Gündemdeki konular S c ak stresi Reprodüktif Performans Nas l Etkiler

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Gündemdeki konular S c ak stresi Reprodüktif Performans Nas l Etkiler"

Transkript

1 Cilt 4, Say 2 Mart 2008 Gündemdeki konular Yüksek çevre s s ineklerde reprodüktif performans gerçekten etkiler mi? Saha şartlarında s cak stresinin yoğunluğu nasıl belirlenir? Sütçü ineklerde s cak stresi reprodüktif performans nas l etkilemektedir? Yüksek çevre s s na maruz kalan sütçü sürülerde reprodüktif yönetim: serinletme östrus senkronizasyonu embriyo transferi SICAK HAVADA İNEKLERİN GEBE KALMASI SICAK STRESİNE KARŞI YENİ ÇÖZÜM YOLLARI Peter J. Hansen Department of Animal Sciences University of Florida, Gainesville, Florida S cak stresi Reprodüktif Performans Nas l Etkiler İneklerde süt verimi, üreme ve sağlık durumuna ilişkin genetik potansiyelin ortaya çıkması çevre koşullarına bağlıdır. Çevre koşulları uygun değilse performans beklenin altında olabilir. S cak stresi, süt verimi ve reprodüktif performans da düşüşe neden olan çevre faktörlerinden biridir.

2 S cak stresi alt ndaki sütçü ineklerde reprodüktif performans iki gün içinde azalmaktad r. S cak stresindeki hayvanlarda östrus belirtileri çok belirgin olmadığı için östrus tespiti güçleşmektedir. Ayrıca, tohumlama sonrası fertilite azalmaktadır. S cak stresinin yaratacağı etkilerin şiddeti, coğrafi bölgeye göre değişmektedir. Örneğin, yüksek hava sıcaklığı, yüksek nem miktarı ve yuğun radyasyon nedeniyle s cak stresinin fazla olduğu Florida da yaz mevsiminde östrus tespiti oranı %20 ve her ST için gebelik oranı (gebe kalan tohumlanmış inek oranı) %10-20 olabilir. Yaz n serin hava dahi s cak stresi oluşabilmektedir. Kanada nın Alberta kentinde yapılan bir çalışmada ineklerde her ST için gebelik oranı yaz aylarında diğer mevsimlere (%32) göre daha düşüktü (%23) (Ambrose et al., 2006). Alberta nın kuzeyine doğru ilerledikçe yazın fertilitenin azalması, s cak stresinin sadece s cak iklimde bulunanlar değil tüm sütçü inekleri etkilediğini göstermektedir. S cak stresinin reprodüksiyon üzerine etkisi, yüksek ısıya bağlı olarak ineğin beden ısısının yükselmesiyle yakından ilişkilidir. İnek, metabolizma sonucu artan beden s s n evoporasyon sonucu düşüremezse vücut ısısı artmaktadır. Uterus s s n n ortalama 0.5 C civar nda artmas konsepsiyon oranında düşüş (%12.8) ile sonuçlanmaktadır (Gwazdauskas et al., 1973). Şekil 1 de Wisconsin de hava sıcaklığının laktasyondaki ineklerde ve laktasyonda olmayan düvelerdeki etkisi gösterilmektedir. Laktasyondaki ineklerde zaten fertiliteyi etkileyebilecek beden ısısı artışlarının olacağı unutulmamalıdır. 28C lik bir sıcaklıkta ineklerde beklenen vücut ısısı yaklaşık 39.6C dir. Şekil 1 aynı zamanda yüksek sıcaklığa maruz kalan düvelerde rektal beden ısısının laktasyondaki ineklere göre daha düşük olduğunu göstermektedir. Bu fark düveler laktasyonda olmadığı ve metabolizmaları hızlı olmadığı için oluşmaktadır. Bu nedenle düveler s cak stresinin istenmeyen etkilerine karşı laktasyondaki ineklere göre daha dayan kl d rlar. Süt verimi yüksek olan ineklerde metabolizma hızı da fazladır. Buna bağlı olarak yüksek süt verimli inekler daha az verimli hayvanlara nazaran s cak stresine karş daha duyarl olabilirler.

3 Şekil 2 de yaz mevsiminin çok sıcak geçmesinin, süt verimine bağlı olarak fertiliteyi nasıl düşürdüğü görülmektedir. Amerika nın güneyinde Florida ve Georgia da gerçekleştirilen bu çalışmada fertilite, 90 gün çevirmeyen inek şeklinde dolayl yoldan (tohumlamadan sonra 90 gün içerisinde östrus göstermeyen ineklerin oran ) ölçüldü. Yaz mevsiminde 90 gün çevirmeyen inek oranı düştü ve bu düşüşün derecesi laktasyonda 9072 kg süt veren ineklerde en yüksek, kg aras nda süt veren ineklerde orta ve 4536 kg n alt nda süt veren ineklerde düşük seviyedeydi. Son 50 yıldır süt inekçiliğinde fertilite azalmıştır. Süt veriminin artması inekleri s cak stresine daha duyarlı kılmış; bu da fertilite kaybına yol açmıştır. Aynı durum 1991 ve 2000 y llar arasında kuzeydoğu İspanya da da görülmüştür (şekil 3). Bu süre içerisinde süt verimi (%30) artmıştır. Hava serinken her ST için ilk kızgınlık-gebelik oran azalmazken ve s cak mevsimde gebelik oran 1991 de %36.4 iken 2000 y l nda %22.1 e düşmüştür. Rectal temperature: rektal s cows: inekler heifers: düveler Air temparature: hava sıcaklığı Şekil 1. wisconsin da laktasyonda bulunmayan düveler ve laktasyondaki ineklerde hava sıcaklığı ile rektal beden ısısı arasındaki ilişki (Sartori ve ark., 2002).

4 90-d nonreturn rate: 90 günde çevirmeyen inek oran Jan: Ocak, Feb: Şubat, Mar: Mart, Apr: Nisan Nov: Kas m, Dec: Aral k Month of first service: İlk tohumlama zaman Şekil 2. Süt veriminden etkilenen 90 gün çevirmeyen inek oran nda mevsimsel farkl l klar. Çizgiler süt verimi 4536 kg dan az (koyu yuvarlaklar), 4536 ile 9072 kg aras nda (beyaz yuvarlaklar) ve 9072 kg (üçgenler) olduğunu göstermektedir (Al-Katanani ve ark Şekil Journal of Dairy Science dergisinin izniyle basılmıştır. First service pregnancy rate: ilk tohumlamada gebelik oran Cool season: Serin dönem Warm season: S cak dönem Milk yield: Süt verimi Şekil 3. Kuzeydoğu İspanya da laktasyondaki Holstein ırkı ineklerde ilk kızgınl kta gebelik oranındaki (gebelik sayısı/tohumlanan sayısı) değişiklikler (Lopez-Gatius, 2003). Gebelik oran koyu çizgilerle ve süt verimi kesik çizgiyle gösterilmiştir.

5 S cak stresi Nas l Belirlenir İneklerin s cak stresi içerisinde olup olmadığını anlaman n en iyi yolu rektal s n n ölçülmesidir. İnekte normal beden ısısı yaklaşık 38.6 C (101.5 F) dir. Sağlıklı bir inekte öğleden sonra beden ısıs 39.0 C (102.2 F) ise şüphelenmek gerekir. Beden ısısı 39.5 C (103.1 F) den fazlaysa inek muhtemelen s cak stresindedir ve süt verimi ve reprodüktif performans düşer. Beden ısısı ölçümleri ineklerin beden ısısının yükselme eğiliminde olduğu öğleden sonraları yap lmal d r. Beden s s, hayvanın fan veya başka bir serinleticiyle serinletildiği veya meme bezlerinin yıkandığı bölgede yapılmamalıdır. Ayrıca, inek ölçümden önce uzun süre yürümemiş veya ölöüm için uzun süre bağlı tutulmamış olmalıdır. Termometre rektuma yerleştirilip bir dakika beklenmelidir. Beden ısısı ölçülürken dakikadaki solunum say s da belirlenebilir. Solunum say s dakikada 60 dan fazla olan ineklerin s cak stresi olasılığı fazladır. S cak stresi meteorolojik farkl l klar ölçülerek de hesaplanabilir. Bu yöntem s cak stresinin tespitinde beden ısısı ölçümü kadar güvenilir değildir. Çünkü, s cak stresi s ras nda beden ısısındaki artış meteorolojik farklıklar (hava sıcaklığı, nem oranı, solar radyasyon ve rüzgar hızı), diğer çevresel faktörler (gölgede kalma süresi, toprağın yansıttığı ısı ve solar radyasyon için çatı vs.) ve ineğin özelliklerinden (ineğin rengi ve süt verimi) etkilenmektedir. İneğin ısı dengesi, hava sıcaklığı ve deri ısısı arasındaki denge, güneş ışığı ve havadaki nem oranıyla ilişkilidir. İnekler deriden evoporasyon yoluyla ve akciğerlerle (solunum) ısı kaybettiği için nem oranı önemlidir. Havadaki nem yüksek olduğunda terleme ve solunumla su kayb azalmaktad r. S cakl k ve nem oran kombinasyonuyla elde edilen s cakl k-nem indeksi s cak stresinin hesaplanmasında kullanılmaktadır. Hava sıcaklığı Celsius (T) ve rölatif nem RH olarak hesaplandığında THI aşağıdaki formülle hesaplanmaktadır: THI= (1.8 x T + 32) x (( x RH) x (1.8 x T-26))

6 THI, 72 nin üstündeyse s cak stresi tan s konur ve 76 n n üstündeyse s cak stresinin şiddetli olduğu söylenebilir. S cak stresini hesaplamanın en basit yolu hava sıcaklığını ölçmektedir (kuru hava sıcaklığı). Nem oranının yüksek olduğu Florida da gerçekleştirilen ve henüz basılmamış bir çalışmanın sonuçlarına göre ineğin beden ısısını belirlemede hava sıcaklığının belirlenmesi; THI veya sıcaklıkla diğer meteorolojik verilerin kombinasyonu kadar etkilidir (Serdar Dikmen ve Peter Hansen, basılmamış). S cak stresi Fertiliteyi Neden Etkiler S cak stresinin yarattığı etkiler için iyi bir strateji geliştirmek üzere s cak stresinin fertiliteyi nasıl etkilediğini anlamak gerekir. S cak stresi bir ineğin performansını iki şekilde etkilemektedir. Öncelikle s cak stresi s ras nda beden s ns düzenleyen baz fizyolojik olaylar, optimum süt verimi ve üreme performans için gereken fizyolojik olayları yavaşlatabilir. Örneğin, s cak stresi alt ndaki bir inekte artan beden s s n dengelemek üzere derideki kan ak m artmaktad r. Bunun sonucu olarak, meme bezi ve reprodüktif kanal dahil olmak üzere diğer organlara olan kan akımı azalmaktadır. İkinci olarak s cak stresi nedeniyle artan beden s s hücresel fonksiyonlar etkileyebilir. S cak stresinin bu etkisi infertilitenin başlıca nedenlerinden birisidir; çünkü gebeliğin erken dönemlerinde embriyonun gelişimi artan ısı nedeniyle engellenmektedir. Embriyonun gelişimi çoğunlukla oositin sağlıklı olmasına bağlıdır. Eğer oosit uygun bir şekilde üretilemezse veya oluşumu sırasında strese maruz kalırsa oluşan embriyo anormal gelişme gösterebilir ve oluşan ölebilir. Bugün ovule olan bir oositin yaklaşık üç ay önce gelişmeye başlayan bir follikülden oluştuğu düşünülürse bu gelişim sürecinde s cak stresi folliküler fonksiyonu etkileyebilir. Folliküler östradiol üretiminin s cak stresinden etkilendiği bilinmektedir. Ayr ca, s cak stresi folliküler dominans azaltabilir ve ovule olan oosit yaşlanabilir (folliküler gelişimeki azalmaya karşın s cak stresi s ras nda çift ovulasyon oran artmaktad r). S cak stresinin ovulasyondan ne kadar zaman önce follikül ve oositi etkilediği bilinmemektedir. İsrail2de gerçekleştirilen bir çalışmada s cak stresinin gün sonra steroid hormonların folliküler üretimini etkileyebileceği ortaya konmuştur (Roth ve ark., 2001a)..

7 S cak stresini ovulasyondan haftalar önce folliküle zarar vermesinin iki önemli sonucu vard r. Birincisi, tohumlama zamanından birkaç gün öncesinde ineğin serinletilmesi fertiliteyi arttırmaz. İnek tohumlandığı sırada s cak stresine bağlı olarak oosit zaten zarar görmüş olacaktır. İkincisi, fertilite s cak stresinin bitiminden hemen sonra iyileştirilemez. Fakat daha ziyade s cak stresi bağlı olarak folliküller zarar gördüğü zaman iyileştirilebilir. İsrail de sonbaharda oosit kalitesinin iyileştirilmesindeki bu gecikme, ultrason eşliğinde folliküllerin aspirasyonu ile folliküler iyileştirme sağlanarak veya FSH veya Bovin somatotropin uygulamas ile k salt labilir (Roth ve ark., 2001b; Roth ve ark., 2002). Beklide, sonbaharda fertiliteyi artt rmak amac yla hormonal uygulamalar yap lmas daha iyi olacakt r. Ovulasyon Sırasında Oluşan S cak Stresi de Fertiliteyi Etkilemektedir S cak stresine karşı olan embriyonik direnç değiştiği için s cak stresine olan duyarl l k da değişmektedir. Süperovulasyon gösteren ineklerde yapılan bir çalışmada tohumlama sonras birinci günde s cak stresinin embriyonun yaşama süresini kısalttığı fakat tohumlama sonrası üç, beş ve yedinci günlerdeki s cak stresinin embriyonun yaşama süresi üzerine herhangi bir etkisinin olmadığı ortaya konmuştur (Ealy ve ark., 1993). İn vitro çalışmalarda embriyonun gelişim sürecinde yüksek s ya karşı daha duyarsız olduğu görülmüştür. Morula aşamasına ulaştığında (4-5 günlük gebelik) yükselen çevre ısınsa karşı çok daha dirençlidir. S cak stresi 4-5 günlükten sonra da embriyonik gelişimi etkileyebilir ve progesteron konsantrasyonunda azalmaya yol açabilir. Bununla beraber gebeliğin erken safhalarına oranla bu dönemde s cak stresinin embriyonik yaşam üzerine olan etkisi azalmaktadır.

8 Cleavage-stages: bölünme aşaması Morula: morula Blastocyst: blastosist Day 0 : 0. gün, Day 1: 1. gün Day 6: 6. gün, Day 7: 7. gün Demage caused by Heat Stres: S cak stresi nedeniyle oluşan lezyon Heat sensitive at least days before estrus: Östrustan en az gün önce s duyarlılığı Follicle: Follikül Follicular growth takes 3 month: Folliküler gelişim yaklaşık 3 ay sürer Ovary: ovaryum Estrus-ovul: Östrusovulasyon Fert: fertilizasyon Şekil 4. Bir inekte s cak stresine karşı duyarlılığın değişimi. Follikül gelişimini 3 ayda tamamlar. S cak stresi östrustan en az gün önce folliküler gelişimi etkileyebilir. S cak stresi aynı zamanda oositi östrusta etkileyebilir ve erken embriyonik gelişimi inhibe edebilir. Bununla beraber, Çiftleşmeyi izleyen 3 gün içinde s cak stresinin embryonik gelişim üzerine etkisi azdır ve 5. gün civarında oluşan morula ve blastosist, yükselen çevre ısısına karşı direnç kazanmaktad r. Şekil DeLav al ın izniyle yayınlanmıştır. Şekil 4 de s cak stresinin reprodüktif olaylar ve gebeliğin oluşumu üzerindeki etkisi görülmektedir. Şekilden de anlaşılacağı üzere s cak stresi s ras nda fertilitenin yüksek olmas, fertilizasyondan önce follikül ve oosit ve s cak stresinden sonra da erken embriyo üzerine olan etkinin önlenmesine bağlıdır. Ayrıca, eğer ilk birkaç gün süresince embriyo s cak stresinden korunabilirse, daha sonra s cak stresine karşı direnç kazanacaktır. Gebelik oluşsa bile sütçü ineklerde gebeliklerin % 10 u 50 gün civar nda fötal kay plarla sonuçlanmaktadır. İspanya da gerçekleştirilen bir çalışmada gebeliğin 21 ve 30. günleri arasında yüksek THI gelişen ineklerde gebeliğin 43 ve 48. günleri arasında ve 90. gününde abort olasılığı daha fazladır (García-Ispierto ve ark., 2006). Gebeliğin geç döneminde oluşan

9 s cak stresi de fötal gelişim, buzağı doğum ağırlığını etkileyebilir ve süt veriminin azalmasına yol açabilir. Şekil 5. S cak stresi sırasında sütçü ineklerin serinletilmesi için geliştirilen barınak sistemleri. Üstte solda görülen gölgelik, laktasyondaki ineklerin serinletilmesi için yeteli değildir. Alt solda yer alan fotoğrafta yemlik bölümünde yer alan fıskiye ve fanlar görülmektedir. Bu sistem yeterli serinleme sağlamakla beraber, reprodüktif performans hala s cak stresinden etkilenmektedir. Sağ üstte yer alan fotoğrafta tünel ventilasyon sistemi bulunan ahır görülmektedir. Tünel ventilasyon etkili bir sistem olmakla beraber, pahalıdır. Sağ altta yer alan fotoğrafta ise serinleme havuzundaki inekler görülmektedir. Sudaki bakteri miktarı oldukça fazla olmasına rağmen bu havuzlarda serinleyen ineklerde mastitisin arttığına dair bir delil yoktur. Şekil Hansen2006a den alınmıştır ve Genex Kooperatifinin izniyle Horizon tarafından çoğaltılmıştır. S cak stresi S ras nda Reprodüktif Performans Nas l Artt r r z Sadece serinleterek değil Şekil 5 de de görüldüğü gibi sütçü ineklerde s cak stresin etkisini azaltmak üzere bir çok bar nak sistemi mevcuttur. Baz lar pahal olup muhtemelen sadece s cak stresinin şiddetli bir problem olduğu bölgelerde kullanılmaktadır. Pahalı serinletme sistemleri dahi fertilitedeki mevsimsel düşüşü önleyemeyebilir. Serinletme sistemlerinin birinde inekler f skiye ve fanlarla serinletilmektedir. F skiyeler 15 dakikada bir 3-5 dakika süresince çalışmaktadır ve yemleri ıslatmayacak şekilde

10 yerleştirilmiştir. Püskürtülen su ineğin üzerinde kururken ısıyı da düşürmekte ve serinlemeyi sağlamaktadır. İsrail de pazarlanan CowKool sistemi gibi diğer sistemler ineklerin etrafındaki havay serinletmek üzere yüksek kapasitedeki fanlar vas tas yla buhar vermektedir. Serinletme sistemlerindeki en yeni gelişme tünel ventilasyon ve çapraz ventilasyon ah rlar n n icad d r. Çok pahal olan bu sistemlerde fanlar vas tas yla hava ah r n sonuna kadar (tünel ventilasyon) veya yan kısımlarına doğru (çapraz ventilasyon) verilmektedir. Bu ah rlarda tavan alçaktır ve ahır boyunca havanın hareket etmesini sağlayan ve böylece evaporatif serinlemeyi oluşturan hava üfleyiciler bulunmaktadır. Bu sistemde ineklerin etkili bir şekilde serinlediği görülmüştür. Serinletme fertilitenin iyileştirilmesinden çok süt veriminin arttırılmasında daha etkilidir. İsrail in kıyı bölgelerinde serinletme sistemlerinin yoğun bir şekilde kullanılması, yazın süt veriminde görülen azalmayı önemli ölçüde ortadan kaldırmıştır. Flamenbaum ve Ezra (2006), Yazın süt verimini kışa göre serinletilen sürülerde % olduğunu bulmuşlardır. Bununla beraber, yüksek süt verimli sürülerde konsepsiyon oranı yazın %19, kışın ise % 39 olarak tespit edilmiştir. Süt veriminin düşük olduğu sürülerde konsepsiyon oranı yazın %25, kışın %40 olarak bulunmuştur. Florida da serinletilen sürülerde dahi fertilite düşmektedir (bakınız şekil 6).

11 Pregnancy rate: Gebelik oran Mean daily ortalama en yüksek çevre s s maksimum temparature: günlük Şekil 6. güney Florida da ineklerin fanlar bulunan ahırlarda yetiştirildiği 2000 başlık sütçü bir sürüde tohumlanan ve gebe kalan ineklerin aylık varyasyonları. Şekil Hansen ve Aréchiga (1999) nın izniyle basılmıştır. Östrus tespitini etkileyen s s stresi elimine edilebilir. OvSynch gibi belirlenen zamanda suni tohumlama tekniklerinin bulunmas, s cak stresi nedeniyle östrus tespitinin zorlaşması gibi problemleri ortadan kaldırmıştır. Sonuç olarak belirlenen zamanda yapılan ST yaz mevsiminde dahi bir sürüde gebe kalan inek oran n artt rmaktad r. Florida da 70 gün süresince gönüllü olarak bekleyen bir sürüde ilk tohumlaman n OvSynch yoluyla yapıldığı ineklerde postpartum 90 güne kadar gebe kalan inek oran %16.6 iken sadece görsel östrus tespiti yapılan ineklerde bu oran %9.8 olarak bulunmuştur (Aréchiga ve ark., 1998). S cak stresi s ras nda OvSynch ile elde edilen gebelik oranındaki bu artış fertilitenin iyileşmesi nedeniyle değil tohumlanan inek sayısının artması sonucu oluşmaktadır. Örneğin Florida daki sürüde OvSynch sonras ilk tohumlamada gebe kalan tohumlanan inek oran %13.6 iken östrusun gözlenmesiyle tohumlanan ineklerde %12.5 dir. Sütçü ineklerde reprodüktif performansı arttırmak için genellikle boğalar kullanılmaktadır. Boğaların bir avantajı östrus tespitini daha sağlıklı yapmalarıdır. Bununla beraber, boğalarda

12 s cak stresine duyarl d rlar ve buna bağlı olarak libido ve semen kalitesi düşebilir. Florida ve Georgia daki kayıtların analizi 21 ünlük siklusda gebe kalan inek oranının boğa kullanılan sürülerde ST yapılan sürülere göre yazın daha yüksek olduğunu (%9.8 x %8.1), kışın ise bu oranlar n (%18.0 x %17.9) olduğunu ortaya koymaktadır (de Vries ve ark., 2005). ST ye karşı embriyo transferi Fertiliteyi arttırmak için ST den sonra bir çok ilaç kullanılmaktadır. Örnek olarak GnRH, sığır somatotropin ve human korionikgonodatropin verilebilir. Ne yaz k ki, s cak stresi s ras nda fertiliteyi arttırmak için çiftleşme sonrasında uygulanan başarılı bir ilaç bulunamamıştır (Tablo 1). S cak stresi sırasında gebelik oranını arttıran en çok başarı sağlayan hormonal tedavi, tohumlama s ras nda ve 12 gün sonra olmak üzere iki GnRH enjeksiyonudur (López- Gatius ve ark., 2006; bak n z Tablo 1). Genel bir öneri olarak sunmadan önce bu uygulaman n etkinliği ortaya koymak için yeni çalışmalar yapılması gerekmektedir.

13 Tablo 1. S cak stresi s ras nda laktasyondaki ineklerde fertiliteyi artt rmak amac yla baz hormonal uygulamalar. Fertilite Tedavi Bölge Ölçülen cevap Kontrol grubu Tedavi grubu Not Tohumlama Florida Belirlenen %25.6 %20.5 S cak sonras 14 veya östrusta stresi 15. günde GnRH tohumlanan ve alt ndaki 45 gün sonra 4 inek gebe olduğu kullan ld tespit edilen, GnRH ineklerin oran bir inekte fertiliteyi artt rd tohumlama İspanya ST den *** Tohumla s ras nda ve 12 gün sonra gebe ma gün sonra GnRH ST sonras 5 veya 6. günlerde human koryonikgonodatro pin ST sonras 5 günde human koryonikgonodatro pin OvySynch prosedüründen 1 hafta önce başlayarak her iki haftada bir sığır somatotropin olduğu tespit edilen ineklerin oran (n=860) Florida İlk kızgınlıkta tohumlanan ve ST den gün sonra gebe olduğu tespit edilen ineklerin oran (n=201) Kaliforniya İlk kızgınlıkta tohumlanan ve ST den 28 gün sonra gebe olduğu tespit edilen ineklerin oran (n=182) Georgia İlk kızgınlıkta (OvySynch) ve ST den gün sonra gebe olduğu tespit edilen ineklerin oran (n=276) * Kontrol x tedavi grubu, P< s ras nda GnRH= %30.8 gebelik oran %24.2 %23.5 Belirlene n östrusta tohumlan d %44.1 %43.3 Belirlene n östrusta tohumlan d ; hcg serin havada daha etkiliydi (47.8x34. 2) Kaynak Franco ve ark., Theriogen ology 66: 945 (2006) Lopez- Gatius et al., Theriogen ology 65: 820 (2006 Schmitt et al., J. Anim. Sci. 74:1074 (1996) Santos et al., J. Dairy Sci. 79:2881 (2001) %15.2 %16.7 Jousan et al., J. Dairy Sci. 90:341 (2007)

14 Yaz mevsiminde fertiliteyi arttırmak için uygulanan hormonal uygulamaların başarısızlığı, ST yap lan s cak stresi alt ndaki ineklerde fertiliteyi artt rman n tek yolunun serinletme sistemleri olduğunu göstermektedir. Eğer uygulamalar sadece ST ile sınırlı değilse s cak stresi s ras nda fertiliteyi arttırmak için bir diğer strateji de embriyo transferidir. Aslında embriyo transferi s cak stresine maruz kalan laktasyondaki ineklerde gebelik oran n yükseltmek için oldukça güvenilir bir yöntemdir. Embriyolar östrustan sonraki 6-8. günlerde taşıyıcı ineğin uterusuna transfer edilmekte ve embriyo yüksek ısıya en duyarlı olduğu dönemi zaten geçirmiş olduğu için embriyo transferi s cak stresi sırasında fertiliteyi arttırmaktadır (bakınız şekil 4). Ayr ca, embriyo transferinde kullan lan embriyolar embriyonik gelişimin erken dönemlerinde s cak stresinin zararl etkilerinden kurtulmuş olmaktadır. Embriyo transferinin fertiliteyi iyileştirmedeki etkisi Brezilya da yapılan bir çalışmada açık bir şekilde ortaya konmuştur. Bu çalışmada laktasyondaki Holstein inekler yada tohumlanmışlar yada bu ineklere superovulasyon yoluyla elde edilen embriyolar transfer edilmiştir. Şekil 7 de görüldüğü gibi tohumlanan ineklerde yaz mevsiminde fertilite düşmesine karşın bu düşüş embriyo transferi yapılan grupta görülmemiştir. Serin geçen aylarda ST ve ET arasında gebelik oranı açısından bir fark bulunmamasına rağmen sıcak aylarda embriyo transferi yap lan ineklerde gebelik oran tohumlanan ineklere göre daha yüksek bulunmuştur. S cak stresi alt ndaki ineklerde östrus belirtilerinin daha az görülmesi embriyo transferini güçleştirmektedir. Ancak, belirlenen zamanda embriyo transferi yapılarak gebelik oranlarının yükseltilmesi mümkündür. Bu prosedürde OvSynch veya bir başka yöntem kullanılarak ovulasyonlar senkronize edilir ve tohumlaman n yap lmas gereken günden 7 gün sonra embriyo transferi yap l r.

15 Pregnancy rate (%): gebelik oran (%) ET: ET AI: ST Jan: Ocak, Feb: Şubat, Mar: Mart, Apr: Nisan Nov: Kas m, Dec: Aral k Şekil 7. Brezilyada tohumlanan (ST) veya superovulasyon sonucu üretilen taze veya donmuş embriyo transferi yap lan laktasyondaki Holstein ineklerde gebelik oran ndaki mevsimsel değişiklikler (gebelik say s /tohumlama veya embriyo transferi say s ). Ortalama çevre s s n n 22.5 C den az olduğu aylar gri çizgi ile gösterilmiştir. Yıldız ST ve ET arasındaki önemli farkı göstermektedir. Veriler Rodrigez ve ark. (2004) den alınmış ve Hansen (2006b) tarafından tekrar düzenlenmiştir. Kaynaklar: Ambrose DJ, Govindarajan T, Goonewardene LA. Conception rate and pregnancy loss rate in lactating Holstein cows of a single herd following timed insemination or insemination at detected estrus. J Dairy Sci 2006;89 (Suppl 1): (abstr). Aréchiga CF, Staples CR, McDowell LR, Hansen PJ. Effects of timed insemination and supplemental β-carotene on reproduction and milk yield of dairy cows under heat stress. J Dairy Sci 1998;81: de Vries A, Steenholdt C, Risco CA. Pregnancy rates and milk production in natural service and artificially inseminated dairy herds in Florida and Georgia. J Dairy Sci 2005;88: Ealy AD, Drost M, Hansen PJ. Developmental changes in embryonic resistance to adverse effects of maternal heat stress in cows. J Dairy Sci 1993; 76: Flamenbaum I, Ezra E. Cooling cows in summer almost eliminates seasonality in milk production and fertility. In: The Dairy Industry in Israel D Hojman, Y Malul, and T Avrech (ed), Israel Cattle Breeders Assn and Israel Dairy Board, Israel, pp García-Ispierto I, López-Gatius F, Santolaria P, Yániz JL, Nogareda C, López-Béjar M, De Rensis F. Relationship between heat stress during the peri-implantation period and early fetal loss in dairy cattle. Theriogenology 2006;65: Gwazdauskas FC, Thatcher WW, Wilcox CJ. Physiological, environmental, and hormonal factors at insemination which may affect conception. J Dairy Sci 1973;56:

16 Hansen PJ. Improving cow pregnancy success during summer s heat. Horizons 2006a; 12(3): Hansen PJ. Embryo transfer as a tool for fertility enhancement of dairy cattle in hot climates. Acta Sci Vet 2006b;34 (Suppl 1): Hansen PJ, Aréchiga CF. Strategies for managing reproduction in the heatstressed dairy cow. J Anim Sci 1999; 77 (Suppl. 2): López-Gatius F. Is fertility declining in dairy cattle? A retrospective study in northeastern Spain. Theriogenology 2003; 60: López-Gatius F, Santolaria P, Martino A, Delétang F, De Rensis F. The effects of GnRH treatment at the time of AI and 12 days later on reproductive performance of high producing dairy cows during the warm season in northeastern Spain. Theriogenology 2006;65: Roth Z, Arav A, Bor A, Zeron Y, Braw- Tal R, Wolfenson D. Improvement of quality of oocytes collected in the autumn by enhanced removal of impaired follicles from previously heat-stressed cows. Reproduction 2001b;122: Roth Z, Meidan R, Shaham-Albalancy A, Braw-Tal R, Wolfenson D. Delayed effect of heat stress on steroid production in medium-sized and preovulatory bovine follicles. Reproduction 2001a;121: Roth Z, Arav A, Braw-Tai R, Bor A, Wolfenson D. Effect of treatment with follicle-stimulating hormone or bovine somatotropin on the quality of oocytes aspirated in the autumn from previously heat-stressed cows. J Dairy Sci 2002;85: Sartori R, Sartor-Bergfelt R, Mertens SA, Guenther JN, Parrish JJ, Wiltbank MC. Fertilization and early embryonic development in heifers and lactating cows in summer and lactating and dry cows in winter. J Dairy Sci 2002; 85:

17 Gelecek say da Coğrafi bölgeye bağlı olmaksızın reprodüktif başarı bir sütçü işletmedeki en önemli faktörlerden biridir. Artan süt verimi, üretimde otomatizasyondaki ilerleme ve g da tüketiminin artması süt sığırcılığında reprodüktif yönetimin hedeflerini etkileyen başlıca etkenlerdir. Intervet Reprodüksiyon Bülteni nin gelecek say s nda Prof. Gert Opsomer in modern süt verimi yüksek sütçü işletmelerde fertilite ve fertilite problemini ve en son yenilikleri aç klayan makalesini sunacağız. Yazar aynı zamanda modern sütçü bir sürüde reprodüktif yönetim sistemlerini ve yeni çözümleri tartışmaktadır.

İneklerde Sabit Zamanlı Tohumlama Protokol Seçim Rehberi

İneklerde Sabit Zamanlı Tohumlama Protokol Seçim Rehberi Ceva Teknik in bu sayısı, etçi ya da sütçü tip ineklerde senkronizasyon protokolü seçiminde göz önünde bulundurulması gereken temel konuları içermektedir. Sabit Zamanlı Tohumlama şeklindeki senkronizasyon

Detaylı

Ovsynch Uygulanan İneklerde Sun i Tohumlama Sonrası 12. Günde Yapılan GnRH Enjeksiyonunun Gebelik Oranına Etkisi

Ovsynch Uygulanan İneklerde Sun i Tohumlama Sonrası 12. Günde Yapılan GnRH Enjeksiyonunun Gebelik Oranına Etkisi Kocatepe Veteriner Dergisi Kocatepe Veterinary Journal ARAŞTIRMA MAKALESİ RESEARCH ARTICLE Ovsynch Uygulanan İneklerde Sun i Tohumlama Sonrası 12. Günde Yapılan GnRH Enjeksiyonunun Gebelik Oranına Etkisi

Detaylı

ÜREMENİN KONTROLÜ. PROF. DR. Nafiz YURDAYDIN

ÜREMENİN KONTROLÜ. PROF. DR. Nafiz YURDAYDIN ÜREMENİN KONTROLÜ PROF. DR. Nafiz YURDAYDIN Çiftlik hayvanlarında üremenin denetlenmesi çerçevesinde: Çiftleşme-tohumlamalar istenen zamana göre planlanıp, toplulaştırılabilir, Mevsimsel poliöstrik hayvanlarda

Detaylı

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 01330 Adana Bir ineğin kendisinden beklenen en yüksek verimi

Detaylı

Analizi. Önder AYTEKİN* Özet. A Retrospective Analysis of Artificial Insemination Applications Carried out under Field Conditions Abstract

Analizi. Önder AYTEKİN* Özet. A Retrospective Analysis of Artificial Insemination Applications Carried out under Field Conditions Abstract ARAŞTIRMA Elektronik:ISSN: 1308-0679 http://www.dicle.edu.tr/bolum/muh/veteriner/dergi/ Saha Şartlarında Gerçekleştirilen Suni Tohumlama Uygulamalarının Retrospektif http://www.dicle.edu.tr/fakulte/veteriner/dergi.htm

Detaylı

Armağan ÇOLAK 1, Bülent POLAT 2, Ömer UÇAR 3

Armağan ÇOLAK 1, Bülent POLAT 2, Ömer UÇAR 3 İnek ve düvelerde gebeliğin erken tanısı için KISA hızlı progesteron SUNUM (Short testinin Report) kullanımı İNEK VE DÜVELERDE GEBELİGİN ERKEN TANISI İÇİN HIZLI PROGESTERON TESTİNİN KULLANIMI The Use of

Detaylı

Prof. Dr. Mehmet UÇAR. Publications. A. Publications (SCI, SCI-Expanded)

Prof. Dr. Mehmet UÇAR. Publications. A. Publications (SCI, SCI-Expanded) Prof. Dr. Mehmet UÇAR Publications A. Publications (SCI, SCI-Expanded) A1. Uçar, M., Küçükkebapçı, M., Çelebi, M. ve H.N. Akalın. Murrah mandalarında postpartum anöstrus sorununun rektal muayene ve süt

Detaylı

Sığırlarda Östrus Senkronizasyonu ile Birlikte Kullanılan Döl Tutma Oranını Etkileyen Faktörler*

Sığırlarda Östrus Senkronizasyonu ile Birlikte Kullanılan Döl Tutma Oranını Etkileyen Faktörler* Atatürk Üniversitesi Vet. Bil. Derg. 2015; 10(3): 205-210 Derleme/Review DOI:10.17094/avbd.56859 Sığırlarda Östrus Senkronizasyonu ile Birlikte Kullanılan Döl Tutma Oranını Etkileyen Faktörler* Deniz PEKÇOK

Detaylı

BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir

BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir Reprodüktif Biyoteknolojinin Amacı Canlılarda in vivo ve in vitro koşullarda gen kaynaklarının uzun süreli korunması ve daha fazla

Detaylı

İneklerde Kromozomal, Hormonal, Beslenme Sorunlarına ve Isı Stresine Bağlı Erken Embriyonik Ölümler

İneklerde Kromozomal, Hormonal, Beslenme Sorunlarına ve Isı Stresine Bağlı Erken Embriyonik Ölümler DERLEME Elektronik:ISSN: 1308-0679, Baskı ISSN: 1307-9972 http://www.dicle.edu.tr/fakulte/veteriner/dergi.htm İneklerde Kromozomal, Hormonal, Beslenme Sorunlarına ve Isı Stresine Bağlı Erken Embriyonik

Detaylı

ULUSAL 2-3 KONGRESİ. Türk Veteriner Jinekoloji Derneği. 15-18 Ekim 2015. 1. Tohumlama: % 60 2. Tohumlama: % 90 GİRİŞ. 83 Günde Görülen Östrus

ULUSAL 2-3 KONGRESİ. Türk Veteriner Jinekoloji Derneği. 15-18 Ekim 2015. 1. Tohumlama: % 60 2. Tohumlama: % 90 GİRİŞ. 83 Günde Görülen Östrus SÜTÇÜ İNEKLERDE FARKLI SENKRONİZASYON PROTOKOLLERİNİN GEBELİK ORANI ÜZERİNE ETKİSİ GİRİŞ Damızlık süt inekçiliği işletmelinde h yıl bir yavru almak önemli bir hedeftir. Murat ABAY 1, Tayfur BEKYÜREK 1,

Detaylı

ARAŞTIRMA. Anahtar Kelimeler: Düve, Repeat breeder, Fluniksin meglumin, Gebelik. Key Words: Heifer, Repeat breeding, Flunixine meglumine, Pregnancy.

ARAŞTIRMA. Anahtar Kelimeler: Düve, Repeat breeder, Fluniksin meglumin, Gebelik. Key Words: Heifer, Repeat breeding, Flunixine meglumine, Pregnancy. ARAŞTIRMA 2007: 21 (6): 263-268 http://www.fusabil.org Repeat Breeder Sorunlu Düvelerde Fluniksin Meglumin Uygulamalarının Gebelik Oranı Üzerine Etkisi* Gökhan DOĞRUER 1 Mustafa Kemal SARIBAY 1 Fikret

Detaylı

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim KONU İLGİ Düvelerin beslenmesi Sütten kesimden tohumlamaya kadar olan dönemde besleme ve yönetimsel pratikler TERCÜME VE DERLEME

Detaylı

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu Tanım Purbertiye ulaşan bir dişide hormonların kontrolü (hipotalamus, hipofiz ve ovaryum dan salınan) altında ovaryum ve uterusta meydana gelen değişiklikler Genital siklus

Detaylı

Sığrlarda Embryo Transferi. Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu

Sığrlarda Embryo Transferi. Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu Sığrlarda Embryo Transferi Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir Reprodüktif Biyoteknolojinin Amacı Canlılarda in vivo ve in vitro koşullarda

Detaylı

Hatay İli Anadolu Mandalarında Tohumlamadan Sonra Kan ve Süt Progesteron Testi Kullanılarak Erken Gebelik Teşhis İmkanları

Hatay İli Anadolu Mandalarında Tohumlamadan Sonra Kan ve Süt Progesteron Testi Kullanılarak Erken Gebelik Teşhis İmkanları TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ 2005, 11 (1) 34-39 Hatay İli Anadolu Mandalarında Tohumlamadan Sonra Kan ve Süt Progesteron Testi Kullanılarak Erken lik Teşhis İmkanları Özel ŞEKERDEN 1 Mustafa KÖROĞLU 2 Erdal

Detaylı

DÜVE VE İNEKLERDE KIZGINLIK TAKİBİ

DÜVE VE İNEKLERDE KIZGINLIK TAKİBİ DÜVE VE İNEKLERDE KIZGINLIK TAKİBİ Sütçü inek işletmelerindeki başlıca kayıplar: Düşük süt verimi Düşük döl verimi - Üreme sistemi hastalıkları - Üremenin kontrolündeki aksaklıklar Metabolik sorunlar Ayak

Detaylı

ÇİFTLİKLERİN GELECEĞİ. birlikte inek sayısının artışına

ÇİFTLİKLERİN GELECEĞİ. birlikte inek sayısının artışına SÜT SIĞIRI İŞLETMELERİNİN İ İ GENETİK İ OLARAK ISLAHI Bartele Verbeek SÜT İŞLETMESİ OLAN ÇİFTLİKLERİN GELECEĞİ Çevresel koşulların değişimi ile birlikte inek sayısının artışına ilişkin yeni çalışmalar

Detaylı

Ovaryum kistleri: Tanısı ve tedavide yaklaşımlar

Ovaryum kistleri: Tanısı ve tedavide yaklaşımlar Ovaryum kistleri: Tanısı ve tedavide yaklaşımlar Prof.Dr. Selim Aslan Ankara Üniversitesi, Veteriner Fakültesi Doğum ve Jinekoloji ABD Em. Öğr. Üyesi Viyana-Zürich Üniversitesi Serbest Araştırmacı (Proje

Detaylı

Senkronizasyon. Prostaglandin ile senkronizasyon Kontrolü yöntem Pazartesi yöntemi 2+2 yöntemi ½ yöntemi

Senkronizasyon. Prostaglandin ile senkronizasyon Kontrolü yöntem Pazartesi yöntemi 2+2 yöntemi ½ yöntemi Prostaglandin gibi luteolitik ajanlar kullanarak luteolizisi premature olarak oluşturmak, Progesteron veya sentetik derivelerini kullanarak CL'un fonksiyonuna benzer etkiyi oluşturmak. Prostaglandin ile

Detaylı

Sıcak Koşullarda Süt Sığırlarının Beslenmesi. Prof. Dr. Murat GÖRGÜLÜ ve Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi.

Sıcak Koşullarda Süt Sığırlarının Beslenmesi. Prof. Dr. Murat GÖRGÜLÜ ve Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi. Sıcak Koşullarda Süt Sığırlarının Beslenmesi Prof. Dr. Murat GÖRGÜLÜ ve Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 01330 Adana Stres hayvanın vücut sistemlerini normal

Detaylı

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 Sera nedir? Bitki büyüme ve gelişmesi için gerekli iklim etmenlerinin

Detaylı

Sığırlarda Embriyo Transfer Uygulaması ve Türkiye Açısından Önemi

Sığırlarda Embriyo Transfer Uygulaması ve Türkiye Açısından Önemi 11 Uludag Univ. J. Fac. Vet. Med. 28 (2009), 2: 11-19 Çağrılı Makale Invited Article Sığırlarda Embriyo Transfer Uygulaması ve Türkiye Açısından Önemi Hakan SAĞIRKAYA* Geliş Tarihi: 07.12.2009 Kabul Tarihi:

Detaylı

DERLEME /REVIEW. Osman ERGENE*

DERLEME /REVIEW. Osman ERGENE* İneklerde progesteron hormonunun klinik endikasyonları Osman ERGENE* Öz: Bu derlemede ineklerde progesteron ve progestagen hormonlarının özellikleri ile çeşitli reprodüktif sorunlarda klinik endikasyonları

Detaylı

Mersin İli Tarsus İlçesinden Elde Edilen Sütlerin Protein / Yağ Oranının Türk Standartlarına Uygunluğu

Mersin İli Tarsus İlçesinden Elde Edilen Sütlerin Protein / Yağ Oranının Türk Standartlarına Uygunluğu Mersin İli Tarsus İlçesinden Elde Edilen Sütlerin Protein / Yağ Oranının Türk Standartlarına Uygunluğu - doi: 10.17932/ IAU. IAUD.m.13091352.2015.7/27.31-36 Rahime Kamer ÖNOĞLU 1 Murat ÇİMEN 1* Sümeyye

Detaylı

HAYVAN BARINAKLARINDA TİMFOG

HAYVAN BARINAKLARINDA TİMFOG HAYVAN BARINAKLARINDA TİMFOG Yapılan araştırmalar da yüksek sıcaklıklarda hayvanların streslerinin arttığı verimlerinin azaldığı hastalık olasılıklarının çoğaldığı tespit edilmiştir. Örneğin süt ineklerinde

Detaylı

MENAPOZ DÖNEMİ MENAPOZ DÖNEM VE HORMONLAR

MENAPOZ DÖNEMİ MENAPOZ DÖNEM VE HORMONLAR MENAPOZ DÖNEMİ VE HORMONLAR DR.ALEV ÖKTEM Menapozun Nedeni Overlerdeki oositlerin üreme yaşlanması sırasında ovülasyon ve atrezi nedeniyle tükenmesidir Kronolojik yaş üreme yaşlanmasının tespiti için çok

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ ZOOTEKNİ BÖLÜMÜ SIĞIRLARDA ÜREME-BESLEME İLİŞKİLERİ Prof.Dr. Murat GÖRGÜLÜ Damızlık Dişi Buzağılar ve Düvelerin Beslenmesi Düveler belli bir yaştan ziyade belirli

Detaylı

Enerji ve Protein Beslemesiyle İlgili Metabolik Problemler

Enerji ve Protein Beslemesiyle İlgili Metabolik Problemler Enerji ve Protein Beslemesiyle İlgili Metabolik Problemler J. van Eys k k Dönem 3 Yeni Dönem 4 Pik Süt Dönem 5 Pik KM alımı Kuru Madde Alımı Dönem 6 Bitiş Dönem 2 Yakın 1 o d d d o SÜT ÜRETİMİ VÜCUT AĞIRLIĞI

Detaylı

LAKTASYONDA OLMAYAN İSVİÇRE ESMERİ İNEK ve DÜVELERDE KETOPROFEN ve FLUNİXİN MEGLUMİN UYGULAMASININ GEBE KALMA ORANI ÜZERİNE ETKİSİ

LAKTASYONDA OLMAYAN İSVİÇRE ESMERİ İNEK ve DÜVELERDE KETOPROFEN ve FLUNİXİN MEGLUMİN UYGULAMASININ GEBE KALMA ORANI ÜZERİNE ETKİSİ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ LAKTASYONDA OLMAYAN İSVİÇRE ESMERİ İNEK ve DÜVELERDE KETOPROFEN ve FLUNİXİN MEGLUMİN UYGULAMASININ GEBE KALMA ORANI ÜZERİNE ETKİSİ Şükrü DURSUN DOKTORA

Detaylı

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU BİRİM: BESİN/GIDA HİJYENİ VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI T. C. 1 Gıda analizleri mikrobiyolojik- 2 Gıda analizleri serolojik ve toksikolojik- 3 Danışmanlık hizmeti 1. Yapılacak analizleri ve ilgili mevzuatı

Detaylı

ÖZEL LABORATUAR DENEY FÖYÜ

ÖZEL LABORATUAR DENEY FÖYÜ Deneyin Adı:Evaporatif Soğutma Deneyi ÖZEL LABORATUAR DENEY FÖYÜ Deneyin Amacı:Evaporatif Soğutucunun Soğutma Kapasitesinin ve Verimin Hesaplanması 1.Genel Bilgiler Günümüzün iklimlendirme sistemleri soğutma

Detaylı

15 Ekim 2015, Perşembe. 09:00 17:00 ÇALIŞTAY (Süt İneği İşletmelerinde Reprodüktif Sürü Sağlığı ve Üreme Yönetimi Eğitimi) 30 kişi. 16 Ekim 2015, Cuma

15 Ekim 2015, Perşembe. 09:00 17:00 ÇALIŞTAY (Süt İneği İşletmelerinde Reprodüktif Sürü Sağlığı ve Üreme Yönetimi Eğitimi) 30 kişi. 16 Ekim 2015, Cuma 15 Ekim 2015, Perşembe 09:00 21:00 Kayıt 09:00 17:00 ÇALIŞTAY (Süt İneği İşletmelerinde Reprodüktif Sürü Sağlığı ve Üreme Yönetimi Eğitimi) 30 kişi 19:00 21:00 Açılış Kokteyli & Açılış Konuşması 16 Ekim

Detaylı

S.D.Ü. ŞARKİKARAAĞAÇ MYO VETERİNERLİK BÖLÜMÜ

S.D.Ü. ŞARKİKARAAĞAÇ MYO VETERİNERLİK BÖLÜMÜ S.D.Ü. ŞARKİKARAAĞAÇ MYO VETERİNERLİK BÖLÜMÜ SUNİ TOHUMLAMA DERS NOTU 1 2012 ARALIK 1 1. SUNİ TOHUMLAMA Suni tohumlama, günümüzde sığırlarda genetik ilerlemeyi sağlayan ve yaygın biçimde kullanılan etkin

Detaylı

Geliş Tarihi: 20.05.2005 Kabul Tarihi: 30.05.2005

Geliş Tarihi: 20.05.2005 Kabul Tarihi: 30.05.2005 33 Uludag Univ. J. Fac. Vet. Med. 24 (2005), 1-2-3-4: 33-39 Ovsynch, PRD + PGF 2 α + PMSG ve Norgestomet İçeren Kulak İmplantı + PGF 2 α + PMSG İle Sağıtılan Siklik ve Asiklik Anöstrüslü Sütçü İneklerde

Detaylı

FERTİLİZASYON-Döllenme

FERTİLİZASYON-Döllenme FERTİLİZASYON-Döllenme Tanım Spermatozoon ile Oosit II nin birleşerek yeni bir canlı olan ZİGOT u şekillendirmesi Ovulasyonla yumurta yoluna atılan Oosit korona radiata hücreleri ile sarılıdır. - Oosit

Detaylı

İnekçilikte Döl Verimi ve Meme Sağlığının Önemi

İnekçilikte Döl Verimi ve Meme Sağlığının Önemi Simental Yetiştiriciliği Paneli İnekçilikte Döl Verimi ve Meme Sağlığının Önemi Prof.Dr.Şükrü Küplülü -Prof.Dr.Rıfat Vural ; Ankara Üniversitesi Veteriner Fak. Veteriner Hekim Ahmet Baş; TİGEM, Sığırcılık

Detaylı

Prof.Dr. Selahattin Kumlu

Prof.Dr. Selahattin Kumlu Döl Verimi Sürü Yönetim Programı Prof.Dr. Selahattin Kumlu Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Antalya Amaç; Sürü Yönetim Programı Asgari kayıpla üretim Koruma yoluyla tedavi ihtiyacını

Detaylı

Yüksek Süt Verimli İneklerde İnfertilite Nedenleri

Yüksek Süt Verimli İneklerde İnfertilite Nedenleri Yüksek Süt Verimli İneklerde İnfertilite Nedenleri Ömer KORKMAZ 1*, Şükrü KÜPLÜLÜ 2 1 Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı, Şanlıurfa, Türkiye. 2 Ankara Üniversitesi

Detaylı

PROSPEKTÜS Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır Buserin Enjeksiyonluk Çözelti Hormon GnRH analoğu

PROSPEKTÜS Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır Buserin Enjeksiyonluk Çözelti Hormon GnRH analoğu PROSPEKTÜS Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır Buserin Enjeksiyonluk Çözelti Hormon GnRH analoğu BILEŞIMI : Buserin, berrak, renksiz, steril çözelti olup, her ml.sinde 0.004 mg buserelin e eşdeğer 0.0042

Detaylı

Süt sığırcılığı işletmelerinde fertilite bozukluklarından kaynaklanan finansal kayıpların hesaplanması

Süt sığırcılığı işletmelerinde fertilite bozukluklarından kaynaklanan finansal kayıpların hesaplanması Ankara Üniv Vet Fak Derg, 59, 55-60, 2012 Süt sığırcılığı işletmelerinde fertilite bozukluklarından kaynaklanan finansal kayıpların hesaplanması Savaş SARIÖZKAN 1, Yılmaz ARAL 2, Hakan MURAT 3, Erol AYDIN

Detaylı

Siyah Alaca Sığırlarda Kuruda Kalma Süresi, Servis Periyodu ve İlkine Buzağılama Yaşı ile Bazı Süt Verim Özellikleri Arasındaki İlişkiler

Siyah Alaca Sığırlarda Kuruda Kalma Süresi, Servis Periyodu ve İlkine Buzağılama Yaşı ile Bazı Süt Verim Özellikleri Arasındaki İlişkiler Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., (2004) 18(1): 69-79 Siyah Alaca Sığırlarda Kuruda Kalma Süresi, Servis Periyodu ve İlkine Buzağılama Yaşı ile Bazı Süt Verim Özellikleri Arasındaki İlişkiler Serdar DURU *

Detaylı

İLK TRİMESTERDE PROGESTERON. Dr. Tuncay Nas Gazi Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim

İLK TRİMESTERDE PROGESTERON. Dr. Tuncay Nas Gazi Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim İLK TRİMESTERDE PROGESTERON Dr. Tuncay Nas Gazi Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Progesteron Gebeliğin oluşumu ve devamında çok önemli bir hormondur Progestinler Progesteron (Progestan

Detaylı

Döl Tutmayan ve Anöstruslu Süt İneklerinde Vitamin A, E, Beta- Karoten, Kolesterol ve Trigliserid Düzeylerinin Araştırılması

Döl Tutmayan ve Anöstruslu Süt İneklerinde Vitamin A, E, Beta- Karoten, Kolesterol ve Trigliserid Düzeylerinin Araştırılması Kafkas Üniv Vet Fak Derg 13 (2): 143-147, 2007 Döl Tutmayan ve Anöstruslu Süt İneklerinde Vitamin A, E, Beta- Karoten, Kolesterol ve Trigliserid Düzeylerinin Araştırılması Ahmet CEYLAN* İlker SERİN* Hasan

Detaylı

Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi

Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Üreme Tıbbı Derneği ve TJOD Ankara Şubesi Ortak Eğitim Toplantısı HER YÖNÜYLE PCOS 24 Şubat 2013 Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif

Detaylı

Aspergillus oryzae nin Süt İneklerindeki Rolü. Dr. Howard Jensen

Aspergillus oryzae nin Süt İneklerindeki Rolü. Dr. Howard Jensen Aspergillus oryzae nin Süt İneklerindeki Rolü Dr. Howard Jensen Katkı maddelerini değerlendirirken, bunları doğru bir şekilde konumlandırabilmek için aşağıdaki altı hususun göz önünde tutulması gerekir:

Detaylı

Bozdoğan da Yetiştirilen Siyah Alaca İneklerde Vücut Kondisyon Puanı Üzerine Bir Araştırma

Bozdoğan da Yetiştirilen Siyah Alaca İneklerde Vücut Kondisyon Puanı Üzerine Bir Araştırma Kocatepe Veteriner Dergisi Kocatepe Veterinary Journal ARAŞTIRMA MAKALESİ RESEARCH ARTICLE Bozdoğan da Yetiştirilen Siyah Alaca İneklerde Vücut Kondisyon Puanı Üzerine Bir Araştırma Deniz ALIÇ URAL* Kocatepe

Detaylı

SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE BESİCİLİĞİ

SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE BESİCİLİĞİ SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE BESİCİLİĞİ Prof Dr. Orhan ALPAN Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Zootekni AnabilimDalı Emekli Öğretim Üyesi Prof Dr. Ali Rıza AKSOY Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi

Detaylı

-Doğal Davranış. Vahşi bir ineğin normal bir günü: Meşguliyet* Yemek 4 saat Ayakta durma 8 saat Yatma 12 saat 24 saat

-Doğal Davranış. Vahşi bir ineğin normal bir günü: Meşguliyet* Yemek 4 saat Ayakta durma 8 saat Yatma 12 saat 24 saat İnek Konforu -Doğal Davranış Vahşi bir ineğin normal bir günü: Meşguliyet* Yemek 4 saat Ayakta durma 8 saat Yatma 12 saat 24 saat *C.J.C. Muller and J.A. Botha 1997 -Doğal Davranış -Yatma Doğal Yatma Davranışı

Detaylı

Amasya İlinde İlkbahar Mevsiminde Elde Edilen İnek Sütlerinde Yağ Depresyonunun Belirlenmesi

Amasya İlinde İlkbahar Mevsiminde Elde Edilen İnek Sütlerinde Yağ Depresyonunun Belirlenmesi ISSN: 2148-0273 Cilt 3, Sayı 1, 2015 Vol. 3, Issue 1, 2015 Amasya İlinde İlkbahar Mevsiminde Elde Edilen İnek Sütlerinde Yağ Depresyonunun Belirlenmesi Hayriye AKYÜZ, Murat ÇİMEN*, Hüsna Rezzan ASLAN Özet

Detaylı

Danışman Raporu. 18-22 Kasım 2013. Lindell Whitelock. WWS Teknik Danışmanı

Danışman Raporu. 18-22 Kasım 2013. Lindell Whitelock. WWS Teknik Danışmanı Danışman Raporu 18-22 Kasım 2013 Lindell Whitelock WWS Teknik Danışmanı Bu rapor, Türkiye deki çiftlik ziyaretleri sırasında oluşmuş gözlemler ve tavsiyeleri içerir. Her çiftlik için, o çiftliğe özgü sorunları

Detaylı

Anestrus Koyunlarda Progesteron ve Pregnant Mare Serum ile Üremenin Kontrolü Üzerine Araştırmalar I. Laktasyon Anestrusun Giderilmesi

Anestrus Koyunlarda Progesteron ve Pregnant Mare Serum ile Üremenin Kontrolü Üzerine Araştırmalar I. Laktasyon Anestrusun Giderilmesi Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 2001, 38(2-3): 79-86 ISSN 1018-8851 Anestrus Koyunlarda Progesteron ve Pregnant Mare Serum ile Üremenin Kontrolü Üzerine Araştırmalar I. Laktasyon Anestrusun Giderilmesi Erdinç

Detaylı

SÜTÇÜ İNEKLERDE SAĞIM HİJYENİ

SÜTÇÜ İNEKLERDE SAĞIM HİJYENİ SÜTÇÜ İNEKLERDE SAĞIM HİJYENİ Sütçü inek işletmelerinde Yasal düzenlemeler ve standartlara uygun üretim Hayvan sağlığı ve refahı Çalışanların bilgi-becerisi ve memnuniyeti MASTİTİSLERDE AZALMA - SÜT KALİTESİNDE

Detaylı

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD)

AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) AFRİKA HASTALIĞI -SIĞIRLARIN NODÜLER EKZANTEMİ -LUMPY SKIN DISEASE (LSD) 1 GÜNDEM Tanım Epidemiyoloji (Hastalığın Yayılımı) Mücadele Soru-Cevap 2 Afrika Hastalığı Nedir? Sivrisinek, kene ve sokucu sineklerle

Detaylı

Süt İneklerinde Üreme

Süt İneklerinde Üreme Düvemizi ne zaman tohumlamalıyız? Süt İneklerinde Üreme Amasya Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Yetiştirici Eğitim Programı Doç. Dr Fatin CEDDEN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü

Detaylı

Sıcaklık Stresi Altındaki Süt Sığırlarının Serinletilmesi

Sıcaklık Stresi Altındaki Süt Sığırlarının Serinletilmesi Sıcaklık Stresi Altındaki Süt Sığırlarının Serinletilmesi Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 01330 Adana Özet Sıcaklık stresi sığır yetiştiriciliğinde önemli ekonomik

Detaylı

KOP BÖLGESİ BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIĞINDA GENETİK İLERLEMENİN SAĞLANMASI

KOP BÖLGESİ BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIĞINDA GENETİK İLERLEMENİN SAĞLANMASI KOP BÖLGESİ BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIĞINDA GENETİK İLERLEMENİN SAĞLANMASI Şükrü DURSUN Fatih ÖZDEMİR Oktay OKUR N. Kürşat AKBULUT ÖZET Türkiye, Suni Tohumlama uygulamasına 1926 da Rusya dan sonra ikinci başlayan

Detaylı

Süt Sığırcılığında Döl Verimi ve Yönetimi

Süt Sığırcılığında Döl Verimi ve Yönetimi Süt Sığırcılığında Döl Verimi ve Yönetimi Sempozyum T.C. Kırsal Kalkınma ve Hayvansal Üretim: Amasya Örneği Prof. Dr Fatin CEDDEN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Giriş Süt verimi yüksek

Detaylı

Almanya dan Bir Örnek WESER-EMS UNION

Almanya dan Bir Örnek WESER-EMS UNION Almanya dan Bir Örnek WESER-EMS UNION Prof.Dr. Selahattin Kumlu Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Antalya Faaliyet Onayı Alma Koşulları Hayvansal üretimin geliştirilmesine katkıda bulunacak

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA LVS 2 III. 3 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü

Detaylı

Teknoloji Fakültesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği. Polimer Malzemeler. Polikarbonat (PC) www.sakarya.edu.tr

Teknoloji Fakültesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği. Polimer Malzemeler. Polikarbonat (PC) www.sakarya.edu.tr Teknoloji Fakültesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Polimer Malzemeler Polikarbonat (PC) Polikarbonatlar, termoplastiklerin özel bir grubudur. İşlenmesi, kalıplanması ve ısıl olarak şekillendirilmesi

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ SAĞMAL İNEKLERDE YAZ AYLARINDA DUŞ VE FAN UYGULAMASININ SÜT VERİMİ, KOMPOZİSYONU VE FİZYOLOJİK PARAMETRELER ÜZERİNE ETKİLERİ ZOOTEKNİ ANABİLİM

Detaylı

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Kadın ve erkek üreme sistemi dölün üretilmesi amacı ile özelleşmiş özel organlardan oluşmaktadır. Bazı üreme organları cinsiyet hücrelerini üretir, diğerleri

Detaylı

İneklerde Döl Verimi Sorunları. Prof.Dr.Melih Aksoy Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 09016 AYDIN

İneklerde Döl Verimi Sorunları. Prof.Dr.Melih Aksoy Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 09016 AYDIN İneklerde Döl Verimi Sorunları Prof.Dr.Melih Aksoy Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 09016 AYDIN Döl verimi düşüklüğü (infertilite) Doğum ile yeniden gebe aralığının uzamasıdır Dolayısıyla

Detaylı

Türkiye de Simental Genotipinin Yaygınlaştırılması. Araş. Gör. Ayşe Övgü ŞEN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Türkiye de Simental Genotipinin Yaygınlaştırılması. Araş. Gör. Ayşe Övgü ŞEN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Türkiye de Simental Genotipinin Yaygınlaştırılması Araş. Gör. Ayşe Övgü ŞEN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dünyada yaklaşık Simental varlığı 42 milyon baştır. Dünyada yetiştiriciliği yapılan en yaygın

Detaylı

Sığırlarda Kan Üre Nitrojen Düzeyinin Fertiliteye Etkisi

Sığırlarda Kan Üre Nitrojen Düzeyinin Fertiliteye Etkisi Erciyes Üniv Vet Fak Derg 4(1) 49-56, 2007 J Fac Vet Med Univ Erciyes 4(1) 49-56, 2007 Derleme İ. AYDIN Review Article Sığırlarda Kan Üre Nitrojen Düzeyinin Fertiliteye Etkisi İbrahim AYDIN Selçuk Üniversitesi,

Detaylı

Laktasyondaki etçi ineklerde östrusların denetlenmesi. Rene FOURNIER

Laktasyondaki etçi ineklerde östrusların denetlenmesi. Rene FOURNIER Nisan 2011 Bu Sayıda Laktasyondaki etçi ineklerde östrusların denetlenmesi 1 * Etçi ineklerde post-partum ovaryum aktivitesinin başlamasına ilişkin fizyolojik bilgiler * * Etçi ineklerde başlıca östrus

Detaylı

Bursa-Yenişehir İlçesi Süt Üretim İşletmelerinde Teknik Üretim Parametreleri ve Ekonomik Verimlilik*

Bursa-Yenişehir İlçesi Süt Üretim İşletmelerinde Teknik Üretim Parametreleri ve Ekonomik Verimlilik* 89 Uludag Univ. J. Fac. Vet. Med. 21 (2002) 89-94 Bursa-Yenişehir İlçesi Süt Üretim inde Teknik Üretim Parametreleri ve Ekonomik Verimlilik* Emin KARAKAŞ** Geliş Tarihi: 10.07.2002 Özet: Süt üretim işletmeleri

Detaylı

Curriculum Vitae. Military Service: 1999-2000; Military Veterinary Medicine School, Gemlik-Bursa/Turkey

Curriculum Vitae. Military Service: 1999-2000; Military Veterinary Medicine School, Gemlik-Bursa/Turkey Name-Surname: Mustafa GUNDOGAN University: Afyon Kocatepe University Faculty: Faculty of Veterinary Medicine Division: Clinical Sciences Curriculum Vitae Department: Reproduction and Artificial Insemination

Detaylı

Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri

Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri 19 Uludag Univ. J. Fac. Vet. Med. 32 (2013), 1: 19-29 Süt Sığırlarında Sıcak Stresinin Tespiti, Verim Özellikleri Üzerine Etkileri ve Korunma Yöntemleri Deniz DİNÇEL * Serdal DİKMEN ** Geliş Tarihi: 03.06.2013

Detaylı

Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede

Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede BESİLİK BÜYÜKBAŞ SIMMENTAL (SİMENTAL) Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede yetiştirilmektedir.

Detaylı

Danışmanlık Raporu. 14 19 Mayıs 2012

Danışmanlık Raporu. 14 19 Mayıs 2012 Danışmanlık Raporu WWS Teknik Danışmanı Lindell Whitelock un Türkiye nin Çeşitli Bölgelerinde Ziyaret Ettiği Sütçü Sığır Çiftliklerinde Tespit Ettiği Ortak Sorunlar ve Çözüm Önerileri 14 19 Mayıs 2012

Detaylı

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ

TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ TÜRKİYE DE SIĞIR YETİŞTİRİCİLİĞİ Prof. Dr. Salahattin KUMLU DGRV-Türkiye Temsilciliği Eğitim Ekibi Merzifon, 2012 Türkiye de sığır varlığı ve süt verimi Eylül 2012 2 Sığır varlığı ve süt verimi İnek sayısı

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER 0/18 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM Yrd.Doç.Dr. Okan Fıstıkoğlu DEÜ, SUMER İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İÇİN SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI İZMİR BULUŞMASI 26 OCAK 2007 1/18 İklim Değişikliği 970 Atmosferdeki CO 2 konsantrasyonu

Detaylı

DENEY 5 SOĞUTMA KULESİ PERFORMANSININ BELİRLENMESİ

DENEY 5 SOĞUTMA KULESİ PERFORMANSININ BELİRLENMESİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MM 410 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI II DENEY 5 SOĞUTMA KULESİ PERFORMANSININ BELİRLENMESİ 1. AMAÇ Soğutma kulesi performansının

Detaylı

Damızlık İnek Seçimi. Zir. Müh. Zooteknist. Tarım Danışmanı Fatma EMİR

Damızlık İnek Seçimi. Zir. Müh. Zooteknist. Tarım Danışmanı Fatma EMİR Damızlık İnek Seçimi Zir. Müh. Zooteknist Tarım Danışmanı Fatma EMİR Süt sığırcılığını iyi seviyelere çıkarmak için seleksiyon ve çevre şartları önemlidir. Seleksiyon? Her yılın farklı dönemlerinde çeşitli

Detaylı

PROJE ADI DOĞAL ÇEVRECĠ SEBZE-MEYVE KURUTMA SĠSTEMĠ. PROJE EKĠBĠ Süleyman SÖNMEZ Ercan AKÇAY Serkan DOĞAN. PROJE DANIġMANLARI

PROJE ADI DOĞAL ÇEVRECĠ SEBZE-MEYVE KURUTMA SĠSTEMĠ. PROJE EKĠBĠ Süleyman SÖNMEZ Ercan AKÇAY Serkan DOĞAN. PROJE DANIġMANLARI TÜBĠTAK-BĠDEB LĠSE ÖĞRETMENLERĠ (FĠZĠK, KĠMYA, BĠYOLOJĠ VE MATEMATĠK) PROJE DANIġMANLIĞI EĞĠTĠMĠ ÇALIġTAYLARI LĠSE-1 (ÇALIġTAY 2011) FĠZĠK GRUP SES-2011 PROJE ADI DOĞAL ÇEVRECĠ SEBZE-MEYVE KURUTMA SĠSTEMĠ

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY - 5 PSİKROMETRİK İŞLEMLERDE ENERJİ VE KÜTLE DENGESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402

Detaylı

KYM454 KĠMYA MÜHENDSĠLĠĞĠ LAB-111 ATOMĠZER DENEYĠ

KYM454 KĠMYA MÜHENDSĠLĠĞĠ LAB-111 ATOMĠZER DENEYĠ KYM454 KĠMYA MÜHENDSĠLĠĞĠ LAB-111 ATOMĠZER DENEYĠ PÜSKÜRTMELĠ KURUTMA (Spray Drying) 1. Deneyin amacı ve temel prensipler 2. Deney sisteminin fotoğrafları ve teknik resmi 3. Deney yöntemi 4. Deney sisteminin

Detaylı

MEME LOBU YANGISI. süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. giderleri. süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp

MEME LOBU YANGISI. süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. giderleri. süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp MASTİT 1 MEME LOBU YANGISI süt veriminde azalma sütün imhası laboratuvar giderleri ilaç giderleri vet.hek. giderleri süt endüstrisinde önemli ekonomik kayıp HAYVAN Sağlığı fonksiyonel meme lobunun kaybı

Detaylı

Tunceli İlinde Yaz Mevsiminde Elde Edilen İnek Sütlerinde Yağ Depresyonunun Belirlenmesi

Tunceli İlinde Yaz Mevsiminde Elde Edilen İnek Sütlerinde Yağ Depresyonunun Belirlenmesi Cilt 1, Sayı 1, 2013 / Vol. 1, Issue 1, 2013 Tunceli İlinde Yaz Mevsiminde Elde Edilen İnek Sütlerinde Yağ Depresyonunun Belirlenmesi Haydar ERYILMAZ*, Murat ÇİMEN**, Metin ERYILMAZ*, Ahmet ÖZER***, Sadiye

Detaylı

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Önder SÖZEN Koordinatör 19.03.2014

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Önder SÖZEN Koordinatör 19.03.2014 BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU Önder SÖZEN Koordinatör 19.03.2014 SUNU PLANI Çalışma Grubu Bağlı Enstitüler/İstasyonlar Dünya ve Türkiye de Büyükbaş Hayvancılık Verileri Devam Eden, Sonuçlanan,

Detaylı

Tunceli İlinden Elde Edilen İnek Sütlerinde Protein Depresyonunun Analizi

Tunceli İlinden Elde Edilen İnek Sütlerinde Protein Depresyonunun Analizi Cilt 1, Sayı 1, 2013 / Vol. 1, Issue 1, 2013 Tunceli İlinden Elde Edilen İnek Sütlerinde Protein Depresyonunun Analizi Metin ERYILMAZ*, Murat ÇİMEN**, Haydar ERYILMAZ*, Sadiye KARATAŞ***, Ahmet ÖZER***

Detaylı

YEMLERDE PARTİKÜL BÜYÜKLÜĞÜ. A.V.Garipoğlu TEMMUZ-2012

YEMLERDE PARTİKÜL BÜYÜKLÜĞÜ. A.V.Garipoğlu TEMMUZ-2012 YEMLERDE PARTİKÜL BÜYÜKLÜĞÜ A.V.Garipoğlu TEMMUZ-2012 Yard. Doç.Dr. Hıdır GENÇOĞLU tarafından Yem Magazin dergisinde yayınlanan bir makaleden özetlenmiştir. YEMLERDE PARTİKÜL BÜYÜKLÜĞÜ NEDEN ÖNEMLİDİR?

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Çevre Koşullarının İnsan Üzerindeki Etkileri Çevre: Bir elemanın dışında çeşitli olayların geçtiği

Detaylı

In vitro Embryo Production and Transfer in Cattle. Numan AKYOL* Sedat Hamdi KIZIL* Tahir KARAŞAHİN*

In vitro Embryo Production and Transfer in Cattle. Numan AKYOL* Sedat Hamdi KIZIL* Tahir KARAŞAHİN* Lalahan İN VİTRO Hay. SIĞIR Araşt. EMBRİYOSU Enst. Derg. ÜRETİM 2007, 47 VE (1) TRANSFERİ 1-8 İN VİTRO SIĞIR EMBRİYOSU ÜRETİM VE TRANSFERİ In vitro Embryo Production and Transfer in Cattle Numan AKYOL*

Detaylı

GÖKHÖYÜK TARIM İŞLETMESİNDE YETİŞTİRİLEN SİYAH ALACA SIĞIRLARIN SÜT VERİMİ ÜZERİNE BAZI DÖL VERİM ÖZELLİKLERİNİN ETKİLERİ

GÖKHÖYÜK TARIM İŞLETMESİNDE YETİŞTİRİLEN SİYAH ALACA SIĞIRLARIN SÜT VERİMİ ÜZERİNE BAZI DÖL VERİM ÖZELLİKLERİNİN ETKİLERİ OMÜ Zir. Fak. Dergisi, 2007,22(3):284-291 J. of Fac. of Agric., OMU, 2007,22(3): 284-291 GÖKHÖYÜK TARIM İŞLETMESİNDE YETİŞTİRİLEN SİYAH ALACA SIĞIRLARIN SÜT VERİMİ ÜZERİNE BAZI DÖL VERİM ÖZELLİKLERİNİN

Detaylı

Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz?

Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz? Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz? Şebnem BORAN 1.Dünya Hububat Pazarı Günümüzde dünyanın stratejik ürün grubunu oluşturan hububat pazarında önemli gelişmeler yaşanıyor. Dünya toplam hububat üretimine

Detaylı

Yeni Buzağılamış Süt Ineklerinde Döl Verimi Performans Takibi. Prof.Dr.Serap Göncü

Yeni Buzağılamış Süt Ineklerinde Döl Verimi Performans Takibi. Prof.Dr.Serap Göncü Yeni Buzağılamış Süt Ineklerinde Döl Verimi Performans Takibi Prof.Dr.Serap Göncü Yeni doğum yapmış bir ineğin performansı, buzağılama sonrası 3. kızgınlığında gebe kalması olarak değerlendirilebilir.

Detaylı

Geleceğe Açılan Teknolojik Kapı, TAGEM

Geleceğe Açılan Teknolojik Kapı, TAGEM HAKKIMIZDA Kuruluşu 1997 yılına dayanan ABS SU ARITMA TEKNOLOJİLERİ ve 2001 yılında Almanya nın Berlin şehrinde kurulan TEMKAR WASSER BEHANDLUNG GmbH firmalarının teknolojik güç birliği ile TEKNOLOJİ ARAŞTIRMA

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN BESLEME VE YEM BİLGİSİ TEKNOLOJİSİ LVS22 IV 2 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Ön Lisans Seçmeli

Detaylı

Çay ın Verimine Saturasyon Açığının Etkisi Üzerine Çalışmalar Md.Jasim Uddin 1, Md.Rafiqul Hoque 2, Mainuddin Ahmed 3, J.K. Saha 4

Çay ın Verimine Saturasyon Açığının Etkisi Üzerine Çalışmalar Md.Jasim Uddin 1, Md.Rafiqul Hoque 2, Mainuddin Ahmed 3, J.K. Saha 4 Çay ın Verimine Saturasyon Açığının Etkisi Üzerine Çalışmalar Md.Jasim Uddin 1, Md.Rafiqul Hoque 2, Mainuddin Ahmed 3, J.K. Saha 4 Pakistan Meteoroloji Bülteni. Sayı:2, Yayın:4, Kasım, 2005 Özet 2003 yılı

Detaylı

SÜT ĐNEKLERĐNDE DÖNEMSEL BESLEME

SÜT ĐNEKLERĐNDE DÖNEMSEL BESLEME SÜT ĐNEKLERĐNDE DÖNEMSEL BESLEME Dönemsel Besleme Sağmal ineklerin besin madde ihtiyaçları; laktasyon safhası, süt verimi, büyüme oranı ve gebelik durumuna bağlı olarak değişim göstermektedir. Bu açıdan

Detaylı

OFFİCE TELEPHONE 00 90 414 318 39 27 00 90 414 247 39 87 FAX NUMBER 00 90 414 318 39 22 UNIVERCITY OF HARRAN FACULTY OF VETERİNARY

OFFİCE TELEPHONE 00 90 414 318 39 27 00 90 414 247 39 87 FAX NUMBER 00 90 414 318 39 22 UNIVERCITY OF HARRAN FACULTY OF VETERİNARY NAME SURNAME Ömer KORKMAZ FACULTY VETERİNARY DEPARTMENT CLİNİCAL ANABİLİM DALI OBSTRTETRIC GYNECOLOGY OFFİCE TELEPHONE 00 90 414 318 39 27 00 90 414 247 39 87 FAX NUMBER 00 90 414 318 39 22 NATİONALİTY

Detaylı

A. Uluslararası Indeksler (SCI) Tarafından Taranan Dergilerde Yayınlanan Araştırmalar

A. Uluslararası Indeksler (SCI) Tarafından Taranan Dergilerde Yayınlanan Araştırmalar Prof.Dr. Mehmet Kuran ın Yayınları A. Uluslararası Indeksler (SCI) Tarafından Taranan Dergilerde Yayınlanan Araştırmalar 1. Kuran, M., Broadbent, P.J. and Hutchinson, J.S.M., 1995. Follicle-stimulating

Detaylı

PROBLEMİ TANIMLAMAK. Isıl Eşitleyici. Serbest askılı sistem. Asma Tavan Sistemi

PROBLEMİ TANIMLAMAK. Isıl Eşitleyici. Serbest askılı sistem. Asma Tavan Sistemi AVM ortak işletme giderlerinde önemli tasarruf sağlar Airius Isıl Eşitleyici ürün grubu daha iyi çalışma/yaşama ortamı yaratırken ısıtma ve soğutma giderlerinde kayda değer maliyet tasarrufu getirmeyi

Detaylı

1. Keçi eti 2. Et Verimi ve Kalitesi için ıslah

1. Keçi eti 2. Et Verimi ve Kalitesi için ıslah 1. Keçi eti 2. Et Verimi ve Kalitesi için ıslah akin@comu.edu.tr http://akin.houseofpala.com Etin kimyasal içeriği Yaşa, cinsiyete, beslemeye bakılmadan kimyasal yapı da ortalama: %70 su, %18 protein,

Detaylı

TOKAT İLİ NİKSAR İLÇESİNDEN ELDE EDİLEN İNEK SÜTLERİNDE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERİN MEVSİMSEL FARKLILIKLARI

TOKAT İLİ NİKSAR İLÇESİNDEN ELDE EDİLEN İNEK SÜTLERİNDE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERİN MEVSİMSEL FARKLILIKLARI ISSN: 2148-0273 Cilt 3, Sayı 2, 2015 Vol. 3, Issue 2, 2015 TOKAT İLİ NİKSAR İLÇESİNDEN ELDE EDİLEN İNEK SÜTLERİNDE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERİN MEVSİMSEL FARKLILIKLARI Tuğba Yalçın, Murat Çimen*, Asiye

Detaylı

FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ

FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ PROSPEKTÜS Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır PGS Enjeksiyonluk Çözelti Hormon - Prostaglandin F2-alfa analoğu BILEŞIMI PGS her ml sinde 250 µg kloprostenole eşdeğer 263 µg kloprostenol sodyum ve bakterisit

Detaylı