T.C. ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ ECZACILIK FAKÜLTESĠ ĠÇECEKLERDEKĠ TARTRAZĠN MĠKTARININ HPLC-UV YÖNTEMĠ ĠLE TAYĠNĠ. Hazırlayan Nurgül ÇUKADAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ ECZACILIK FAKÜLTESĠ ĠÇECEKLERDEKĠ TARTRAZĠN MĠKTARININ HPLC-UV YÖNTEMĠ ĠLE TAYĠNĠ. Hazırlayan Nurgül ÇUKADAR"

Transkript

1 T.C. ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ ECZACILIK FAKÜLTESĠ ĠÇECEKLERDEKĠ TARTRAZĠN MĠKTARININ HPLC-UV YÖNTEMĠ ĠLE TAYĠNĠ Hazırlayan Nurgül ÇUKADAR DanıĢman Prof. Dr. Ġbrahim NARĠN Bitirme Ödevi Haziran 2014 KAYSERĠ

2

3 T.C. ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ ECZACILIK FAKÜLTESĠ ĠÇECEKLERDEKĠ TARTRAZĠN MĠKTARININ HPLC-UV YÖNTEMĠ ĠLE TAYĠNĠ Hazırlayan Nurgül ÇUKADAR DanıĢman Prof. Dr. Ġbrahim NARĠN Bitirme Ödevi Haziran 2014 KAYSERĠ

4 i BĠLĠMSEL ETĠĞE UYGUNLUK Bu çalışmadaki tüm bilgilerin, akademik ve etik kurallara uygun bir şekilde elde edildiğini beyan ederim. Aynı zamanda bu kural ve davranışların gerektirdiği gibi, bu çalışmanın özünde olmayan tüm materyal ve sonuçları tam olarak aktardığımı ve referans gösterdiğimi belirtirim. Nurgül ÇUKADAR

5 ii Prof. Dr. Ġbrahim NARĠN danışmanlığında Nurgül ÇUKADAR tarafından hazırlanan Ġçeceklerdeki Tartrazin Miktarının HPLC-UV Yöntemi ile Belirlenmesi adlı Bitirme Ödevi Erciyes Üniversitesi Lisansüstü Tez Önerisi ve Tez Yazma Yönergesi ne uygun olarak hazırlanmış ve Erciyes Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Analitik Kimya Anabilim Dalı nda Bitirme Ödevi olarak kabul edilmiştir. Tezi Hazırlayan Nurgül ÇUKADAR Danışman Prof. Dr. İbrahim NARİN Eczacılık Fakültesi Analitik Kimya Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İbrahim NARİN ONAY: Bu bitirme ödevinin kabulü Eczacılık Fakültesi Dekanlığı nın... tarih ve sayılı kararı ile onaylanmıştır.././2014 Fakülte Dekanı Prof. Dr. Müberra KOġAR

6 iii TEġEKKÜR Bu çalışmanın ortaya çıkmasında büyük yardımını ve desteğini gördüğüm, bilgi ve birikimlerinden sıkça faydalandığım danışmanım Prof. Dr. İbrahim NARİN e; tezimin hazırlanma aşamasında her türlü yardımı ve imkânı sağlayan, her türlü sorunda desteğini esirgemeyen İbrahim AYDIN a; tez yazım aşamasındaki yardımlarından dolayı Arş. Gör. Dönay YUVALI ya, eğitimime katkıda bulunan bütün hocalarıma ve hayatım boyunca maddi manevi yardımlarını esirgemeyen ve her zaman yanımda olup beni destekleyen aileme teşekkür ederim. Nurgül ÇUKADAR

7 iv ĠÇECEKLERDEKĠ TARTRAZĠN MĠKTARININ HPLC-UV YÖNTEMĠ ĠLE TAYĠNĠ Nurgül ÇUKADAR Erciyes Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi Analitik Kimya Anabilim Dalı Bitirme Ödevi, Haziran 2014 DanıĢman: Prof. Dr. Ġbrahim NARĠN ÖZET Gıda boyaları, duyu yanıtını arttırmak ve tüketicilerin her zaman artan taleplerini karşılamak için çok uzun zamandır kullanılmaktadır. Sentetik gıda boyaları, doğal olanlara kıyasla bazı avantajlar sunabilmektedir, ancak insanlar tarafından sağlıksız madde olarak kabul edilmektedir ve toksik yan etkilere neden olabilmektedir. Bu nedenle, içeceklerde gıda boyaları analizi için yeni gelişmiş analitik tekniklerin geliştirilmesine önem verilmiştir. Bu çalışmada gıda boyalarından birisi olan Tartrazin in toz içeceklerde tayini yapılmıştır. Tartrazin in ayrılması ve tayini için HPLC yöntemi kullanılarak bir ayırma metodu önerilmiştir. Bu metotla bazı toz içeceklerdeki Tartrazin miktarı tayin edilmiştir. Yöntemin doğruluğu bir toz içeceğe Tartrazin ilavesi ile kontrol edilmiştir. Yöntemde sabit faz olarak Hypersil Gold C18 kolon kullanılmıştır. Tayinler DAD dedektör ile 270 nm de gerçekleştirilmiştir. Hareketli faz olarak ph 7,0 a ayarlanmış 0,01 M NaH 2 PO 4 tampon çözeltisi/asetonitril (0. Dk. A/B: 90:10; 5. Dk. A/B; 86,7:13,3) kullanılmıştır. Örnek enjeksiyon hacmi 25 μl dir. Hareketli fazın akış hızı 1,0 ml/ dk dır. Her örnek 3 kez enjekte edilerek sonuçlar ortalaması şeklinde verilmiştir. Kalibrasyon doğrusunun denklemi ve geri kazanma değeri sırasıyla; A = 51,885 C(mg/L) + 77,055 (R 2 = 0,997) ve % 89,40±1,34 olarak bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Tartrazin, HPLC, toz içecekler

8 v DETERMINATION OF TARTRAZIN IN SOFT DRINKS BY LIQUID CHROMATOGRAPHY Nurgul CUKADAR Erciyes University, Faculty of Pharmacy Department of Analytical Chemistry Final Project, June 2014 Advisor: Prof. Dr. Ibrahim NARIN ABSTRACT Food dyes, enhancing the sensory response and to meet the growing demands of consumers always been used for a long time. Synthetic food colors, may offer certain advantages over natural ones, but they are regarded as unhealthy ingredients by humans and they can cause toxic side effects. Therefore, for analysis of food colorants in beverages attention has been given to the development of new analytical techniques. In this study, one of the food dye Tartrazine was determined in powdered beverages. Separation of Tartrazine and separation method for determination by HPLC method has been proposed, in this method, quantitative Tartrazine residues were quantified in some powdered beverages. The accuracy of the method to the beverage powder was controlled by the addition of Tartrazine. Hypersil Gold C18 column is used as the stationary phase in method. Assays with DAD detector 270 nm was also conducted. Mobile phase ph adjusted to 7,0 with 0,01 M NaH 2 PO 4 (sodium dihydrogen phosphate) buffer / ACN (acetonitrile) (0 min. A/B: 90:10; 5 min. A/B; 86,7: 13,3) is used. Sample injection volume is 25 μl, flow rate of mobile phase is 1 ml/min. Each sample injected three times and the results are presented as average. Calibration equation and recovery values founded; A = 51,885C(mg/L) + 77,055 (R 2 = 0,997) and % 89,40±1,34 respectively. Key Words: Tartrazine, HPLC, powdered drinks

9 vi ĠÇĠNDEKĠLER BĠLĠMSEL ETĠĞE UYGUNLUK... i KABUL ONAY... ii TEġEKKÜR... iii ÖZET... iv ABSTRACT... v ĠÇĠNDEKĠLER... vi KISALTMALAR... ix TABLOLAR LĠSTESĠ... x ġekġller LĠSTESĠ... xi 1.GĠRĠġ VE AMAÇ GENEL BĠLGĠLER Gıda Katkı Maddeleri Hakkında Genel Bilgiler Gıda Katkı Maddelerinin Tanımı Gıda Katkı Maddelerinin Tarihçesi Gıda Katkı Maddelerinin Kullanım Nedenleri Gıda Katkı Maddelerinin Kodları E Kodu INS Numarası Gıda Katkı Maddelerinin Toksikolojik Açıdan Değerlendirilmesi Gıda Katkı Maddelerinin Güvenli Kullanımı İçin Çalışan Uluslararası Kuruluşlar Renk Maddeleri (E )... 8

10 vii Gıdalarda Kullanılan Renklendiricilerin Sınıflandırılması Sertifikalı Gıda Boyaları Sertifikasız Gıda Boyaları Ürüne Sağladıkları Renkler Açısından Gıda Boyaları AB, ABD, ve Türkiye de Renk Maddeleriyle İlgili Düzenlemeler Tartrazin Hakkında Genel Bilgiler Tartrazin in Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri Tartrazin in Biyolojik ve Toksikolojik Özellikleri Tartrazin in İnsan Sağlığı na Etkileri Tartrazin in Kulanım Alanları Tartrazin ile İlgili Bilimsel Çalışmalar Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi ne Giriş HPLC nin Tarihçesi HPLC nin Kısımları ve Çalışma Sistemi Mobil Faz Rezervuarı Hazne Gaz Giderme Düzeneği Pompa Sistemleri Pistonlu Pompalar Sürgülü Pompalar Pnömatik Pompalar Enjeksiyon Bloku... 24

11 viii Kolon Dedektör GEREÇ VE YÖNTEMLER Kimyasal Maddeler Kullanılan Aletler Çözeltiler Hareketli Faz Stok Çözeltiler Gerçek Örneklerin Hazırlanması Kromatografik Koşullar Bulgular Ön Denemeler Spektrofotometrik Çalışmalar Kromatografik Çalışmalar Kalibrasyon Doğrusunun Türetilmesi Toz içeceklerdeki Tartrazin Miktarının ve Geri Kazanımın Belirlenmesi TARTIġMA VE SONUÇ KAYNAKLAR ÖZGEÇMĠġ

12 ix KISALTMALAR VE SĠMGELER ACN ADI CAC CI C T DAD FAO FDA HPLC INS JECFA JMPR NOAEL ppm psi RP SCF UV WHO : Asetonitril : Günlük alınmasına izin verilen miktar : Uluslararası Gıda Kodeks Komisyonu : Renk Dizini : Tartrazin Konsantrasyonu : Diod Dizi Dedektör : Gıda Tarım Örgütü : Gıda ve İlaç Dairesi : Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi : Uluslararası Numaralama Sistemi : Gıda Katkı Maddeleri Ortak Uzmanlar Komitesi : Pestisit FAO/WHO Ortak Toplantısı : Deney hayvanlarında gözlenebilen hiçbir yan etki göstermeyen doz : Milyonda bir kısım : Basınç Birimi : Ters Faz : Gıda Bilimi Komitesi : Ultraviyole : Dünya Sağlık Örgütü

13 x TABLOLAR LĠSTESĠ Tablo 2.1. E numarası kodlaması... 5 Tablo 2.2. Gıda boyalarının verdikleri renkler Tablo 2.3. Türk Gıda Kodeksi Renklendiriciler Yönetmeligi nde Tartrazin in Türkiye de kullanılabileceği gıdalar ve sınırları Tablo 3.1. Kromatografik Koşullar Tablo 3.2. Tartrazin madde miktarına karşılık gelen alan Tablo 3.3. Örneklerde bulunan ortalama Tartrazin miktarları Tablo 3.4. Eklenen Tartrazin lerin geri kazanım yüzdeleri... 34

14 xi ġekġller LĠSTESĠ ġekil 2.1. Bir kimyasal maddenin gıda katkı maddesi olarak kullanılmasına izin verilinceye kadar geçirdiği aşamalar... 7 ġekil 2.2.Tartrazin in Açık Formülü ġekil 2.3. Tartrazin in Metabolik İndirgenme Reaksiyonu ġekil 2.4. HPLC Cihazı ġekil 2.5. HPLC nin Şematik Görünümü ġekil 2.6. HPLC İçin Kolon Çeşitleri ġekil 3.1. Tartrazin in 0,01 M fosfat tamponundaki (ph:7,0) absorbsiyon spektrumu (C=50 mg/l) ġekil 3.2. Tartrazin (1000 mg/l) çalışma standardının 270,0 nm dalga boyunda verdiği pik (t:1,72) ġekil 3.3. Örnek 2 (2000 ppm) nin 270 nm dalga boyunda verdiği pik ġekil 3.4. Tartrazin stok çözeltileri kalibrasyon doğrusu ġekil 3.5. Örnek 2 çözeltisinin farklı Tartrazin miktarlarında verdiği piklerin üst üste getirilmiş hali... 34

15 1 1.GĠRĠġ VE AMAÇ Modern gıda endüstrisi açısından gıda maddelerini çekici hale getirmek için renk maddeleri kullanımı, günümüzde vazgeçilmez bir işlem haline gelmiştir. Bu katkılar (boyar maddeler) yeni gıdaların üretilmesinde, üretim sırasında veya sonunda ya da depolamada meydana gelebilecek renk değişimlerini düzeltmek amacıyla çok yaygın olarak kullanılmaktadır. Renk maddelerinin kullanımı uluslararası ve ulusal yasal düzenlemeler çerçevesindedir ve denetlenmektedir (1). Gün geçtikçe gerek boya maddelerinin izin verilen limitler içinde olup olmadığının kontrolü, gerekse yasaklananların bulunup bulunmadığının tayini için yüksek duyarlılıkta yöntemlere ihtiyaç artmaktadır (2). Literatürde Tartrazin için yapılan çalışmalarda tek ya da diğer boyalarla birlikte miktar tayini yöntemleri ve çeşitli ticari ürünlerdeki tayini rapor edilmiştir. Tartrazin kimyasal olarak üretilmektedir (3). Açık turuncu renkte toz ve granüller halinde bulunmaktadır. Renkli içecekler, reçel, hazır çorbalar, konserve ve tatlılarda kullanılmaktadır. Çocuklarda kurdeşen, astım ve hiperaktivite gibi hastalıklara neden olduğu ileri sürülmektedir. Norveç ve Avusturya da kullanımı yasaklanmıştır (4). Bu çalışmada Türkiye piyasasında bulunan bazı gıdalarda boya olarak kullanılan Tartrazin in Ters Fazlı-Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (RP-HPLC) yöntemi ile toz içeceklerdeki miktar tayini için hızlı ve duyarlı bir metot geliştirilmiş; bu metot kullanılarak toz içeceklerdeki bulunan Tartrazin miktarlarının belirlenen limitler içinde olup olmadığının kontrolü yapılmıştır.

16 2 2.GENEL BĠLGĠLER 2.1. Gıda Katkı Maddeleri Hakkında Genel Bilgiler Gıda Katkı Maddelerinin Tanımı 16 Kasım 1997 tarihli Resmi Gazete de yayınlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği nde gıda katkı maddeleri; Tek başına gıda olarak tüketilmeyen, gıda hammaddesi ve/veya yardımcı maddesi olarak kullanılmayan, tek başına besleyici değeri olan veya olmayan; seçilen teknoloji gereği kullanılan işlem sırasında kalıntı veya türevleri mamul maddede bulunabilen, gıdanın hazırlanması, tasnifi, işlenmesi, ambalajlanması, taşınması, depolanması ve dağıtımı sırasında gıda maddesinin tat, koku, görünüş, yapı ve diğer niteliklerini korumak, düzeltmek veya istenmeyen değişikliklere engel olmak amacıyla kullanılmasına izin verilen maddeler olarak tarif edilmektedir (5). WHO/FAO ya göre gıda katkı maddesi; tek başına besin değeri olmayan, ancak gıda maddesine bilinçli bir şekilde doğrudan veya dolaylı yolla ilave edilen maddelerdir şeklinde tanımlanmıştır (4). Gıda katkı maddeleri başka bir tanımda ise, CAC tarafından; Gıdaların normal olarak yapısında bulunmayan ve ayrıca tek başlarına gıda olarak kullanılmayan, üretim, işleme, paketleme, taşıma, koruma ve depolama gibi birçok işlem sırasında gıdalara teknolojik amaçlarla katılan veya gıdaların içerisinde doğrudan veya dolaylı olarak bir bileşeni haline gelen maddelerdir şeklinde tanımlanmaktadır (6) Gıda Katkı Maddelerinin Tarihçesi Gıdaların boyanması tarih öncesi zamanlara kadar uzanmaktadır. Bu dönemde sadece bitki ve hayvanlardan elde edilen doğal boya maddeleri kullanılmıştır (7). Tarihsel gelişmeler incelendiğinde, yaklaşık 10 bin yıl önce keşfedilen ve günümüze kadar kullanılan ilk gıda katkı maddeleri tuz, baharat ve sirkedir.

17 3 M.Ö. 50 li yıllarda, Eski Romalılar tarafından sağlanan baharatların İngiltere de aroma verici olarak kullanıldığı ve M.Ö yıllarında et ürünlerinin uzun süre bozulmadan saklanmasında da tuzdan yararlanıldığı bilinmektedir. Yaklaşık 3500 yıl önce, Mısırlıların gıda boyası kullandıklarına dair kayıtlar da bulunmaktadır. Endüstri devrimi ile birlikte, gıdaların renklerini korumak, lezzetlerini artırmak, bozulmadan saklanma süresini uzatmak için kullanılabilecek bazı kimyasal maddeler tespit edilmiştir (8). Bu tarihsel süreçte, gıdalarda kullanılan katkı maddelerinin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri daima tartışma konusu olmuştur lü yıllarda bile, krallar gıdaların test edilmesinde farklı yöntemler kullanmışlardır lü yıllarda, gıda güvenliği ile ilgili birkaç kitap yazılmıştır. Gıda katkı maddelerinin olumsuz etkileri hakkındaki sorunu ilk kez 1900 lerde ABD de Dr. Wiley ifade etmiştir. Dr. Wiley in çalışması, gıda katkı maddelerinin kullanımının düzenlenmesine aracılık eden ilk olaydır (4). Türkiye de AB standartları esas alınarak mevzuat hazırlanmaktadır. Ulusal gıda mevzuatının temeli, 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun ve buna dayalı olarak çıkartılan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ne dayanır. Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği nde çeşitli amaçlarla kullanılan 300 civarında gıda katkı maddesi yer almaktadır. Kullanım amacı, kullanılabileceği gıda maddeleri, kullanım miktarları ayrı ayrı listelerde belirtilen tüm katkı maddeleri, JECFA, FDA ve AB nin çalışma sonuçları göz önüne alınarak belirlenmektedir (5) Gıda Katkı Maddelerinin Kullanım Nedenleri Renk, gıdanın tüketiciler tarafından kabul edilebilirliğinde en önemli duyusal kalite niteliğinden biridir. Ancak gıdaların üretiminde kullanılan teknolojik işlemler sırasında ürünlerde renk solmalar, işlendiği hammaddeye bağlı olarak renk dalgalanmaları ya da depolanmaları sırasında ısı, ışık, ph ve oksijen gibi fiziksel ve kimyasal koşullara bağlı olarak renk kayıpları görülebilmektedir. Bunlara benzer sorunları önlemek dolayısıyla ürün görünüşü düzeltmek, daha parlak ve yeknesak renkler elde etmek için renklendirici katkı maddeleri yaygın olarak kullanılmaktadır (9). Gıda katkı maddelerinin en önemli kullanım nedenleri şunlardır: İnsan sağlığını korumak Gıdanın besin değerini korumak ve arttırmak Gıdanın dokusal özelliklerini geliştirmek Gıdanın dayanıklılığını artırmak ve raf ömrünü uzatmak

18 4 Gıdanın lezzetini ve rengini çekici hale getirmek ve korumak Gıdada hastalık yapıcı mikroorganizmaların gelişmesini ve gıdaların bozulmalarını önlemek Gıdada lezzet kayıplarını önlemek Gıdanın işlenmesi sırasındaki teknolojik problemleri gidermek Gıda çeşitliliğini sağlamak Gıdalarda kalite standardizasyonun sağlamak (1) Gıda Katkı Maddelerinin Kodları Güvenilir gıda katkı maddeleri listesinde yer alan tüm katkılar E kodunu taşır ve toksikolojik açıdan güvenilir katkılardır (8) E Kodu Avrupa Birliği 1979 yılında Avrupa Birliği Ülkeleri'nde kullanılmasına izin verilen her gıda katkı maddesinin bir E numarası ve 3 harfli bir sayı ile gösterilmesine karar vermiştir. Numaranın başındaki E harfi Avrupa (Europa) kelimesinin baş harfini simgelemektedir. E harfinin yanındaki 3 veya 4 basamaklı sayı ise gıda katkı maddesinin üretiminde kullanılan bir kodlama sistemidir. Bir gıda maddesinin üretiminde kullanılan katkı maddeleri etiketin üzerindeki içindekiler listesinde yazılıdır. Ancak bu katkılar E kodlarıyla yazılabileceği gibi katkı maddesinin açık kimyasal ismi de yazılabilmektedir. Katkı maddelerinin sayısı ülkelere göre değişebilmektedir. Halen kullanılmakta iken zararlı etkileri ortaya çıkan katkı maddelerinin kullanımı iptal edilmekte, yeni bulunan katkı maddeleri de listeye eklenebilmektedir (3). Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ne göre, gıda etiketinde içindekiler kısmında besine katılmış olan katkı maddesinin fonksiyonu ile birlikte adı veya E kodunun yazılması zorunludur. Yaklaşık 340 gıda katkı maddesi varken aroma maddelerinin sayısı 1700 civarındadır. Aroma maddelerine E kodu ve numara verilmemiştir. Çünkü bu grup çok geniştir. E kodlama sistemine göre gıda boyalarının uluslararası numaralandırılması E100 E180 aralığında belirlenmiştir. Gıda katkı maddeleri gıda etiketlerinde farklı şekiller de ifade edilebilirler. Tablo 2.1 de gıda katkı maddelerinin E numarası kodlaması verilmiştir.

19 5 Tablo 2.1. E numarası kodlaması (10) E Numarası E100-E180 Arası E200-E297 Arası E300-E385 Arası E400-E466 Arası Adlandırma Boyalar Koruyucular Antioksidanlar Jelleştirici ve koyulaştırıcılar Gıda renkleri sadece verilen E numarası ile değerlendirilir ve bu numara Avrupa güvenlik onayını gösterir. İzinli gıda renkleri için AB deki çeşitli dillere karşı kolay ve kullanışlı bir etiketleme yöntemidir. Gıda renklerinin spesifik isimleri veya E numaralarıyla gıda bileşenleri etiketinde bulunması, tüketicilerin bilinçli seçim yapmalarını sağlar (10) INS Numarası E listelerinden ayrı olarak Gıda Kodeksi Katkı Maddeleri Komitesi nin geliştirdiği bir numaralama sistemidir. Uluslararası Numaralandırma Sistemi INS (International Numbering System ) adı verilen bu liste E numaralarından daha geniş kapsamlıdır ve daha fazla katkı maddesini içine almaktadır. Bir gıda katkı maddesinin E ve INS numaraları aynıdır (E 100 ve INS 100 gibi). INS numarasıyla kodlanmış yaklaşık 450 katkı maddesi bulunmaktadır (3) Gıda Katkı Maddelerinin Toksikolojik Açıdan Değerlendirilmesi Gıda katkı maddeleri, insanların karsılaştığı kimyasallar içerisinde farklı bir öneme sahiptir; çünkü insanlar bu maddelere doğuştan ölüme kadar kendi iradeleri dışında maruz kalabilmektedirler. Bu nedenle kullanım izni, ancak uluslararası ve ulusal sağlık kuruluşlarının yoğun çalışma ve incelemeleri sonucunda verilebilir. Bu süreçte, günümüz bilim ve teknolojisinin verdiği imkânlar kullanılarak pek çok araştırma yapılır. Gıda katkı maddeleri, insan sağlığının korunması yönünden en sıkı denetim altında tutulan kimyasal madde grubudur. Her kimyasal madde doza bağımlı olarak toksiktir. Bu toksikoloji biliminin 400 yıl öncesinden beri bilinen temel yasasıdır. 16. yüzyılda

20 6 Paracelsus tarafından Her madde zehirdir, zehir ile zehir olmayanı ayıran dozdur. şeklinde ifade edilen bu gerçek, bugün de modern toksikolojinin temelini oluşturur. O halde, esas olan kimyasalların zararsızlık sınırlarının belirlenmesidir (4). Besinlere katılacak bir katkı maddesinin en yüksek miktarının belirlenmesinde ilk aşama, katkı maddesinin kabul edilebilir günlük alım miktarının (ADI) tespit edilmesidir. Katkı maddesinin ADI değeri toksikolojik testlerle saptanır. Deney hayvanları üzerinde yapılan testlerde ana hedef, gözlenebilir kötü bir etki oluşturmayan düzeyin (NOAEL) tespit edilmesidir. NOAEL, deney hayvanlarında saptanabilir ters bir etki oluşturmayan, vücut ağırlığının kilogramı başına düşen en yüksek miligram madde miktarıdır. Daha sonra gıdalarda kullanılmasına izin verilecek katkı miktarı tespit edilmeye çalışılır. Elde edilen miktarların insanlar üzerindeki etkileri bilinmemektedir. Deney, etik nedenlerle insanlar üzerinde yapılamayacağından, güvenlik faktörü kullanılır. Güvenlik faktörü genellikle 100 dür. Deney hayvanında hiçbir etki göstermeyen dozun güvenlik faktörüne bölünmesi ile elde edilen değer insanlar için kullanılabilecek miktarı belirtir. Yani, ADI=NOAEL/100. Böylece günlük alınabilecek miktar (ADI), insanın vücut ağırlığının kilogramı başına düşen miligram madde miktarı olarak belirlenir. Günlük maksimum alım= ADI x Vücut ağırlığı şeklinde saptanır (8). ADI değeri, kapsamlı toksikolojik çalışmalar sonucu bulunmuş olmakla birlikte değişmez değildir. Yeni araştırma verilerine göre azaltılıp arttırılabilir. Gıda katkı maddeleri ile ilgili çalışmalar süreklilik özelliği taşır (4). Bir kimyasal maddenin gıda katkı maddesi olarak kullanılmasına izin verilinceye kadar geçirdiği aşamalar, Şekil 2.1 de gösterilmiştir (10).

21 7 ġekil 2.1. Bir kimyasal maddenin gıda katkı maddesi olarak kullanılmasına izin verilinceye kadar geçirdiği aşamalar(8)

22 Gıda Katkı Maddelerinin Güvenli Kullanımı Ġçin ÇalıĢan Uluslararası KuruluĢlar Gıda katkı maddelerinin güvenliği için çalışan uluslararası kuruluşlar kısaltması ile birlikte aşağıda verilmiştir. 1. CAC (Codex Alimentarius Commission): Birleşmiş milletlere bağlı olarak çalışan bir kuruluştur. Kuruluşun görevi, dünyada gıda ile ilgili uygulamaların teknoloji ve sağlık açısından standardize edilmesidir. 2. JECFA (The Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives): 1956 yılından bu yana katkı maddelerinin insan sağlığı yönünden değerlendirilmesi için toplanan FAO/WHO ortak uzmanlar komitelerine verilen isimdir. Bu komiteler, gıda katkı maddeleri için tüm bilimsel verileri inceleyerek değerlendirmeler yapmakta ve ADI değerlerini tespit etmektedir. 3. JMPR (The Joint FAO/WHO Meeting on Pesticides Residues): Bu kuruluş gıda ürünlerindeki pestisit kalıntılarını değerlendiren ve gıdalarda günlük alımda insan sağlığına zarar vermeyecek maksimum pestisit miktarlarını belirleyen bir kuruluştur. 4. SCF (Eu-Scientific Committe on Food): Avrupa Birliği nin gıdalarla ilgili toksikoloji, hijyen ve beslenme konularında yetkili olan komitesidir. 5. FDA (Food and Drug Administration): Yukarıda bahsedilen kuruluşlar arasında en eski tarihe sahip olan kuruluştur. ABD nin ulusal kuruluşu olsa da tüm dünyada referans olarak gösterilen bir kurumdur (12) Renk Maddeleri ( E ) Teknik olarak renk katkı maddesi; bir gıdaya, ilaca, kozmetik ürüne veya insan vücuduna uygulandığı veya ilave edildiği zaman renk veren boya, pigment veya maddelere denir (4). Gıdaların boyanması tarih öncesi zamanlara kadar uzanmaktadır. Bu dönemde sadece bitki ve hayvanlardan elde edilen doğal boya maddeleri kullanılmıştır. İlk olarak M.Ö yıllarında Mısır da saç ve deri, M.Ö yıllarında ise Hindistan ve Çin de deriler, baharat ve sebze özleri ile boyanmıştır (10) yıl önce Mısırlılar gıda katkı maddesi olarak renk maddelerini kullanmışlar ve Khand adı verilen boyanmış şeker, ilk kez Büyük İskender e, Hindistan dan Avrupa ya döndüğünde hediye olarak sunulmuştur (13). Perkins, 1856 yılında anilin purple adı verilen renk maddesinin

23 9 sentezi ile ilgili çalışmalar yapmış ve yapay boyalar üzerinde yapılan çok sayıda çalışmaya öncülük etmiştir (10). Renk maddeleri ile ilgili yazılı ilk yasalar, ABD de 2 Ağustos 1886 yılında tereyağının renklendirilme yasası ve Almanya da 5 Temmuz 1887 yılında renk maddeleri yasasıdır. 20. yüzyılın başından itibaren gıda üretimindeki artışla beraber doğal renk maddeleri talebi karşılayamamış ve kimyasal renk maddelerinin kullanımı hızlı bir artış göstermiştir. Yapay renk maddelerinin renk verme güçlerinin iyi olması, ısı ve ışığa karşı dayanıklılıklarının yüksek olması ve ucuz üretilebilmeleri gibi nedenlerden dolayı kullanımı hızla yaygınlaşmıştır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1956 yılında kullanımına izin verilen 164 renk maddesinden birçoğu kullanımdan kaldırılmıştır. Bu yıldan günümüze kadar geçen zamanda alerjik ve kanserojen oldukları iddiasıyla renk maddelerinin sayısı azaltılmıştır. Sentetik renk maddelerine karşı tüketicilerden gelen tepkiler nedeniyle kullanımda bir artış gözlenmektedir. Avrupa Topluluğu Konseyi, renk maddelerini E koduyla numaralandırmıştır. Ayrıca gıdalarda kullanılmasına izin verilen renk maddelerine beş rakamlı CI (Colour Index) numarası da verilmektedir. FDA ise Gıda, İlaç ve Kozmetik yasasında kullanımına izin verilen renk maddelerine ise FD&C numarası vermiştir. Renk maddeleri E 100 den başlayıp E181 de biterler. Gıda endüstrisinde kullanılan renk maddeleri sentetik, bitkisel ve hayvansal kaynaklı olabilirler. Renk maddelerinin en çok kullanıldığı gıdalar alkolsüz içecekler, şekerlemeler, pastalar, süsleme kremalar, dondurmalar, meyveli yoğurt, margarin, unlu mamuller, yoğurtlu içecekler, sakız ve kahvaltılık çerez gibi ürünlerdir. Renk maddelerinden bazıları vücutta sindirilmezler. Gıda renk maddesi olarak şekerlemelerin dış kaplamalarında ve çikolataların süslemelerinde kullanılan altın (E 175) ve gümüş (E 174) sindirim sisteminde parçalanmadan bağırsaklardan atılmaktadır. Renk maddeleri tüketiciyi aldatmak veya kötü kalitesini gizlemek amacıyla kullanılamazlar. Kakao miktarını yüksek göstermek için çikolataya kahverengi renk katılması veya yumurta miktarını yüksek göstermek için makarnaya sarı renk katılması yasaktır. Renk maddeleri diğer katkı maddelerinde olduğu gibi yasalarda izin verilen miktarlarda kullanılmalıdır (3).

24 10 Tablo 2.2 de bazı gıda boyalarının verdikleri renkler gösterilmiştir. Tablo 2.2. Gıda boyalarının verdikleri renkler (10) Boya ismi Renk EC No. Ġndeksindeki Adı Tartrazin Food Yellow Verdiği Renk Sunset Yellow FCF Food Yellow Carmoisine Food Red Ponceau 4R Food Red Amaranth Food Red Erythrosine Food Red Allura Red 40 Food Red Chocolate Brown HT Food Brown Indigo Carmine Food Blue Brilliant Blue FCF Food Blue Quinoline Yellow Food Yellow Food Black PN Food Black Fast Green S Food Green Patent Blue V Food Blue Fast Red E FastRed E Food Red 2G Food Red 2G Fast Green FCF Food Green Gıda maddelerine renk katkılarının eklenmesinin başlıca nedenleri şunlardır: 1. Doğal olarak bulunan rengi arttırarak ya da kaybolanı yerine koyarak gıdanın özelliğini korumak. 2. Teknolojik olarak üründe standart renk oluşturmak. 3. Başka bir renk veya değişik renk tonları vermek. 4. Düşük kalitelerini gizlememek koşuluyla cazip ve kabul edilebilen ürünler elde etmek (14).

25 11 Yasaların izin verdiği miktarlardan fazla renk maddesi içeren gıdalar düzenli olarak yenildiğinde tüketicilerin sağlığına olumsuz etkiler yapabilir. Gıdanın rengini daha parlak göstermek için izin verilenden fazla miktarda renk maddesi kullanmak veya bozuk olan bir ürünün rengini renklendiricilerle düzeltmek yasaktır. Buna rağmen özellikle merdiven altı tabir edilen izinsiz üretim yerlerinde ve gıda kontrollerinin yapılmadığı üçüncü dünya ülkelerinde izin verilenden fazla, hile amaçlı veya yasak boya maddeleri kullanımı gibi durumlar görülebilmektedir. Bu yüzden gıda üreticileri devletin ilgili kurumları tarafından düzenli olarak denetlenmelidir (3) Gıdalarda Kullanılan Renklendiricilerin Sınıflandırılması Gıdalarda kullanılmasına izin verilen tüm renk katkı maddeleri sertifikalı (yapay) ve sertifikasız (doğal) olarak iki sınıfa ayrılır (4). 1. Sertifikalı gıda boyaları (Certified Color Additives) i. Boyalar (Dyes) ii. Boyarmaddeler (Lakes) 2. Sertifikasız gıda boyaları (Uncertified Color Additives) (1) Sertifikalı Gıda Boyaları Sertifikalı renk katkılarının hepsi yapay kaynaklı boyalardır yılından önce bu grupta yalnızca boyalar yer alırken, daha sonra bu boyaların boyarmadde türünde olanları da bu gruba dahil edilmiştir. Boyarmaddeler, diğer bir deyişle pigmentlerdir. Boyalar, renk verme güçlerini çözündükten sonra, boyarmaddeler ise çözünmeyen pigmentler olarak dispersiyon yoluyla ortaya koymaktadırlar. Sertifikalı renk katkıları kullanıldıkları gıdalarda stabil özellik göstermekte, ürüne konuldukları miktarlarda, zamana bağlı bir azalma görülmemektedir. Bu konuda yapılan araştırmalara göre 15 yıl süre ile depolanan gıdalara konulan sertifikalı renk katkılarında miktar azalması ve bir değişim saptanmamıştır. Sentetik renk katkıları boyalar ve boyar maddeler olmak üzere 2 ana grupta incelenir. Boyalar suda çözünür. Boyarmaddeler ise suda çözünmeyen pigmentlerdir; yani esas renk maddeleri boyalardır. Boyalar, çözelti haline getirilerek gıda maddelerine katılırlar. Suda veya yağda daha iyi çözünme durumlarına göre, bu maddelerle farklı çözeltiler hazırlanır. Çözücü ne olursa olsun, daha iyi bir çözünme için belli bir sıcaklığa kadar ısıtılmaları gerekir. Kullanım amacı açısından bu iki grup farklılık gösterir. Her birisi belirli gıda maddelerinde daha avantajlı olabilir. Örneğin,

26 12 gıda maddesinin su miktarı az ve yağ miktarı fazla ise, boyarmadde kullanımı daha uygundur (7). Herhangi bir renk katkı maddesinin sertifikalı veya sertifikasız olmasının genel anlamda onun güvenilirliği ile bir ilgisi yoktur. Her iki tip renk katkı maddesi de gıdalarda kullanımına izin verilmeden önce aynı standart sıkı araştırmaya tabi tutulur. Sertifikalı renk katkı maddeleri diğerlerine göre daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Çünkü bunların renklendirme kabiliyetleri, diğerlerine göre daha iyidir. Bu özelliklerinden dolayı da aynı etkiyi göstermesine karşın gıdaların içerisindeki miktarları daha düşüktür. Onaylanabilir renk katkı maddeleri, gıdaların içinde suda çözünen boya maddesi veya yağda çözünen boya maddesi olarak bulunur. Suda çözünebilir olan boyalar, toz, granül, sıvı veya diğer spesifik amaçlara uygun formlarda imal edilebilir. Bunlar içeceklerde, kuru karışımlarda, fırınlanmış gıdalarda, şekerlemelerde, süt ürünlerinde, ev hayvanları gıdalarında kullanılır. Yağda çözünen boyalar daha dayanıklıdır. Sıvı ve katı yağ içeren gıdaların renklendirmesinde veya suda çözünen boyaların çözünmesine yetecek derecede, nem içermeyen gıdalarda kullanılması idealdir (4) Sertifikasız Gıda Boyaları Bu grupta yer alan renk katkılarının hepsi doğal boya maddeleridir. Doğal boya maddeleri bitkisel ve hayvansal mikroorganizma veya mikroorganizmalar tarafından sentez edilerek bunlarda doğal halde bulunurlar. Bunların doğal olmaları tamamen sağlıklı olduklarını göstermez. Ancak sentetik renk katkılarından daha sağlıklıdırlar. Dış etkenlere karşı hassastırlar. Işıktan etkilenip çok çabuk solabilirler (1). Annatta, antosiyaninler, B-karoten, B-apokarotenal, kantaksantin, klorofil, curcumin, turmerik, alüminyum, talk, titanyum dioksit, karbon sertifikasız gıda boyalarına örneklerdir (14) Ürüne Sağladıkları Renkler Açısından Gıda Boyaları Ürüne sağladıkları renkler açısından gıda boyaları şu şekilde gruplandırılabilirler. a. Kırmızı Boyalar: Amarant, Eritrosin, Ponceau 4R, Allura Red, Kantaksantin, Karmoisin b. Turuncu Boyalar: β-karoten, β-apo-8-karotenal, Annatto, Sunset Yellow F.C.F c. Sarı Boyalar: Riboflavin, Curcumin, Tartarazin, Safran, Lutein, Turmerik d. Yeşil Boyalar: Klorofil (bakır kompleksi ve sodyum-potasyum tuzları), Patent green, Brilliant green.

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ

ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ ALETLİ ANALİZ YÖNTEMLERİ Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC) Yrd. Doç. Dr. Gökçe MEREY SIVI KROMATOGRAFİSİ Hareketli fazın sıvı olduğu bu kromatografi türünde sabit faz bir dolgu maddesi üzerine

Detaylı

Gıda İzin Verilen Renklendirici Maksimum Miktar

Gıda İzin Verilen Renklendirici Maksimum Miktar SINIRLI KULLANIM ALANI OLAN GIDA KATKI MADDELERİ Sınırlı kullanım alanı olan gıda katkı maddeleri özelliklerine ve kullanılacakları gıdaların özelliklerine göre belirlenmektedir. Bu şu anlama gelmektedir.

Detaylı

HPLC. Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi

HPLC. Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi HPLC Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi HPLC Nedir? HPLC nin Kısımları: Hareketli Faz Rezervuarı Pompa Sistemi Numune enjeksiyon Sistemi Kolon Dedektör HPLC Çeşitleri HPLC Uygulamaları HPLC Yüksek

Detaylı

TGK-GIDALARDA KULLANILAN RENKLENDĐRĐCĐLER TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2002/55)

TGK-GIDALARDA KULLANILAN RENKLENDĐRĐCĐLER TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2002/55) TGK-GIDALARDA KULLANILAN RENKLENDĐRĐCĐLER TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2002/55) Yayımlandığı R.Gazete: 25.08.2002-24857 1-Değişiklik :Yayımlandığı R.Gazete: 01.11.2007-26687 Amaç Madde 1- Bu Tebliğ in amacı, renklendiricilerin

Detaylı

EK TATLANDIRICILAR. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz tahıl bazlı tatlılar. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz yağ bazlı tatlılar

EK TATLANDIRICILAR. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz tahıl bazlı tatlılar. Enerjisi azaltılmış veya şeker ilavesiz yağ bazlı tatlılar Ağustos 2007 CUMA Resmî Gazete Sayı : 26602 TEBLİĞ Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA MADDELERİNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ

Detaylı

KROMATOGRAFİ. Bir parça kağıt şeridin aşağı hizasından 1 cm kadar yukarısına bir damla siyah mürekkep damlatınız.

KROMATOGRAFİ. Bir parça kağıt şeridin aşağı hizasından 1 cm kadar yukarısına bir damla siyah mürekkep damlatınız. KROMATOGRAFİ Kromatografi, bir karışımda bulunan maddelerin, biri sabit diğeri hareketli faz olmak üzere birbirleriyle karışmayan iki fazlı bir sistemde ayrılması ve saflaştırılması yöntemidir. KROMATOGRAFİ

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliği (Tebliğ No:2002/ 56)

Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliği (Tebliğ No:2002/ 56) Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Resmi Gazete: 11.10.2002-24903 Resmi Gazete: 25. 8. 2002-24857 Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Sağlık

Detaylı

KAFEİN. HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN

KAFEİN. HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN KAFEİN HAZIRLAYANLAR Harun ÇOBAN Murat ALTINKAYA Soner SARUHAN KAFEİN NEDİR? Önemli fizyolojik etkileri olan alkoloid grubunun azotlu organik bir bileşiğidir. Kimyasal ismi trimethylxanthine dir ve formülü

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Renklendiriciler Tebliği (Tebliğ No:2002/ 55)

Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Renklendiriciler Tebliği (Tebliğ No:2002/ 55) Resmi Gazete: 25.8.2002-24857 Tebliğ Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığından: Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Renklendiriciler Tebliği (Tebliğ No:2002/ 55) Amaç Madde 1- Bu Tebliğ in

Detaylı

ALKOLSÜZ ĐÇECEKLER TEBLĐĞĐ

ALKOLSÜZ ĐÇECEKLER TEBLĐĞĐ ALKOLSÜZ ĐÇECEKLER TEBLĐĞĐ Tebliğ No: 2007/26 Yayımlandığı R.Gazete :15.06.2007-26553 Değişiklik: Yayımlandığı R.Gazete : 01.11.2007-26687 Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; alkolsüz içeceklerin tekniğine

Detaylı

TGK-GIDA MADDELERĐNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLĐĞĐ Tebliğ No : 2006-45. Yayımlandığı R.Gazete 21.09.2006-26296

TGK-GIDA MADDELERĐNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLĐĞĐ Tebliğ No : 2006-45. Yayımlandığı R.Gazete 21.09.2006-26296 TGK-GIDA MADDELERĐNDE KULLANILAN TATLANDIRICILAR TEBLĐĞĐ Tebliğ No : 2006-45 Amaç Yayımlandığı R.Gazete 21.09.2006-26296 1-Değişiklik :03.08.2007/26602 R.G. 2-Değişiklik:07.01.2011/27808 R.G. MADDE 1 (1)

Detaylı

DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0)

DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) DERS ĐÇERĐKLERĐ GÜZ YARIYILI: GMB 501 Uzmanlık Alan Dersi (4 0 0) Gıda Mühendisliği Anabilim Dalında Enstitümüz tarafından yüksek lisans tez programları kabul edilen yüksek lisans öğrencileri için danışman

Detaylı

1. Süt, süt ürünleri ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü

1. Süt, süt ürünleri ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü EK-1 Mikrobiyolojik Kriterler Gıda 1. Süt, süt ürünleri ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü 1.1.1. Pastörize süt Mikroorganizmalar Numune alma planı Limitler ( 1 ) n c m M E. coli ( 3 ) 5 0

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 üncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ DEVAM FORMÜLLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/32) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; devam

Detaylı

MADDE 3 (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği"ne göre hazırlanmıştır.

MADDE 3 (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine göre hazırlanmıştır. BEBEK VE KÜÇÜK ÇOCUK EK GIDALARI TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete: 01.11.2007-26687 Tebliğ No: 2007-50 Bebek ve Küçük Çocuk Ek Gıdaları Tebliğinde Değişiklik Yapılması

Detaylı

TEBLĠĞ TASLAĞI TÜRK GIDA KODEKSĠ KAHVE VE KAHVE EKSTRAKTLARI TEBLĠĞĠ. (Tebliğ No:.)

TEBLĠĞ TASLAĞI TÜRK GIDA KODEKSĠ KAHVE VE KAHVE EKSTRAKTLARI TEBLĠĞĠ. (Tebliğ No:.) TEBLĠĞ TASLAĞI Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSĠ KAHVE VE KAHVE EKSTRAKTLARI TEBLĠĞĠ (Tebliğ No:.) Amaç MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin amacı, kahve ve kahve ekstraktlarının tekniğine

Detaylı

Doç. Dr. Hilmi NAMLI

Doç. Dr. Hilmi NAMLI HAZIRLAYAN Ömer ÖZDEMİR Danış ışman Doç. Dr. Hilmi NAMLI Günümüzde 80 000 civarında kimyasal madde çeşitli amaçlar için kullanılmakta ve bu sayı her geçen yıl artmaktadır. Kullanım alanları;gıda,kozmetik,ilaç

Detaylı

FİZİKSEL ANALİZ LABORATUAR BİRİMİ ANALİZ LİSTESİ

FİZİKSEL ANALİZ LABORATUAR BİRİMİ ANALİZ LİSTESİ in Adı Matriks Metot Cihaz 1 1000 Dane Ağırlığı Tayini Tahıl ve Baklagiller TS EN ISO 520 Nisan 2011 1 gün 27.00 2 3 4 Ayranda Yoğunluk Tayini İncelik Derecesinin Tayini (Öğütülmüş Baharat) Baharatlarda

Detaylı

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir?

KALINTILARI. Pestisit nedir? GIDALARDAKİ PESTİSİT KALINTILARI 1. pestisit kalınt kaynağı. güvenilirmidir. ? Güvenilirlik nasıl l belirlenir? Tükettiğimiz imiz gıdalarg daların n güvenilirlig venilirliği i hayati derecede önemlidir KALINTILARI Dr. K.Necdet Öngen Gıdalarımızdaki pestisit kalıntıları konusunda neyi ne kadar biliyoruz? Tükettiğimiz

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKS ŞEKER TEBLİĞİ (Tebliğ No:99/10 )

TÜRK GIDA KODEKS ŞEKER TEBLİĞİ (Tebliğ No:99/10 ) Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Resmi Gazete: 22.04.2002 24734 Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Resmi Gazete: 28.02.2003 25034

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 14 Şubat 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28913 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2014/3) Amaç MADDE 1 (1)

Detaylı

Print to PDF without this message by purchasing novapdf (http://www.novapdf.com/)

Print to PDF without this message by purchasing novapdf (http://www.novapdf.com/) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ TAHİN HELVASI TEBLİĞİ (Tebliğ No: Taslak ) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, tahin helvasının

Detaylı

UÇ KAĞIDI VE UÇ KAĞIDI MÜREKKEBİ (Yanmamış) Bağlayıcı Olarak Kullanılan Girdiler

UÇ KAĞIDI VE UÇ KAĞIDI MÜREKKEBİ (Yanmamış) Bağlayıcı Olarak Kullanılan Girdiler UÇ KAĞIDI VE UÇ KAĞIDI MÜREKKEBİ (Yanmamış) Bağlayıcı Olarak Kullanılan Girdiler 1 2-izononil siklohekzan 1,2 Bağlayıcı dikarboksilat (DINCH) 166412-78-8 431-890-2 2 Akrilik reçine Bağlayıcı 3 Butil akrilat-stiren

Detaylı

Gıdalarda Taklit Tağşişlerin Tespiti ve Gelişen Analiz Yöntemleri. Dr. Berrin Şenöz Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı

Gıdalarda Taklit Tağşişlerin Tespiti ve Gelişen Analiz Yöntemleri. Dr. Berrin Şenöz Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı Gıdalarda Taklit Tağşişlerin Tespiti ve Gelişen Analiz Yöntemleri Dr. Berrin Şenöz Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı TAKLİT; bir maddeyi şekil, bileşim ve nitelikleri itibarıyla yapısında bulunmayan özelliklere

Detaylı

ZEYTİNYAĞI VE PİRİNA YAĞI TEBLİĞİ

ZEYTİNYAĞI VE PİRİNA YAĞI TEBLİĞİ ZEYTİNYAĞI VE PİRİNA YAĞI TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yayımlandığı R.Gazete: 07.08.2010-27665 Tebliğ No: 2010/35 Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, zeytinyağları ve pirina yağlarının tekniğine

Detaylı

TGK-GIDA MADDELERĐNDE KULLANILAN RENKLENDĐRĐCĐLERĐN SAFLIK KRĐTERLERĐ TEBLĐĞĐ (2002/27) (R.G. 10.04.2002-24722)

TGK-GIDA MADDELERĐNDE KULLANILAN RENKLENDĐRĐCĐLERĐN SAFLIK KRĐTERLERĐ TEBLĐĞĐ (2002/27) (R.G. 10.04.2002-24722) TGK-GIDA MADDELERĐNDE KULLANILAN RENKLENDĐRĐCĐLERĐN SAFLIK KRĐTERLERĐ TEBLĐĞĐ Amaç (2002/27) (R.G. 10.04.2002-24722) (Değişiklik12.08.2008-26965 R.Gazete) Madde 1- Bu Tebliğin amacı; gıda maddelerinde

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm. Gıda Teknolojisinin Tarihçesi, Tanımı, Yöntemleri

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm. Gıda Teknolojisinin Tarihçesi, Tanımı, Yöntemleri İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm Gıda Teknolojisinin Tarihçesi, Tanımı, Yöntemleri Gıda Teknolojisinin Tanımı... 6 İşlenmiş Besin Satın Alırken Dikkat Edilecek Hususlar... 6 Gıdaların Geometrik Özellikleri...

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

Kremalar; pastacılıkta hemen hemen tüm çeşitlerde lezzet vermek, dolgu yapmak, süslemek ve pastanın kurumasına karşı koruyucu bir tabaka oluşturmak

Kremalar; pastacılıkta hemen hemen tüm çeşitlerde lezzet vermek, dolgu yapmak, süslemek ve pastanın kurumasına karşı koruyucu bir tabaka oluşturmak Kremalar; pastacılıkta hemen hemen tüm çeşitlerde lezzet vermek, dolgu yapmak, süslemek ve pastanın kurumasına karşı koruyucu bir tabaka oluşturmak için kullanılan temel ürünlerden birisidir. Pastacı kreması,

Detaylı

TGK-ÇĐKOLATA VE ÇĐKOLATA ÜRÜNLERĐ TEBLĐĞĐ( Tebliğ No: 2003/23 )

TGK-ÇĐKOLATA VE ÇĐKOLATA ÜRÜNLERĐ TEBLĐĞĐ( Tebliğ No: 2003/23 ) TGK-ÇĐKOLATA VE ÇĐKOLATA ÜRÜNLERĐ TEBLĐĞĐ( Tebliğ No: 2003/23 ) (Resmi Gazete Tarih ve No: 17.07.2003 25171) Amaç Madde 1 - Bu tebliğin amacı; çikolata ve çikolata ürünlerinin tekniğine uygun ve hijyenik

Detaylı

T.C. TARSUS BELEDİYE BAŞKANLIĞI. Sağlık İşleri Müdürlüğü KİMYASAL ANALİZLER

T.C. TARSUS BELEDİYE BAŞKANLIĞI. Sağlık İşleri Müdürlüğü KİMYASAL ANALİZLER KİMYASAL LER YÖNTEMİ 1 2 3 -Ürün TS leri -Ürün TS leri -TS 2590 Toplam katı madde - tüm gıdalar %10 LUK HCl de çözünmeyen kül- tüm gıdalar Acılık kreis testi- tahinhelva ve tüm yağlarda 100 gr/ml 2 gün

Detaylı

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur.

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. OKULDA KİMYA KAĞIT Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. Selüloz bitkilerin gövde ve yapraklarında bol bulunur, bu nedenle kağıt çoğunlukla ağaç gövdelerinden üretilir. Kağıt üretimi:

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR

FEN ve TEKNOLOJİ / ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR GÜNLÜK YAŞAMDA ASİT VE BAZLAR 1 Yüzyıllardır doğayı ve doğadan elde edilebilecek maddeleri keşfetme arzusu içinde olan insanoğlu 1400'lü yıllarda o güne kadar bilinmeyen bir asidi, yani HCl (hidrojen klorür,

Detaylı

MARGARİN. İnsan tüketimine uygun. bitkisel ve/veya hayvansal yağlardan elde edilen, süt yağı içeriğine göre tanımlanan,

MARGARİN. İnsan tüketimine uygun. bitkisel ve/veya hayvansal yağlardan elde edilen, süt yağı içeriğine göre tanımlanan, MARGARİN NEDİR? MARGARİN İnsan tüketimine uygun bitkisel ve/veya hayvansal yağlardan elde edilen, süt yağı içeriğine göre tanımlanan, temel olarak yağ içinde su emülsiyonu tipinde, süt ve/veya süt ürünleri

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Yemeklik Zeytinyağı ve Yemeklik Prina Yağı Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Resmi Gazete 1 Aralık 2000 - Sayı: 24247

Türk Gıda Kodeksi Yemeklik Zeytinyağı ve Yemeklik Prina Yağı Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Resmi Gazete 1 Aralık 2000 - Sayı: 24247 Türk Gıda Kodeksi Yemeklik Zeytinyağı ve Yemeklik Prina Yağı Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ Resmi Gazete 1 Aralık 2000 - Sayı: 24247 Resmi Gazete 25 Nisan 1998 - Sayı: 23323 Tarım ve Köyişleri

Detaylı

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015

GIDA ve TARIM KİMYASI LABORATUVARI TEST VE ANALİZLERİ - 2015 BİTKİSEL VE HAYVANSAL YAĞ ANALİZLERİ GT 1 KIRILMA İNDİSİ TS 4960 EN ISO 6320 50 GT 2 ÖZGÜL AĞIRLIK (YOĞUNLUK) TS 4959 40 GT 3 İYOT SAYISI (Katı ve Sıvı Yağlarda) EN ISO 3961 60 GT 4 İYOT SAYISI (Ekstre

Detaylı

SOĞUK DEPO PANELLERİ:

SOĞUK DEPO PANELLERİ: SOĞUK DEPO PANELLERİ: KİLİTLİ VE KİLİTSİZ SOĞUK DEPO PANELİ UYGULAMALARIMIZ: İTS GRUP olarak ; Endüstriyel yapının tasarımında ilk önce yapının kullanım amacına göre soğuk depo mimari projeyi hazırlıyoruz.

Detaylı

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir.

EVDE KİMYA SABUN. Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. EVDE KİMYA SABUN Yağ asitlerinin Na ve ya K tuzuna sabun denir. Çok eski çağlardan beri kullanılan en önemli temizlik maddeleridir. CH 3(CH 2) 16 COONa: Sodyum stearat (Beyaz Sabun) CH 3(CH 2) 16 COOK:

Detaylı

SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ

SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ Doğada yeterli ve dengeli beslenmenin gerektirdiği ögelerin tümünü amaca uygun biçimde içeren ve her yaştaki insanın beslenme kaynağı olarak kullanılabilecek

Detaylı

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-D SELİN YAĞMUR ÇAKMAK DOĞA DAĞ DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. PROJENİN AMACI.3 2. PET ŞİŞELER

Detaylı

Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği

Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Resmi Gazete Tarihi Sayısı Değişiklik Açıklaması İlk Yayın 24.12.2001 24620 1. Değişiklik 31.08.2003 25125 EK-1 in 7 inci maddesi, Madde 6 (Eklendi)

Detaylı

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER A)HİDROJEN PEROKSİT Hidrojen peroksit; ısı, kontaminasyon ve sürtünme ile yanıcı özellik gösteren, renksiz ve hafif keskin kokuya sahip olan bir kimyasaldır ve

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

Aromatize Şarap, Aromatize Şarap Bazlı İçki ve Aromatize Şarap Kokteyli Tebliği Yetki Kanunu: Tük Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.

Aromatize Şarap, Aromatize Şarap Bazlı İçki ve Aromatize Şarap Kokteyli Tebliği Yetki Kanunu: Tük Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R. Aromatize Şarap, Aromatize Şarap Bazlı İçki ve Aromatize Şarap Kokteyli Tebliği Yetki Kanunu: Tük Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete: 07.07.2006/26221 Tebliğ No: 2006/28 Amaç MADDE 1 (1) Bu

Detaylı

PİYASADA BULUNAN BAZI BİTKİSEL ÇAYLARDA KAFEİN TAYİNİ

PİYASADA BULUNAN BAZI BİTKİSEL ÇAYLARDA KAFEİN TAYİNİ TÜBİTAK-BİDEB KİMYA BİLİM DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI 29.08.2007-09.09.2007 PİYASADA BULUNAN BAZI BİTKİSEL ÇAYLARDA KAFEİN TAYİNİ Füsun DÖNMEZ Gülyay YILMAZER Proje Danışmanı Prof. Dr. Mustafa SOYLAK İÇİNDEKİLER

Detaylı

Gıdalarda Temel İşlemler

Gıdalarda Temel İşlemler Gıdalarda Temel İşlemler Gıdaların işlenmesi; gıda endüstrisinde uygulanan işlemlerin yanı sıra evde gıdaların hazırlanması ve pişirilmesi sırasında uygulanan işlemleri de kapsar. İşlenmemiş gıdaların

Detaylı

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52.

İ Ç İ NDEKİ LER. Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1. Fiziksel Kimya ile İlgili Temel Kavramlar 52. İ Ç İ NDEKİ LER Ön Söz xiii K I S I M 1 Çevre Mühendisliği ve Bilimi İçin Kimyanın Temel Kavramları 1 BÖLÜM 1 Giriş 3 1.1 Su 4 1.2 Atık Sular ve Su Kirliliği Kontrolü 5 1.3 Endüstriyel ve Tehlikeli Atıklar

Detaylı

Doğal Boyalar İle Sentetik Boyaların Karşılaştırılması

Doğal Boyalar İle Sentetik Boyaların Karşılaştırılması 1 TÜBİTAK Eğitimde Bilim Danışmanlığı Projesi Proje Adı Doğal Boyalar İle Sentetik Boyaların Karşılaştırılması Grup Adı EBRULÎ Hazırlayanlar Meral BENLİ Hayrunnisa KALENDER Haziran-2008 2 Projenin Adı

Detaylı

EK-1. Mikrobiyolojik Kriterler

EK-1. Mikrobiyolojik Kriterler EK-1 Mikrobiyolojik Kriterler Gıda Mikroorganizmalar Numune Limitler (1) alma planı c m M 1. Süt, süt ve süt bazlı ürünler 1.1. İçme sütü 1.1.1. Pastörize süt AKS (2) 5 2 104 105 E. coli 5 0

Detaylı

MADDE 1 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden

MADDE 1 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden EK-2 MADDE 1 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliği'nin 2 nci maddesi aşağıdaki

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ )

TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ KİLO VERME AMAÇLI ENERJİSİ KISITLANMIŞ GIDALAR TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/ ) Amaç MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, kilo verme amacıyla enerjisi

Detaylı

Analitik Kimya. (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği)

Analitik Kimya. (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği) Analitik Kimya (Metalurji ve Malzeme Mühendisliği) 1. Analitik Kimya Maddenin bileşenlerinin belirlenmesi (teşhisi), bileşenlerinin ayrılması veya bileşenlerinin bağıl miktarlarının tayiniyle ilgilenir.

Detaylı

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ

KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ KÜKÜRT DİOKSİT GAZI İLE ÜLEKSİT TEN BORİK ASİT ÜRETİMİ İbrahim Hakkı Karakaş a*,mehmet Çopur b, M. Muhtar Kocakerim c, Zeynep Karcıoğlu Karakaş d a Bayburt Üniversitesi, Bayburt Meslek Yüksek Okulu, Bayburt

Detaylı

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak,

TEBLİĞ. a) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak, 15 Ağustos 2014 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29089 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSĠ BEBEK FORMÜLLERĠ TEBLĠĞĠ (TEBLĠĞ NO: 2014/31) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; sağlıklı

Detaylı

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ PROJENİN ADI: POLİMER KATKILI ASFALT ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ ( Kimya Bilim Danışmanlığı Çalıştayı Çalışması 29 Ağustos-9 Eylül 2007) Danışman: Doç.Dr. İsmet KAYA 1 PROJENİN

Detaylı

PİYASADA SATILAN KUMAŞ BOYASININ SU PİRESİ ÜZERİNE TOKSİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ

PİYASADA SATILAN KUMAŞ BOYASININ SU PİRESİ ÜZERİNE TOKSİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ PİYASADA SATILAN KUMAŞ BOYASININ SU PİRESİ ÜZERİNE TOKSİK ETKİSİNİN İNCELENMESİ GRUP İNDİGO GAMZE ÖZEN İHSANİYE YURTTAŞ Danışman: YRD. DOÇ.DR. FATİH DUMAN ÖZET: Bu çalışmada piyasada satılan kumaş boyalarının

Detaylı

Madde 3- Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne göre hazırlanmıştır.

Madde 3- Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne göre hazırlanmıştır. Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği Yetki Kanunu Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete 24.12.2001-24620 Tebliğ No 2001/42 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı, özel tıbbi amaçlı diyet gıdaların

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ Amaç MADDE 1- Kozmetik ürünlerin üreticileri tarafından raf ömürleri belirlenirken

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN PLASTİK MADDE VE MALZEMELERİN BİLEŞENLERİNİN MİGRASYON TESTİNDE KULLANILAN GIDA BENZERLERİ LİSTESİ TEBLİĞİ

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN PLASTİK MADDE VE MALZEMELERİN BİLEŞENLERİNİN MİGRASYON TESTİNDE KULLANILAN GIDA BENZERLERİ LİSTESİ TEBLİĞİ Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN PLASTİK MADDE VE MALZEMELERİN BİLEŞENLERİNİN MİGRASYON TESTİNDE KULLANILAN GIDA BENZERLERİ LİSTESİ TEBLİĞİ (Tebliğ No: 2013

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum

Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Gıda,Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Mevzuatı ve AB Yasalarına Uyum Zeliha Bahar KENTEL Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı Kodeks Çalışma Grup Sorumlusu bahar.kentel@tarim.gov.tr

Detaylı

GIDA ÜRETİMİNDE ETİK. Taklit ve Tağşiş

GIDA ÜRETİMİNDE ETİK. Taklit ve Tağşiş GIDA ÜRETİMİNDE ETİK Taklit ve Tağşiş Giriş Gıda ürünlerinin gönül rahatlığıyla tüketilmesini sağlayan en önemli etken tüketicinin gıdaya olan güvenidir. Beslenme hakkından bahsederken, insanların sağlıklı

Detaylı

Doğal ve Doğal Olmayanı Ayırma Teknikleri. Prof. Dr. Hulusi Barlas

Doğal ve Doğal Olmayanı Ayırma Teknikleri. Prof. Dr. Hulusi Barlas Doğal ve Doğal Olmayanı Ayırma Teknikleri Prof. Dr. Hulusi Barlas INCI Sistemi International Nomenclatura Cosmetic Ingredients (Kozmetik Ürün Bileşenleri Uluslar arası İsim Listesi) INCI sistemi, kimyasal

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU 1. ÜRÜN VE TEDARİKÇİ TANIMLAMA Ürün Adı Üretici : İzocam Ekspande Polistren (EPS) : İzocam Ticaret ve Sanayi A.Ş. 41455 Gebze - Kocaeli TÜRKİYE Telefon Numarası : + 90 262

Detaylı

a) Kendine özgü organoleptik karakteri olan ve alkol miktarı +20 C de hacmen %15 den fazla olan,

a) Kendine özgü organoleptik karakteri olan ve alkol miktarı +20 C de hacmen %15 den fazla olan, Distile Alkollü İçkiler Tebliği R.G. Tarihi:21.10.1995 R.G. Sayısı:22440 1. KAPSAM Bu bölüm distile alkollü içkilerin tanımını ve özelliklerini kapsar. 2- TANIMLAR 2.1. Distile Alkollü İçki: a) Kendine

Detaylı

Gıda Analizlerinde Toksik Madde Tayini LC-GC Aplikasyonu Tanım:

Gıda Analizlerinde Toksik Madde Tayini LC-GC Aplikasyonu Tanım: Gıda Analizlerinde Toksik Madde Tayini LC-GC Aplikasyonu Tanım: İşlem görmüş gıda matrislerinde LC-MS/MS ve GC-MS ile Yüksek dozda toksik madde kalıntısı teşhis ve miktarlandırma analizleri için geliştirilmiş

Detaylı

TGK-ŞARAP TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2008/67) Yayımlandığı R.Gazete : 04.02.2009-27131

TGK-ŞARAP TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2008/67) Yayımlandığı R.Gazete : 04.02.2009-27131 TGK-ŞARAP TEBLĐĞĐ (Tebliğ No: 2008/67) Yayımlandığı R.Gazete : 04.02.2009-27131 Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; şarabın tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretim, hazırlama, işleme, muhafaza, depolama,

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ EĞĐTĐM FAKÜLTESĐ KĐMYA ÖĞRETMENLĐĞĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME 8. SINIF FEN VE TEKNOLOJĐ DERSĐ 3. ÜNĐTE: MADDENĐN YAPISI VE ÖZELLĐKLERĐ KONU: BAZLAR ÇALIŞMA YAPRAĞI

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti

RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti Kullanma Kılavuzu Yayın Tarihi - 2011-12 DNA parçalarının agaroz jelden geri kazanımı ve PZR ürünlerinin saflaştırılması için Yalnızca profesyonel kullanım için REF 09009050

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III İÇİNDEKİLER... V 1. LABORATUVARDA KULLANILAN MALZEME VE ALETLER... 1 1.1. Tüpler... 1 1.2. Beher... 1 1.3. Erlenmeyer... 2 1.4. Balonlar... 2 1.5. Mezur... 3 1.6. Pipetler...

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ ET VE ET ÜRÜNLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/74) BİRİNCİ BÖLÜM

TÜRK GIDA KODEKSİ ET VE ET ÜRÜNLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/74) BİRİNCİ BÖLÜM 5 Aralık 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28488 TEBLİĞ Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından: TÜRK GIDA KODEKSİ ET VE ET ÜRÜNLERİ TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2012/74) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1. TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ SÜRÜM 1.0 Amaç MADDE 1- (1) Kozmetik ürünlerin üreticileri tarafından raf ömürleri

Detaylı

FONKSİYONEL GIDALAR. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08.

FONKSİYONEL GIDALAR. Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08. FONKSİYONEL GIDALAR Dursun KODAZ Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda İşletmeleri ve Kodeks Daire Başkanlığı 29.08.2013 1 İÇERİK I. Eğitim kurumu II. Ziyaret edilen resmi kurumlar III. Fonksiyonel

Detaylı

Beslenme ve Sağlık Beyanları

Beslenme ve Sağlık Beyanları Beslenme ve Sağlık Beyanları PROF. DR. SİBEL KARAKAYA E.Ü. MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BESLENME BİLİM DALI 12-14 KASIM 2014 Resmi Gazete Tarihi: 29.12.2011 Resmi Gazete Sayısı: 28157

Detaylı

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS EVDE BİYOTEKNOLOJİ Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS STERİLİZASYON; BİTKİ DOKU KÜLTÜRLERİNDE KULLANILAN STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ VE BU STERİLİZASYON

Detaylı

ADYUMLAB ANALİZ ÜCRETLERİ

ADYUMLAB ANALİZ ÜCRETLERİ ADYUMLAB ANALİZ ÜCRETLERİ SU ANALİZLERİ Amonyum Tayini Florür Tayini Nitrit Tayini Nitrat Tayini Klorür Tayini Fosfat Tayini Fosfor Tayini Fenol Tayini Sülfat Tayini Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Tayini

Detaylı

Mardin İlinde Üretilen Mısır Nişastasının Spesifikasyon Değerlerine Uygunluğunun Belirlenmesi - doi: 10.17932/ IAU.

Mardin İlinde Üretilen Mısır Nişastasının Spesifikasyon Değerlerine Uygunluğunun Belirlenmesi - doi: 10.17932/ IAU. Mardin İlinde Üretilen Mısır Nişastasının Spesifikasyon Değerlerine Uygunluğunun Belirlenmesi - doi: 10.17932/ IAU. IAUD.m.13091352.2015.7/25.13-17 Nurten BOZDEMİR 1 Murat ÇİMEN 1* Seyhan AKÇAN 1 Özet

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU. Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU. Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU Bölüm 1 : Ürün ve Tedarikçi Kimlik Kartı Ürün Adı: İzober Taşyünü Levha, Şilte ve Prefabrik Boru Üretici Firma: Beşler Tekstil San.Tic. A.Ş O.S.B 20 Cad. No: 54 38070 KAYSERİ

Detaylı

Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ

Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Tebliğ ÖZEL TIBBİ AMAÇLI DİYET GIDALAR TEBLİĞİ Yetki Kanunu: Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği Yayımlandığı R.Gazete 24.12.2001-24620 Tebliğ No 2001/42 Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliğinde Değişiklik Yapılması

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi

HACCP. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi HACCP HACCP teriminin çıkış noktası Hazard Analysis Critical Control Points Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizi HACCP nedir? Gıda güvenliği ve tüketici sağlığı

Detaylı

TERS OZMOZ ENDÜSTRİYEL

TERS OZMOZ ENDÜSTRİYEL Sayfa 1 / 6 CULLIGAN TRC ÜRÜNLERİ TERS OZMOZ ENDÜSTRİYEL ÜRÜN LİSTESİ MFP R.O 2. IW IW E AQUA SERİLERİ E SERİSİ NFC SERİSİ CE kalite kriterlerine uygun olarak dizayn edilmiş ve üretilmiştir MFP Bu ekipman

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU Sayfa 1/7 ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU Düzenlenme tarihi: 26.09.2007 1 Ürün ve firma tanıtımı Ürün adı: DONA KLOR 90 Ürünün uygulama alanı: Havuz Kimyasalı Üretici/Tedarikçi:UKM Uğur Kimya Makina Bilgi merkezi:

Detaylı

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.

HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI. Hazırlayan: Hale Sümerkan. Dersin Sorumlusu: Prof. Dr. HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ANLATIMI Hazırlayan: Hale Sümerkan Dersin Sorumlusu: Prof. Dr.Đnci Morgil ANKARA 2008 ÇÖZELTĐLER Çözeltiler, iki ya da daha fazla

Detaylı

KARIŞIMLAR. Karışımların Ayrılması

KARIŞIMLAR. Karışımların Ayrılması KARIŞIMLAR Karışımların Ayrılması Günlük yaşamda kullandığımız eşyaların, giydiğimiz kıyafetlerin, yediğimiz yiyeceklerin, içtiğimiz suyun hepsi birer karışımdır. Nehir, göl, baraj sularını doğal haliyle

Detaylı

TÜRK GIDA KODEKSİ Mikrobiyolojik Kriterler Tebliği

TÜRK GIDA KODEKSİ Mikrobiyolojik Kriterler Tebliği Resmi Gazete; tarih 02. 09. 2001, sayı: 24511 Tarım ve Köyişleri Bakanlığından ve Sağlık Bakanlığından TÜRK GIDA KODEKSİ Mikrobiyolojik Kriterler Tebliği (Tebliğ No : 2001 / 19) Amaç Madde 1- Bu Tebliğin

Detaylı

DiYABET VE BESLENME N M.-

DiYABET VE BESLENME N M.- DiYABET VE BESLENME Diyabet tedavisinin amacı;kan şekeri kontrolünü sağlayarak diyabetin seyrinde gelişebilecek bozuklukları (komplikasyonları) önlemek veya geciktirmek; böylece yaşam kalitenizi yükseltmektir.

Detaylı

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması)

SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) SABUN SENTEZİ (Yağların Hidrolizi veya Sabunlaştırılması) Gerek hayvansal yağlar gerekse bitkisel (nebati) yağlar, yağ asitlerinin gliserin (gliserol) ile oluşturdukları oldukça kompleks esterlerdir. Bu

Detaylı