Türkiye de Çeşitli Sağlık Kurumlarında Doktor, Hemşire ve Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Boyutu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiye de Çeşitli Sağlık Kurumlarında Doktor, Hemşire ve Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Boyutu"

Transkript

1 Türkiye de Çeşitli Sağlık Kurumlarında Doktor, Hemşire ve Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Boyutu Sabahat TEZCAN*, Nazan YARDIM* * Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, ANKARA ÖZET Sigara içme toplumda rol modeli olan sağlık çalışanlarında önemli bir davranıştır. Bu nedenle Türkiye de doktor, hemşire ve tıp fakültesi öğrencileri arasında yapılmış olan 22 çalışma derlenmiştir. Sigara içme prevalansı sırasıyla doktorlar arasında % , hemşireler arasında % ve tıp fakültesi öğrencileri arasında % olarak bulunmuştur. Sigara içme sağlık çalışanları arasında oldukça yaygındır. Toplumda rol model olan sağlık çalışanları, sigara kontrol programlarında öncelikli olarak ele alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Sigara içme, sağlık çalışanları (doktor, hemşire, tıp fakültesi öğrencileri). SUMMARY Prevalance of Smooking Between the Doctors, Nurses and Medical Faculty Students at Some Health Facilities in Turkey Smoking is an important behaviour amoung health professionals who are role models for the public. For this reason 22 studies are selected which are smoking behaviours amoung doctors, nurses and students of medical school in Turkey. Smoking prevalance is found %, % and % amoung doctors, nurses and students of the medical faculties respectively. Smooking is fairly widespread amoung health professionals. Health professionals who are assume to be role models for the public have to be considered primarly in cigarette control programs. Key Words: Smooking, health professionals (doctor, nurse, student of medical faculty). Halen dünyada her yıl 3 milyon ve her 10 saniyede bir kişi, tütünün yol açtığı bir hastalık nedeniyle ölmektedir ve bu sayı sigara kullanımının yaygınlaşması sonucu giderek de artmaktadır. Yazışma Adresi (Address for Correspondence): Dr. Sabahat TEZCAN, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, ANKARA - TÜRKİYE 390

2 Tezcan S, Yardım N. Mevcut durum değiştirilmezse Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tahminlerine göre lu yılların başlarında dünyada yılda 10 milyon insan (%70 i gelişmekte olan ülkelerde) hayatını kaybedecektir. Gelişmiş ülkelerde li yıllarda yaygın olarak içilen sigaranın etkileri li yıllardan itibaren görülmektedir ve 1990 lı yıllardaki tüm ölümlerin hemen %20 si tütün kullanımına bağlıdır. Otuzbeş-altmışdokuz yaş grubunda erkekler arasındaki ölümlerin %35 i, kadınlar arasındaki ölümlerin %15 i tütün nedeniyle olmaktadır (1). Türkiye de sigara içme alışkanlığı önemli halk sağlığı sorunlarından birisi haline gelmiştir yılında ülke genelinde yapılmış ilk çalışmada, sigara içme sıklığı 15 yaş ve üzeri grupta %44.5 (erkeklerde %62.8, kadınlarda %24) olarak bulunmuştur (2). Türkiye kişi başına sigara tüketimi yönünden Avrupa ülkeleri arasında Yunanistan dan sonra ikinci sırada gelmektedir. Sigara tüketimi 1976 yılında kişi başına 1.8 adet iken, bu sayı 1984 yılında 2.7 ye yükselmiştir. Sigara tüketimindeki artış gençler ve kadınlar arasında daha fazladır lı yıllarda sigara içen erkekler hafif ölçüde azalırken, sigara içen kadınlar hızla artmıştır yılında sigara bağımlısı üç erişkin erkeğe bir kadın düşerken, beş yıl sonra her erkeğe karşılık bir kadın sigara içmektedir (3). Koroner kalp hastalığı açısından sigara içilmesi Türkiye de en yaygın risk faktörüdür. Ergenlik çağındakiler de dahil edilince yaklaşık 16.5 milyon Türk ün düzenli biçimde sigara içtiği tahmin edilmektedir. Yirmi yaş ve üzeri ele alındığında, 1990 yılında erişkin erkeklerin %60 ını oluşturan 9.1 milyon, kadınların ise %19 unu oluşturan 2.7 milyon kişi sigara içiyorken, 1998 yılında 10.4 milyon erkek (%58) ve 3.9 milyon kadının (%22) sigara içtiği saptanmıştır yılındaki kesit taramasında sigara içme koroner hastalık için 30 yaşını aşkın erkeklerde sınırda anlamlı, yaş kadınlarda anlamlı bir etken olarak bulunmuştur. Genel popülasyona kıyasla rölatif risk erkeklerde %59 fazla iken, kadınlarda üç kat olarak saptanmıştır yılındaki takip taramasında sigara içmenin koroner ölümler üzerine sonraki beş yıl içerisinde yarattığı tahripkar etki 1.8 lik bir rölatif risk olarak ifade edilmektedir. Hiç sigara içmemiş 40 yaş ve üzeri 575 erkek ve kadında koroner ölüme %3.13 oranında rastlanırken, sigarayı bırakmış veya içmeye devam eden aynı yaş grubu kişilerde koroner ölüm %5.64 olarak bulunmuştur (4). Tıp fakültesi öğrencileri ve doktorlar arasında yapılmış olan bazı çalışmalar da tütünün sağlık üzerine etkilerine ilişkin yeterli eğitim verilmediğini göstermiştir. Eğitim programlarındaki yetersizliğin nedenlerinden biri de tütünün sağlık üzerine etkileri, korunma önlemleri ve bırakma programları konusunda yeterli bilgiye sahip eğitici yetersizliğidir. Mevcut tıp fakülteleri müfredat programları arasında tütün başlığını içeren konu son derece azdır. Eğitim formatları da çeşitlilik göstermektedir (5). Sağlık çalışanlarının (doktorlar, hemşireler ve geleceğin doktor adayları) bu konuda önemli sorumlulukları bulunmaktadır. Sağlık çalışanlarının öncelikle kendilerinin sigara içmeyerek topluma örnek olmaları beklenir. Ayrıca, hasta ile ilişkilerinde özellikle doktorlar hastalarını, sigaranın sağlığa ilişkin zararları konusunda bilinçlendirerek sigara karşıtı etkinliklerde aktif rol oynamalıdır. Bu derleme ile Türkiye de toplumun sağlığı ve sorunlara getirilecek çözüm yaklaşımlarında sorumlulukları olan sağlık çalışanlarının (doktor, hemşire ve geleceğin doktorları olan tıp fakültesi öğrencileri) sigara içme boyutlarını inceleyen çalışmaların önemli sonuçlarının ilgililerin dikkatine topluca sunulması amaçlanmıştır. AMAÇLAR Sigara içme davranışları açısından son derece önemli olan sağlık çalışanlarının (doktor, hemşire, tıp fakültesi öğrencileri) sigara içme davranış ve tutumlarına yönelik yapılmış olan çalışmaların derlenerek sigara içme boyutunun belirlenmesi amaçlanmıştır. BULGULAR Bulgularda doktor, hemşire ve tıp fakültesi öğrencileri sırasıyla özetlenmiştir. Doktorlar Bilir ve arkadaşlarının yaptıkları Ankara daki Sigara İçme Konusundaki Davranışlar ve Tu- 391

3 Türkiye de Çeşitli Sağlık Kurumlarında Doktor, Hemşire ve Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Boyutu tumlar araştırmasında, katılan doktorlar 30 lu yaşlardadır, kadın erkek sayıları hemen hemen eşittir. Halen sigara içenler %43.9 dur (3). Güneş ve arkadaşlarının yapmış oldukları Turgut Özal Tıp Merkezi Hekim, Hemşire ve Tıp Öğrencilerinde Sigara İçme Sıklığı araştırmasında her gün sigara içme boyutu erkek doktorlarda %43.7, kadın doktorlarda %13.6 olarak saptanmıştır (Kikare = 9.87, SD: 3, p< 0.05). Her gün ve ara sıra sigara içenler birlikte ele alındığında doktorlarda sigara içme prevalansı %45.9 dur (6). Tezcan ve arkadaşlarının yaptığı HÜTF de Çalışan Akademik Personelin Kişisel Sağlık Davranışlarının İncelenmesi araştırması kapsamında, hekim akademik personelin %38.0 i hiç sigara içmemişlerdir, %15.8 i daha önce içip bırakmıştır. Üçyüzyetmişbir hekim akademik personelin %37.2 sinin ise araştırma sırasında sigara içtikleri saptanmıştır (erkeklerde %37.9, kadınlarda %36.3). Erkeklerde sigara içme istatistiki olarak anlamlı şekilde fazladır (Ki-kare= 9.96, p= 0.007) (7). Aykut ve arkadaşları tarafından Erciyes Üniversitesi ne bağlı fakülte, yüksek okul ve bölümlerde çalışmakta olan 472 akademik personelden 293 ünde sigara içme durumu ve etkileyen faktörler anket yöntemiyle araştırılmıştır. Tıp fakültesinde çalışmakta olan hekim akademik personelin sigara içme sıklığı %35.6 olarak bulunmuştur (8). İlçin ve arkadaşlarının yaptıkları, Dicle Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi nde Sigara İçme Bırakmaya İlişkin Tutum ve Davranışlar isimli çalışmalarında, öğretim üyeleri (n= 60) arasında sigara içme boyutu %40; araştırma görevlileri (n= 156) arasında ise %41 olarak bulunmuştur. Tüm çalışmaya katılanlar arasında sigara içme erkeklerde %54.6, kadınlarda %38.5 tir (n= 725) (9). Demircan ve arkadaşlarının Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi çalışanlarına anket yöntemi uygulayarak yaptıkları çalışmada, hekim grubunda sigara içme sıklığı %31.9 olarak bulunmuştur. Her gün sigara içme erkeklerde %44.6, kadınlarda %35.4 olarak bulunmuştur (10). Öncel in İzmir metropolünde çalışan sağlık personelinin sigara konusundaki tutum ve davranışları konusundaki çalışmasında ise hekimlerin %48.2 si sigara içmektedir (11). Sezer ve arkadaşlarının gerçekleştirdikleri Elazığ da görev yapan tüm hekimleri ve diş hekimlerini kapsayan çalışmada, hekimler ve diş hekimleri birlikte değerlendirildiğinde erkeklerin sigara içme boyutu %54.9, kadınların sigara içme boyutu %39.5 olarak saptanmıştır (SD= 1.75, p> 0.05). Hekimler grubu; öğretim üyeleri, şehirdeki diğer uzman hekimleri, asistan ve pratisyen hekimleri kapsamaktadır. Erkek hekimler grubundan %15 (n= 209) sigara içtikleri belirlenen öğretim üyesi hekimler dışlanırsa erkek hekimler grubunun sigara içme sıklığı %56.3 (n= 160) olmaktadır (12). Piyal in 1995 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışanlarında Bazı Davranışsal Risk Faktörleri araştırmasında, katılımcıların (akademisyen, sağlık hizmetlileri -uzman, asistan-, genel idari hizmetliler, yardımcı hizmetliler) uluslararası standartlara göre bir sigara bağımlılığı ölçütü olan 100 sigara içme durumu %70 (n= 249) olarak saptanmıştır. Bunların %81.5 i araştırma sırasında sigara içmektedir (13). Çan ve arkadaşlarının Trabzon İl Merkezinde Görev Yapan Doktorlarda Sigara İçme Sıklığı araştırmasında, erkek doktorlar arasında sigara içme sıklığı %54.3, kadın doktorlar arasında %32.3 olarak bulunmuştur. Sigara içme yönünden erkek doktorların kadınlara göre anlamlı olarak daha fazla sigara içtikleri tespit edilmiştir. (p< ) (14). Kocabaş ve arkadaşlarının Çukurova bölgesinde (Adana, İçel ve Hatay) görev yapan hekimlerin sigara içme davranışlarını araştırmak amacıyla yaptıkları çalışmada, katılan hekimlerdeki sigara içme boyutu %45.6 olarak bulunmuştur (15). Aşut ve arkadaşlarının TTB 41. Ulusal Genel Kurulu na katılan hekimler üzerinde yaptıkları sigara içme araştırmasında sigara kullanım boyutu %66.2 (erkeklerde %64.5, kadınlarda %72.2) olarak saptanmıştır (16). Özkurt ve arkadaşları tarafından yapılan Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri çalışmasında, 392

4 Tezcan S, Yardım N. 132 si sağlık personeli olmak üzere toplam 175 kişi değerlendirilmiştir (98 erkek, 77 kadın). Sigara içme, erkek doktorlar arasında %33.3, kadın doktorlar arasında %32.1 olarak bulunmuştur (17). Semerci tarafından yapılan Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Merkezinde Çalışan Doktorların Sigara İçme Durumlarının Saptanması araştırmasında, katılan hekimlerin %32.6 sı halen sigara içmektedir. Sigara içme kadın hekimlerde %27, erkek hekimlerde %44 olarak bulunmuştur (18). Hemşireler İnanç ve arkadaşları tarafından Gülhane Askeri Tıp Akademisi nde çalışan doktor ve hemşirelerde yapılan çalışmada, doktorlar arasında sigara içme boyutu %52.0, hemşireler arasında %56.6 olarak bulunmuştur (19). Dramalı ve arkadaşlarının yaptıkları Hastanelerdeki Sağlık Personelinin Sigara Kullanımı ve Kullanım Anındaki Rolünün Değerlendirilmesi çalışmasında, katılan doktor ve hemşireler arasında sigara içme boyutu %47.62 (%51.81 erkek, %46.12 kadın) olarak bulunmuştur (20). Güneş ve arkadaşlarının yapmış oldukları Turgut Özal Tıp Merkezi Hekim, Hemşire ve Tıp Öğrencilerinde Sigara İçme Sıklığı araştırmasında her gün sigara içme boyutu hemşirelerde %29.9 olarak saptanmıştır (Ki-kare= 18.53, SD= 3, p< 0.05). Her gün ve ara sıra içenler birlikte ele alındığında bu değer %40.3 olmaktadır (6). Öncel in İzmir Metropolünde Çalışan Sağlık Personelinin Sigara Konusundaki Tutum ve Davranışları konulu çalışmalarında ebe-hemşirelerin %57.5 i sigara içmektedir (11). Yine İlçin ve arkadaşlarının yapmış oldukları çalışmada, hemşireler arasında sigara içme sıklığı ağır içiciler ve günlük içicilerde %43 olarak bulunmuştur (ara sıra içenler hariç) (9). Sezer ve arkadaşlarının Elazığ İlinde Görev Yapan Hemşire ve Ebelerin Sigara Konusundaki Tutum ve Davranışları konusundaki araştırmasında, her gün sigara içme prevalansı %50.76 olarak bulunmuştur (21). Özkurt ve arkadaşları tarafından yapılan Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri çalışmasında, hemşire ve teknisyenler arasında sigara içme boyutu %68.6 olarak saptanmıştır (p< 0.01) (17). Türkiye de hemşireler arasında yapılmış sigara içme boyutunu gösteren çeşitli araştırmalara ait özellikler Tablo 1 de gösterilmektedir. Tıp Fakültesi Öğrencileri Güneş ve arkadaşlarının yapmış oldukları Turgut Özal Tıp Merkezi Hekim, Hemşire ve Tıp Öğrencilerinde Sigara İçme Sıklığı araştırmasında, her gün sigara içme boyutu tüm öğrencilerde %26.8 (erkek öğrencilerde %35.7, kız öğrencilerde %13.2) olarak bulunmuştur (Ki-kare= 18.53, SD= 3, p< 0.05). Ara sıra içenlerle birlikte tıp öğrencilerinde sigara içme prevalansı %39 dur (6). Tablo 1. Türkiye de hemşireler arasında yapılmış sigara içme boyutunu gösteren çeşitli araştırmalara ait özellikler. Çalışma Yıl Yer Katılan hemşire sayısı Sigara içme (%) Sezer 1988 Elazığ İnanç 1990 Ankara Demircan 1993 İzmir İlçin 1993* Diyarbakır Öncel 1994* İzmir Özkurt 1996 Denizli Güneş 1997 Malatya * Yayınlanma tarihleri. Araştırmalar kesitsel tipte epidemiyolojik çalışmalardır ve veriler anket uygulamaları ile toplanmıştır. 393

5 Türkiye de Çeşitli Sağlık Kurumlarında Doktor, Hemşire ve Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Boyutu Burgut ve arkadaşlarının yaptıkları çalışmada Türkiye deki tüm tıp fakültelerinden olasılıklı küme örneklem yöntemi ile seçilen sekiz tıp fakültesinin tüm birinci (n= 1164), dördüncü (n= 1280) ve altıncı (n= 827) sınıfları araştırma kapsamına alınmıştır. Sigara kullanım prevalans hızı birinci sınıfta %10.4, dördüncü sınıfta %27.9, son sınıf öğrencileri arasında %29.1 ve toplam olarak %22 bulunmuştur (22). Tezcan ve Yeşildal ın danışmanlığında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi (HÜTF) Halk Sağlığı İnternleri tarafından yapılan HÜTF İnternlerinde Sigara Kullanma Prevalansı ve Sigaranın Sağlığa Etkilerinin Bilinme Boyutu çalışmasında internlerin %52.7 si hiç sigara içmemiş, %12.4 ü içip bırakmış ve %34.9 u halen (%40.7 erkek, %27.9 kadın) sigara içmektedir (23). Metintaş ve arkadaşları tarafından 1998 yılında Eskişehir de yapılan Üniversite Öğrencilerinde Sigara İçme Örüntüleri çalışmasında, tıp fakültesi öğrencilerinde sigara içme prevalansı %33.9 olarak bulunmuştur (24). Keskinler ve arkadaşlarının Atatürk Üniversitesi Öğrencilerinde Sigara İçme Prevalansı ve Etkileyen Faktörler konulu çalışmalarında da tıp fakültesi ögrencilerinde sigara içme sıklığı %21.4 olarak bulunmuştur (25). Sahip ve arkadaşlarının İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinde Tıp Öğrencilerinin Sigara ve Sigara İçmeme Kampanyaları Karşısında Tutum ve Davranışları çalışmasında, her gün sigara içme prevalansı öğrenciler arasında %15.1 olarak bulunmuştur. Erkek öğrencilerde bu boyut %20.7 ve kadınlarda %8.5 tir (26). Yine Çan ve arkadaşlarının Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Alışkanlıkları Çalışması nda katılımcıların %62.6 (n= 566) sı erkek ve %37.4 (n= 338) ü kız öğrencilerden oluşmuştur. Düzenli sigara içme boyutu erkeklerde %38.5, kızlarda %17.7 olarak bulunmuştur (27). Özdemir ve arkadaşlarının Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Alışkanlıkları ve Sigaranın Sağlığa Etkileri Konusundaki Düşünceleri araştırmasına katılan 509 (%65) erkek ve 274 (%35) kız öğrencinin sigara içme sıklığı %36 olarak bulunmuştur. Erkeklerin sigara içme süresi ve içtikleri sigara miktarı kadınlardan daha yüksek bulunmuştur (p< 0.01). Sigara içilmesi ilerleyen sınıflarda artmaktadır (28). Özkurt ve arkadaşları tarafından yapılan Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri çalışmasında intern doktorlar arasında sigara içme sıklığı %36.6 olarak bulunmuştur (17). Çeşitli tıp fakültesi öğrencilerinin sigara içme sıklığı Tablo 2 de gösterilmektedir. Tablo 2. Çeşitli tıp fakültesi öğrencilerinin sigara içme sıklığı. Çalışma Yıl Yer Katılan öğrenci sayısı Sigara içme (%) İstanbul Ü. - İstanbul Seçilmiş sekiz tıp fak. 1992* Adana Akdeniz Ü. 1992* Antalya Karadeniz Teknik Ü Trabzon Pamukkale Ü Denizli İnönü Ü Malatya HÜTF 1997 Ankara Atatürk Ü Erzurum Anadolu-Osmangazi Ü. 1998* Eskişehir * Yayınlanma tarihleri. Araştırmalar kesitsel tipte epidemiyolojik çalışmalardır ve veriler anket uygulamaları ile toplanmıştır. 394

6 Tezcan S, Yardım N. TARTIŞMA ve ÖNERİLER Türkiye de sağlık çalışanlarının sigara içme boyutunu araştırmak amacıyla yapılmış olan çalışmalardan ulaşılabilen 22 çalışma değerlendirmeye alınmıştır. Değerlendirilen çalışmalarda doktor, ebe-hemşire, tıp öğrencilerinin sigara içme alışkanlıkları, bazı özelliklere göre sigara içme durumundaki farklılaşmalar, sigara içmeye ilişkin bazı davranışlar, sigaraya ilişkin bazı görüşler incelenmiştir. Makalelerde sigara içme tanımı olarak farklı tanımlar kullanılmıştır. Bazı çalışmalarda kadın erkek değerleri belirtilmemiş olup, toplam sigara içme sıklıkları verilmiştir. Bu çalışmada sadece ulaşılabilen çalışmalardan bulunan sigara içme sıklıkları verilmektedir. Çalışmanın gerçek amacına ulaşabilmesi için yapılan çalışmaların ilerde meta-analiz yolu ile değerlendirilmesi gerekliliği göz ardı edilmemelidir. Sigara içme sıklığı doktorlar arasında en yüksek Aşut ve arkadaşlarının TTB Yöneticileri Arasında Sigara İçimi çalışmalarında bulunmuştur. Ancak çalışmaya katılanların sayısı azdır (n= 90) ve seçilmiş bir gruptur. İkinci en yüksek değer Piyal in Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çalışanlarında Bazı Davranışsal Risk Faktörleri çalışmasında (%64.5), en düşük Semerci nin Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Merkezinde Çalışan Doktorların Sigara İçme Durumlarının Saptanması çalışmasında bulunmuştur (%32.6). Hekimlerdeki sigara içme sıklığı, 1988 yılında Türkiye de 15 yaş üzeri nüfusta yapılan çalışmada %44.5 olarak bulunan sigara içme sıklığından yüksek görünmektedir. Erkek hekimler arasında en yüksek değer Aşut un çalışması hariç tutulursa Sezer in çalışmasında (%54.9), en düşük olarak da Özkurt ve arkadaşlarının yaptıkları çalışmada bulunmuştur (%33.3). Kadın hekimler arasında en yüksek boyutta sigara içilmesi Dramalı ve arkadaşlarının çalışmalarında (%46.1), en düşük olarak da Semerci tarafından yapılan çalışmada saptanmıştır (%26.9) (Tablo 3). Diğer çalışmalar da göz önüne alındığı takdirde, hekimlerin sigara içme boyutları oldukça yüksektir. Fransa da yapılan bir çalışmada hekimler arasında sigara içme boyutu %34 (29); Japonya daki bir çalışmada %26 (30); Kosta-Rika da %19 (31) ve İtalya da göğüs Tablo 3. Türkiye de doktorlar arasında yapılmış sigara içme boyutunu gösteren çeşitli araştırmalara ait özellikler. Çalışma Yıl Yer Erkek hekim (%) Kadın hekim (%) Toplam (%) Aykut 1988* Kayseri Sezer 1988 Elazığ Dramalı 1990 İzmir İnanç 1990 Ankara İlçin 1993* Diyarbakır Demircan 1993 İzmir Kocabaş 1993 Adana, İçel, Hatay Aşut 1993 Ankara Öncel 1994* İzmir Piyal 1995 Ankara Özkurt 1996 Denizli Çan Trabzon Bilir 1997 Ankara Güneş 1997 Malatya Tezcan 1998 Ankara Semerci 2001 Ankara * Yayınlanma tarihleri. Araştırmalar, Bilir hariç, kesitsel tipte epidemiyolojik çalışmalardır ve veriler anket uygulamaları ile toplanmıştır. 395

7 Türkiye de Çeşitli Sağlık Kurumlarında Doktor, Hemşire ve Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Boyutu hastalıkları uzmanları arasında %25 (32) olarak saptanmıştır. Yapılan çalışmalarda hemşireler arasında sigara içme sıklığı en yüksek %68.6, en düşük %40.3 olarak saptanmıştır (Tablo 1). Tıp fakültesi öğrencilerinde sigara içme sıklığı bir çalışma hariç (%15.1) % arasında değişmektedir (Tablo 2). Aynı durum 14 Avrupa ülkesini kapsayan bir çalışmada % , İngiltere de İskoçya ve Galler i içine alan 13 tıp fakültesinde %11; Asya da 15 tıp fakültesinde yapılan bir çalışmada %13-24; Amerika Birleşik Devletleri (ABD) nde 23 tıp fakültesi öğrencilerini kapsayan bir çalışmada %10, İsrail de tıp fakültesi öğrencileri arasında % olarak bulunmuştur (33). Tüm bu sonuçlar, toplumda kendileri örnek olma durumunda olan hekimler, hemşireler ve tıp fakültesi öğrencilerinin sigara kontrol programlarında öncelikli hedef gruplardan birisi olarak ele alınmalarını gerektirmektedir. Çalışmaların hiçbirisinde pasif sigara içiciliğinin değerlendirilmemiş olması, çalışmaların ortak sınırlılıkları olmuştur yılında yürürlülüğe giren yasanın sigara içme boyutuna fazla bir olumlu etkisinin olmadığı çalışma sonuçlarından anlaşılmaktadır. Ancak yasayı takiben yapılmış çalışma sayısı azdır. İlerde yapılacak çalışmalar, beklenen olumlu etkiyi değerlendirmede daha yol gösterici olacaktır. Yetişkinler arasında yaygın bir alışkanlık olan sigara içme davranışı ne yazık ki özdeşim kurulacak modeller olan sağlık çalışanları arasında da yüksektir. Sigarasız Avrupa (Smoke-Free Europe) ile ilgili olarak DSÖ Avrupa Bölgesinin 2001 yılı hedefleri ve eylem planının yedinci maddesine göre temel sağlık hizmetlerinde çalışan doktor, hemşire, eczacı ve diş hekimlerine, standartlara uygun olarak sigara bırakma yöntemleri konusunda eğitim yapılmalıdır öngörüsü gerçekçi bir yaklaşımdır. Öneriler 1. İncelenen tüm çalışmaların sonuçları göstermektedir ki, bir halk sağlığı sorunu olan sigara içme davranışı sağlık çalışanları arasında da büyük sorundur. 2. Sağlık çalışanları arasında yüksek boyutta sigara içilmesi, her zaman bilginin davranışa yansımadığının iyi bir göstergesidir ve davranış değişikliği için farklı eğitim stratejilerinin izlenmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. 3. Sigara içme alışkanlığı, yapılan çalışmalarda öğrenciler arasında da yüksek boyutlardadır. Tıp fakülteleri arasında standart bir eğitim programı başlatılması için eğitimciler sigara eğitimi konusunda eğitilmelidir. Hastane servis deneyimleri ve öğrenci grup çalışmaları yararlı olmuştur (30). 4. Tüm sağlık kuruluşları, çalışanlarının sigaranın zararlı etkilerinden kurtulmaları için profesyonel yardım programları geliştirmeli, sigarayı bırakmak isteyen elemanlarının yararlanmaları sağlanmalıdır. 5. Sigara içme davranışının sosyal bir norm olarak yerleşmemesine yönelik aktiviteler sağlık çalışanlarından başlanarak etkili bir biçimde yürütülmelidir. 6. Bu derlemede değinilmemesine karşın, sigara içme davranışının bazı çalışmalarda hasta yanında, hastane ve muayenehane içerisinde gerçekleştirildiği saptanmıştır. İlgili yasanın sağlık kurum ve kuruluşlarında etkili biçimde uygulanmasının sağlanması zorunludur. KAYNAKLAR 1. Guidelines for Controlling and Monitoring the Tobacco Epidemic, Tobacco or Health Programme, WHO, March, Türk Toplumunda Sigara İçme Davranışları ve Sigara İçme ve Sigara Karşıtı Kampanyalara Karşı Tutumlar, TC. Sağlık Bakanlığı Raporu, PİAR, Ocak Bilir N ve ark. Sigara İçme Konusundaki Davranışlar ve Tutumlar, Ankara, Türk Kardiyoloji Derneği, Türkiye Kalp Raporu Richmond R. Educating Medical Students Abaut Tobacco: Planing and Implementation, Tobacco Prevention Section International Union Against Tuberculosis and Lung Disease Paris, France. 6. Güneş G ve ark. Turgut Özal Tıp Merkezi Hekim, Hemşire ve Tıp Öğrencilerinde Sigara İçme Sıklığı, Jour of Turgut Özal Center 4(4): Tezcan S ve ark. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesinde Çalışan Akademik Personelin Kişisel Sağlık Davranışlarının İncelenmesi,

8 Tezcan S, Yardım N. 8. Aykut M ve ark. Erciyes Üniversitesinde Görevli Akademik Personelin Sigara İçme Durumu ve Bunu Etkileyen Bazı Faktörler, Ulusal Halk Sağlığı Kongresi- 88 Bildiri Özetleri, Antalya, İlçin E ve ark. D. Ü. Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Sigara İçme Bırakmaya İlişkin Tutum ve Davranışlar, III. Halk Sağlığı Günleri, Kayseri, Demircan C ve ark. Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, IV. Halk Sağlığı Kongresi, Didim, Öncel S. İzmir Metropolünde Çalışan Sağlık Personelinin Sigara Konusundaki Tutum ve Davranışları, IV. Halk Sağlığı Kongresi, Didim, Sezer E ve ark. Elazığ da Görev Yapan Hekimlerin ve Diş Hekimlerinin Sigara Konusundaki Davranışları, Tutumları, Doğa- Tr. J. Of Medical Sciences 1990; 14: Piyal B. Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi Çalışanlarında Bazı Davranışsal Risk Faktörleri, Uzmanlık Tezi, Çan ve ark. Trabzon İl Merkezinde Görev Yapan Doktorlarda Sigara İçme Sıklığı. 15. Kocabaş A ve ark. Çukurova bölgesinde çalışan pratisyen ve uzman hekimlerde sigara içme prevalansı. Tüberküloz ve Toraks 1995; 43: 16. Aşut ve ark. Tobacco-Smoking Among Executives of the Turkish Medical Association, Tobacco and Health, NY, Özkurt ve ark. Tıp fakültesi çalışanlarında sigara içme prevalansı, nikotin bağımlılığı ve solunum fonksiyon testleri. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2000; 48: Semerci B. Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Merkezinde Çalışan Doktorların Sigara İçme Durumlarının Saptanması, HAS 645 Epidemiyoloji Araştırma Planlama Uygulama Dersi Kapsamında Yaplmış Çalışma, Yayınlanmamış Rapor. 19. İnanç N ve ark. GATA da Çalışan Doktor ve Hemşirelerin Sigara İçme Davranışına İlişkin Özelliklerin İncelenmesi, II. Ulusal Hemşirelik Kongresi Bildirileri, İzmir, Dramalı ve ark. Hastanelerdeki Sağlık Personelinin Sigara Kullanımı ve Kullanım Anındaki Rolünün Değerlendirilmesi, II. Ulusal Hemşirelik Kongresi Bildirileri, İzmir, Sezer E ve ark. Elazığ İlinde Görev Yapan Hemşire ve Ebelerin Sigara Konusundaki Tutum ve Davranışları, Sigara Alarmı, Haziran 1992, Burgut ve ark. Üniversite Öğrencilerinin Sigara Kullanımı ile İlgili Bilgi, Tutum ve Davranışları, III. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi Özet Kitabı, Tezcan S ve ark. HÜTF İnternlerinde Sigara Kullanma Prevalansı ve Sigaranın Sağlığa Etkilerinin Bilinme Boyutu, Ankara, Metintaş S ve ark. Smoking Patterns of University Students in Eskişehir, Turkey, Public Health (1998), 112, Keskinler D ve ark. Atatürk Üniversitesi Öğrencilerinde Sigara İçme Prevalansı ve Etkili Faktörler, AÜTD 1999, 31: Sahip Y ve ark. İstanbul Üniv. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Alışkanlıkları ve Davranışları ve Sigara Karşıtı Kampanyalar. 27. Çan ve ark. Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Alışkanlıkları. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 1998; 46: Özdemir T ve ark. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fak. Öğrencilerinin Sigara İçme Alışkanlıkları ve Sigaranın Sağlığa Etkileri Konusundaki Düşünceleri. Akdeniz Ü Tıp Fak Dergisi 1992; 9(1-2). 29. Smoking behavior & opinions of French general practitioner. J Natl Med Assoc 2000; 92: Smoking behavior of medical doctors. J Epidemiol 2000; 10: Smoking attitudes of Costa Rica physicans. Bull WHO 1999; 77: The influence of personal tobacco smoking on the clinical practice of Italian chest physicans. Eur Respir J 1998; 12: Teaching Medical Students Abaut Tobacco, Thorax, London Jan

Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri #

Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri # Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri # Sibel ÖZKURT*, Mehmet BOSTANCI**, Remzi ALTIN*, Aysun ÖZŞAHİN**, Beyza AKDAĞ*** * Pamukkale Üniversitesi

Detaylı

TÜRKİYE DE SİGARA KULLANIMININ EPİDEMİYOLOJİSİ. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Tıp Fakültesi nbilir@hacettepe.edu.

TÜRKİYE DE SİGARA KULLANIMININ EPİDEMİYOLOJİSİ. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Tıp Fakültesi nbilir@hacettepe.edu. TÜRKİYE DE SİGARA KULLANIMININ EPİDEMİYOLOJİSİ Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Tıp Fakültesi nbilir@hacettepe.edu.tr 18-19 Ocak 2008 Dünyada 1.3 milyar sigara içen Türkiye de 17 milyon sigara içen Bazı

Detaylı

Doğu Karadeniz Bölgesi nde sigara içme prevalansı

Doğu Karadeniz Bölgesi nde sigara içme prevalansı Doğu Karadeniz Bölgesi nde sigara içme prevalansı Gamze ÇAN 1, Haşim ÇAKIRBAY 2, Murat TOPBAŞ 1, Murat KARKUCAK 2, Erhan ÇAPKIN 3 1 Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı,

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON TARTIŞMA HEDEFLERİ Sigara bırakma politikasını vurgulamak Sigara bırakma polikliniklerinin özelliklerini irdelemek Türkiye de yaşanan sorunları tanımlamak

Detaylı

TÜRKİYE'DE YAYINLANAN DERGİLER

TÜRKİYE'DE YAYINLANAN DERGİLER ABANT İZZET BAYSAL TIP FAKÜLTESİ 1 2005 1 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ DÜZCE 4 2002 1 TIP FAKÜLTESİ ACTA ORTHOPAEDICA 36 2002 1 2 3 ACTA ORTHOPAEDICA 35 2001 1 4 ACTUAL MEDICINE 1 1993 5 12 ACTUAL MEDICINE

Detaylı

1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 1 2 3 4 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Sayfa 1 / 6

1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 1 2 3 4 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Sayfa 1 / 6 0 0 0 Sayfa / 0 0 0 0 0 Sayfa / 0 Sayfa / YURTDIŞINDA DOKU VE ORGAN NAKLİ AMACIYLA SAĞLIK KURULU RAPORU VERMEYE YETKİLİ RESMİ SAĞLIK KURUMLARI LİSTESİ AKCİĞER NAKLİ MERKEZLERİ İstanbul Üniversitesi İstanbul

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ

Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ Yrd. Doç. Dr. Fatih Özcan ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı Doğum Yeri Mesleği Uzmanlığı Yabancı Dil : Fatih : Özcan : Çorum : Tıp Doktoru : Aile Hekimliği : İngilizce İletişim Adresi: Manisa Celal Bayar Üni. Tıp Fakültesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl. Görev Ünvanı Görev Yeri Yıl. VKV Amerikan Hastanesi Eylül 1998 - Şubat, 2000

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl. Görev Ünvanı Görev Yeri Yıl. VKV Amerikan Hastanesi Eylül 1998 - Şubat, 2000 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Ülkü ÖZDEMİR 2. Doğum Yeri ve Tarihi : Giresun 18.11.1976 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu : Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl Y. Lisans Sağlık Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Kocaeli de sigara içme prevalansı

Kocaeli de sigara içme prevalansı Kocaeli de sigara içme prevalansı Serap ARGUN BARIŞ 1, Füsun YILDIZ 2, İlknur BAŞYİĞİT 2, Haşim BOYACI 2 1 SB M. Kazım Dinç Kandıra Devlet Hastanesi, Göğüs Hastalıkları, Kocaeli, 2 Kocaeli Üniversitesi

Detaylı

Prof. Dr. Yıldız Tümerdem. Mesleksel Yaşam Öyküsü

Prof. Dr. Yıldız Tümerdem. Mesleksel Yaşam Öyküsü Prof. Dr. Yıldız Tümerdem Mesleksel Yaşam Öyküsü 1. Adı Soyadı: Yıldız Tümerdem 2. Doğum Tarihi: 01.01.1937 3. Unvanı: Profesör 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Ankara Üniversitesi

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

Deniz Çalışkan, Gönül Çulha, Özlem Sarışen, Saadet Karpuzoğlu, Arslan Tunçbilek

Deniz Çalışkan, Gönül Çulha, Özlem Sarışen, Saadet Karpuzoğlu, Arslan Tunçbilek DAHİLİ BİLİMLER/ MEDICAL SCIENCES Araştırma Yazısı / Original Article Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 200; 8:2-3 Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrenci ve çalışanlarının sigara içme durumu

Detaylı

Ağrı-Doğubayazıt da Lise Öğrencilerinin Sigara İçme Alışkanlıkları ve Sigaraya Karşı Tutumları

Ağrı-Doğubayazıt da Lise Öğrencilerinin Sigara İçme Alışkanlıkları ve Sigaraya Karşı Tutumları Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Ağrı-Doğubayazıt da Lise Öğrencilerinin Sigara İçme Alışkanlıkları ve Sigaraya Karşı Tutumları Smoking Habits and Attitudes of High School Students Towards Smoking

Detaylı

Bir eğitim hastanesinde görev yapan hemşirelerin sigara içme profilinin belirlenmesi

Bir eğitim hastanesinde görev yapan hemşirelerin sigara içme profilinin belirlenmesi Bir eğitim hastanesinde görev yapan hemşirelerin sigara içme profilinin belirlenmesi İlknur Sayan 1, Ö. Faruk Tekbaş 2, Ercan Göçgeldi 2, Eylem Paslı 3, Mustafa Babayiğit 2 1 GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi

Detaylı

ARAŞTIRMALAR (Research Demirel, Reports) Sezer

ARAŞTIRMALAR (Research Demirel, Reports) Sezer ARAŞTIRMALAR (Research Demirel, Reports) Sezer SİVAS BÖLGESİ ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SİGARA KULLANMA SIKLIĞI Smoking prevalence among University Students in Sivas region Yeltekin DEMİREL 1, R Erol SEZER

Detaylı

İstanbul un Gaziosmanpaşa ve Eyüp ilçelerindeki sağlık çalışanlarının sigara içme alışkanlıkları ve sigara içmeye yaklaşımları

İstanbul un Gaziosmanpaşa ve Eyüp ilçelerindeki sağlık çalışanlarının sigara içme alışkanlıkları ve sigara içmeye yaklaşımları İstanbul un Gaziosmanpaşa ve Eyüp ilçelerindeki sağlık çalışanlarının sigara içme alışkanlıkları ve sigara içmeye yaklaşımları Fahrettin TALAY 1, Sedat ALTIN 2, Erdoğan ÇETİNKAYA 2 1 Abant İzzet Baysal

Detaylı

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Doktorlarının Sigara İçimi Konusundaki Bazı Düşünce ve Davranışları

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Doktorlarının Sigara İçimi Konusundaki Bazı Düşünce ve Davranışları Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Doktorlarının Sigara İçimi Konusundaki Bazı Düşünce ve Davranışları Meftun ÜNSAL*, Murat TOPBAŞ**, A. Güven ATICI*, Davut UĞURLU*, Adviye ÖZER*, Levent ERKAN* *

Detaylı

Sivas ın Çayboyu Mahallesi nde Yaşayan 10 Yaş ve Üzerindeki Bireylerin Sigara İçme Durumu *

Sivas ın Çayboyu Mahallesi nde Yaşayan 10 Yaş ve Üzerindeki Bireylerin Sigara İçme Durumu * Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas ın Çayboyu Mahallesi nde Yaşayan 10 Yaş ve Üzerindeki Bireylerin Sigara İçme Durumu * Smoking Status of Individuals Over 10 Years Old Living in Çayboyu District

Detaylı

BİR POLİS OKULU ÖĞRENCİLERİNDE SİGARA KULLANIM SIKLIĞI ARAŞTIRMASI PREVALENCE OF SMOKING AMONG A POLICE SCHOOL STUDENTS

BİR POLİS OKULU ÖĞRENCİLERİNDE SİGARA KULLANIM SIKLIĞI ARAŞTIRMASI PREVALENCE OF SMOKING AMONG A POLICE SCHOOL STUDENTS BİR POLİS OKULU ÖĞRENCİLERİNDE SİGARA KULLANIM SIKLIĞI ARAŞTIRMASI PREVALENCE OF SMOKING AMONG A POLICE SCHOOL STUDENTS Yasemin AÇIK, S. Aytaç POLAT, Erhan DEVECİ Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk

Detaylı

Seçilmiş bir grup tıp fakültesi öğrencisinde sigara içme yaygınlığı ve sigarayı bırakmaya etki eden faktörlerin incelenmesi

Seçilmiş bir grup tıp fakültesi öğrencisinde sigara içme yaygınlığı ve sigarayı bırakmaya etki eden faktörlerin incelenmesi ARAŞTIRMA Gülhane Tıp Derg 2013; 55: 207-213 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2013 doi:10.5455/gulhane.33329 Seçilmiş bir grup tıp fakültesi öğrencisinde sigara içme yaygınlığı ve sigarayı bırakmaya etki eden

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA TÜTÜN KULLANIMI VE SORUMLULUKLARI KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU

SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA TÜTÜN KULLANIMI VE SORUMLULUKLARI KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA TÜTÜN KULLANIMI VE SORUMLULUKLARI KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU Araş. Gör. Handan EREN Sunum Planı Küreselleşme ve sigara Sağlık Çalışanlarında Sigara Kullanımı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Görevler Görev Unvanı Görev Yeri Yıl Hemşire Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Koroner Yoğun Bakım Ünitesi, Ankara

ÖZGEÇMİŞ. Görevler Görev Unvanı Görev Yeri Yıl Hemşire Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Koroner Yoğun Bakım Ünitesi, Ankara ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Hafize ÖZDEMİR 2. Doğum Yeri ve Tarihi : Giresun 24.02.1981 3. Unvanı : Araştırma Görevlisi 4. Öğrenim Durumu : Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerine Uygulanan Sigara Anket Sonuçları

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerine Uygulanan Sigara Anket Sonuçları Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerine Uygulanan Sigara Anket Sonuçları Hülya Günbatar, Bünyamin Sertoğullarından, Selami Ekin Özet Amaç: Bu çalışmanın amacı tıp fakültesi öğrencileri arasında

Detaylı

Elazığ il merkezinde iki eğitim araştırma sağlık ocağı bölgesinde kadınların sigara ARAŞTIRMALAR içme sıklığı (Research Reports) Abstract

Elazığ il merkezinde iki eğitim araştırma sağlık ocağı bölgesinde kadınların sigara ARAŞTIRMALAR içme sıklığı (Research Reports) Abstract Elazığ il merkezinde iki eğitim araştırma sağlık ocağı bölgesinde kadınların sigara ARAŞTIRMALAR içme sıklığı (Research Reports) ELAZIĞ İL MERKEZİNDE İKİ EĞİTİM ARAŞTIRMA SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE KADINLARIN

Detaylı

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ

2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ 2015BAŞARISIRALARIDEĞİŞİMİTAHMİNLERİ YÖNTEM Buçalışma,DoğruTercihAnalizEkibitarafındanhazırlanmışveKariyerPlanlamaDerneğiÜyelerilebirlikteyorumlanmıştır. Geçtiğimizyılardakontenjanartışveazalmalarınabakıldığında,çoğunluklaazalmanınbaşarısırasınınyükselmesine,artışlarındabaşarısırasındadüşüşe

Detaylı

Tıp Fakültesi Hastanesinde Çalışanlarda Sigara İçme Prevelansı ve Sigaraya Karşı Tutumlarının Değerlendirilmesi

Tıp Fakültesi Hastanesinde Çalışanlarda Sigara İçme Prevelansı ve Sigaraya Karşı Tutumlarının Değerlendirilmesi Kocatepe Tıp Dergisi The Medical Journal of Kocatepe 5: 63-67 Mayıs 2004 Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Çalışanlarda Sigara İçme Prevelansı ve Sigaraya Karşı Tutumlarının Değerlendirilmesi

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER Doç. Dr. Şule Akçay Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD 8 Nisan 2009 Hastasının sigarayı bırakmasını sağlamak her hekimin görevi

Detaylı

Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Durumu ve Sigara İle İlgili Tutumları ARAŞTIRMA

Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Durumu ve Sigara İle İlgili Tutumları ARAŞTIRMA ARAŞTIRMA Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Durumu ve Sigara İle İlgili Tutumları Erhan Yengil 1 Cengiz Çevik 2 Gökhan Demirkıran 1 Ayşe Neslin Akkoca 3 Gül Soylu Özler 2 Cahit Özer 1 1 Mustafa

Detaylı

200611179 Halk Sağlığı 4 K 1 - - 1 Bülent Ecevit Üniversitesi

200611179 Halk Sağlığı 4 K 1 - - 1 Bülent Ecevit Üniversitesi Programın Kodu Eğitim Süresi Puan Türü Genel Ek Kontenjan Yabancı Uyruklu Ek Kontenjanı Tablo 2 Üniversitelerdeki Tıpta Uzmanlık Eğitimi Yapılacak Programlar ve Ek Kontenjanları* Program Adı Özel Koşullar

Detaylı

Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları

Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları Kimya Öğretmen de Hizmet İçi Eğitim Türkiye'de İhtiyaçları Murat Demirbaş 1, Mustafa Bayrakci 2, Mehmet Polat Kalak 1 1 Kırıkkale University, Education Faculty, Turkey 2 Sakarya University, Education Faculty,

Detaylı

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti askeri sağlık personelinde sigara içme sıklığı, nikotin bağımlılığı ve ucuz sigara satışının etkisi

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti askeri sağlık personelinde sigara içme sıklığı, nikotin bağımlılığı ve ucuz sigara satışının etkisi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti askeri sağlık personelinde sigara içme sıklığı, nikotin bağımlılığı ve ucuz sigara satışının etkisi Ersin GÜNAY 1, Ziya ŞİMŞEK 2, Gürkan KUTUCULAROĞLU 2, Gürkan METİNYURT

Detaylı

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER*

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* Emine BARAN 1, M. Esin OCAKTAN 2, Sabahattin KOCADAĞ 1, Ayşe YILDIZ 3, Recep AKDUR 4 1 Araş. Gör. Dr. Ankara Üniversitesi

Detaylı

Original Investigation / Özgün Araştırma. Mustafa Hamidullah Türkkanı 1, Leyla Yılmaz Aydın 2, Tarkan Özdemir 3. Abstract. Özet

Original Investigation / Özgün Araştırma. Mustafa Hamidullah Türkkanı 1, Leyla Yılmaz Aydın 2, Tarkan Özdemir 3. Abstract. Özet Original Investigation / Özgün Araştırma Eurasian J Pulmonol 2014; 16: 175-9 Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun Sonrası Sigara İçen Sağlık Çalışanlarında Sigara İçme Alışkanlıklarındaki

Detaylı

Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi. Dr. Zehra Arıkan

Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi. Dr. Zehra Arıkan Türkiye de Bağımlılık Epidemiyolojisi Dr. Zehra Arıkan Araştırmacı: Danışman: Konuşmacı: Glaxo, Sanovel, Bilim Epidemiyoloji Tıbbi araştırmaların yöntem bilimi Sağlık sorunlarının tanımlanması, nedenlerinin

Detaylı

1 Kafkas Üniversitesi Kars 02.11.2007/3 17.04.2014. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü

1 Kafkas Üniversitesi Kars 02.11.2007/3 17.04.2014. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Onay ve karar no 1 Kafkas Üniversitesi Kars 02.11.2007/3 17.04.2014 2 3 4 Erzurum Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Necmettin Erbakan Üniversitesi

Detaylı

ARAŞTIRMA (Research Report)

ARAŞTIRMA (Research Report) ARAŞTIRMA (Research Report) Kılıç N, Ek NH ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU VE SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN SİGARAYA YÖNELİK, BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARI* Knowledge,

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Yrd. Doç.Dr. Mehemet Ali Nahit Şendur Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Yrd. Doç.Dr. Mehemet Ali Nahit Şendur Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Detaylı

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hemşirelerinde Sigara İçme Durumu Ve Etkileyen Faktörler

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hemşirelerinde Sigara İçme Durumu Ve Etkileyen Faktörler Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hemşirelerinde Sigara İçme Durumu Ve Etkileyen Faktörler The Frequency and Affecting Factors of Smoking Among Nurses of Medicine

Detaylı

Türkiye de sağlık politikalarında pulmoner rehabilitasyon ve kronik hasta bakımının yeri

Türkiye de sağlık politikalarında pulmoner rehabilitasyon ve kronik hasta bakımının yeri Türkiye de sağlık politikalarında pulmoner rehabilitasyon ve kronik hasta bakımının yeri Doç Dr Rengin Güzel Çukurova Üniv Tıp Fak. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD Sunum planı Sağlık politikalarında

Detaylı

Tablo 2. Üniversitelerdeki Tıpta Uzmanlık Eğitimi Yapılacak Dallar ve Kontenjanları*

Tablo 2. Üniversitelerdeki Tıpta Uzmanlık Eğitimi Yapılacak Dallar ve Kontenjanları* Tablo 2 2013 TUS İlkbahar Dönemi Ek Yerleştirme Üniversitelerdeki Tıpta Uzmanlık Eğitimi Yapılacak Dallar ve Kontenjanları* Uzmanlık Dal Kodu Uzmanlık Dal Adı Öğretim Süresi Puan Türü Genel Kontenjan Yabancı

Detaylı

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI Doç Dr Tunçalp Demir Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD DSÖ sigarayı en önemli önlenebilir hastalık nedeni olarak tanımlamaktadır. Her yıl sigaraya

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi SAÜ SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİĞİ 2006 Bağlasan Durur mu? Fotoğraf: FİTNAT ÇİMŞİT SAÜ Tütün Kontrolü Koordinasyon

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Candan DELİDUMAN Doğum Tarihi: 15.08.1979 E-Posta: candancandan2012@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Hastane çalışanlarının sigara içme düzeylerinin belirlenmesi ve dumansız hava sahası uygulamasının değerlendirilmesi

Hastane çalışanlarının sigara içme düzeylerinin belirlenmesi ve dumansız hava sahası uygulamasının değerlendirilmesi JCEI / 2015; 6 (1): 33-39 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2015.01.0482 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Hastane çalışanlarının sigara içme düzeylerinin belirlenmesi

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Sağlık Memurluğu Kafkas Üniversitesi 2002 Y. Lisans Mikrobiyoloji Kafkas Üniversitesi 2014

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Sağlık Memurluğu Kafkas Üniversitesi 2002 Y. Lisans Mikrobiyoloji Kafkas Üniversitesi 2014 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Özgür ASLAN 2. Doğum Tarihi : 01 Ekim 1979 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi. 4. Öğrenim Durumu : Yüksek Lisans 5. Çalıştığı Kurum :Artvin Çoruh Üniversitesi Derece Alan Üniversite

Detaylı

Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ

Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ Sunum Akışı Kesici ve delici alet yaralanmaları Nedenleri ve yaralanma

Detaylı

Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin sigara bağımlılık düzeyleri ve etkileyen etmenler*

Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin sigara bağımlılık düzeyleri ve etkileyen etmenler* Cilt: 4 Sayı: 2 Yıl: 2007 www.insanbilimleri.com Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin sigara bağımlılık düzeyleri ve etkileyen etmenler* Cantürk Çapık** Şeyda Özbıçakcı *** Özet Sigara bağımlılığı üzerine

Detaylı

Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Kurumları ve Kodları

Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Kurumları ve Kodları Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Kurumları ve Kodları A 010 İstanbul, Adli Tıp Kurumu D 010 Adana, Çukurova Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi D 020 Ankara, Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği

Detaylı

Düzce Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara Konusundaki Tutumları ve İçme Sıklıkları

Düzce Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara Konusundaki Tutumları ve İçme Sıklıkları Araştırma/Research Article Düzce Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara Konusundaki Tutumları ve İçme Sıklıkları Atilla Senih Mayda 1 *, Nihan Tufan 2, Selen Baştaş 2 1 Düzce Üniv. Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastanelerine Alınacak Asistan Sayıları

Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastanelerine Alınacak Asistan Sayıları Program Kodu Eğitim Süresi Puan Türü Genel Kontenjan Yabancı Uyruklu Kontenjanı 2015-TUS Tercih Program Adı Özel Koşullar ve Açıklamalar* (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Gazi Üniversitesi 2001 Y. Lisans Halk Sağlığı Anabilim Dalı Karadeniz Teknik Ünv.

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Gazi Üniversitesi 2001 Y. Lisans Halk Sağlığı Anabilim Dalı Karadeniz Teknik Ünv. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Barış KAYA 2. Doğum Yeri ve Tarihi : Giresun - 23.05.1980 3. Unvanı : Okutman 4. Öğrenim Durumu : Yüksek Lisans Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Gazi Üniversitesi 2001

Detaylı

KESİTSEL ARAŞTIRMALAR

KESİTSEL ARAŞTIRMALAR KESİTSEL RŞTIRMLR KESİTSEL RŞTIRMLR PREVLNS RŞTIRMSI DURUM SPTM RŞTIRMSI ROSSSETIONL STUDY ROSSSETIONL SURVEY PREVLNE STUDY BSELINE SURVEY 1 2 Kesitsel çalışmalar, belirli bir populasyonda, belirli bir

Detaylı

Akademik ve Mesleki Özgeçmiş

Akademik ve Mesleki Özgeçmiş RESİM Dr. Hülya PEHLİVAN hulyapeh@hacettepe.edu.tr Akademik ler Akademik ve Mesleki Özgeçmiş Üniversite Dışı ler ve Danışmanlıklar İdari ler Verdiği Dersler Lisans Dersin Kodu Adı Kredisi EBB 147 Eğitim

Detaylı

ÇOCUK ACİL TIP DERNEĞİ Faaliyet Raporu 2009-2012 YÖNETİM KURULU

ÇOCUK ACİL TIP DERNEĞİ Faaliyet Raporu 2009-2012 YÖNETİM KURULU ÇOCUK ACİL TIP DERNEĞİ Faaliyet Raporu 2009-2012 YÖNETİM KURULU KURSLAR APLS: The Pediatric Emergency Medicine Course APLS kursunun gerçekleştiği iller; 1. İzmir (Mayıs 2009) 2. İstanbul (Ekim 2009) 3.

Detaylı

Sigara içen sağlık personelinde nikotin bağımlılık düzeyini etkileyen faktörler

Sigara içen sağlık personelinde nikotin bağımlılık düzeyini etkileyen faktörler Sigara içen sağlık personelinde nikotin bağımlılık düzeyini etkileyen faktörler Oğuzhan OKUTAN, Dilaver TAŞ, Hatice KAYA, Zafer KARTALOĞLU Gülhane Askeri Tıp Akademisi Haydarpaşa Eğitim Hastanesi, Göğüs

Detaylı

(1) (2) (3) (4) (5) (6) (7)

(1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) Program Kodu Eğitim Süresi Puan Türü Genel Ek Kontenjan Yabancı Uyruklu Ek Kontenjanı 2014-TUS Ek Tercih Program Adı Özel Koşullar ve Açıklamalar* (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) Sağlık Bakanlığı Eğitim ve

Detaylı

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II 47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi

Detaylı

TÜTÜN ÜRÜNLERİ ÜZERİNDEKİ VERGİYİ ARTIRMAK

TÜTÜN ÜRÜNLERİ ÜZERİNDEKİ VERGİYİ ARTIRMAK TÜTÜN ÜRÜNLERİ ÜZERİNDEKİ VERGİYİ ARTIRMAK Doç. Dr. S. Erhan DEVECİ 9 Haziran 2010 - Elazığ Sunum Planı - Konunun önemi - Vergi ve fiyatlar ile ilgili ulusal stratejik planlar - Verginin artırılması sonucu

Detaylı

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları #

Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Denizli Merkez İlkokullarında 1993-1995 Yıllarında Yapılan Tüberkülin Taramasının Sonuçları # Sibel ÖZKURT*, Fatma FİŞEKÇİ*, Mevlüt TÜRE**, Beyza AKDAĞ** * Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Öğr. Gör. Uzm. Berin Bayraklı Doğum Tarihi: 01.01.1967 Öğrenim Durumu: Yüksek Lİsans Yabancı Dil: İngilizce Medeni Durum: Evli-2 çocuk sahibi Derece Bölüm/Program

Detaylı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı 5A 5R KAVRAMLARI Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Genel İlkeler Tütün bağımlılığı kronik bir hastalıktır. Genellikle birkaç denemeden sonra bırakılır. Her

Detaylı

Elazığ Emniyet Teşkilatı Personelinin Sigara İçme Davranışları, Bağımlılık Düzeyleri ve Sigara-Sağlık İlişkisine Yaklaşımları #

Elazığ Emniyet Teşkilatı Personelinin Sigara İçme Davranışları, Bağımlılık Düzeyleri ve Sigara-Sağlık İlişkisine Yaklaşımları # Elazığ Emniyet Teşkilatı Personelinin Sigara İçme Davranışları, Bağımlılık Düzeyleri ve Sigara-Sağlık İlişkisine Yaklaşımları # S. Erhan DEVECİ*, Haydar GÜLER**, Figen DEVECİ***, Yasemin AÇIK*, M. Hamdi

Detaylı

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments Gülşen AYTAR 1, Nuray YEŞİLDAL 2 1 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Sosyal Hizmet Uzmanı 2 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Düzce ÖZET Düzce Tıp Fakültesinde yatan 61 hastada memnuniyet

Detaylı

ÜNİVERSİTE PROGRAM EN KÜÇÜK PUAN ( TABAN PUAN) Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık 462,659 ABANT İZZET BAYSAL Ü. (BOLU) Sosyoloji 382,533

ÜNİVERSİTE PROGRAM EN KÜÇÜK PUAN ( TABAN PUAN) Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık 462,659 ABANT İZZET BAYSAL Ü. (BOLU) Sosyoloji 382,533 1 2 2010 ÖSYS KLAVUZUNA GÖRE TÜRKİYE DEKİ FELSEFE - FELSEFE GRUBU ÖĞRT - SOSYOLOJİ VE REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK PROGRAMLARI TABAN PUNLARI KARŞILAŞTIRMASI ÜNİVERSİTE PROGRAM EN KÜÇÜK PUAN Rehberlik

Detaylı

Tanımı. Çalışma Alanları

Tanımı. Çalışma Alanları Tanımı Türk gençliğinin fizîken ve ruhen sağlıklı bir şekilde gelişimini sağlayan, sporu kitlelere yayan ve sevdiren, Türk sporunun ve sporcusunun uluslar arası alanlarda başarılı olmasını sağlayan, aynı

Detaylı

Yaşam Sonu Kararlarında Hastane Etik Kurulları / Etik Konsültasyon. Öğr. Gör. Dr. Müge Demir Tıp Tarihi ve Etik AD mdemir@hacettepe.edu.

Yaşam Sonu Kararlarında Hastane Etik Kurulları / Etik Konsültasyon. Öğr. Gör. Dr. Müge Demir Tıp Tarihi ve Etik AD mdemir@hacettepe.edu. Yaşam Sonu Kararlarında Hastane Etik Kurulları / Etik Konsültasyon Öğr. Gör. Dr. Müge Demir Tıp Tarihi ve Etik AD mdemir@hacettepe.edu.tr Tanım Etik danışmanlık (konsültasyon) tıbbi konsültasyonun bir

Detaylı

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47.

International Journal of Progressive Education, 6(2), 27-47. ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: AYŞE AYPAY Doğum Tarihi: 24 02 1969 Öğrenim Durumu: Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Bölümü Ankara Üniversitesi 1989 Y. Lisans

Detaylı

194 22. TABABET UZMANLIK TÜZÜĞÜNE GÖRE İHTİSAS YAPANLARIN EĞİTİM BİRİMLERİNE GÖRE SAYILARI

194 22. TABABET UZMANLIK TÜZÜĞÜNE GÖRE İHTİSAS YAPANLARIN EĞİTİM BİRİMLERİNE GÖRE SAYILARI 194 TÜRKİYE TOPLAMI 2859 1059 1800 10211 3521 6690 2302 745 1557 TOTAL FOR TURKEY ÜNİVERSİTELER TOPLAMI 1539 546 993 6131 2024 4107 1013 310 703 TOTAL FOR THE UNIVERSITIES DİĞER EĞİTİM KURUMLARI TOPLAMI

Detaylı

TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT

TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT TUĞBA YARDIMCI YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : tugbayardimci@hotmail.com Telefon (İş) : 3682715588 Telefon (Cep) : Faks : Adres : Sinop Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü/Sinop Öğrenim

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

2012 ÖSYS TAVAN VE TABAN PUANLARI

2012 ÖSYS TAVAN VE TABAN PUANLARI 1 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) Tıp Fakültesi MF-3 103 103 490,69 504,86 483,72 485,47 ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) Fizyoterapi ve Rehabilitasyon MF-3 36 36 397,16 444,53 ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

ENDOÜROLOJİ DERNEĞİ. 2016 Yılı Eğitim ve Kurs Faaliyetleri

ENDOÜROLOJİ DERNEĞİ. 2016 Yılı Eğitim ve Kurs Faaliyetleri ENDOÜROLOJİ DERNEĞİ 2016 Yılı Eğitim ve Kurs Faaliyetleri Endoüroloji Derneği 2016 Yılı Eğitim ve Kurs Faaliyetleri MİNİ-FELLOWSHİP PROGRAMI İstanbul Tıp Fakültesi Bakırköy Sadi Konuk EAH Laparoskopik

Detaylı

TÜRK TORAKS DERNEĞİ İSTANBUL ŞUBESİ EYLEM PLANI 2014-2015

TÜRK TORAKS DERNEĞİ İSTANBUL ŞUBESİ EYLEM PLANI 2014-2015 TÜRK TORAKS DERNEĞİ İSTANBUL ŞUBESİ EYLEM PLANI 2014-2015 ŞUBE PROJELERİ Proje Adı tarih Hedef İzlenecek strateji Sorumlu kişiler Kistik fibrozis Kasım- Erişkin Göğüs Hastalıkları uzmanlarının bu Kistik

Detaylı

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika)

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) TÜTÜN ENDÜSTRİSİ VE GENÇLİK Birinci Dönem Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) Tütün endüstrisinin gençler üzerinden tütün tüketimini artırmaya yönelik çalışmaları hakkında

Detaylı

URAP ALAN SIRALAMASI 9 EYLÜL 2016 URAP (University Ranking by Academic Performance)

URAP ALAN SIRALAMASI 9 EYLÜL 2016 URAP (University Ranking by Academic Performance) URAP 2015-2016 ALAN SIRALAMASI 9 EYLÜL 2016 URAP (University Ranking by Academic Performance) ODTÜ Enformatik Enstitüsü URAP Laboratuvarı, üniversitelerin güçlü ve geliştirmeye açık yönlerini belirlemelerine

Detaylı

SİGARAYI BIRAKMA YOLLARI (SİGARANIN ZARARLI ETKİLERİNDEN KORUNMA)

SİGARAYI BIRAKMA YOLLARI (SİGARANIN ZARARLI ETKİLERİNDEN KORUNMA) (SİGARANIN ZARARLI ETKİLERİNDEN KORUNMA) Hazırlayan Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet Sağlık

Detaylı

Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi

Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi Cengiz ÖZGE, Münir TÜMKAYA, Eylem S. ÖZGÜR, Suzan EKER Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

TÜRKİYE ÜNİVERSİTELERİNİN AKADEMİK PERFORMANS SIRALAMASI ve ERCİYES ÜNİVERSİTESİ NİN DURUMU

TÜRKİYE ÜNİVERSİTELERİNİN AKADEMİK PERFORMANS SIRALAMASI ve ERCİYES ÜNİVERSİTESİ NİN DURUMU TÜRKİYE ÜNİVERSİTELERİNİN AKADEMİK PERFORMANS SIRALAMASI ve ERCİYES ÜNİVERSİTESİ NİN DURUMU Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Nisan 2013 URAP URAP (University Ranking by Academic Performance)

Detaylı

2014 - Teknik Öğretmenler İçin Mühendislik Tamamlama Programları Yerleştirme Sonuçlarına Göre En Küçük ve En Büyük Puanlar

2014 - Teknik Öğretmenler İçin Mühendislik Tamamlama Programları Yerleştirme Sonuçlarına Göre En Küçük ve En Büyük Puanlar 100110399 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) / Mühendislik-Mimarlık Fakültesi / Makine Mühendisliği 13 0 58,33333 76,66667 100110415 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) / Mühendislik-Mimarlık Fakültesi

Detaylı

103510395 ERCİYES ÜNİVERSİTESİ (KAYSERİ) Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği 15 3252 103530169 ERCİYES ÜNİVERSİTESİ (KAYSERİ) Mühendislik

103510395 ERCİYES ÜNİVERSİTESİ (KAYSERİ) Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği 15 3252 103530169 ERCİYES ÜNİVERSİTESİ (KAYSERİ) Mühendislik PROGRAM KODU ÜNİVERSİTE FAKÜLTE PROGRAM ADI KONTENJAN ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAMALAR Mühendislik Alan Kodu ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ Mühendislik-Mimarlık Fakültesi

Detaylı

2014-2015 ÖSYM YERLEŞTİRME SONUÇLARI HUKUK FAKÜLTESİ www.ogis.web.tr

2014-2015 ÖSYM YERLEŞTİRME SONUÇLARI HUKUK FAKÜLTESİ www.ogis.web.tr 1 İHSAN DOĞRAMACI BİLKENT ÜNİVERSİTESİ VAKIF ANKARA 100% Hukuk Fakültesi (İngilizce) (Tam Burslu) TM-2 20 20 515,277 558,452 2 TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ VAKIF ANKARA 100% Hukuk Fakültesi (Tam

Detaylı

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız.

Tercih yaparken mutlaka ÖSYM Kılavuzunu esas alınız. TABLO ÜNİVERSİTE Tür ŞEHİR FAKÜLTE/YÜKSOKUL PROGRAM ADI AÇIKLAMA DİL 4 GÜLHANE ASKERİ TIP AKADEMİSİ Devlet ANKARA Askeri Tıp Fak. Askeri Tıp Fakültesi Sivil Lise-Erkek MF-3 491,589 470,441 221 17.400 4

Detaylı

Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sigara içmenin insan vücudu üzerine etkileri Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Hemşirelik Yüksekokulu Hacettepe Üniversitesi 1984

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Hemşirelik Yüksekokulu Hacettepe Üniversitesi 1984 EK 3 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Müyesser ERDEM 2. Doğum Tarihi: 30-10 - 1960 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Yüksekokulu Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

BASIN AÇIKLAMASI. Kamu Hastane Birlikleri 3. Yıl Değerlendirmesi: Kamu Hastane Birlikleri Sistemi Sınıfta Kalmaya Devam Ediyor

BASIN AÇIKLAMASI. Kamu Hastane Birlikleri 3. Yıl Değerlendirmesi: Kamu Hastane Birlikleri Sistemi Sınıfta Kalmaya Devam Ediyor 09.02.2016 BASIN AÇIKLAMASI Kamu Hastane Birlikleri 3. Yıl Değerlendirmesi: Kamu Hastane Birlikleri Sistemi Sınıfta Kalmaya Devam Ediyor Artık Sağlık Bakanlığı kaynakları da ifade etmeye başladılar. Kamu

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi Ön Lisans Programı

Hacettepe Üniversitesi Ön Lisans Programı ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Tülay AYYILDIZ Doğum Tarihi: 16-12-1975 Öğrenim Durumu: Yüksek Lisans Öğrenim Dönemi Devam ediyor 2005 2001 1996 1994 Diploma Türü Doktora Yüksek Lisans

Detaylı

SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM

SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi, Halk Sağlığı Enstitüsü TÜTÜN KONTROLÜNÜN TEMEL STRATEJİLERİ Tütün kontrolü çalışmaları birbirini tamamlayan

Detaylı

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI AKCİĞER KANSERİNİN ÖLÜMLERİNİN %90 neden sigaradır. SİGARA NEDİR? Zehirli bir bitki olan tütünün, ince bir kağıt içine sıkıştırılarak sarılmış

Detaylı

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI

ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI ULUSAL PNÖMOKONYOZ ÖNLEME EYLEM PLANI 1. Sorunun öneminin saptanması Pnömokonyoz ülkemizde en sık görülen mesleki akciğer hastalıklarından biri olup, önlenebilir meslek hastalıklarının başında gelmektedir.

Detaylı

sigara kullanma yaşının 7 ye, alkol kullanımının 12 li yaşlara

sigara kullanma yaşının 7 ye, alkol kullanımının 12 li yaşlara Alkol, sigara, uyuşturucu madde, kumar gibi zararlı alışkanlıkların tüm dünyada tehlikeli boyutlarda yaygınlaşmaya başlaması ülkemizi de tehdit eden bir problemdir. Lise ve üniversite öğrencileri ile çalışan

Detaylı

İstanbul Eyüp İlçesi Lise Öğretmenlerine Uygulanan Sigara Anketi Sonuçları #

İstanbul Eyüp İlçesi Lise Öğretmenlerine Uygulanan Sigara Anketi Sonuçları # İstanbul Eyüp İlçesi Lise Öğretmenlerine Uygulanan Sigara Anketi Sonuçları # Fahrettin TALAY*, Sedat ALTIN**, Erdoğan ÇETİNKAYA** * Abant İzzet Baysal Üniversitesi İzzet Baysal Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları

Detaylı

TABLO-1 Tercih Edilebilecek Mühendislik Programları ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAMALAR

TABLO-1 Tercih Edilebilecek Mühendislik Programları ÖZEL KOŞUL VE AÇIKLAMALAR ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU) 100110415 Elektrik-Elektronik Mühendisliği 13 3162 100110399 Makine Mühendisliği 13 3252 AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ (AFYONKARAHİSAR) 100410245 Malzeme Bilimi ve

Detaylı

2013-TUS İLKBAHAR DÖNEMİ GENEL YERLEŞTİRME SONUÇLARINA GÖRE EN KÜÇÜK VE EN BÜYÜK PUANLAR (GENEL)

2013-TUS İLKBAHAR DÖNEMİ GENEL YERLEŞTİRME SONUÇLARINA GÖRE EN KÜÇÜK VE EN BÜYÜK PUANLAR (GENEL) VE LAR () TÜRÜ YERLEŞEN BOŞ 100111016 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ACİL TIP K 3 3 0 47,79389 49,74187 100111043 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ANESTEZİYOLOJİ VE REANİMASYON

Detaylı

SİGARA BAĞIMLILIK ANKETİ

SİGARA BAĞIMLILIK ANKETİ Araştırma, Bilgi Sistemleri, Sağlığın Geliştirilmesi ve Halk Sağlığı Şubesi SİGARA BAĞIMLILIK ANKETİ Anketi Hazırlayan: Meryem TER İstatistik: Nurgül GİRGİN 1 Statistics TOPLAM CİNSİYETİ N Valid 123 123

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK EÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniği Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniği Sonuçlarının Değerlendirilmesi Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniği Sonuçlarının Değerlendirilmesi Gamze ÇAN*, Funda ÖZTUNA**, Tevfik ÖZLÜ** * Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

SİGARA VE BEYİN. Hazırlayan. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Şubat - 2008 ANKARA

SİGARA VE BEYİN. Hazırlayan. Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Şubat - 2008 ANKARA SİGARA VE BEYİN Hazırlayan Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet Sağlık Bakanlığı Yayın No: 731

Detaylı