Burdur İlinde İkinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında Verilen Doğum Öncesi Bakımın Değerlendirilmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Burdur İlinde İkinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında Verilen Doğum Öncesi Bakımın Değerlendirilmesi"

Transkript

1 Sağlık ve Toplum Yıl:21, Sayı: 2 Mayıs-Ağustos 211 ARAŞTIRMALAR / Researches Burdur İlinde İkinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında Verilen Doğum Öncesi Bakımın Değerlendirilmesi Evaluation Of Prenatal Care Provided in Second Level Health Facilities in Burdur Province Binali ÇATAK1, Sevinç SÜTLÜ2, Ahmet S. KILINÇ2, Okan BADILLIOĞLU ÖZET SUMMARY Giriş ve Amaç: Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen Güvenli Annelik Paketi nde, doğum öncesi bakım anne ve yenidoğan ölümlerinin azaltılmasında temel müdahale olarak yer almaktadır. Çalışmada; Burdur ilinde ikinci basamak sağlık kurumlarında verilen doğum öncesi bakım sıklığını ve doğum öncesi bakımın kalitesini belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki çalışmanın evrenini, Burdur ilinde 29 Mart ayında, 71 aile hekimine kayıtlı 177 gebe oluşturmaktadır. Epi İnfo programında evreni temsil eden, ulaşılması gereken örneklem büyüklüğü 785 olarak hesaplanmış ve randomizasyonla belirlenmiştir. Veriler, gebelerden sözlü onam alındıktan sonra anket yöntemiyle yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmış; verilerin değerlendirilmesi SPSS 1. paket programı kullanılarak frekans, yüzdeler ve ortalama ile analiz edilmiştir. Bulgular: Gebelerin yaş, ilk evlenme yaşı ve ilk gebelik yaş ortalamaları sırasıyla 25.8 (±5.), 2.6 (±.8) ve 21.6 (±.9)'dır. Kadınların %5.9'unun ilk gebeliğidir. Gebelerin %96.5'i ikinci basamak sağlık kuruluşlarında doğum öncesi bakım almıştır. Gebe başına düşen ortalama uzman muayene sayısı 4.4 olup, %9.1'i ilk muayeneyi 4. gebelik ayından önce olmuştur. İkinci basamağa başvurarak 7 ve daha fazla muayene olan gebelerin %84.2'sinin kalp oskültasyonu, %15.1'inin tansiyonu, %14.'ünün kilo ölçümü, %.8'inin ultrasonografisi, %9.5'inin kan tetkiki, %12.7'sinin idrar tetkiki ve %5.7'sinin glukoz tarama/yükleme testleri hiç yapılmamıştır. Sonuç: Çalışmada ikinci basamak sağlık kurumlarında verilen doğum öncesi bakım sayısal olarak yeterli düzeyde iken, kalite olarak yetersizdir. Bu nedenle; başta ikinci basamak sağlık kurumlarında çalışan ve doğum öncesi bakım hizmeti veren bütün sağlık personeli periyodik olarak eğitilmeli ve verilen hizmet saha çalışmalarıyla ara ara izlenmelidir. Objective: In the Mother & Baby Package - in the Safe Motherhood programme developed by the World Health Organization, prenatal care is the main intervention method for preventing maternal and newborn deaths. The aim of this study was to evaluate the quality and quantity of prenatal health care given in second level health care units in Burdur province. Materials and Methods: The cross-sectional study consists of a population among 177 pregnant women who are registered to 71 family physicians in March 29 in Burdur province. The final sample size which represents the population was calculated as 785 pregnant women using Epi Info program and cases were selected using random sampling method. After verbal consents, data was obtained by face-to-face interviews and frequencies, percentages and mean values were analyzed using SPSS package program. Results: The mean values of age of pregnant women, age at first marriage and age at first pregnancy was 25.8 (± 5.), 2.6 (±.8) and 21.6 (±.9) respectively. 5.9% of women in the study group were in their first pregnancy. 96.5% of pregnant women received prenatal care from second level health facilities. While average number of examinations per pregnant is 4.4, 9.1% of them received their first examination before the fourth month of pregnancy. Among pregnant women who were examined more than 7 times by obstetrician-gynecologists; 84.1% have no cardiac auscultation, 15.1% have no blood pressure measurement, 14.% have no weight measurement,.8% have no USG examination, 9.5% have no blood tests, 12.7% have no urine tests and 5.7% have no glucose screening / loading tests. Conclusion: While the quantity of prenatal care provided in second level health facilities in Burdur province was adequate, the quality was evaluated as inadequate. Therefore; health care personnel especially working in second level health facilities and giving prenatal care should be trained periodically and services should be monitored by field work. Anahtar Kelimeler: Doğum Öncesi Bakım, İkinci Basamak Sağlık Kuruluşu Key Words: Antenatal Care, Prenatal Care, Secondary Level Health Facility GİRİŞ Doğum öncesi bakım (DÖB); anne ve fetüsün tüm gebelik boyunca düzenli aralıklarla, gerekli muayene ve önerilerde bulunularak, eğitimli sağlık personeli tarafından izlenmesi (1); izlemler sırasında anne ve bebek morbidite ve 1.Halk Sağlığı Uzmanı Dr. İstanbul Sağlık Müdürlüğü 2.Dr. Burdur Sağlık Müdürlüğü.Halk Sağlığı Uzmanı Dr. Burdur Bucak Toplum Sağlığı Merkezi 15

2 Burdur İlinde İkinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında Verilen Doğum Öncesi Bakımın Değerlendirilmesi mortalitesine neden olabilecek gebeliğe bağlı komplikasyonların belirlenmesi ve bu komplikasyonlara yönelik önlemler alınmasıdır (2). bulunmaktadır. Yardımcı sağlık personeli açısından tam olan doluluk oranı olan ilde, uzman hekimlerde %86., pratisyen hekimlerde %96. dolululuğa sahiptir. 71 aile hekiminin görev yaptığı ilde, aile hekimi başına düşün ortalama nüfus sayısı yaklaşık olarak 6'dür. 29 yılında kaba ölüm hızı binde 6.7, bebek ölüm hızı binde 1.9 olan Burdur'da bir anne ölümü gerçekleşmiştir (7). Yeterli DÖB almamış annelerin, alanlara göre doğumda daha fazla ölüm riski taşıdıkları ve bebeklerinin perinatal dönemde ölme olasılıklarının daha fazla olduğu belirlenmiştir (). Ülkemizde 25 yılında yapılan Ulusal Anne Ölümleri Araştırması'nda (UAÖA), anne ölümlerinin %61.6'inde bir ya da daha fazla önlenebilir faktörler olduğu; ölen annelerin %25.5'i hiç, %2.6'sının düşük kalitede DÖB aldığı bildirilmiştir. Diğer yandan aynı araştırmada, sağlık kurumları tarafından sunulan hizmetlerden kaynaklanan önlenebilir faktörlerin anne ölümlerine katkısı birinci basamak sağlık hizmetleri sisteminde genel pratisyenlerin %1., ebeler %14.2; ikinci basamak sağlık kurumlarının %26.9 ve üçüncü basamak sağlık kurumlarının ise %7.7'i olduğu düşünüldüğünde (4), ikinci basamak sağlık kurumlarında verilen DÖB'ı sorgulanır hale getirmiştir. Kesitsel tipteki çalışmanın evrenini, Mart 29 tarihinde aile hekimlerine kayıtlı 177 gebe oluşturmaktadır. Örnekleme hesabında gebelere ultrasonografinin (USG) kadın-doğum uzmanlarınca yapıldığı düşünülerek, 28 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırmasına (TNSA) göre gebelere USG yapılma yüzdesi (%96,2), aynı zamanda gebenin kadın-doğum uzmanına muayene olması olarak kabul edilmiştir. Burdur ilinin de içinde bulunduğu Akdeniz Bölgesi'nde gebelerin %95,4'üne USG yapıldığı belirlenmiştir (2). Epi İnfo programında; evreni temsil eden, ulaşılması gereken örneklem büyüklüğü %95 prevalans, %1. yanılma payı, tip 1 hata düzeyi %5 ve güven aralığı %95 alındığında 785 olarak hesaplanmıştır. Örneklem seçimi, aile hekimlerince bildirilen gebe listelerinden randomizasyonla yapılmıştır. Ancak gebelerin 79'una (%94.1) ulaşılabilmiştir. Bu bağlamda, Sağlık Bakanlığı 25 yılı UAÖA'dan sonra, anne ölümlerini önlemeye yönelik doğum öncesi bakım, doğum ve doğum sonu bakımda standardizasyonu sağlamak için rehberler hazırlamış ve deklare etmiştir. Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi'nde her gebenin en az 4 kez izlenmesi ve her izlemde yapılması gereken muayene, ölçüm, test ve danışmanlık hizmetlerini tanımlanmıştır (5). Bu çalışmada; Burdur il genelinde ikinci basamak sağlık kurumlarında verilen DÖB sıklığını ve Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi'nde yapılması istenen bazı muayene, ölçüm ve testlerin yapılma düzeyini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmanın anket soruları Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi ve 28 TNSA esas alınarak hazırlanmıştır (2, 5). Anket kadının sosyodemografik, biyodemografik özellikleri ile doğum öncesi yapılması gereken muayene, ölçüm, test ve danışmanlık hizmetlerini içeren sorulardan oluşmuştur. Veriler; Valilik ve İl Sağlık Müdürlüğü'nden gerekli yazılı izinler alındıktan sonra, 25 Mayıs 16 Temmuz 29 tarihleri arasında Burdur Toplum Sağlığı Merkezinde görev yapan ebe/hemşireler tarafından yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak ve gebeden sözlü onam alınarak toplanmıştır. Veri toplamadan önce standardizasyonu sağlamak için, veri toplayacak ebe ve hemşirelere çalışmanın amacı, hangi değişkenlerle ilgili bilgi toplanacağı ve veri toplama aşamasında dikkat edilmesi gereken durumları içeren bir eğitim verilmiştir. Anketin ön denemesi, örnekleme seçilmeyen ve il merkezinde yaşayan 11 gebe ile yapılmıştır. Ön GEREÇ VE YÖNTEM Burdur; Afyon, Denizli, Isparta ve Antalya ile komşuluğu olan Akdeniz bölgesinde bir ildir. 11 ilçesi bulunan Burdur'un 29 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminde 1.92 kırsal ve kent olmak üzere toplam nüfusu 'dır. 29'da işsizlik oranı 5.1 olan Burdur'un temel geçim kaynağı hayvancılık, tarım ve hizmet sektörüdür (6). 29 yılında 'ü kamu, biri özel sektöre ait olmak üzere toplam 4 tane tam teşekküllü hastane 16

3 Sağlık ve Toplum Yıl:21, Sayı: 2 Mayıs-Ağustos 211 Tablo 1:İkinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında Verilen DÖB'ın Sayısı, Zamanı ve DÖB Verilen Kuruluşun Yüzde Dağılımı (Burdur, 29) Özellikler DÖB alınan sağlık kuruluşu (n=79) DÖB almayan (.4) Sadece birinci basamak 2 (.1) Sadece ikinci basamak 12 (1.6) Birinci ve ikinci basamak birlikte 71 (94.9) 2. basamakta alınan DÖB sayısı (n=71) 1 69 (9.7) (15.6) 96 (1.5) 47 (61.) Ortalama (±SS) 4.4 (±2.4) İkinci basamakta ilk muayene zamanı (ay)** (n=71) <4 661 (9.1) (5.6) 6 9 (1.) Ortalama (±SS) 2.1 (±1.1) Muayene edildiği yer*** (n=71) Kamu Hastanesi 7 (9.8) Muayenehane/Özel Hastane 27 (8.) Kamu Hastanesi ve Muayenehane/Özel Hastane 71 (52.2) *Sütun yüzdesi, ** veri eksik, ***2 veri eksik uygulamaya göre gerekli düzeltmeler yapılarak ankete son şekli verilmiştir. ölçümü, glikoz tarama/yükleme testinin yapılıp yapılmadığı, kan ve idrar tetkiki, USG ve gebelere tehlike işaretleri konusunda bilgi verip vermediği ile değerlendirilmiştir. DÖB'ın niceliği ise doğum öncesi bakım almaya başlama zamanı ve toplam doğum öncesi bakım alma sayısına yönelik sorularla belirlenmiştir. Araştırmada DÖB'ın nicelik ve nitelik olarak kalitesini belirlemede Sağlık Bakanlığı DÖB rehberi temel alınmıştır (5). DÖB'ın niteliği kalp oskültasyonu, kan basıncı ölçümü, ağırlık 17

4 Burdur İlinde İkinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında Verilen Doğum Öncesi Bakımın Değerlendirilmesi Tablo 2:Gebelik Risk Durumu (Burdur, 29) Gebelik risk durumu * En az bir kez gebelik yaşamış gebelerde (n=45) Ölü doğum 15 (.) Ard arda spontan düşük 5 (1.1) Erken doğum 71 (15.8) Anomalili bebek doğurma 21 (4.7) 25 gramdan düşük kiloda bebek doğurma 49 (1.9) 45 gramdan büyük kiloda bebek doğurma 6 (1.) Hastanede yatarak hipertansiyon tedavi alan 6 (1.) Sezaryen 171 (8.) Diğer operasyonlar 11 (2.4) Mevcut gebelik öyküsü (n=71) Çoğul gebelik 29 (4.1) 18 yaş ve altı gebe 56 (7.9) 5 yaş ve üzeri gebe 48 (6.7) Rh uygunsuzluğu 6 (8.8) Vajinal kanama 122 (17.1) Anemi öyküsü 22 (45.2) Kronik hastalık 78 (1.9) Her gün sigara içen 56 (7.9) *Sütun yüzdesi Toplanan veriler SPSS 1. paket programında analiz edilmiştir. Analizlerde sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır (±.9)'dır. Görüşülen kadınların %5.9'unun ilk gebeliğidir. Bu gebeliği hariç en az 1 kez gebe kalan kadınların %22.8'i spontan düşük, %12.4'ü küretaj, %.4'ü ölü doğum yapmıştır. Beş yaş altında çocuğu ölen kadınların oranı %4.'dür. Gebelerin yaşayan çocuk ortalaması 1.2 (±.7) ve gebelik ortalaması 1.7 (±1.)'dir. BULGULAR Gebelerin yaş, ilk evlenme yaşı ve ilk gebelik yaş ortalamaları sırasıyla 25.8 (±5.), 2.6 (±.8), 18

5 Sağlık ve Toplum Yıl:21, Sayı: 2 Mayıs-Ağustos 211 Tablo :Gebelerin Sahip Olduğu Gebelik Risk Sayısına Göre İlk ve Daha Fazla Gebelik Geçirme Durumları (Burdur, 29) İlk Gebeliği En Az Bir Kez Olanlar Gebelik Yaşamış lar Risk yok 69 (26.2) 61 (1.6) 1 (18.2) 1 risk 11 (41.8) 18 (.7) 248 (4.8) 2 risk 6 (22.8) 16 (.2) 196 (27.5) risk 19 (7.2) 75 (16.7) 94 (1.2) risk 5 (1.9) 4 (8.9) 45 (6.) 26 (1.) 45 (1.) 71 (1.) Toplam* Gebelik Risk Sayısı Toplam** *Satır yüzdesi, **Sütun yüzdesi, Gebelerin %17.9'u geniş ailede yaşamakta, %9.7'si eşi ile akraba, %52.5'i görücü usulü ile evlenmiş ve %.'ının resmi nikahı bulunmamaktadır. Ortalama hane büyüklüğü.2 (±1.)'dür. Gebelerin %8.8'i ilkokul mezunu, %2.'i ilkokul altı eğitime sahip ve %12.7'si üniversite mezunudur. Gebelerin %78.8'inin sosyal, %8.'ünün ise sağlık güvencesi olmayıp, sağlık güvencesi yeşil kart olanlar %8.7'dir. hipertansiyon (%1.) ve diabetes mellitusdür (%.8) (Tabloda verilmemiştir). Toplam gebelerin %4,8'inde bir risk, %%6,'ünde ise dört ve daha fazla risk bulunmaktadır (Tablo ). Tablo 4'de DÖB'da yapılması gereken muayene, ölçüm, test ve bilgilendirme durumunun muayene sayılarına göre dağılımı özetlenmiştir. Tablo 1'de ikinci basamak sağlık kuruluşlarından DÖB alan gebelerin muayene sayısı, ilk DÖB alım zamanı ve gebenin muayene edildiği sağlık kuruluşu görülmektedir. Buna göre gerek birinci ve gerekse ikinci basamak sağlık kuruluşlarından DÖB almayan gebe oranı %.4'dür. Gebelerin %.5'i gibi çok az bir grubu ikinci basamak sağlık kuruluşlarından DÖB almamıştır. İkici basamak sağlık kuruluşlarından DÖB alanların %92.7'si ilk gebelik muayenesini 4. aydan önce olmuştur ve gebe başına düşen ortalama muayene sayısı 4.4'dür. Gebelik komplikasyonları anne ölümlerinin, erken neonatal ölümlerin ve morbiditenin önemli nedenleridir. Bu nedenle, güvenli anneliği sağlama konusunda doğum öncesi bakımın (DÖB) etkili olması, bu kontroller sırasında olası komplikasyonları belirlemek için yapılan muayene, ölçüm ve testlere dayanmaktadır (2). Çalışmada, Burdur'da kadın-doğum uzmanlarınca verilen DÖB'ı değerlendirmek amaçlanmıştır. Tablo 2'de gebelerin sahip olduğu gebelik riskleri özetlenmiştir. Gebelerde sürekli sigara içime %7.9'dır. Ancak %12. gebe kronik içici olduğu halde, gebelik sürecince sigarayı bıraktıklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca, gebelerde en sık görülen kronik hastalıklar sırasıyla tiroid hastalığı (%5.), talasemi taşıyıcılığı (%1.), Burdur ilinde, çalışmanın yapıldığı dönemde gebelerin %.4'ü gerek birinci ve gerekse ikinci basamak sağlık kuruluşlarından DÖB almamışlardır. İkinci basamak sağlık kuruluşlarından DÖB alan gebeler %96.5'dir. 28 TNSA'da doğum öncesi bakım alan gebelerde USG yapılma, aynı zamanda ikinci basamak sağlık TARTIŞMA 19

6 Burdur İlinde İkinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında Verilen Doğum Öncesi Bakımın Değerlendirilmesi Tablo 4:Doğum Öncesi Bakım Niteliğine Yönelik Bakım Kriterlerine Göre Muayene Sayısının Dağılımı (Burdur, 29) Muayene Sayısı Toplam Muayene, Ölçüm ve * 174 (96.7) 214 (9.7) 16 (9.6) 16 (84.2) 654 (91.7) 1 6 (.) 15 (6.4) 6 (.5) 1 (7.9) 7 (5.2) 2 7 (.) 5 (2.9) 1 (7.9) 22 (.1) 94 (52.2) 68 (28.8) 41 (24.) 19 (15.1) 222 (1.1) 86 (47.8) 45 (19.1) 14 (8.2) 4 (.2) 149 (2.9) 54 (22.9) 9 (5.) (2.4) 66 (9.) 69 (29.2) 17 (62.6) 1 (79.4) 276 (8.7) 12 (56.7) 77 (2.6) 8 (22.2) 18 (14.) 25 (.) 78 (4.) 4 (16.9) 1 (7.6) 4 (.2) 15 (18.9) 51 (21.6) 8 (4.7) (2.4) 62 (8.7) 68 (28.8) 112 (65.5) 11 (8.2) 281 (9.4) 12 (6.7) 1 (.4) 2 (1.2) 1 (.8) 16 (2.2) 168 (9.) 24 (1.) (1.8) 2 (1.6) 197 (27.6) 9 (9.4) 2 (1.2) 1 (.8) 96 (1.5) 118 (5.) 164 (95.9) 122 (96.8) 44 (56.7) 7 (4.6) 41 (17.4) 19 (11.1) 12 (9.5) 145 (2.) 17 (59.4) 142 (6.2) 91 (5.2) 58 (46.) 98 (55.8) 4 (14.4) 29 (17.) 21 (16.7) 84 (11.8) 19 (8.1) 2 (18.7) 5 (27.8) 86 (12.1) Testler Kalp Oskültasyonu Kan Basını Ölçümü Ağırlık Ölçümü USG Kan Tetk iki 2

7 Sağlık ve Toplum Yıl:21, Sayı: 2 Mayıs-Ağustos 211 Tablo 4 - Devamı:Doğum Öncesi Bakım Niteliğine Yönelik Bakım Kriterlerine Göre Muayene Sayısının Dağılımı (Burdur, 29) İdrar Tetkiki 81 (45.) 5 (21.2) 21 (12.) 16 (12.7) 168 (2.6) 99 (55.) 19 (58.9) 9 (54.4) 58 (46.) 89 (54.6) (12.7) 22 (12.7) 17 (1.5) 69 (9.7) 17 (7.2) 5 (2.5) 5 (27.8) 87 (12.2) Evet 7 (.9) 9 (16.5) 72 (42.1) 81 (64.) 199 (27.9) Hayır 17 (96.1) 197 (8.5) 99 (57.9) 45 (5.7) 514 (72.1) Evet 79 (4.9) 161 (68.2) 121 (7.8) 17 (84.9) 568 (65.6) Hayır 11 (56.1) 75 (1.8) 5 (29.2) 19 (15.1) 245 (4.4) Toplam** 18 (1.) 26 (1.) 171 (1.) Glikoz Tarama/Yükleme Testleri Tehlike İşaretleri Konusunda Bilgi Verme (1.) (1.) *Satır yüzdesi, **Sütun yüzdesi, kurumunda muayene olma olarak düşünülebilir (Ülke genelinde %96.2, Akdeniz'de %95.6) (2). Bu bağlamda; çalışmada ikinci basamak sağlık kuruluşunda en az bir kez muayene olma, yaklaşık olarak 28 TNSA ile aynı düzeydedir. Diğer yandan çalışmada her 1 gebeden 1'i bir kez DÖB almış iken, her 1 gebeden 6'sı 4 ve daha fazla sayıda DÖB almıştır. Gebe başına düşen ortalama muayene sayısı ise 4.4'dür. Aydın'ın il merkezinde birinci basamak sağlık kurumlarınca verilen DÖB'ı değerlendirmek amacıyla yapılan bir saha çalışmasında, gebe başına ortalama izlem sayısı 4.9 olarak bulunmuştur (8). Sonuç olarak; Burdur ilinde gebeler, ikinci basamak sağlık kuruluşlarından sayısal olarak yeterli düzeyde DÖB almıştır. Anne ve bebek açısından gebelikten önce var olan hastalıkların erken tespit edilmesi anne ve prenatal ölümleri azalttığı bilinmektedir (2). Bu bağlamda, Sağlık Bakanlığı'nca deklare edilen Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi'nde gebelerin ilk DÖB'ının 14 haftadan önce yapılması istenmektedir (5). Çalışmada kadındoğum uzmanına muayene olan gebelerin %9.1'i ilk gebelik muayenesini 4. aydan önce olmuştur. Her ne kadar 28 TNSA'da gebenin ilk DÖB aldığı sağlık kuruluşu belirtilmemiş olsa da, 4. aydan önce DÖB alan gebe %74.2'dir (2). Ankara'da bir hastane polikliniğinde yapılan çalışmada gebelerin %91.5'inin (9), Karabağlar'da bir sağlık ocağı bölgesinde yapılan saha çalışmasında ise gebelerin %4.4'ünün ilk tespiti 21

8 Burdur İlinde İkinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında Verilen Doğum Öncesi Bakımın Değerlendirilmesi 12. haftadan önce yapılmıştır (1). Burdur'da gebelerin ilk trimestirde muayene olma durumu, gerek lokalize saha ve hastane çalışmaları ve gerekse 28 Türkiye'deki düzeyin üzerindedir. İlk bakım zamanı yüzdesinin diğer çalışmalardan yüksek olmasının muhtemel nedeninin; DÖB hizmetlerinin aile hekimi performansına dâhil olması, bunun sonucunda da gebelerin erken tespit edilmesi ve hastaneye yönlendirmesinden kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Normal bir gebelikte, doğum öncesi bakımda Temel Obstetrik Ultrasonografi fetüs sayısı, fetal kalp atımı, fetal biometrik ölçümler, plasenta lokalizasyonu, amniotik sıvının değerlendirilmesi için önerilmektedir (5). Çalışmada, kadındoğum uzmanına 7 ve daha fazla muayene olan gebelerin sadece 1 tanesine USG yapılmamış iken, 4 ve daha fazla USG yapılanlar %96.8 olup, 28 TNSA'da USG yapılanlarla (%96.2) aynı düzeydedir (). Ancak, USG gerek çalışmamızda ve gerekse TNSA'da gebelere doğum öncesi bakımda en fazla yapılan tetkiktir (2). Doğrudan anne ölümlerinin ikinci sık nedeni olan eklampsi tanısında kan basıncı ölçümü gibi basit olmazsa olmaz kabul edilmesi gereken bir yöntemin %68.9 düzeyinde kalması, buna karşın USG yapılma oranının %1.'lere yaklaşması düşündürücü olmasının ötesinde, niteliksel çalışmayı gerektiren bir durum olarak düşünülmektedir. Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi'nde her gebenin sistemik muayenesinin yapılması istenmekle birlikte, özellikle her gebeye birinci ve ikinci izlemde kalp oskültasyonu yapılması zorunlu tutulmuştur (5). Çalışmada; tüm DÖB'lar birlikte değerlendirildiğinde gebelerin %91.7'sinin, 7 ve daha fazla DÖB alanlar değerlendirildiğinde ise %81.4'ünün kalp oskültasyonu yapılmamıştır. Bu durum; Burdur ilinde kadın-doğum uzmanlarınca verilen DÖB'da, gebelerin sistemik muayenesinin yeterli düzeyde yapılmadığının bir göstergesidir. Anemi, özellikle doğurgan çağdaki kadınların sağlığını etkilemekte, çalıma kapasitesini sınırlamakta, bebek ve anne ölümlerine neden olmaktadır (12). Çalışmada; kadın-doğum uzmanı tarafından kendisine anemi olduğu söylenen gebe %45.2'dir (Tablo 2). 21 yılında doğrudan hemoglobin değerleri ölçülerek yapılan bir saha çalışmasında, gebelerde anemi prevalansı çalışmamızla yaklaşık olarak aynı düzeyde (% 4.8) bulunmuştur (1). Çalışmada 7 ve daha fazla muayene olan gebelerde her 1 kadından 1'inin kan tetkiki yapılmamış iken, 4 ve daha fazla kan tetkiki yapılanların oranı %27.8'dir. Buna göre gebelerin yaklaşık yarısına anemi olduğunu söylenilmesine rağmen, anemi takiplerinin kan tetkiki istemleri ile yeterli düzeyde yapıldığını söylemek oldukça güçtür. Ulusal Anne Ölümleri Çalışması'nda (UAÖÇ) doğrudan anne ölümü nedenleri arasında eklamsi, kanamadan sonra ikinci sırada yer almaktadır. Yaklaşık ölen her 5 anneden 1'si, önlenebilir bir neden olan eklamsi nedeniyle hayatını kaybetmiştir (4). Eklamsi tanısında ise tansiyon ölçümü başta olmak üzere, idrar tetkiki ve kilo ölçümü temel tanı yöntemleridir (11). Çalışmada, kadın-doğum uzmanlarınca verilen DÖB, tüm muayeneler birlikte değerlendirildiğinde %1.1 gebenin kan basıncı hiç ölçülmemiştir. Aynı durum kilo ölçümü ve idrar tetkiki için de söz konusundur. Çalışmanın yapıldığı döneme kadar verilen DÖB'larda gebelerin %.'ünün ağırlık ölçümü, %2.6'sının idrar tetkiki hiç yapılmamıştır. Ayrıca çalışmada ilk gebeliği olan her 1 gebeden yaklaşık olarak 75'inde, en az bir kez gebelik yaşamış her 1 gebeden 85'inde gebeliğe ait en az bir risk faktörü olması (Tablo 2) tansiyon ölçümü, kilo ölçümü ve idrar tetkiklerini daha da anlamlı kılmaktadır. Bu bulgular doğrultusunda, kadın-doğum uzmanlarınca yapılan gebelik muayenelerinin, anne ölümleri için önlenebilir bir neden olan preeklampsi/eklampsi tanısı konup ve takip edilmesinde hangi düzeyde etkili olacağını da tartışılır hale getirmektedir. Gerek anne, gerekse fetüste mortalite ve morbiditeyi arttırdığından dolayı gestasyonel diyabet tanısı konulup, gebelerin yakın takibinin yapılması önemlidir (14). Çalışmada muayene sayısı arttıkça glukoz tarama/yükleme testi yapılma düzeyleri de artmakta olup, 7 ve üzeri muayene olan gebelerde %64.'e ulaşmaktadır. Ülkemizin değişik bölgelerinde yapılan çalışmalarda gestasyonel diyabetes mellitus görülme sıklığının %-8 arasıda değişmesi (15), gestasyonel diyabet tanısı için yapılacak glukoz tarama/yükleme testlerinin önemini daha da arttırmaktadır. 22

9 Sağlık ve Toplum Yıl:21, Sayı: 2 Mayıs-Ağustos 211 KAYNAKLAR SONUÇ VE ÖNERİLER 1-Akın A. Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler. İçinde: 1998 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması İleri Analiz Sonuçları. Ankara; 22: Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü (29) Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması, 28. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve TÜBİTAK, Ankara, Türkiye. -Drazancic A. Antenatal Care in Developing Countries. What Should be Done? J Perinat Med. 21, 29 (): Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, ICONINSTITUT Public Sector GmbH ve BNB Danışmanlık (26) Ulusal Anne Ölümleri Çalışması, 25. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ve Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu, Ankara. 5-Sağlık Bakanlığı AÇSAP Genel Müdürlüğü, Doğum Öncesi Bakım Yönetim Genelgesi, 28/1. 6-Türkiye İstatistik Kurumu. adnksdagitapp/adnks.zul Erişim tarihi Burdur Sağlık Müdürlüğü, 29 İstatistik Yıllığı; 21, Burdur. 8-Beşer E, Ergin F, Sönmez A. Aydın il merkezinde doğum öncesi bakım hizmetleri. Kor Hek 27; 6 (2): Kılıç S, Uçar M, Temir P, Erten Ü, Şahin E, Karaca B, Yüksel S, Özkır F. Hamile kadınlarda doğum öncesi bakım alma sıklığı ve bunu etkileyen faktörler. Kor Hek 27; 6 (2): Döner B. Karabağlar bölgesinde haziran ayında doğum yapan kadınların sağlık ocalarından aldıkları doğum öncesi bakım hizmetlerinin değerlendirilmesi. IX. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi Özet Kitabı, 25, Ankara, Madazlı R, Şen C, Ocak V. Eklampside Klinik Yönetim. Perinatoloji Dergisi 199; T.C.Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü. Emzirmenin Korunması, Özendirilmesi, Desteklenmesi İle Demir Yetersizliği Anemisinin Önlenmesi ve Kontrolü. Ankara, 24; Polat SA, Ozan TA, Açık Y, Güngör Y. Abdullah Paşa Eğitim ve Araştırma Sağlık Ocağı Bölgesinde Yaşayan Gebelerde Anemi Prevalansı ve Gebelerin Anemi Konusundaki Bilgi, Tutum ve Davranışları. OMÜ Tıp Dergisi. 21; 18: Cunningham FG, Leveno KJ, Bloom SL, Hauth JC, Gilstrap LC III, Wenstrom KD: Willams Obstetrics. 22nd Edition Ozcimen EE, Uckuyu A, Ciftci FC, Yanik FF, Bakar C. Diagnosis of gestational diabetes mellitus by use of the homeostasis model assessment-insulin resistance index in the first trimester. Gynecol Endocrinol 28; 24: Burdur ilinde yürütülen bu çalışmada kadındoğum uzmanlarınca verilen DÖB sayısal olarak yeterli düzeyde iken, Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi'nde DÖB'da verilmesi istenen muayene, ölçüm ve testler yetersiz olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda; DÖB hizmeti veren her basamaktaki sağlık kuruluşunun ve DÖB hizmeti veren bütün sağlık personelinin, Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberinde belirlenen ilkelerden haberdar olması ve bunları uygulamasının sağlanması için, gerekli bilgilendirme toplantıları ve eğitim programları periyodik olarak düzenlenmelidir.bu eğitimlerde ikinci basamakta yer alan uzmanlara daha da ağırlık verilmelidir, uzmana sevk edilmiş ya da uzmana ulaşarak DÖB alan gebenin daha da doğru ve tam bir bakım alması hem medikal hem de etik bir gerekliliktir. İleri teknoloji yerine uygun teknoloji kullanımı Dünya Sağlık Örgütünün, üreme sağlığında izlediği ve ülke olarak da Türkiye'nin kabul ettiği bir yaklaşımdır. Bütün bu evrensel doğrular ve ülkenin benimsediği yaklaşımlar ancak uygulamalara yansıtılması ölçüsünde gebelere, bireylere, anne ve çocuklara etkisi ve katkısı olacaktır. Sağlık hizmeti bir ekip hizmetidir. Bu nedenle gerek birinci gerekse ikinci basamakta özellikle üreme sağlığı hizmetlerinde uzman, pratisyen, ebehemşireden oluşan hizmet ekibinin bir ahenk içinde çalışabilmesini sağlayan bir alt yapının oluşturulması, yapılamayan ya da yapılmayan ölçümlere de çözüm oluşturabilir. Diğer taraftan, nitelikli üreme sağlığı hizmeti verilmesinin gerekleri ve içeriği, uzmanlar dahil bütün sağlık personelinin mezuniyet öncesi eğitim müfredatına entegre edilmeli; mezuniyet sonrasında ise hizmet içi eğitimlerle alanla ilgili bilimsel yenilikler ve ülke standartları konularında tazeleme eğitimleri sürdürülmelidir. Uygulamaların meslek örgütleri ve Sağlık Bakanlığının ilgili birimlerince ara ara izlenerek değerlendirilmesi de yine niteliği korumada önemli bir mekanizma olarak uygulanmalıdır. 2

Burdur da 2009 Yılında Doğum Yapmış Kadınların Doğum Özellikleri ve Doğum Sonu Bakım Hizmetleri

Burdur da 2009 Yılında Doğum Yapmış Kadınların Doğum Özellikleri ve Doğum Sonu Bakım Hizmetleri Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2011; 10(5): 579-586 Burdur da 2009 Yılında Doğum Yapmış Kadınların Doğum Özellikleri ve Doğum Sonu Bakım Hizmetleri [Postpartum Care Services and Birth Features

Detaylı

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(2): 115-119

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(2): 115-119 Fırat Tıp Dergisi 200;4(2): - Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Arapgir Devlet Hastanesine Başvuran Gebelerin Doğum Öncesi Bakım Hizmetlerinden Yararlanma Durumları ve Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi

Detaylı

Araştırma Research Article Türk Aile Hek Derg doi: 10.2399/tahd.14.00063

Araştırma Research Article Türk Aile Hek Derg doi: 10.2399/tahd.14.00063 Research Article doi: 10.2399/tahd.14.00063 Türk Aile Hek Derg 2014; 18 (2): 63-69 TAHUD 2014 Doğum öncesi bakım hizmetlerinin sahada izlemi ve değerlendirilmesi: Bursa örneği Prenatal Care Services in

Detaylı

Aydın İl Merkezinde Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri

Aydın İl Merkezinde Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri Araştırma/Research Article Aydın İl Merkezinde Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri Erdal Beşer, Filiz Ergin*, Alper Sönmez Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD, Aydın. *Filiz Ergin, Adnan

Detaylı

İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü. www.istanbulhalksagligi.gov.tr

İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü. www.istanbulhalksagligi.gov.tr İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü www.istanbulhalksagligi.gov.tr Anne Ölümlerini İzleme ve Değerlendirme Programı Anne Ölümlerini İzleme ve Değerlendirme Programı Anne Ölümlerini İzleme ve Değerlendirme

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2. Bölge Toplantısı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. Alanur Çavlin Dr. Pelin Seçkiner 5 Şubat 215 Swiss Otel Büyük Efes, İzmir Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun ve kadınların

Detaylı

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ ÖZEL BİR SAĞLIK KURULUŞUNA BAŞVURAN GEBE KADINLARDA SİGARA KULLANIMI İLE İLGİLİ VERİLEN EĞİTİMİN ANNE BEBEK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN ÖLÇÜLMESİ 13-16 Ekim 2011 de 2. Ulusal

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Prof.Dr. Zeynep ŞİMŞEK Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması Ulusal Toplantı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. A. Sinan Türkyılmaz Doç. Dr. Alanur Çavlin 2 Aralık 214, Rixos Grand Ankara Oteli, Ankara Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun

Detaylı

TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA. Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış

TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA. Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış TÜRKİYE DE DOĞUM ve DOĞUM SONU HİZMETLERDEN YARARLANMA Prof. Dr. Ayşe Akın Doç. Dr. Şevkat Bahar Özvarış I. GİRİŞ Doğumun sağlıklı koşullarda ve bir sağlık personelinin yardımıyla yaptırılmasının ve doğum

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte,

190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte, Dünyada her bir dakikada 380 kadın gebe kalmakta, 190 kadın planlanmamış ya da istenmeyen gebelikle karşılaşmakta, 110 kadında gebeliğe bağlı komplikasyon gelişmekte, 40 kadın sağlıksız düşük yapmaktadır.

Detaylı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM. Dr. Ferruh N. Ayoğlu. Halk Sağlığı Anabilim Dalı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM. Dr. Ferruh N. Ayoğlu. Halk Sağlığı Anabilim Dalı DOĞUM ÖNCESİ BAKIM Dr. Ferruh N. Ayoğlu Sevmek güzel şey delikanlım, l sev bakalım. Madem ki kafanın içerisinde ışıklı bir karanlık var, benden izin sana sev sevebildiğin kadar. Yaşanan her 1 dakika da:

Detaylı

Gebelerin Ağız ve Diş Sağlığına İlişkin Bilgi ve Görüşleri. Araş. Gör. Meltem MECDİ Doç.Dr. Nevin HOTUN ŞAHİN

Gebelerin Ağız ve Diş Sağlığına İlişkin Bilgi ve Görüşleri. Araş. Gör. Meltem MECDİ Doç.Dr. Nevin HOTUN ŞAHİN Gebelerin Ağız ve Diş Sağlığına İlişkin Bilgi ve Görüşleri Araş. Gör. Meltem MECDİ Doç.Dr. Nevin HOTUN ŞAHİN Giriş Gebeliğin periodontal sağlığı olumsuz etkilediği kabul edilmektedir. Diş ve diş etlerinde

Detaylı

07.11.2014. Ana Sağlığını Etkileyen Faktörler ve Alınacak Önlemler

07.11.2014. Ana Sağlığını Etkileyen Faktörler ve Alınacak Önlemler 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 2. Hafta ( 22 26 / 09 / 2014 ) 1.) KADIN ve ANASAĞLIĞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER ve ALINACAK ÖNLEMLER 2.) KADIN ve ANA SAĞLIĞI İLE İLGİLİ ÖLÇÜTLER Slayt No: 2

Detaylı

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM VE DOĞUMA YARDIM 10

DOĞUM ÖNCESİ BAKIM VE DOĞUMA YARDIM 10 DOĞUM ÖNCESİ BAKIM VE DOĞUMA YARDIM 10 Banu Akadlı Ergöçmen ve Yadigar Coşkun Anne ve çocuk sağlığı açısından önemli bir konu olan doğum öncesi bakım ve doğuma yardıma ilişkin olarak TNSA-2003 den elde

Detaylı

ANNE ÖLÜMLERİ. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kadın ve Üreme Sağlığı Dairesi Başkanlığı

ANNE ÖLÜMLERİ. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kadın ve Üreme Sağlığı Dairesi Başkanlığı ANNE ÖLÜMLERİ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kadın ve Üreme Sağlığı Dairesi Başkanlığı Tanımlar Gebeliğe bağlı ölüm Anne ölümü Tesadüfi ölüm Geç anne ölümü 2 Gebeliğe Bağlı Ölüm Ölüm sebebine bakılmaksızın

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ANNE ÖLÜMLERİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ANNE ÖLÜMLERİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ANNE ÖLÜMLERİ Dr. İbrahim PADIR İstanbul, 2015 Kavramlar ve Tanımlar Gebeliğe bağlı ölüm, bir kadının gebelik süresince, doğumda ya da gebeliğin sonlanmasından sonraki 42 gün içinde

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET

Can AKAL, Sinem Ayşe DURU, Barış OLTEN. Danışman: Filiz YANIK ÖZET 50 GRAM GLUKOZ YÜKLEME TESTİ ANORMAL, 100 GRAM ORAL GLUKOZ TESTİ NORMAL OLAN GEBELERİN MATERNAL ÖZELLİKLER VE GEBELİK SONUÇLARI AÇISINDAN NORMAL GEBELER VE GESTASYONEL DİYABETİK HASTALAR İLE KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz T.C. Sağlık Bakanlığının Onayı ve Desteği ile Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz İstatistik Analiz Raporu (İstanbul) Eylül 2010 Omega Araştırma tarafından hazırlanmıştır. İÇİNDEKİLER Türkiye nin Tansiyonunu

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNDE DOĞUM YAPAN KADINLARIN DOĞUM ÖNCESİ BAKIM ALMA DURUMU VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNDE DOĞUM YAPAN KADINLARIN DOĞUM ÖNCESİ BAKIM ALMA DURUMU VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi 00; () :-7 Klinik Araştırma BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİNDE DOĞUM YAPAN KADINLARIN DOĞUM ÖNCESİ BAKIM ALMA DURUMU VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER Edibe PİRİNÇCİ, Aytaç POLAT, Selahattin KUMRU,

Detaylı

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER Nilüfer Güzoğlu, H. Gözde Kanmaz, Dilek Dilli, Nurdan Uras, Ömer Erdeve, Uğur Dilmen İlk tüp bebeğin 1978 de doğumundan bu yana IVF

Detaylı

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması

2013 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 213 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 3. Bölge Toplantısı TNSA-213 Sonuçları Doç. Dr. Alanur Çavlin Dr. Tuğba Adalı 19 Şubat 215 Greenpark Otel, Diyarbakır Sunuş Planı Hanehalkı nüfusunun ve kadınların

Detaylı

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011

M2 S1. Üreme Sağlığı. Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım. Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S1 Üreme Sağlığı Tanım, Üreme Hakları, Bütüncül Yaklaşım Doç. Dr. Günay SAKA 12 Mayıs 2011 M2 S6 Üreme Sağlığına Yönelme Bükreş konferansı (1974) II. Nüfus Konferansı (1984 Meksika) Kadın ve çocuklara

Detaylı

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ

İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ İLK 1000 GÜNDE UYGULANAN BESLENME POLİTİKALARI VE GELECEK NESİLLERE ETKİSİ Dr. Sema ÖZBAŞ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Daire Başkanı Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk

Detaylı

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ SELDA ARSLAN 1,FİGEN BEKAR TUNÇALP 2 1 Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü; 2 Selçuk Üniversitesi

Detaylı

ARAŞTIRMA (Research Report)

ARAŞTIRMA (Research Report) ARAŞTIRMA (Research Report) Balcı E, Gün İ, Özçelik B, Öztürk A ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN DOĞUM POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN GEBELERİN SEVK VE SAĞLIK OCAKLARINI KULLANMA DURUMU Health Center Usage

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 211 Harran Üniversitesi-UNFPA Hizmet için kanıt oluşturan sonuçlar açısından Hizmetleri planlama ve uygulama açısından

Detaylı

Sosyal Riski Azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838

Sosyal Riski Azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 Sosyal Riski Azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ANKARA Sayı :

Detaylı

Manisa 4 no lu Sağlık Ocağı Bölgesinde 15-49 yaş Kadın İzlem Kartı Tutarlılığı ve Tutarlılığı Etkileyen Öğeler

Manisa 4 no lu Sağlık Ocağı Bölgesinde 15-49 yaş Kadın İzlem Kartı Tutarlılığı ve Tutarlılığı Etkileyen Öğeler Araştırma/Research Article Manisa 4 no lu Sağlık Ocağı Bölgesinde 15-49 yaş Kadın İzlem Kartı Tutarlılığı ve Tutarlılığı Etkileyen Öğeler Nasır Nesanır¹*, Ahmet Sabri Alper², Serdar İpek², Berna Akovalı²,

Detaylı

KADIN SAĞLIĞI,- ANA SAĞLIĞI 15-49 YAŞ KADIN ve GEBE İZLEMİ

KADIN SAĞLIĞI,- ANA SAĞLIĞI 15-49 YAŞ KADIN ve GEBE İZLEMİ KADIN SAĞLIĞI,- ANA SAĞLIĞI 15-49 YAŞ KADIN ve GEBE İZLEMİ İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. KAVRAM ve TANIMLAR 2.1. KADIN SAĞLIĞI 2.1.1. Kadın Sağlığının Önemi 3. ANA SAĞLIĞI 3.1. Ana Çocuk Sağlığının Önemi 3.3.

Detaylı

Gebelik ve Trombositopeni

Gebelik ve Trombositopeni Gebelik ve Trombositopeni Prof.Dr. Sermet Sağol EÜTF Kadın Hast. ve Doğum AD Gebelik ve Trombositopeni Kemik iliğinde megakaryosit hücrelerinde üretilir. Günde 35.000-50.000 /ml üretilir. Yaşam süresi

Detaylı

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır.

ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ. Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞININ ÖNEMİ Sağlık; bireyin beden, ruh ve sosyal açıdan tam bir iyilik durumunda olmasıdır. Anne-çocuk sağlığı hizmetlerinin amacı; özelde anne ve çocukların, genelde ise toplumun sağlıklı

Detaylı

Konya il merkezinde sağlıkta dönüşüm öncesi ve sonrası gebe ve bebek izlemleri

Konya il merkezinde sağlıkta dönüşüm öncesi ve sonrası gebe ve bebek izlemleri Dicle Tıp Dergisi / Y. Durduran ve ark. Sağlıkta dönüşümün etkileri 2012; 39 (2): 227-233 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2012.02.0132 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Konya il merkezinde

Detaylı

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar

Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Gestasyonel Diyabet: Anne ve Fetusta Kısa ve Uzun Dönem Sonuçlar Prof. Dr. Lemi İbrahimoğlu İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Perinatoloji Bilim Dalı Gestasyonel Diyabetes

Detaylı

Diyarbakırda Erken Yaş Evlilikleri

Diyarbakırda Erken Yaş Evlilikleri Diyarbakırda Erken Yaş Evlilikleri Hamit ACEMOĞLU Ali CEYLAN Günay SAKA Melikşah ERTEM Özet Amaç: Erken yaş evlilikleri kadın ve çocuk sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Detaylı

1)SML 2) Ön lisans 3) Lisans 4) Yüksek lisans 5) Doktora 3. Çalışma Yılı:.. yıl

1)SML 2) Ön lisans 3) Lisans 4) Yüksek lisans 5) Doktora 3. Çalışma Yılı:.. yıl Ebelerde Bilgi Beceri Kursu Eğitim Modülü Belirleme Anketi Sayın Güney Genel Sekreterliğine Bağlı Bulunan Hastanelerde Çalışan Ebe Meslektaşlarımız. Ebelik eğitimi almış, ancak daha sonraki yıllarda farklı

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler The Factors Which Effect the Family Planning Methods

Detaylı

500 GEBEDE RİSK FAKTÖRLERİ NEONATAL MORBİDİTE VE MORTALİTE

500 GEBEDE RİSK FAKTÖRLERİ NEONATAL MORBİDİTE VE MORTALİTE 500 GEBEDE RİSK FAKTÖRLERİ NEONATAL MORBİDİTE VE MORTALİTE Dr. A. AMAÇ - Dr. N. SARPER. Dr. D. TANUGUR ÖZET Ekim 199l'de İstanbul Zeynep Kamil Hastanesine doğum

Detaylı

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması Itır Aktürk, Sena Bahadıroğlu, S. Gayenur Büyükberber, Sümeyye Gürbüz Danışman: Prof. Dr. Filiz F. (Bilgin) Yanık ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ ve GEBE BAKIMI

GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ ve GEBE BAKIMI 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve 10.Hafta ( 17-21 / 11 / 2014 ) GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ VE GEBE BAKIMI Slayt No: 11 GEBE MUAYENE YÖNTEMLERİ ve GEBE BAKIMI 2 Doğum öncesi bakım şu amaçlara yönelik

Detaylı

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Doç.Dr. Emine EFE. Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr Türkiye de Bazı İllerde Çocuk Servislerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin 0-6 Ay Arası Bebeklerin Yatış Pozisyonları Konusundaki Bilgi ve Uygulamaları Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu eefe@akdeniz.edu.tr

Detaylı

GENÇ YAŞ EVLİLİKLERİNİN ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

GENÇ YAŞ EVLİLİKLERİNİN ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ ANKARA TIP MECMUASI (THE JOURNAL OF THE FACULTY OF MEDICJNE) Vol. 47 : 95-108, 1994 GENÇ YAŞ EVLİLİKLERİNİN ANNE VE ÇOCUK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ Meltem Çöl" Deniz Çalışkan* Recep Akdur* Gençlik dönemine

Detaylı

Prenatal Tanının Etik ve Hukuk Yönleri

Prenatal Tanının Etik ve Hukuk Yönleri Prenatal Tanının Etik ve Hukuk Yönleri Dr. İsmail Dölen Türkiye Maternal Fetal Tıp ve Perinataloji Derneği IX. Ulusal Kongresi 24-27 Eylül 2014, İstanbul Prenatal Test Çeşitli metotlarla embrio/fetusun

Detaylı

AYDIN DOĞUMEVİNDE DOĞUM YAPMIŞ OLAN KADINLARIN DOĞUM ÖNCESİ BAKIMLARI VE GEBELİK SÜRESİNDEKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

AYDIN DOĞUMEVİNDE DOĞUM YAPMIŞ OLAN KADINLARIN DOĞUM ÖNCESİ BAKIMLARI VE GEBELİK SÜRESİNDEKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ T.C ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI AYDIN DOĞUMEVİNDE DOĞUM YAPMIŞ OLAN KADINLARIN DOĞUM ÖNCESİ BAKIMLARI VE GEBELİK SÜRESİNDEKİ TUTUM VE DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

Detaylı

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til

DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER. PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til DENİZLİ İLİ ÇALIŞAN NÜFUSUN İÇME SUYU TERCİHLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER PAÜ Tıp Fak. Halk Sağlığı A.D Araş. Gör. Dr. Ayşen Til Su; GİRİŞ ekosisteminin sağlıklı işlemesi, insanların sağlığı ve yaşamının

Detaylı

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği

GEBELİKTE SİFİLİZ. Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği GEBELİKTE SİFİLİZ Dr. Mustafa Özgür AKÇA Bursa Yüksek İhtisas E.A.H. Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği SİFİLİZ TANIM T.pallidum un neden olduğu sistemik bir hastalıktır Sınıflandırma: Edinilmiş (Genellikle

Detaylı

GEBELİK VE DOĞUM HİZMETLERİNİN NİTELİĞİNİ DEĞERLENDİRME

GEBELİK VE DOĞUM HİZMETLERİNİN NİTELİĞİNİ DEĞERLENDİRME C. Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 25 (4), 2003 Özel Eki GEBELİK VE DOĞUM HİZMETLERİNİN NİTELİĞİNİ DEĞERLENDİRME Janet Molzan Turan *, Hacer Nalbant**, Nuriye Ortaylı**, Ayşen Bulut** * Institute for Research

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Ta ıtı For u Dersi Adı Öğreti Dili Doğum Bilgisi ve Hemşirelik Yaklaşımı Türkçe Dersi Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans ( ) Yüksek Lisans(x ) Doktora( ) Eğiti Öğreti Siste i Örgü Öğreti X) Uzakta

Detaylı

Kadın Sağlık Çalışanlarının Doğurganlık Özellikleri, Gebelik ve Doğum Sonu Dönemdeki Çalışma Koşulları*

Kadın Sağlık Çalışanlarının Doğurganlık Özellikleri, Gebelik ve Doğum Sonu Dönemdeki Çalışma Koşulları* Kocatepe Tıp Dergisi The Medical Journal of Kocatepe 6: 39-44 / Mayıs 2005 Afyon Kocatepe Üniversitesi Kadın Sağlık Çalışanlarının Doğurganlık Özellikleri, Gebelik ve Doğum Sonu Dönemdeki Çalışma Koşulları*

Detaylı

BULGULAR GEREÇ YÖNTEM

BULGULAR GEREÇ YÖNTEM TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, : () Araştırma/Research Article Hamile Kadınlarda Doğum Öncesi Bakım Alma Sıklığı ve Bunu Etkileyen Faktörler Selim Kılıç, Muharrem Uçar *, Pınar Temir, Ümmühan Erten, Esra

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Konunun Önemi Gebelikte karşılaşılan en sık dahili sorun HİPERTANSİYON (Tüm gebeliklerin % 6-8 i) 1. Kronik

Detaylı

Iğdır İlinde Birinci Basamakta Adölesan Gebelikler ve Kadınların Doğurganlık Özellikleri Durumu

Iğdır İlinde Birinci Basamakta Adölesan Gebelikler ve Kadınların Doğurganlık Özellikleri Durumu Sağlık ve Toplum Yıl:2, Sayı: Ocak-Mart 20 ARAŞTIRMALAR / Researches Iğdır İlinde Birinci Basamakta Adölesan Gebelikler ve Kadınların Doğurganlık Özellikleri Durumu The Fertility Characteristics Of Women

Detaylı

AFYONKARAHİSAR DA NUFUS ARTIŞI PROJESİ (NAP)

AFYONKARAHİSAR DA NUFUS ARTIŞI PROJESİ (NAP) AFYONKARAHİSAR DA NUFUS ARTIŞI PROJESİ (NAP) Hakan Yusuf GÜNER Vali Eylül 2014 AMACIMIZ Bilinçli, kendini tanıyan ve kendine güvenen sağlıklı bireyler ile genç nüfusun arttırılmasına destek vermek, sağlıklı

Detaylı

T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ NİĞDE ZÜBEYDE HANIM SAĞLIK YÜKSEKOKULU

T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ NİĞDE ZÜBEYDE HANIM SAĞLIK YÜKSEKOKULU T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ NİĞDE ZÜBEYDE HANIM SAĞLIK YÜKSEKOKULU DOĞUM-TRAVAY İZLEME STAJ DEFTERİ DANIŞMAN ÖĞRENCİNİN ADI SOYADI:... NUMARASI:. NOT: Defterler spiralli veya baskılı formlar birbirinden ayrılmayacak

Detaylı

stanbul da do um öncesi bak m hizmetlerinin de erlendirilmesi: Toplum tabanl bir araflt rma

stanbul da do um öncesi bak m hizmetlerinin de erlendirilmesi: Toplum tabanl bir araflt rma Klinik Araflt rma Perinatoloji Dergisi 2012;20(3):126-134 Perinatal Journal 2012;20(3):126-134 künyeli yaz n n Türkçe sürümüdür. stanbul da do um öncesi bak m hizmetlerinin de erlendirilmesi: Toplum tabanl

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

EK 2 AĠLE HEKĠMLĠĞĠ BĠRĠMĠ DEĞERLENDĠRME FORMU

EK 2 AĠLE HEKĠMLĠĞĠ BĠRĠMĠ DEĞERLENDĠRME FORMU EK 2 AĠLE HEKĠMLĠĞĠ BĠRĠMĠ DEĞERLENDĠRME FORMU Aile Hekimliği Biriminin Ġl Kodu / ÇKYS Kodu :.../... Tarih :../ / Aile Hekiminin Adı : Sözleşmeli / Görevlendirmeli Aile Sağlığı Elemanının Adı : Sözleşmeli

Detaylı

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler

Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Aşırı doğurganlığın anne ve çocuk sağlığına etkileri İstenmeyen gebelikler ve isteyerek düşükler Doç. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10.05.2010 1 Amaç : Tıp Fakültesi Dönem III öğrencileri, aşırı doğurganlık,

Detaylı

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları

PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI. Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları PERİNATAL HERPES VİRUS İNFEKSİYONLARI Uzm.Dr.Cengiz Uzun Alman Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Perinatal dönemde herpesvirus geçişi. Virus Gebelik sırasında Doğum kanalından Doğum

Detaylı

Aile Sağlığı Elemanları ile Mümkün mü? / Özlem Özkan

Aile Sağlığı Elemanları ile Mümkün mü? / Özlem Özkan Aile Sağlığı Elemanları ile Mümkün mü? / Özlem Özkan Gerek Sağlık Bakanlığı tarafından, gerekse bazı bilimsel makalelerin bulgularına dayalı olarak aile hekimliği uygulamasının ekip çalışmasını motive

Detaylı

AİLE HEKİMLİĞİ BİRİMİ DEĞERLENDİRME FORMU

AİLE HEKİMLİĞİ BİRİMİ DEĞERLENDİRME FORMU EK 2 AHB GRUBU AİLE HEKİMLİĞİ BİRİMİ DEĞERLENDİRME FORMU Aile Hekimliği Biriminin İl Kodu /ÇKYS Kodu : 42..../... Tarih :... /. /2013 Aile Hekiminin Adı :... Sözleşmeli Görevlendirmeli Aile Sağlığı Elemanının

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünya Sorunu Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporlarına göre kronik hastalıklar

Detaylı

T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ NİĞDE ZÜBEYDE HANIM SAĞLIK YÜKSEKOKULU

T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ NİĞDE ZÜBEYDE HANIM SAĞLIK YÜKSEKOKULU T.C NİĞDE ÜNİVERSİTESİ NİĞDE ZÜBEYDE HANIM SAĞLIK YÜKSEKOKULU GEBE-LOHUSA İZLEM DEFTERİ DANIŞMAN ÖĞRENCİNİN ADI SOYADI:... NUMARASI:. NOT: Defterler spiralli veya baskılı formlar birbirinden ayrılmayacak

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü Sayı : B100AÇS0120000/2600-9216/3238 Konu : Gebelerde Demir Destek Programı Uygulaması 29.09.2005 GENELGE 2005/147 Gebelikte meydana

Detaylı

I. Basamak Sağlık Kuruluşlarında Verilen Perinatoloji Hizmetlerinde Ebe ve Hemşireler

I. Basamak Sağlık Kuruluşlarında Verilen Perinatoloji Hizmetlerinde Ebe ve Hemşireler I. Basamak Sağlık Kuruluşlarında Verilen Perinatoloji Hizmetlerinde Ebe ve Hemşireler Nurses and Midwives in Perinatal Services Which Gives in Primary Health Care Settings (Derleme) Prof.Dr. Lale TAŞKIN*,

Detaylı

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM

KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM 1. GÜN 08.15-09.00 Pratik Ders Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinin Tanıtılması 09.15-10.00 Teorik Ders Jinekolojik Anamnez M. ÇOLAKOĞLU 10.15-11.00 Teorik Ders Jinekolojik

Detaylı

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081

Sağlıklı Hamilelik BR.HLİ.081 Sağlıklı BR.HLİ.081 Sağlıklı Sağlıklı bir hamilelik geçirmek hamilelik öncesi dönemde sağlığınızla ilgili testleri yaptırmakla başlar. Bu nedenle çocuk istediğinize karar verdiğinizde önce bir kadın hastalıkları

Detaylı

SAGLIK Sağlık hastalığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik halidir Temel sağlık hizmeti ne anlama gelmektedir?

SAGLIK Sağlık hastalığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik halidir Temel sağlık hizmeti ne anlama gelmektedir? SAGLIK Sağlık hastalığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik halidir Temel sağlık hizmeti ne anlama gelmektedir? Temel sağlık hizmeti hasta olanın tedavi edilmesi yanında,

Detaylı

GİZLİ EK 2 AİLE HEKİMLİĞİ BİRİMİ DEĞERLENDİRME FORMU. Aile Hekiminin Adı. Sözleşmeli Görevlendirmeli Yetkilendirilmiş. Aile Sağlığı Elemanının Adı

GİZLİ EK 2 AİLE HEKİMLİĞİ BİRİMİ DEĞERLENDİRME FORMU. Aile Hekiminin Adı. Sözleşmeli Görevlendirmeli Yetkilendirilmiş. Aile Sağlığı Elemanının Adı AHB GRUBU EK 2 AİLE HEKİMLİĞİ BİRİMİ DEĞERLENDİRME FORMU Aile Hekimliği Biriminin İl Kodu :42.... / ÇKYS Kodu :... Tarih :... /... / 2014 Aile Hekiminin Adı Aile Sağlığı Elemanının Adı AHB nin güncel telefonu

Detaylı

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ

TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ TOPLUMU TANIMA VE EKİP ÇALIŞMASI YARD. DOÇ. DR. NALAN AKIŞ Amaç Bu dersin sonunda öğrenciler, sağlık hizmeti verecekleri toplumu tanımanın önemi konusunda bilgi sahibi olacaklardır. ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Bölüm Hedefi *Bu derste; Türkiye de genel

Detaylı

Burdur ilinde bebeklerin emzirilme durumu ve beslenme örüntüsü

Burdur ilinde bebeklerin emzirilme durumu ve beslenme örüntüsü Araştırma Makalesi Pamukkale Tıp Dergisi Pamukkale Medical Journal Burdur ilinde bebeklerin emzirilme durumu ve beslenme örüntüsü Breastfeeding and nutrition patterns of babies in Burdur Binali Çatak*,

Detaylı

EK 2 AİLE HEKİMLİĞİ BİRİMİ İZLEME DEĞERLENDİRME FORMU

EK 2 AİLE HEKİMLİĞİ BİRİMİ İZLEME DEĞERLENDİRME FORMU EK 2 AİLE HEKİMLİĞİ BİRİMİ İZLEME DEĞERLENDİRME FORMU Aile Hekimliği Biriminin İl Kodu/ÇKYS Kodu :.../... Tarih :../ / Aile Hekiminin Adı : Sözleşmeli /Görevlendirmeli /Yetkilendirilmiş Aile Sağlığı Elemanının

Detaylı

DÜŞÜK RİSKLİ, RİSKLİ, YÜKSEK RİSKLİ GEBELİK VE EBENİN ROLÜ. Halime AYDEMİR 1, Hale UYAR HAZAR 2 ÖZET

DÜŞÜK RİSKLİ, RİSKLİ, YÜKSEK RİSKLİ GEBELİK VE EBENİN ROLÜ. Halime AYDEMİR 1, Hale UYAR HAZAR 2 ÖZET DÜŞÜK RİSKLİ, RİSKLİ, YÜKSEK RİSKLİ GEBELİK VE EBENİN ROLÜ Halime AYDEMİR 1, Hale UYAR HAZAR 2 ÖZET Gebelik ve doğumlar çoğunlukla sorunsuz geçse de, tüm gebelikler risk altında olabilir. Gebelikte risk;

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

HEMOGLOBİNOPATİ KONTROL PROGRAMI

HEMOGLOBİNOPATİ KONTROL PROGRAMI TALASEMİ VE HEMOGLOBİNOPATİLER T.C. Sağlık Bakanlığı AÇSAP Genel Müdürlüğü HEMOGLOBİNOPATİ KONTROL PROGRAMI Toplumların geleceği o toplumu oluşturan bireylerin nitelikleri ile doğrudan ilişkilidir. Toplumu

Detaylı

Gebelerin Üçlü Tarama Testi ve Gebelikte Yapılan Diğer Testler Hakkındaki Bilgi Düzeyinin Ölçülmesi

Gebelerin Üçlü Tarama Testi ve Gebelikte Yapılan Diğer Testler Hakkındaki Bilgi Düzeyinin Ölçülmesi Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2011; 10(4): 403-408 Gebelerin Üçlü Tarama Testi ve Gebelikte Yapılan Diğer Testler Hakkındaki Bilgi Düzeyinin Ölçülmesi [Pregnancy Womans Measuring the Level

Detaylı

AÇSAP: Ana Çocuk Sağlığı ğ ğ ve Aile Planlaması Toplam nüfusun yaklaşık %30-40 gibi önemli bir kısmı Doğurgan çağ kadınlar: 15-49 yaş kadınlar

AÇSAP: Ana Çocuk Sağlığı ğ ğ ve Aile Planlaması Toplam nüfusun yaklaşık %30-40 gibi önemli bir kısmı Doğurgan çağ kadınlar: 15-49 yaş kadınlar TIP FAKÜLTESİ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Ferruh N. Ayoğlu AÇSAP: Ana Çocuk Sağlığı ğ ğ ve Aile Planlaması Toplam nüfusun yaklaşık %30-40 gibi önemli bir kısmı Doğurgan çağ kadınlar: 15-49

Detaylı

Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2014 Haber Bülteni

Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2014 Haber Bülteni Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2014 Haber Bülteni Haber Bülteni Yayın Tarihi: 09.09.2015 Bilgi İçin: Dr. Berrak BORA BAŞARA berrak.basara@saglik.gov.tr/ 0312 585 68 17 Cemil GÜLER cemil.guler@saglik.gov.tr/

Detaylı

Araştırma Makalesi/Original Article. Raziye ÖZDEMİR 1, Ahmet Nesimi KİŞİOĞLU 2, Mustafa ÖZTÜRK 2, Ersin USKUN 2, Fehmi ÖZGÜNER 3

Araştırma Makalesi/Original Article. Raziye ÖZDEMİR 1, Ahmet Nesimi KİŞİOĞLU 2, Mustafa ÖZTÜRK 2, Ersin USKUN 2, Fehmi ÖZGÜNER 3 Araştırma Makalesi/Original Article ISPARTA İLİ NDEKİ SAĞLIK OCAKLARINDA KULLANILAN GEBE-LOHUSA İZLEM FİŞLERİNİN KAYIT YETERLİLİK DURUMU VE VERİLEN HİZMET YETERLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ * Registration

Detaylı

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER*

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* Emine BARAN 1, M. Esin OCAKTAN 2, Sabahattin KOCADAĞ 1, Ayşe YILDIZ 3, Recep AKDUR 4 1 Araş. Gör. Dr. Ankara Üniversitesi

Detaylı

Dünyada Çocuk Sağlığı Politikaları / hedefleri. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10 Mayıs 2011

Dünyada Çocuk Sağlığı Politikaları / hedefleri. Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10 Mayıs 2011 Dünyada Çocuk Sağlığı Politikaları / hedefleri Dr. Günay SAKA DÜTF HSAD 10 Mayıs 2011 1 DÜNYA DAKİ ÇOCUKLARIN SAĞLIĞININ KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİNE YÖNELİK ÇALIŞMALAR 1946 BM ye bağlı UNICEF kuruldu.

Detaylı

Anne Yaşı ve Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi

Anne Yaşı ve Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi Yıl: 11 Cilt: 5 Sayı: 19 Ekim-Kasım-Aralık 2009 Anne Yaşı Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi Yrd. Doç. Dr. Saadet YAZICI* Yrd. Doç. Dr. Gülümser DOLGUN* Öz Amaç: Çalışmanın amacı, anne

Detaylı

Aydýn Ýli 1 Nolu AÇSAP Merkezi Aile Planlamasý Hizmetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluating The Family Planning Services: Child Health Center

Aydýn Ýli 1 Nolu AÇSAP Merkezi Aile Planlamasý Hizmetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluating The Family Planning Services: Child Health Center Aydýn Ýli 1 Nolu AÇSAP Merkezi Aile Planlamasý Hizmetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluating The Family Planning Services: Child Health Center Dr. Ayfer Fýrat Gemalmaz*, Dr. Pýnar Okyay**, Dr. Eyüp Doyuran***,

Detaylı

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ GEBELİKTE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Doç. Dr. Habib BİLEN Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı SUNU PLANI Örnek olgu

Detaylı

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3)

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3) Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2008; 7(3):23-236 Lisansüstü Eğitime Devam Eden Evli Kadınların Üreme Sağlığı Sorunları ve Etkileyen Faktörler [Reproductive Health Problems of Married Women

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi

Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi T.C. Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması

Detaylı

İsmet Koç ve Erhan Özdemir

İsmet Koç ve Erhan Özdemir DOĞURGANLIK 4 İsmet Koç ve Erhan Özdemir Bu bölüm, günümüzdeki ve tamamlanmış doğurganlığın düzeyi, örüntüsü ve değişimi ve ilgili göstergeleri incelemenin yanında, doğum aralıklarını, doğurganlığa başlama

Detaylı

DOĞUMDA PARTOGRAM KULLANIMI

DOĞUMDA PARTOGRAM KULLANIMI DOĞUMDA PARTOGRAM KULLANIMI Dr Özlem Gün Eryılmaz Zekai Tahir Burak Eğitim Araştırma Hastanesi Doğum Kliniği Never let the sun set twice on a laboring woman. Steer P; BMJ 1999 PARTOGRAM NEDİR? Doğum eyleminin

Detaylı

YÜKSEK HEMŞĐRE KADROSU HĐZMET ŞEMASI

YÜKSEK HEMŞĐRE KADROSU HĐZMET ŞEMASI YATAKLI TEDAVĐ KURUMLARI DAĐRESĐ YÜKSEK HEMŞĐRE KADROSU HĐZMET ŞEMASI Kadro Adı : Yüksek Hemşire Hizmet Sınıfı: Paramedikal Hizmetleri Sınıfı Derecesi : III (Đlk Atanma Yeri) Kadro Sayısı : 120 Maaş :

Detaylı