntaş

ATOM ve İZOTOPlar RADYOAKTİVİTE ve RADYASYON. Prof. Dr. Arif Altıntaş ATOM ve İZOTOPlar RADYOAKTİVİTE ve RADYASYON Prof. Dr. Arif Altıntaş Atom nedir? Atomlar tüm maddeler için yapıyı oluşturan çok küçük partiküllerdir. Atom; bir elementin kimyasal özelliklerini gösteren

Detaylı

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri 7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar

Detaylı

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK.

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON ÇALIŞANLARI VE BİLİNMESİ GEREKENLER RADYASYON TANIMI: DALGA VE TANECİK ÖZELLİKTE UZAYDA DOLAŞAN ENERJİ PAKETİ.

Detaylı

ATOM ve İZOTOPLAR. Prof. Dr. Arif Altıntaş.

ATOM ve İZOTOPLAR. Prof. Dr. Arif Altıntaş. ATOM ve İZOTOPLAR RADYOAKTİVİTE TE ve RADYASYON Prof. Dr. Arif Altıntaş altintas@veterinary.ankara.edu.tr Atom nedir? Atomlar tüm maddeler için yapıyı oluşturan çok küçük partiküllerdir. Atom; bir elementin

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

RADYASYON ALANLARINDA RADYASYON GÜVENLİĞİ VE İŞ GÜVENLİĞİ

RADYASYON ALANLARINDA RADYASYON GÜVENLİĞİ VE İŞ GÜVENLİĞİ RADYASYON ALANLARINDA RADYASYON GÜVENLİĞİ VE İŞ GÜVENLİĞİ İYONİZE RADYASYON ALANINDA RİSK DEĞERLENDİRMESİ Fizikçi Okan ŞAR A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Radyasyon Güvenliği Uzmanı İSG DE BAZI TANIMLAR VE

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ T.C. SĞLIK BKNLIĞI PERSONELİNİN UNVN DEĞİŞİKLİĞİ SINVI 12. GRUP:

Detaylı

ELEKTROMANYETİK İ ALANLAR. Prof. Dr. M. Tunaya KALKAN İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

ELEKTROMANYETİK İ ALANLAR. Prof. Dr. M. Tunaya KALKAN İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ELEKTROMANYETİK İ ALANLAR ve RADYASYON ÖLÇÜMLERİ Prof. Dr. M. Tunaya KALKAN İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Biyofizik Anabilim Dalı GİRİŞ Dört temel kuvvet a) Gravitasyonel kuvvetler, kütleler gezegenler ve

Detaylı

RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER. Hatice Bilge

RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER. Hatice Bilge RADYOTERAPİ CİHAZLARINDAKİ GELİŞMELER Hatice Bilge KISA TARİHÇE 1895: X-ışınlarının keşfi 1913: W.E.Coolidge, vakumlu X-ışını tüplerinin geliştirilmesi 1931: Sikletronun Lawrence tarafından geliştirilmesi

Detaylı

HIZLANDIRICILARDA RADYASYON GÜVENL

HIZLANDIRICILARDA RADYASYON GÜVENL HIZLANDIRICILARDA RADYASYON GÜVENLİĞİ Doç. Dr. Yeşim ÖKTEM İstanbul Üniversitesi İÇERİK Radyasyondan korunma ve radyasyon güvenliği Radyasyon dozimetrisinde i i d nicelikler ve birimler Hızlandırıcılarda

Detaylı

Doç. Dr. Fadime Akman

Doç. Dr. Fadime Akman RADYOTERAPİNİN TÜMÖR ÜZERİNE ETKİSİ Dr. Fadime Akman DEÜTF Radyasyon Onkolojisi AD 2005 TÜMÖR HÜCRELERİ NELER YAPIYOR? Prolifere olan steril Veya farklılaşmış Dinlenme veya G0 ÖLÜ Radyasyonun etki mekanizmaları

Detaylı

RADYASYON ETKİLERİ ve KORUNMA. Doç. Dr. M. Esin OCAKTAN

RADYASYON ETKİLERİ ve KORUNMA. Doç. Dr. M. Esin OCAKTAN RADYASYON ETKİLERİ ve KORUNMA Doç. Dr. M. Esin OCAKTAN 1 Amaç Radyasyonun tanımı, tarihçesi, kaynakları, birimleri, türleri, sağlık üzerine etkileri, korunma yöntemleri hakkında bilgi ve tutum kazandırmak.

Detaylı

Radyasyon ve Tipleri

Radyasyon ve Tipleri Radyasyon ve Tipleri RADYASYON İYONLAŞTIRICI RADYASYON PARÇACIK TİPİ Hızlı elektronlar Alfa parçacıkları Beta parçacıkları Dolaylı iyonlaştırıcı Nötron parçacıkları DALGA TİPİ X-Işınları Gama ışınları

Detaylı

AKCİĞER KANSERİ AKCİĞER KANSERİNE NEDEN OLAN FAKTÖRLER

AKCİĞER KANSERİ AKCİĞER KANSERİNE NEDEN OLAN FAKTÖRLER AKCİĞER KANSERİ Akciğer kanseri; akciğerlerde anormal hücrelerin kontrolsüz olarak çoğalması sonucu ortaya çıkar. Kanser hücreleri akciğerlere, komşu dokulara veya vücudun diğer bölgelerine yayılabilir.

Detaylı

Radyasyon Güvenliğinde Mesleki Olarak Bilmemiz Gerekenler Need To Knows About Radiation Safety Vocationally

Radyasyon Güvenliğinde Mesleki Olarak Bilmemiz Gerekenler Need To Knows About Radiation Safety Vocationally SDÜ Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt 7 / Sayı 2 / 2016 BİLİMLERİ SAĞLIK ENSTİTÜSÜ DERLEME Radyasyon Güvenliğinde Mesleki Olarak Bilmemiz Gerekenler Need To Knows About Radiation Safety Vocationally

Detaylı

UÜ-SK RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI

UÜ-SK RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI UÜ-SK RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI Uludağ Üniversitesi Radyasyon Güvenliği Komitesi Doküman Kodu : KLK-HAD-RAD İÇİNDEKİLER 1 / 30 I- İYONİZAN RADYASYON VE ETKİLERİ II- 1.1 Giriş.3 1.2 İyonizan Radyasyonlar.3

Detaylı

* Merkezimiz hafta içi ve cumartesi günleri saat 8. 30-19. 00 saatleri arasında hizmet vermektedir. * Listede yeralan tüm testler merkezimizde

* Merkezimiz hafta içi ve cumartesi günleri saat 8. 30-19. 00 saatleri arasında hizmet vermektedir. * Listede yeralan tüm testler merkezimizde GENETİK HASTALIKLAR TANI MERKEZİ TEST LİSTESİ * Merkezimiz hafta içi ve cumartesi günleri saat 8. 30-19. 00 saatleri arasında hizmet vermektedir. * Listede yeralan tüm testler merkezimizde yapılmakta olup

Detaylı

Sinir Kılıfı Tümörleri. Doç. Dr. Halil KIYICI 2016

Sinir Kılıfı Tümörleri. Doç. Dr. Halil KIYICI 2016 Sinir Kılıfı Tümörleri Doç. Dr. Halil KIYICI 2016 Sinir Sistemi Merkezi (santral) sinir sistemi (MSS): beyin ve omurilikten oluşur kafatası - omurga kemikleri ve kemik altındaki pia örtüsüyle kaplıdır

Detaylı

Türkiye de Kişisel Dozimetri Hizmeti

Türkiye de Kişisel Dozimetri Hizmeti 1. ULUSAL RADYASYONDAN KORUNMA KONGRESİ 19-21 Kasım 2015 Türkiye de Kişisel Dozimetri Hizmeti Dr. Çiğdem YILDIZ Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Sağlık Fiziği Bölümü

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ 6 X-Işınlarının madde ile etkileşimi Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI MADDE ETKİLEŞİMİ Elektromanyetik enerjiler kendi dalga boylarına yakın maddelerle etkileşime

Detaylı

Sağlık Fizikçisi (TIBBİ RADYASYON FİZİKÇİSİ)

Sağlık Fizikçisi (TIBBİ RADYASYON FİZİKÇİSİ) MEDİKAL fizik MEDİKAL FİZİKÇİ Asli sorumluluk alanı radyasyon kaynaklarının tıpta uygulanmasında hastanını radyasyon güvenliğini sağlayarak, tanısal alanda an az doz ile en iyi sonucun elde edilmesi, tedavide

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Endüstriyel Uygulamalar Radyasyon endüstriyel alanda oldukça yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Örneğin, X ve gama ışınlarından

Detaylı

RADYASYON ZARARLARI. Yer kabuğunun radyoaktif maddelerinden oluşan gamma, alfa, beta ışınları ile Uzaydan kozmik ışınlardır.

RADYASYON ZARARLARI. Yer kabuğunun radyoaktif maddelerinden oluşan gamma, alfa, beta ışınları ile Uzaydan kozmik ışınlardır. RADYASYON ZARARLARI İyonize radyasyon, canlılarda moleküler ve hücresel düzeylerde fiziksel, kimyasal ve biyolojik çeşitli değişikliklere yol açar. Bu değişiklikler, maruz kalınan iyonize radyasyonun cinsine,

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİNE GİRİŞ VE RADYASYON RADYOLOJİ TANIMI ve Radyolojik görüntüleme yöntemleri ana prensipleri RADYOLOJİ BİLİMİNİN TANIMI Radyoloji

Detaylı

RADYASYON MARUZİYETİ ve TEDAVİSİ

RADYASYON MARUZİYETİ ve TEDAVİSİ RADYASYON MARUZİYETİ ve TEDAVİSİ İçerik Radyasyon tanımı Radyoaktivite tanımı Radyasyonun madde ile etkileşimi Radyasyonun organizma ile etkileşimi Radyasyon güvenliği Radyasyona olası maruz kalınma durumları

Detaylı

HASTALARIN RADYASYON HAKKINDAKĐ BĐLGĐ DÜZEYLERĐ

HASTALARIN RADYASYON HAKKINDAKĐ BĐLGĐ DÜZEYLERĐ MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE HASTALARIN RADYASYON HAKKINDAKĐ BĐLGĐ DÜZEYLERĐ ÖZET Levent EKER 1 Arzu ÖDEN ACAR 1 Nergis DEMĐRKAN 1 1 Sağlık Hizmetleri

Detaylı

MEDİKAL FİZİĞİN GÜNCEL DURUMU VE ÖZLÜK HAKLARI RADYOLOJİ GÖRÜŞÜ

MEDİKAL FİZİĞİN GÜNCEL DURUMU VE ÖZLÜK HAKLARI RADYOLOJİ GÖRÜŞÜ MEDİKAL FİZİĞİN GÜNCEL DURUMU VE ÖZLÜK HAKLARI RADYOLOJİ GÖRÜŞÜ Yrd.Doç.Dr. Ayşegül YURT Dokuz Eylül Üniversitesi SBE Medikal Fizik AD. XV. Ulusal Medikal Fizik Kongresi, 2015 Trabzon Ülkemizde Tıp alanındaki

Detaylı

DÖNEM I KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 DERS KURULU 4

DÖNEM I KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 DERS KURULU 4 DEKAN BAŞKOORDİNATÖR BAŞKOORDİNATÖR YARDIMCILARI DÖNEM 1 KOORDİNATÖRÜ DÖNEM 1 KOORDİNATÖR YARCIMCILARI Prof. Dr. Neyhan ERGENE Prof. Dr. Taner ZİYLAN Prof. Dr. S. Sennur DEMİREL Arş. Gör. Seda ÇETİNKAYA

Detaylı

TAEK RADYASYONDAN KORUNMA MEVZUATININ UYGULAMALARINDA YAŞANAN GÜÇLÜKLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. A.Gönül BUYAN 11.Ekim.2014 Antalya

TAEK RADYASYONDAN KORUNMA MEVZUATININ UYGULAMALARINDA YAŞANAN GÜÇLÜKLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ. A.Gönül BUYAN 11.Ekim.2014 Antalya TAEK RADYASYONDAN KORUNMA MEVZUATININ UYGULAMALARINDA YAŞANAN GÜÇLÜKLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ A.Gönül BUYAN 11.Ekim.2014 Antalya Radyasyon Bir enerji formudur. Parçacık veya dalgalar ile enerji transferidir.

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar NSAĞLIK HİZMETLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYON KAYNAKLARI İLE ÇALIŞAN PERSONELİN RADYASYON DOZ LİMİTLERİ İLE DOZ AŞIMINDA ALINACAK TEDBİRLER HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

27.09.2012 RADYASYON YARALANMALARI. Çernobil Nükleer Santral Kazası. Ülkemizdeki Radyasyon Kazaları

27.09.2012 RADYASYON YARALANMALARI. Çernobil Nükleer Santral Kazası. Ülkemizdeki Radyasyon Kazaları RADYASYON YARALANMALARI Dr. DERYA YILMAZ 04.09.1209 PLAN Radyasyon kazaları Tanımlar Radyasyon klinik etkileri Hasta ve durum yönetimi RADYASYON KAZALARI Dünya genelinde 1944-2001 arası 420 radyasyon kazası

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYON KAYNAKLARI İLE ÇALIŞAN PERSONELİN RADYASYON DOZ LİMİTLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

SAĞLIK HİZMETLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYON KAYNAKLARI İLE ÇALIŞAN PERSONELİN RADYASYON DOZ LİMİTLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete Tarihi: 05.07.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28344 SAĞLIK HİZMETLERİNDE İYONLAŞTIRICI RADYASYON KAYNAKLARI İLE ÇALIŞAN PERSONELİN RADYASYON DOZ LİMİTLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

Detaylı

Bugün dünyamız çok kolay kirlenecek kadar küçük, çok zor temizlenecek kadar büyüktür.

Bugün dünyamız çok kolay kirlenecek kadar küçük, çok zor temizlenecek kadar büyüktür. www.csb.gov.tr Bugün dünyamız çok kolay kirlenecek kadar küçük, çok zor temizlenecek kadar büyüktür. Millet olarak kültürümüzde temizlik var, çevrecilik var. En temiz düşünen, geleceği en iyi kurgulayan,

Detaylı

ANADOLU SAĞLIK MESLEK LİSESİ RADYOLOJİ ALANI RADYOLOJİ TEKNİSYENLİĞİ DALI BECERİ EĞİTİMİ DEĞERLENDİRME FORMU

ANADOLU SAĞLIK MESLEK LİSESİ RADYOLOJİ ALANI RADYOLOJİ TEKNİSYENLİĞİ DALI BECERİ EĞİTİMİ DEĞERLENDİRME FORMU DERSİN ADI : İŞLETMELERDE RADYOLOJİK ANATOMİ-1 BECERİ EĞİTİMİ Sınıfı 11 Öğrenci Grubu ÖĞRENCİLERİN ADI SOYADI Beceri eğitimine ilgi ve çabası 5 Radyolojik Anatomi ve kontrast maddeler bilgisi Baş, gövde,

Detaylı

KANSER EPİDEMİYOLOJİSİ VE KARSİNOGENEZ

KANSER EPİDEMİYOLOJİSİ VE KARSİNOGENEZ KANSER EPİDEMİYOLOJİSİ VE KARSİNOGENEZ Gökhan Erdem GATA Tıbbi Onkoloji BD 19 Mart 2014 5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi, 19-23 Mart 2014, Antalya EPİDEMİYOLOJİ Epidemiyoloji, sağlık olaylarının görünme

Detaylı

İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması

İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması Öğr.Gör. Türkan ÖZBAY Doç. Dr. Özlem KARADENİZ Prof.Dr. Hatice DURAK Genel Bilgiler Çalışmanın Amacı

Detaylı

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır.

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Giriş Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Bu özellikteki elementlere radyoaktif element denir. Doğada bulunan kayaçlar farklı oranlarda radyoaktif

Detaylı

Beyin tümörü, beyni oluşturan üç bölgeden birinden -beyin, beyincik ve beyin sapıkaynaklanabilir.

Beyin tümörü, beyni oluşturan üç bölgeden birinden -beyin, beyincik ve beyin sapıkaynaklanabilir. BEYİN TÜMÖRÜ BEYİN TÜMÖRÜ NEDİR? Beyin tümörü beyinde anormal hücrelerin çoğalması sonucu gelişen bir kitledir. Bazı beyin tümörleri iyi huylu (örneğin meningiom), bazıları ise kötü huylu kitlelerdir.

Detaylı

Radyasyon. İnsan kendi ürettiği ve kullanmaya başladığı cihazlar nedeniyle, tabiatta var olan normal ışınım ortamının dengesini bozmuştur.

Radyasyon. İnsan kendi ürettiği ve kullanmaya başladığı cihazlar nedeniyle, tabiatta var olan normal ışınım ortamının dengesini bozmuştur. RADYASYON Radyasyon İnsan kendi ürettiği ve kullanmaya başladığı cihazlar nedeniyle, tabiatta var olan normal ışınım ortamının dengesini bozmuştur. Radyasyon Genel anlamda ışınım, enerjinin herhangi bir

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işınları Absorbsiyon ve saçılma. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işınları Absorbsiyon ve saçılma. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işınları Absorbsiyon ve saçılma Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak ABSORBSİYON VE SAÇILMA X-ışınları maddeyi (hastayı) geçerken enerjileri absorbsiyon (soğurulma) ve saçılma

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ RADYASYONA BAĞLI SERBEST RADİKAL HASARININ İNCELENMESİ Hazırlayan Serkan KANDİLCİK Danışman Yrd. Doç. Dr. Behzat ÇİMEN Eczacılık Fakültesi Bitirme Ödevi Haziran

Detaylı

BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler. Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı

BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler. Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı BT ve MRG: Temel Fizik İlkeler Prof. Dr. Utku Şenol Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Elektromanyetik Spektrum E= hf 1nm 400-700nm 1m Kozmik ışınlar Gama ışınları X ışınları Ultraviole

Detaylı

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi

Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Hadron terapi, nükleer kuvvetlerle (yeğin kuvvet) etkileşen parçacıkları kullanarak yapılan bir radyasyon tedavi (ışın tedavisi) yöntemidir. Bu parçacıklar protonlar,

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI 2014

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI 2014 EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI 2014 İÇİNDEKİLER Bölüm I. Radyasyon Hakkında Genel Bilgiler 1. Radyasyonun Tanımı ve Türleri..4 1.1. Radyasyon Kaynakları. 5 1.1.1.

Detaylı

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I

T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014 2015 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM I III. KURUL DERS PROGRAMI GENETİK BİLGİNİN AKIŞI - DOKUYA GİRİŞ (12 Ocak 2015-6 Mart 2015 ) Dekan Baş Koordinatör

Detaylı

Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Esat Orhon

Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi. Prof. Dr. Esat Orhon Sperm DNA Yapısı Değerlendirilmesi Prof. Dr. Esat Orhon DNA kırıklarının nedeni nedir? Unpaired Electrons Serbest radikal nedir? Çift oluşturamamış, tek kalmış elektron veya elektronlar içeren atomlar

Detaylı

222 Rn (Radon) Ra. Ra Rn (Aktinon) Ra Rn (Toron)

222 Rn (Radon) Ra. Ra Rn (Aktinon) Ra Rn (Toron) BİNALARDA RADON ve SAĞLIK ETKİLERİ Giriş Bütün canlılar radyasyonla birlikte yaşamakta, hayatın bir parçası olarak dış uzay ve güneşten gelen kozmik ışınlar, yerkabuğunda bulunan radyoizotoplar dolayısıyla

Detaylı

RADYOTERAPİ VE TOTAL VÜCUT IŞINLAMASI

RADYOTERAPİ VE TOTAL VÜCUT IŞINLAMASI RADYOTERAPİ VE TOTAL VÜCUT IŞINLAMASI HAFİZE DÖNMEZ Erciyes Üniversitesi Şahinur Dedeman Kemik İliği ve Kök Hücre Nakli Hastanesi RADYASYON 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen tarafından X-ışınlarının

Detaylı

RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA SABRİ HIZARCI Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi RADYASYON NEDİR? ENERJİDİR Yaşamımızın doğal bir parçasıdır. Radyasyon Türleri

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

ÇOCUKLARDA BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ VE RADYASYON GÜVENLİĞİ KLİNİSYEN BİLGİLENDİRME PLATFORMU

ÇOCUKLARDA BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ VE RADYASYON GÜVENLİĞİ KLİNİSYEN BİLGİLENDİRME PLATFORMU ÇOCUKLARDA BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ VE RADYASYON GÜVENLİĞİ KLİNİSYEN BİLGİLENDİRME PLATFORMU X ışını nedir? X-ışınları gözle görülmeyen ve iyonizan radyasyon içeren ışın demetleridir. 1895 yılında Alman

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI 2014

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI 2014 EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ EL KİTABI 2014 İÇİNDEKİLER Bölüm I. Radyasyon Hakkında Genel Bilgiler 1. Radyasyonun Tanımı ve Türleri..4 1.1. Radyasyon Kaynakları. 5 1.1.1.

Detaylı

HİSTOLOJİ. DrYasemin Sezgin

HİSTOLOJİ. DrYasemin Sezgin HİSTOLOJİ DrYasemin Sezgin HİSTOLOJİ - Canlı vücudunu meydana getiren hücre, doku ve organların çıplak gözle görülemeyen (mikroskopik) yapılarını inceleyen bir bilim koludur. - Histolojinin sözlük anlamı

Detaylı

İYONLAŞTIRICI RADYASYON BULUNAN İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ

İYONLAŞTIRICI RADYASYON BULUNAN İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ İYONLAŞTIRICI RADYASYON BULUNAN İŞYERLERİNDE RİSK DEĞERLENDİRMESİ Dr. Sibel TÜRKEŞ YILMAZ İçerik Türkiye de Radyasyon Kaynakları Radyasyona Maruz Kalma Çeşitleri Temel Güvenlik Standartları Doz Sınırları

Detaylı

Radyoaktif elementin tek başına bulunması, bileşik içinde bulunması, katı, sıvı, gaz, iyon halinde bulunması radyoaktif özelliğini etkilemez.

Radyoaktif elementin tek başına bulunması, bileşik içinde bulunması, katı, sıvı, gaz, iyon halinde bulunması radyoaktif özelliğini etkilemez. RADYOAKTİFLİK Kendiliğinden ışıma yapabilen maddelere radyoaktif maddeler denir. Radyoaktiflik çekirdek yapısıyla ilişkilidir. Radyoaktif bir atom hangi bileşiğin yapısına girerse o bileşiği radyoaktif

Detaylı

HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI. Doç. Dr. Meltem KURUŞ Yrd.Doç. Dr. Aslı ÇETİN

HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI. Doç. Dr. Meltem KURUŞ Yrd.Doç. Dr. Aslı ÇETİN HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI Program Yürütücüsü Programın Kadrolu Öğretim Üyeleri : Prof. Dr. Nigar VARDI : Doç. Dr. Mehmet GÜL Doç. Dr. Meltem KURUŞ Yrd.Doç. Dr. Aslı ÇETİN Programa Kabul İçin

Detaylı

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ RADYASYONDAN KORUNMA 850CK0111 Ankara, 2012 İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR... iii GİRİŞ... 1 ÖĞRENME FAALİYETİ 1... 3 1. RADYASYON KAYNAKLARI... 3 1.1.

Detaylı